II FZ 255/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Grzęda, po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Łd 871/16 w przedmiocie wyłączenia wszystkich Sędziów orzekających w Wydziale I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi od orzekania w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 871/16 w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 16 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 871/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek D. A. o wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w Wydziale I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi od orzekania w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 871/16 w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 16 czerwca 2016 roku w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015 r. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że na rozprawie w dniu 5 grudnia 2017 r. skarżąca wniosła o wyłącznie od orzekania w przedmiotowej sprawie Sędziego NSA Pawła Janickiego, Sędziego WSA Pawła Kowalskiego i Sędziego WSA Tomasza Adamczyka, a także wszystkich pozostałych sędziów orzekających w Wydziale I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca złożyła pismo z dnia 10 stycznia 2018 r., w którym wskazała na przyczyny uzasadniające w jej ocenie wyłączenie od orzekania w przedmiotowej sprawie sędziów Wydziału I. Oświadczeniami z dnia 15, 16, 17 i 18 stycznia 2018 r. sędziowie NSA: Anna Świderska, Paweł Janicki, Wiktor Jarzębowski, Bogusław Klimowicz, Teresa Porczyńska i sędziowie WSA: Tomasz Adamczyk, Joanna Grzegorczyk-Drozda, Bożena Kasprzak, Paweł Kowalski, Cezary Koziński i Joanna Tarno, złożyli oświadczenie, iż nie są im znane żadne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w sprawie. Oświadczyli również, że nie zachodzą podstawy do ich wyłączenia z mocy ustawy określone w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) dalej: p.p.s.a. W zaskarżonym postanowieniu Sąd stwierdził, że podniesione przez skarżącą okoliczności nie świadczą o spełnieniu którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny, w ocenie skarżącej dla niej niekorzystny, oraz że wydaje odmienne od jej oczekiwań rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego. Taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Zwrócono uwagę, że zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które polegało na nieuzasadnionej odmowie wyłączenia wskazanych z imienia i nazwiska sędziów, a tym samym niezastosowanie art. 19 p.p.s.a., pomimo że przedstawione okoliczności wypełniają przesłanki zawarte w tym przepisie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, bądź wydanie orzeczenia co do istoty sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. Podobnie jak zauważył NSA we wcześniejszym postanowieniu wydanym wobec skarżącej w niniejszym postępowaniu (z dnia 20 września 2017 r., sygn. akt 525/17), odnotować należy, że instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 p.p.s.a. Stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zasadnie ocenił, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie wskazanych sędziów. Za taką okoliczność w żadnym razie nie może być bowiem uznane twierdzenie, że sędziowie powinni zostać wyłączeni, ponieważ orzekali już w sprawach, w których skarżąca była stroną. Sąd Najwyższy w wyroku z 29 lutego 2002 r., II UKN 307/01 stwierdził, że sędzia nie podlega wyłączeniu z tej przyczyny, iż poprzednio orzekał w innej sprawie, nawet w sporze między tymi samymi stronami. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela ten pogląd. Sąd orzekając każdorazowo ocenia przedstawione okoliczności w sprawie i stosuje do nich odpowiednią normę wywiedzioną z przepisów prawa. Podkreślenia wymaga, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Złożenie takich wyjaśnień miało miejsce w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, a tym samym – wobec niewskazania jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość oświadczenia wskazanych sędziów - stwierdzić trzeba, że postanowienie Sądu pierwszej instancji oddalające wniosek o wyłączenie sędziów było zgodne z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny podziela także pogląd wyrażony w orzecznictwie, że skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy, złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania niniejszej sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie (patrz postanowienie NSA z 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 441/08, postanowienie NSA z 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10). Końcowo zwrócić należy uwagę, że Sądowi z urzędu jest wiadomym, iż przedmiotowy wniosek (oddalony zaskarżonym postanowieniem WSA) jest jednym z wielu, które skarżąca złożyła w toku różnych postępowań, nie jest on też pierwszym wnioskiem w niniejszej sprawie. Z lektury uzasadnień prawomocnych orzeczeń wydawanych w tych sprawach wnioskować można, że wnioski te cechuje podobny stopień ogólności, zaś skarżąca - podobnie jak w niniejszej sprawie - w trybie zażaleniowym (czy też składając ponowny wniosek) nie odnosi się do twierdzeń powoływanych przez WSA i NSA, utrzymując podobny schemat argumentacyjny, które konsekwentnie pozostaje oderwany od kwestii mających relewantne znaczenie dla oceny przesłanek wyłączenia sędziego. Z tych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.