I OSK 586/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) sędzia del. WSA Tamara Dziełakowska Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Ke 739/16 w sprawie ze skargi T.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 739/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę T.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016r. znak: [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego. W uzasadnieniu podniesiono, że wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2016 r. T.W. wystąpiła o przyznanie ww. świadczenia w związku z opieką nad kuzynką (siostrą cioteczną) J.S. Organ I instancji uznając, że na wnioskodawczyni nie ciąży obowiązek alimentacyjny względem niepełnosprawnej, wydał decyzję z dnia [...] maja 2016 r. znak: [...] o odmowie przyznania T.W. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką na J.S. W odwołaniu T.W. wskazała, że jest najbliższą osobą dla J.S., a w sytuacji gdy dana osoba straci całą najbliższą rodzinę, obowiązek alimentacyjny przechodzi na krewnych w linii bocznej. Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy [...] decyzję z dnia [...] maja 2016 r. znak: [...]. Organ odwoławczy ustalił, że J.S., na mocy orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] września 2014 r., została zaliczona do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności, ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Dochód rodziny wnioskodawczyni za 2014 rok (400,52 zł) nie przekracza kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 16a ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (764 zł). Z uwagi na treść art. 16a ust. 1 tej ustawy, specjalny zasiłek opiekuńczy nie mógł być przyznany, ponieważ wnioskodawczyni nie jest osobą, na której, w świetle art. 128, art. 129 § 1-2 i art. 617 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ("Kro"), ciąży obowiązek alimentacyjny względem niepełnosprawnej. Kuzynka nie należy bowiem do kręgu osób wymienionych w tych przepisach. Okoliczność ta stanowi negatywną przesłankę przyznania wnioskowanego świadczenia, na którą nie ma wpływu sprawowanie faktycznej opieki nad osobą niepełnosprawną. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach T.W. zarzuciła powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 128 Kro poprzez uznanie, że nie można jej zaliczyć do podmiotów zobowiązanych do alimentacji, pomimo że jest osobą najbliższą dla niepełnosprawnej siostry ciotecznej, a nadto błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że nie zasługuje na przyznanie jej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego pomimo przesłanek ustawowych i kryterium dochodowego. W oparciu o te zarzuty wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że jej siostra cioteczna nie może się zwrócić o pomoc do żadnej innej osoby, a nie chce zostać umieszczona w hospicjum. Wskazała na bardzo trudną sytuację finansową rodziny. Wyraziła pogląd, że w sytuacji gdy dana osoba straci wszystkich krewnych w linii prostej, obowiązek alimentacyjny przechodzi na krewnych w linii bocznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga jest niezasadna. Sąd ten podał, że zasady przyznawania specjalnego zasiłku opiekuńczego reguluje art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.), dalej ustawa. W ust. 1 postanowiono, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli: nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (pkt 1) lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (pkt 2) – w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie z art. 16a ust. 2 ustawy, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2. Przepisy art. 5 ust. 4-9 stosuje się odpowiednio. Odnosząc się do niniejszej sprawy Sąd podał, że podopieczna skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Poza sporem również jest, że skarżąca nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną, a nadto spełnia kryterium dochodowe, o którym mowa w ustawie. Przedmiotem sporu jest natomiast to, czy kuzynka może uzyskać prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, z uwagi na opiekę nad inną kuzynką (siostrą cioteczną). Sąd I instancji powołując się na przepis art. 16a ust. 1 ustawy, przez odesłanie do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jednoznacznie wskazuje krąg osób uprawnionych do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji. Zgodnie z art. 128 Kro, obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych – obciąża bliższych stopniem przed dalszymi (art. 129 § 1). Krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym (art. 129 § 2). Ponadto, z mocy art. 23 i 27 Kro także małżonkowie zobowiązani są do wzajemnej pomocy oraz przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. W ocenie Sądu I instancji treść art. 16a ust. 1 ustawy jest jasna, a ustalenie zawartej w tym przepisie normy prawnej nie wymaga szczególnych zabiegów interpretacyjnych i jest możliwe przy zastosowaniu wyłącznie wykładni gramatycznej. W konsekwencji, w świetle art. 16a ust. 1 ustawy, brak obowiązku alimentacyjnego po stronie osoby ubiegającej się o specjalny zasiłek opiekuńczy stanowi negatywną przesłankę do przyznania takiego świadczenia. W rozpoznawanej sprawie z wnioskiem o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego wystąpiła kuzynka (siostra cioteczna), na której w myśl art. 16a ustawy w zw. z art. 128 Kro nie ciąży obowiązek alimentacyjny, nawet jeśli nie ma innych osób zobowiązanych do alimentacji. W szczególności z przepisów Kro nie da się wywieść normy prawnej, zgodnie z którą w braku krewnych w linii prostej, obowiązek alimentacyjny przechodziłby na krewnych w linii bocznej. Dodatkowo Sąd wskazał na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone na tle art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy, stanowiących podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zarówno w wyroku z dnia 15 listopada 2006 r. sygn. P 23/05, jak i w wyrokach z dnia 18 lipca 2008 r. sygn. P 27/07 oraz z dnia 22 lipca 2008 r. sygn. P 41/07, Trybunał nie zakwestionował jako niekonstytucyjnego wymogu istnienia obowiązku alimentacyjnego pomiędzy osobą sprawującą opiekę i podopiecznym. Trybunał wyraził pogląd, że z woli ustawodawcy, nie sam fakt opieki nad osobą niepełnosprawną, czy też rezygnacja dla jej sprawowania z zatrudnienia, lecz szczególna więź prawna pomiędzy osobą opiekuna a osobą niepełnosprawną wyróżnia grupę uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Podkreślono, że celem tych regulacji jest, by osoba zmuszona do rezygnacji z zatrudnienia w wykonaniu ciążącego na niej obowiązku alimentacyjnego sama nie popadła w niedostatek, tracąc źródło utrzymania. Nie jest natomiast intencją ustawodawcy wspieranie wszystkich osób, które dobrowolnie podejmują się opieki nad niepełnosprawnym członkiem szeroko rozumianej rodziny. W ocenie Sadu nie ma podstaw, by rozważań Trybunału Konstytucyjnego odnoszących się do obowiązku alimentacyjnego, powstałego na tle regulacji w zakresie świadczeń pielęgnacyjnych, nie uwzględniać w sprawach dotyczących specjalnego zasiłku opiekuńczego. Świadczenie to, wprowadzone do ustawy o świadczeniach rodzinnych na mocy ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1548), uzupełniające dotychczasowy katalog świadczeń opiekuńczych, w istotnej mierze nawiązuje do konstrukcji świadczenia pielęgnacyjnego w jego wcześniejszym kształcie, funkcjonującym do dnia 31 grudnia 2012 r., tj. do nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. W konsekwencji, na gruncie niniejszej sprawy znajduje zastosowanie również pogląd wyrażony w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. I OPS 5/13. Stanowisko zaprezentowane w tej uchwale, choć odnosiło się do wykładni art. 17 ust. 1 i 1a ustawy, wyjaśniało pojęcie kręgu osób uprawnionych do świadczeń, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji. Podsumowując, Sąd I instancji podał, że trudna sytuacja skarżącej opiekującej się kuzynką, jakkolwiek zasługująca na uznanie i szacunek, nie pozwala odstąpić od brzmienia ustawy, tym bardziej, że trafność literalnej wykładni analizowanej regulacji pośrednio potwierdzają ww. wyroki Trybunału Konstytucyjnego oraz uchwała NSA. W skardze kasacyjnej T.W. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że T.W. nie jest uprawniona do uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego, bowiem nie zalicza się do kręgu osób, na których ciąży ustawowy obowiązek alimentacyjny, gdy tymczasem w ocenie skarżącego prawidłowa wykładnia tego przepisu uwzględniająca zasady konstytucyjne winna doprowadzić do przyjęcia, że wystarczające jest sprawowanie faktycznej opieki nad J.S. i rezygnacja z zatrudnienia z uwagi na wykonywanie opieki; 2. art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 18 i 71 Konstytucji RP poprzez pominięcie, że wykładnia przepisu art. 3 pkt 16 winna być dokonywana łącznie z przepisami Konstytucji, które to przepisy pozwalają na szersze rozumienie pojęcia rodziny, a tym samym łączna interpretacja obu przepisów winna doprowadzić do stwierdzenia, że osobami uprawnionymi do specjalnego zasiłku opiekuńczego są jeszcze inne kategorie członków szeroko rozumianej rodziny; 3. art. 32 Konstytucji RP w zw. z art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez pominięcie, że wszyscy wobec prawa są równi i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne, w konsekwencji wystarczające jest dla ustalenia uprawnienia do specjalnego zasiłku opiekuńczego sprawowanie faktycznej opieki nad osobą niepełnosprawną i rezygnacja z tego powodu z zatrudnienia, a brak jest podstaw do różnicowania sytuacji podmiotów ze względu na obciążenie ustawowym obowiązkiem alimentacyjnym. W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie T.W. specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad J.S., ewentualnie o uchylenie przedmiotowego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Jednocześnie wniesiono o zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów za pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu, jako że koszty te nie zostały pokryte w żadnej części. W uzasadnieniu podniesiono, że słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji, że skarżąca spełnia wszelkie wymaga aby przyznać jej specjalny zasiłek opiekuńczy, poza tym, że nie jest rodziną dla J.S. w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych jak i art. 128 i inne kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Z tym ostatnim twierdzeniem skarżąca nie zgadza się jednak powołując orzeczenie o sygn. akt I OSK 1407/12, w którym sąd podał, że "Sformułowania zawarte w przepisach art. 17 ust. 1 i ust. la ustawy o świadczeniach rodzinnych wykładane w zgodzie z Konstytucją pozwalają rozszerzyć krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego na osoby nieobciążone obowiązkiem alimentacyjnym, ale które opiekują się członkiem rodziny spokrewnionym w dalszym stopniu, i z którym tworzą rodzinę rozumianą tradycyjnie". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a w szczególności art. 16a ust. 1 i ust. 2. W myśl art. 16a ust. 1 ustawy specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788, z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli: 1) nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub 2) rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W myśl natomiast art. 16a ust. 2 ustawy specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2, zaś przepisy art. 5 ust. 4-9 stosuje się odpowiednio. Powyższe przepisy określają przesłanki warunkujące nabycie prawa do świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego. Jedną z nich jest przesłanka podmiotowa, wyznaczająca krąg osób uprawnionych do przedmiotowego świadczenia poprzez odesłanie do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego regulujących obowiązek alimentacyjny. Artykuł 23 tego Kodeksu ustanawia obowiązek małżonków do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Ponadto, obowiązki alimentacyjne obciążają także krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo (art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), przy czym obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi (art. 129 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie ustanawia wzajemnego obowiązku alimentacyjnego względem innych osób aniżeli małżonkowie oraz krewni - w linii prostej (niezależnie od stopnia pokrewieństwa, tj. rodzice, dzieci, wnuki, prawnuki, dziadkowie, pradziadkowie) lub w linii bocznej (do II stopnia, tj. rodzeństwo). W szczególności obowiązek alimentacyjny nie ciąży na dalszych krewnych, takich jak kuzyni (cioteczne rodzeństwo). Powyższe oznacza, że literalnie odczytując art. 16a ust. 1 ustawy w związku z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, osobie opiekującej się niepełnosprawną kuzynką, specjalny zasiłek opiekuńczy nie może być przyznany, gdyż obowiązek alimentacyjny na gruncie Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, do którego odsyła ww. przepis ustawy, nie ciąży na takiej osobie. Należy zwrócić uwagę, że analogiczne zagadnienie prawne na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych, dotyczące kręgu osób uprawnionych do świadczenia opiekuńczego na podstawie art. 17 ust. 1 tej ustawy, było przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego (uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 5/13, ONSAiWSA 2014/3/36, OSP 2014/12/113, LEX nr 1404019). Co prawda, uchwała ta odnosiła się do świadczenia pielęgnacyjnego, jednakże z uwagi na tożsamość przesłanki - określonej zarówno w art. 17 ust. 1, jak i w art. 16a ust. 1 ustawy - warunkującej prawo do nabycia świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, należy przyjąć, że wyrażony w uchwale pogląd prawny winien być stosowany również przy wykładni przepisów określających krąg osób uprawnionych do specjalnego zasiłku opiekuńczego. W powołanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie, na której nie ciąży obowiązek alimentacyjny względem pełnoletniego członka rodziny, legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny w sposób jednoznaczny opowiedział się za literalną wykładnią art. 17 ust. 1 ustawy (co można - jak już wyżej wskazano - przenieść na art. 16a ust. 1 ustawy). Podkreślił zwłaszcza, że nie można tego przepisu interpretować rozszerzająco, z powołaniem się na wartości konstytucyjne. Stwierdził bowiem, że "nie można (...), z powołaniem się na wykładnię prokonstytucyjną, nadawać znaczenia przepisom ustawy sprzecznego z jej brzmieniem, uzasadniając to tym, że sędziowie w sprawowaniu swego urzędu podlegają zarówno Konstytucji, jaki i ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP). Stosowanie prawa przez sądy nie powinno bowiem wypełniać istniejących instytucji prawnych zupełnie nowymi treściami, wbrew jasno wyrażonej woli ustawodawcy. Nie można zatem, powołując się na ogóle zasady konstytucyjne, wyprowadzać wniosków, że prokonstytucyjna wykładnia art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych pozwala przyjąć, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje również osobie niezobowiązanej do alimentacji, która sprawuje opiekę nad osobą niepełnosprawną". Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje trudnej sytuacji życiowej skarżącej, tym niemniej fakt sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną bez istnienia pomiędzy opiekunem a osobą niepełnosprawną obowiązku alimentacyjnego określonego przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, nie może prowadzić do przyjęcia, iż na gruncie art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje. Podsumowując wskazać trzeba, że warunkiem koniecznym ubiegania się o świadczenie z art. 16a ust. 1 i ust. 2 ustawy jest zarówno przynależność wnioskodawcy do kręgu osób obciążonych wobec osoby wymagającej opieki obowiązkiem alimentacyjnym w rozumieniu przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jak również spełnienie określonego kryterium dochodowego. Należy zatem stwierdzić, iż podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut dotyczący naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przepisów prawa materialnego okazał się nieusprawiedliwiony. Oznacza to, że niniejsza sprawa co do istoty została prawidłowo rozpatrzona, a dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach ocena prawidłowości zaskarżonych decyzji w przedmiocie odmowy przyznania T.W. specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad kuzynką (siostrą cioteczną) J.S., w pełni odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, uznając zarzuty kasacyjne za nieusprawiedliwione, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Orzeczenie nie obejmuje rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej na rzecz adwokata ustanowionego z urzędu należnych od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.). Koszty nieopłaconej pomocy prawnej przyznawane są przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258 - 261 p.p.s.a.