I GSK 1392/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-10-08

Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Lidia Ciechomska-Florek, Artur Adamiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy poprawki we wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w tym uzupełnienie braków formalnych, mogą być dokonywane po upływie terminu 25 dni od ostatecznego terminu składania wniosków, zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014?
Ratio decidendi
Poprawki we wniosku o przyznanie płatności, w tym uzupełnienie braków formalnych, mogą być dokonywane jedynie do najpóźniejszego możliwego terminu wyznaczonego dla składania wniosków po terminie, tj. 25 dni kalendarzowych od ostatecznego terminu składania wniosków. Po upływie tego terminu, który w 2015 r. przypadał na 10 lipca, organ nie może przyjąć uzupełnień ani poprawek, a wniosek podlega rozpoznaniu w oparciu o złożone dokumenty. Brak dołączenia wymaganych dokumentów lub nieprawidłowe wypełnienie wniosku skutkuje odmową przyznania płatności.
Stan faktyczny
D. H.-U. złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015, wykazując trzy działki ewidencyjne, jednak z różnymi powierzchniami i bez załącznika graficznego. Organ I instancji odmówił przyznania płatności z powodu nieuzupełnienia wniosku i braku załączników. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że wnioskodawczyni nie uzupełniła braków wniosku w wymaganym terminie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną i zasądził od D. H.-U. na rzecz Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska Sędzia NSA Lidia Ciechomska-Florek (spr.) Sędzia del. WSA Artur Adamiec Protokolant Marta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 8 października 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. H.-U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 1102/16 w sprawie ze skargi D.H.-U. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D. H.U. na rzecz Dyrektora Zachodnio-pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 21 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 1102/16 oddalił skargę D. H.-U. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor Zachodniopomorskiego OR ARiMR) z dnia [...] września 2016 r., nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia. W dniu [...] czerwca 2015 r. do Biura Powiatu P. ARiMR wpłynął wniosek D. H.-U. o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015. Wnioskodawczyni w sekcji VII wniosku wykazała trzy działki ewidencyjne o numerach: [...],[...] i [...], położone w powiecie szczecineckim, gminie Barwice, obrębie ew. B., dla których w sekcji VII (kol. 10) i sekcji VIII (kol. 3) podała różne powierzchnie, w sekcji VII (kol. 5) nie wykazała żadnej powierzchni, nie dołączyła również żadnego załącznika graficznego. W dniu [...] czerwca 2016 r. organ I instancji wydał decyzję o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż do [...] lipca 2015 r. Strona nie wypełniła wszystkich sekcji wniosku oraz nie dołączyła załączników graficznych. Decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] Dyrektor Zachodniopomorskiego OR ARiMR - po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez D. H.-U. od decyzji Kierownika z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając podjęte w sprawie rozstrzygnięcie organ II instancji wyjaśnił, że w myśl art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. poz. 1551, dalej: "ustawa o płatnościach") - jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw (tzw. "płatności obszarowe"), są przyznawane do powierzchni działki rolnej położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 (tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej (Dz.U.UE.L.2016.28.2), będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności oraz spełniającej wskazane w tym przepisie inne wymogi obszarowe. Powołując się na przepisy art. 23 ust. 1 i ust. 2 ustawy o płatnościach, organ II instancji wyjaśnił następnie, że termin na dokonanie poprawek we wniosku reguluje art. 13 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48, dalej: "rozporządzenie nr 640/2014") - w myśl którego, poprawki w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność są dopuszczalne tylko do najpóźniejszego możliwego terminu wyznaczonego dla składania po terminie pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność - jak określono w ust. 1 akapit trzeci - tj. 25 dni kalendarzowych liczonych od dnia ostatecznego składania pojedynczego wniosku, a więc od 15 czerwca 2015 r., zatem za niedopuszczalne uznaje się poprawki do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność wniesione po tym terminie, tj. po dniu 10 lipca 2015 r. (15 czerwca + 25 dni kalendarzowych). Zdaniem organu, ww. przepisy określają termin dokonywania jakichkolwiek poprawek, tj. do dnia 10 lipca 2015 r., po którym to terminie właściwy organ ARiMR rozpatruje wniosek Strony, w oparciu o dane w nim zawarte, o ile jest możliwe skuteczne zweryfikowanie wnioskowanych uprawnień do płatności. W związku z powyższym organ II instancji uznał, że brak załączników graficznych jest brakiem stanowiącym o kwalifikowalności do przyznania pomocy. Organ II instancji stwierdził, że deklaracja we wniosku Strony nie uwzględniała działki rolnej, która podlegałaby skutecznej ocenie organu pod kątem spełnienia przez Stronę warunków do przyznania jakichkolwiek płatności, w tym nie złożono załączników graficznych. Strona, mimo złożonego wniosku z brakami, nie złożyła zmiany do wniosku, która wskazywałaby na uprawnienia do przyznania płatności w terminie do dnia 10 lipca 2015 r. Po upływie tego terminu organ I instancji - w myśl art. 23 ustawy o płatnościach - nie mógł poinformować Strony o brakach we wniosku o przyznanie płatności na rok 2015, a zatem zasadnie odmówił przyznania wnioskowanych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, stwierdzając brak dołączenia do wniosku wymaganych dokumentów oraz nieprawidłowego wypełnienia wniosku. W skardze Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że skargę należy oddalić, gdyż decyzja ta nie narusza prawa. Zdaniem Sądu, nie ma znaczenia rozróżnianie braków formalnych i merytorycznych wniosku w zakresie dotyczącym określenia terminu ich usuwania, skoro wszystkie te braki (poprawki) mogą być usuwane (nanoszone) w nieprzekraczalnym terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1 (tj. w przepisach rozporządzeń unijnych: nr 1307/2013, nr 641/2014, nr 639/2014, nr 1306/2013, nr 809/2014 oraz nr 640/2014). Kwestie dotyczące opóźnionego złożenia wniosku o płatności i dokonywania poprawek wniosku uregulowane zostały w art. 13 ust. 1 i ust. 3 ww. rozporządzenia nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. Jeśli takie opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny, a beneficjentowi nie przyznaje się pomocy lub wsparcia. Zdaniem Sądu zasadnie w zaskarżonej decyzji wskazano, że poprawki w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność są dopuszczalne tylko do najpóźniejszego możliwego terminu wyznaczonego dla składania po terminie pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność - określonego w ust. 1 akapit trzeci ww. artykułu - tj. 25 dni kalendarzowych liczonych od dnia ostatecznego składania pojedynczego wniosku, a więc od 15 czerwca 2015 r. Sąd I instancji wskazał, że w art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach ustalono, że wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. W art. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2015.653) określono, że w 2015 r. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie do dnia 15 czerwca. Podkreślił przy tym, że w myśl art. 21 ust. 2 ustawy o płatnościach: "Termin, o którym mowa w ust. 1, nie podlega przywróceniu." Jest więc terminem nieprzekraczalnym. Rozstrzygając zatem w dniu [...] czerwca 2016 r. w sprawie z wniosku Skarżącej o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2015, organ I instancji ARiMR nie mógł nie uwzględnić faktu upływu ostatecznego terminu usunięcia braków (zgłaszania poprawek) wniosku. Nie mógł więc już w tym czasie, wbrew jednoznacznemu zakazowi zawartemu w art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach, poinformować Skarżącej o stwierdzonych brakach wniosku i oczekiwać na ich usunięcie. W takiej sytuacji, wobec wskazanych istotnych braków wniosku - nie usuniętych do 10 lipca 2015 r. - uniemożliwiających przyznanie jakiejkolwiek płatności, decyzja o odmowie przyznania płatności znajduje oparcie w art. 13 ust. 1 akapit trzeci i ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014. W tym zakresie Sąd nie podzielił zarzutu skargi, że Polska (poprzez nową regulację zawartą w art. 23 ustawy o płatnościach) dokonała "modyfikacji przepisów Unii, które wywołują bezpośredni skutek i mają pierwszeństwo stosowania nad przepisami krajowymi". Zdaniem Sądu, przepisy wydane przez Komisję na podstawie upoważnienia zawartego w art. 78 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) 814/2000, (WE) 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r., str. 549 ze zm.) nie potwierdzają argumentu Skarżącej, iż organy ARiMR dokonały rozszerzającej interpretacji wskazanego art. 78, "przez rozszerzenie jego zakresu również na braki formalne, gdy w rzeczywistości dotyczy on jedynie poprawek które wpływają na zwiększenie uprawnień do płatności, a nie uzupełnienia braków formalnych", bowiem kwestie dokonywania poprawek we wniosku o płatność uregulowano w art. 13 ust. 3 również odwołującego się do ww. art. 78 lit. b) rozporządzenia nr 640/2014. Z przepisu tego nie wynika jednak, że dotyczy on jedynie poprawek "wpływających na zwiększenie uprawnień do płatności". Uznać więc należy, że dotyczy on wszelkich poprawek wniosku mających wpływ na ocenę uprawnień wnioskodawcy do płatności. Gdyby nawet uznać – jak uważa Skarżąca – że art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014 nie dotyczy "uzupełnienia braków formalnych" wniosku, to oznaczało by, że kwestia ta nie jest uregulowana w prawie unijnym, a zatem mogła być uregulowana w prawie krajowym. Nie można przy tym uznać, że przepisy art. 23 ustawy o płatnościach są sprzeczne z przepisami unijnymi i dlatego nie mogą być stosowane. Jeśli zatem art. 23 ww. ustawy dotyczy wszelkich braków, a więc także braków formalnych wniosku i w sposób wyraźny wyłącza w tym zakresie przepis art. 64 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: k.p.a.), to niewątpliwie organy ARiMR obowiązane są do jego stosowania. W ocenie Sądu I instancji, tego stwierdzenia nie podważa fakt, iż dla usunięcia tzw. braków formalnych jak i innych braków (poprawek, uzupełnień, zmian) ustalono jednolity termin – odwołujący się do terminów ustalonych w prawie unijnym (15 maja + 25 dni, z powyższym zastrzeżeniem, że termin określający datę może być wydłużony przez państwo członkowskie i w 2015 r. Polska wydłużyła ten termin do 15 czerwca). Takie uregulowanie oznacza przy tym, że co do zasady znacznie wydłużono termin do zgłaszania poprawek (usuwania braków), w porównaniu do określonego w art. 64 § 2 k.p.a. terminu siedmiu dni. Przykładowo, dla wniosków złożonych 25 marca wynosi on 122 dni. Złożenie wniosku w terminie późniejszym oznacza więc odpowiednie skrócenie tego terminu, jednak nawet dla wniosków składanych w ostatnim dozwolonym dniu (15 czerwca) zapewniono termin 25-dniowy. Jednocześnie jednak, w nowym uregulowaniu nie zagwarantowano wnioskodawcy siedmiodniowego terminu do usunięcia braków – od otrzymania wezwania do ich usunięcia. Zdaniem Sądu I instancji nie powinno więc budzić wątpliwości, że po 10 lipca 2015 r. - zarówno na podstawie przepisów unijnych jak i krajowych - niedopuszczalne było dokonanie przez Skarżącą (z własnej inicjatywy lub po otrzymaniu informacji od organu o stwierdzonych brakach) poprawek (usunięcie braków) w złożonym wniosku o płatność. Równocześnie, wydając decyzję w dniu [...] czerwca 2016 r. o odmowie przyznania wnioskowanej płatności na rok 2015, organ zasadnie wskazał na przepis art. 23 ust. 1 in fine ustawy o płatnościach, nakazujący odstąpienie od obowiązku informowania rolnika o brakach we wniosku, jeżeli termin w jakim można dokonać poprawek wniosku określony w przepisach unijnych już upłynął. W dniu wydania decyzji był to bowiem fakt oczywisty – niezależnie od powodów, które spowodowały brak informacji o brakach. Również więc organ II instancji nie mógł uchylić decyzji organu I instancji z powodu braku poinformowania Skarżącej o brakach we wniosku. Ponadto po 10 lipca 2015 r. organ nie mógł już informować Skarżącej o brakach wniosku a zarazem Skarżąca nie mogła już ich usunąć, zatem organ musiał rozpoznać wniosek według jego zgłoszonej treści – stosownie do art. 23 ust. 2 ustawy o płatnościach. Skoro zatem wniosek ten nie został prawidłowo wypełniony i nie dołączono do niego prawidłowych dokumentów, zasadnie więc odmówiono Skarżącej płatności. W ocenie Sądu I instancji zasadnie organ II instancji uznał, że brak załączników graficznych (wyznaczających zgłaszane do płatności działki rolne) jest brakiem stanowiącym o kwalifikowalności do przyznania pomocy – co jest oczywiste także przy uwzględnieniu ww. oświadczenia beneficjenta, że jest świadomy warunków przedmiotowych systemów płatności bezpośrednich. Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie wywiodła D. H.-U. Wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 174 pkt 1 w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) w zw. z art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014, polegające na jego błędnej wykładni polegającej na uznaniu przez Sąd I instancji, iż prawidłowa wykładnia przepisu prowadzi do uznania, że zakres jego zastosowania obejmuje również określenie terminu na uzupełnienie braków formalnych wniosku o przyznanie płatności, gdy w rzeczywistości prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do uznania, iż zakres jego dyspozycji nie odnosi się do uzupełniania braków formalnych, a dokonywania poprawek we wniosku związanych z modyfikacją prawa do płatności. Tym samym Sąd I instancji błędnie zastosował zaskarżony przepis prowadząc do uznania, iż w oparciu o jego treść minął już termin na uzupełnienie braków formalnych wniosku. Organ nie skorzystał z prawa złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi kasacyjnej. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem to sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336). Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zatem uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego (ad meritum) w jego całokształcie. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści określonej normy prawnej. Natomiast naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, względnie - że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę normy prawnej. Sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty oparte zostały na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. tj. na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego wskazanych w petitum skargi kasacyjnej poprzez błędne zastosowanie przepisu art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014, polegającej na jego błędnej wykładni i uznaniu przez Sąd I instancji, że prawidłowa wykładnia prowadzi do uznania, że zakres jego zastosowania obejmuje również określenie terminu na uzupełnienie braków formalnych wniosku o przyznanie płatności, gdy w rzeczywistości prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do uznania, że zakres jego zastosowania obejmuje również określenie terminu na uzupełnienie braków formalnych wniosku o przyznanie płatności, gdy w rzeczywistości prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do uznania, że zakres jego dyspozycji nie odnosi się do uzupełnienia braków formalnych, a do dokonywania poprawek związanych z modyfikacją prawa do płatności, co spowodowało, że Sąd I instancji błędnie zastosował zaskarżony przepis, uznając, że w oparciu o jego treść minął termin na uzupełnienie braków formalnych wniosku. Sąd I instancji uznał w oparciu o treść art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014, że minął już termin na skuteczne złożenie materiału graficznego. Zdaniem skarżącego zakres tego przepisu nie obejmuje sytuacji związanych z uzupełnieniem braków formalnych. Granica wyznaczona tym przepisem obejmuje sytuację dotyczącą jedynie dokonywania poprawek wpływających na wysokość płatności, modyfikacje wariantów, a nie uzupełnienie braków formalnych. Skarżący powołał w tym zakresie wyrok NSA z dnia 8 lipca 2009 r. sygn. akt II GSK 1115/08, (Lex nr 552746), wydany pod rządami nieobowiązującego już ustawodawstwa. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014 jest całkowicie pozbawiony podstaw prawnych, a wykładnia przepisu art. 13 ust. 3 dokonana przez organy oraz Sąd I instancji prawidłowa. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne zrozumienie określonej normy prawnej, w tym wypadku art. 13 ust. 3 powołanego rozporządzenia delegowanego Komisji (UE). Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach ustalono, że wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja 2015 r. W myśl ust. 3 tego artykułu upoważniono ministra właściwego do spraw rozwoju wsi - w przypadku gdy Komisja Europejska upoważni Polskę do przedłużenia tego terminu - do określenia, w drodze rozporządzenia, dłuższego terminu składania wniosków w danym roku. Na tej podstawie w § 1 rozporządzenia z dnia 16 maja 2016 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w 2016 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz.U.2016.680) na rok 2016 przedłużył termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich do dnia 15 czerwca. Natomiast w art. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2015.653) określono, że w 2015 r. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie do dnia 15 czerwca. Termin ten w myśl przepisu art. 21 ust. 2 ustawy o płatnościach nie podlega przywróceniu ma on bowiem charakter materialnoprawny. Taki sam charakter mają również terminy określone w art. 13 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 640/2014. Podkreślić należy, że uchybienie terminowi prawa materialnego wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Tak więc termin materialnoprawny ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację prawa podmiotowego, a konsekwencją jego uchybienia jest wygaśnięcie możliwości dokonania określonej czynności. Terminy materialne nie podlegają bowiem przywróceniu na podstawie przepisów k.p.a. Przywróceniu mogą podlegać jedynie - w wypadku ich uchybienia- terminy procesowe. Wynika to z brzmienia art. 23 ust. 1 zd. 1 in fine ustawy o płatnościach. Przyjęcie takiego rozwiązania oznacza niedopuszczalność dokonywania poprawek po upływie nieprzekraczalnego terminu (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/SZ 1102/16, wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt VSA/Wa 4506/15, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 20 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Bd 369/17 i wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lipca 2017 r., sygn. akt IIISA/Po 1478/17). W art. 23 ust. 1 in fine ustawy o płatnościach jednoznacznie stwierdzono, że jeżeli ostateczny termin do usunięcia braków wniosku (w rozpoznawanej sprawie 10 lipca 2015 r.) już upłynął, to organ ARiMR nie informuje już rolnika o stwierdzonych brakach oraz skutkach ich nieusunięcia. Rozwiązanie to jest logiczne skoro po upływie nieprzekraczalnego terminu dokonywanie poprawek we wniosku jest niedopuszczalne. Należy zauważyć, że przepisy wydane przez Komisję na podstawie upoważnienia zawartego w art. 78 rozporządzenia nr 1306/2013 nie potwierdzają argumentu skargi kasacyjnej, iż Sąd I instancji dokonał rozszerzającej wykładni art. 78 poprzez rozszerzenie jego zakresu również na braki formalne, gdy w rzeczywistości dotyczy on jedynie poprawek, które wpływają na zwiększenie uprawnień do płatności, a nie uzupełnienia braków formalnych, bowiem kwestię dokonania poprawek we wniosku o płatność uregulowano w art. 13 ust. 3 (również odwołującego się do art. 78 lit. b rozporządzenia nr 640/2014). Z przepisu tego bezspornie nie wynika, by dotyczył on jedynie poprawek "wpływających na zwiększenie uprawnień do płatności". Takich zmian dotyczy art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014. Ma rację Sąd I instancji stwierdzając, że art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014, dotyczy wszelkich poprawek wniosku mających wpływ na ocenę uprawnień wnioskodawcy, do płatności. Podkreślić także należy, że art. 24 ustawy o płatnościach dotyczy wszelkich braków, a więc także braków formalnych wniosku i w sposób wyraźny wyłącza w tym zakresie art. 64 k.p.a. Ponadto, przepis art. 23 powołanej ustawy o płatnościach jest zgodny z przepisami unijnymi. Zauważyć także należy, że dla usunięcia tzw. braków formalnych, jak i innych braków (poprawek, uzupełnień, zmian) ustalono jednolity termin - odwołujący się do terminów ustalonych w prawie unijnym (15 maja + 25 dni, z zastrzeżeniem, że termin określający datę może być wydłużony przez państwa członkowskie i w 2015 r. Polska wydłużyła ten termin do 15 czerwca). Takie uregulowanie oznacza, że co do zasady znacznie wydłużono termin do zgłaszania poprawek (usuwania braków), w porównaniu do art. 64 § 2 k.p.a. - termin 7 dni. Zdaniem NSA nie budzi wątpliwości, że po 10 lipca 2015 r.- zarówno na podstawie przepisów prawa unijnego jak i prawa krajowego - niedopuszczalne było dokonanie przez skarżącą (z własnej inicjatywy lub po otrzymaniu informacji od organu o stwierdzonych brakach, poprawkach, usunięcie braków w złożonym wniosku o płatność, bowiem po 10 lipca 2015 r., organ nie mógł poinformować skarżącej o brakach wniosku, a zarazem skarżąca nie mogła ich już usunąć i organ musiał rozpoznać wniosek - stosownie do art. 23 ust. 2 ustawy o płatnościach. Nie budzi wątpliwości, że wniosek skarżącej nie został prawidłowo wypełniony i nie dołączono do niego prawidłowych dokumentów, a więc zasadnie odmówiono skarżącej płatności. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r., poz. 1800 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło