II OZ 705/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka Protokolant starszy asystent sędziego Beata Zborowska-Guziuk po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z zażalenia Gminy [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 1275/16 o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w wyroku z dnia 19 grudnia 2016 r. syn. akt II SA/Kr 1275/16 w sprawie ze skargi Gminy [...] na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej uchyla zaskarżone postanowienie Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1275/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w sprawie ze skargi Gminy [...] na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej, uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji (pkt I) oraz orzekł o kosztach postępowania sądowego (pkt II). Postanowieniem z dnia 14 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sprostował oczywistą pomyłkę pisarską w ww. wyroku poprzez skreślenie w punkcie I wyroku słów "i poprzedzające je postanowienie organu I instancji". Podstawę prawną sprostowania stanowił przepis art. 156 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.". W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania (zażalenia) jest wydawane na podstawie art. 134 k.p.a. wyłącznie przez organ odwoławczy jako samoistne rozstrzygnięcie procesowe, tj. nie jest ono poprzedzone żadnym innym postanowieniem, zwłaszcza organu pierwszej instancji, w tym przedmiocie. A zatem zaskarżone postanowienie Wojewody Małopolskiego nie było poprzedzone, bo być nie mogło, żadnym innym postanowieniem stwierdzającym niedopuszczalność odwołania wydanym przez organ pierwszej instancji. Zażalenie na ww. postanowienie Sądu o sprostowaniu wyroku wniosła Gmina [...]. Zażalenie zostało zarejestrowane pod sygn. II OZ 705/17. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 156 § 1 p.p.s.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej z urzędu poprzez skreślenie w punkcie I wyroku słów "i poprzedzające je postanowienie organu I instancji", podczas gdy tego rodzaju czynność nie ma charakteru sprostowania i nie dotyczy oczywistej omyłki pisarskiej. Wydane postanowienie stanowi zmianę wyroku i oznacza częściowe oddalenie wniosku skarżącej zawartego w skardze z dnia 16 września 2016 r., mimo niewydania stosownego postanowienia. Mając na uwadze powyższe Gmina [...] wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 156 § 1 p.p.s.a. sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sprostowanie może nastąpić również na żądanie strony (art. 159 p.p.s.a.). Wskazać należy, że sprostowanie orzeczenia sądowego jest konstrukcją procesową, która ma na celu naprawienie jego wadliwości przez nadanie mu takiego brzmienia, jakie sąd zamierzał, która jednocześnie nie może prowadzić do zmiany lub uchylenia tego orzeczenia, co jest dopuszczalne tylko w drodze jego zaskarżenia środkiem odwoławczym. Przedmiotem sprostowania mogą być więc wyłącznie ujawnione w orzeczeniu niedokładności, błędy pisarskie lub rachunkowe albo inne oczywiste omyłki, przy czym w doktrynie podkreśla się, że chodzi tu jedynie o omyłki sądu, nie zaś pomyłki popełnione przez strony postępowania. Przedmiotem sprostowania może być zatem każdy wyrok, jak również postanowienie, bez względu na ich zaskarżalność czy prawomocność. Natomiast oczywistość omyłki wyraża się w tym, że jest ona natychmiast rozpoznawalna i jednoznacznie wynika z zestawienia materiału zawartego w aktach sprawy z treścią wyroku. Jednoznacznie przyjmuje się w orzecznictwie NSA, iż sprostowanie nie jest środkiem prawnym, które może prowadzić do istotnej zmiany treści rozstrzygnięcia – patrz: postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2015 r. sygn. akt II OZ 1120/14, LEX nr 1624466. Naczelny Sąd Administracyjny oceniając prawidłowość zaskarżonego postanowienia stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dokonując przedmiotowego sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w sentencji wyroku z dnia 19 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1275/16 poprzez skreślenie w punkcie I wyroku słów "i poprzedzające je postanowienie organu I instancji" tak naprawdę doprowadził w ten sposób do zmiany tego orzeczenia poprzez częściowe jego uchylenie. Tym samym przedmiotowe sprostowanie prowadzi do merytorycznej zmiany orzeczenia. Dlatego też nie jest ono dopuszczalne. Zatem nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu naruszył przepis prawa procesowego, a to art. 156 § 1 p.p.s.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym wniesione zażalenie Gminy [...] oraz przedstawiona w nim argumentacja zasługiwały na uwzględnienie. Dlatego też mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.