II FZ 621/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 1161/16 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi P. K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 19 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 1161/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę kasacyjną P. K. od wyroku tego Sądu z dnia 20 grudnia 2016 r. oddalającego jego skargę na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 19 kwietnia 2016 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Przedstawiając w uzasadnieniu wyroku przebieg postępowania Sąd administracyjny pierwszej instancji podał, że odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem wysłany został na adres pełnomocnika strony skarżącej. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki (k. 61) oraz odpowiedzi Poczty Polskiej S.A. na reklamację z dnia 6 kwietnia 2017 r. (k. 70) wynika, że przesyłka ta, po nieskutecznej próbie doręczenia, została dwukrotnie awizowana. Po raz pierwszy w dniu 27 stycznia 2017 r. i po raz drugi w dniu 6 lutego 2017 r. Przesyłka nie została po upływie terminu zwrócona nadawcy. Operator pocztowy wydał ją adresatowi w dniu 13 lutego 2017 r. Dalej Sąd wskazał, że przesyłka zawierająca odpis wydanego w sprawie wyroku wraz z uzasadnieniem została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w trybie art. 73 § 4 P.p.s.a. w dniu 10 lutego 2017 r., tj. z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu pozostawienia pisma w placówce pocztowej, liczonego od dnia 27 stycznia 2017 r., jako dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej. W opinii Sądu okoliczność, że przesyłka nie została po upływie terminu awizowania zwrócona nadawcy, lecz wydana adresatowi, nie ma wpływu na określenie daty doręczenia przesyłki i bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zdaniem Sądu odebranie na żądanie strony pisma, po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 P.p.s.a., na skutek bezprawnego jego przetrzymywania przez operatora pocztowego, nie niweczy skutków doręczenia pisma w trybie art. 73 P.p.s.a. Tym samym termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 13 marca 2017 r. Skarga kasacyjna została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 15 marca 2017 r., a zatem z uchybieniem 30 dniowego terminu do jej wniesienia. 2. W zażaleniu pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych. Autor zażalenia podniósł zarzut naruszenia: - art. 73 § 4 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że przesyłka zawierająca uzasadnienie wyroku została doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej w trybie tzw. doręczenia zastępczego, - art. 178 P.p.s.a. poprzez bezzasadne odrzucenie skargi kasacyjnej i nieuzasadnione przyjęcie, że skarga kasacyjna została złożona w terminie. 3. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Stosownie do art. 73 § 1 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65- 72 P.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. 2012 r., poz. 1529 ze zm.) albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie z art. 73 § 2 P.p.s.a. zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Z treści art. 73 § 1 i § 4 P.p.s.a. wynika zatem, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia, tj. awizo. Przepisy te wprowadzają fikcję prawną doręczenia. Oznacza to, że na ich podstawie, wbrew faktom, uznajemy przesyłkę za doręczoną, a skutek ten zachodzi z mocy samego prawa "z upływem ostatniego dnia okresu". W literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Odbiór przesyłki przez adresata po upływie 14 dni od daty jej złożenia w urzędzie pocztowym jest bowiem czynnością organizacyjno-techniczną, nie mającą znaczenia dla zaistnienia skutku w postaci doręczenia, uzależnionego wyłącznie od spełnienia warunku przewidzianego w ustawie tj. upływ ostatniego dnia okresu. Skoro więc odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, po dwukrotnym awizowaniu (27 stycznia 2017 r. i 6 lutego 2017 r.), został doręczony z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu z art. 73 § 1 P.p.s.a., a zatem 10 lutego 2017 r., to siedmiodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał 13 marca 2017 r. (poniedziałek). Strona skarżąca nadała zaś skargę kasacyjną 15 marca 2017 r. Złożenie skargi kasacyjnej nastąpiło więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia określonego w art. 177 § 1 P.p.s.a. Postanowienie Sądu pierwszej instancji odrzucające skargę kasacyjną w oparciu o art. 178 P.p.s.a. zostało zatem wydane zgodnie z prawem. Odnosząc się z kolei do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny. Art. 203 i art. 204 P.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają bowiem zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zażalenia wniesionego na postanowienie sądu pierwszej instancji. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.