II SA/Kr 1218/16
WyrokWSA w Krakowie2016-12-21
Skład orzekający: Beata Łomnicka, Jacek Bursa, Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa sieci wodociągowej i kanalizacyjnej może zostać uznana za inwestycję celu publicznego o znaczeniu lokalnym, jeśli jej realizacja służy jedynie partykularnym interesom właściciela jednej działki, a nie społeczności lokalnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób wystarczający, czy planowana budowa sieci wodociągowej i kanalizacyjnej spełnia przesłankę "działania o znaczeniu lokalnym (gminnym)" jako realizacji celu publicznego. Argumentacja organów była zbyt lakoniczna i abstrakcyjna, nie analizując, czy inwestycja służy społeczności lokalnej, czy jedynie prywatnym interesom. Ponadto, organy naruszyły przepisy postępowania, pozbawiając strony możliwości udziału w sprawie, co stanowi samoistną podstawę do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej. Spółdzielnia zarzuciła organom naruszenie prawa przez pozbawienie statusu strony współużytkowników wieczystych działki, błędne uznanie inwestycji za cel publiczny oraz nieuzasadnione objęcie inwestycją działek spółdzielni, gdy istniała możliwość prostszego poprowadzenia sieci. Organy obu instancji utrzymały w mocy decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Łomnicka Sędziowie : WSA Jacek Bursa WSA Krystyna Daniel (spr.) Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 12 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K. kwotę 500 zł ( słownie: pięćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 14 czerwca 2016r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego na podstawie art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 54 i art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2016 r., póz. 778) w związku z art. 6 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 z późn. zm.), oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.Dz. U. z 2016 r., poz. 23), po rozpatrzeniu wniosku Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. – ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa sieci kanalizacji sanitarnej DN 250 - DN 300 w ul. [...] w K. oraz budowa sieci wodociągowej DN 100 w ul. [...] w K. na działkach nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] obr. [...] ."
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 31 marca 2016r. do Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta K. wpłynął wniosek Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Budowa sieci kanalizacji sanitarnej DN 250 - DN 300 w ul.[...] w K. oraz budowa sieci wodociągowej DN 100 w ul. [...] w K. na działkach nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] obr. [...] ."
Organ powołując się na definicję "inwestycji celu publicznego" zawartą w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 6 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wskazał, że inwestycja objęta nin. postępowaniem jest inwestycją celu publicznego o znaczeniu lokalnym (gminnym).
Teren określony we wniosku nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wobec czego przeprowadzono postępowanie na zasadach i w trybie przewidzianym w art. 50 i nast. ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W toku postępowania dokonano analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych, jak również stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji.
W toku postępowania na podstawie art. 53 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uzyskano uzgodnienia Marszałka Województwa [...] oraz postanowienie z dnia 2 czerwca 2016 r. znak: [...] Ponadto organ wystąpił o uzgodnienie projektu decyzji do Wojewody [...], Ministra Środowiska i Marszałka Województwa [...] w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych.
W dalszym ciągu swojej argumentacji organ podał, że zgodnie z art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w przypadku niezajęcia stanowiska przez organy uzgadniające w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia uzgodnienie - uzgodnienie uważa się za dokonane. Tym samym, z uwagi na niezajęcie stanowiska przez Wojewodę [...] , Ministra Środowiska i Marszałka Województwa [...] w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych w wyżej wskazanych terminach, uzgodnienia z tymi organami należało uznać za dokonane. Dodał jednocześnie, że milczące uzgodnienie, dokonane na etapie ustalania lokalizacji inwestycji celu publicznego, nie przesądza o treści stanowiska tego organu na późniejszych etapach procesu inwestycyjnego, o ile takie stanowisko (w formie odpowiedniej opinii, uzgodnienia, pozwolenia itp.) jest wymagane przepisami prawa.
Wskazał, że w toku postępowania uzyskano opinię Wydziału Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta K. z dnia 21 kwietnia 2016 r. znak: [...] .
Pismem z dnia 10 maja 2016r. (data wpływu 13 maja 2016r.) Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] " z siedzibą w K. wniosła zastrzeżenia do przebiegu planowanej sieci wodociągowej DN 100. Doprowadzenie sieci wodociągowej z bezpośrednio sąsiadujących ze sobą nieruchomości, z działki nr [...] do działki nr [...] nie wymaga wejścia w teren spółdzielni (dz. nr [...] ,[...] ). Spółdzielnia wnioskowała o zmianę trasy planowanego wodociągu, wykonanie znacznie krótszego odcinka, bez wchodzenia w teren spółdzielni. Odnosząc się do tych zarzutów, organ podał że teren określony we wniosku nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wobec czego przeprowadzono postępowanie na zasadach i w trybie przewidzianym w art. 50 i nast. ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podniósł, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jest tylko pierwszym etapem podejmowanym przez inwestora w celu realizacji inwestycji i nie stanowi podstawy prawnej do rozpoczęcia robót budowlanych. Taką podstawą jest dokonanie zgłoszenia budowy lub decyzja o pozwoleniu na budowę wydawana po przeprowadzeniu oddzielnego postępowania administracyjnego na zasadach i w trybie określonym ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Organ administracji publicznej nie może odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi, o czym stanowi art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego odbywa się na wniosek inwestora, który w tymże wniosku określa zarówno przedmiot, charakterystykę, jak i zakres planowanego zamierzenia. Organ administracji procedując wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego jest związany jego zakresem, nie ocenia celowości i zasadności zamierzenia inwestycyjnego, jak również nie jest upoważniony do oceny racjonalności lub słuszności przyjętych rozwiązań, jest wnioskiem związany i może rozstrzygać tylko w takim zakresie, jaki został przez inwestora we wniosku określony, badając kompletność wniosku i jego zgodność z przepisami prawa. Nie może również narzucać inwestorowi konkretnych rozwiązań projektowych wedle swojego uznania o zasadności takiego, a nie innego zagospodarowania terenu. To inwestor, przed złożeniem wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, którego jest wyłącznym dysponentem, dokonuje wszechstronnej analizy uwarunkowań przestrzenno-technicznych planowanej inwestycji, kierując się zasadami racjonalności i słuszności rozwiązań przyjętych w projekcie planowanej do realizacji inwestycji.
Organ podał, że wnioskodawca wyjaśnił, iż zakłada, że nowe sieci wodno - kanalizacyjne posadowione będą w sposób uporządkowany, równolegle do siebie z zachowaniem minimalnych odległości. Podniósł, że analiza wykonana na podstawie art. 53 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wykazała, że wnioskowane zamierzenie inwestycyjne nie jest sprzeczne z przepisami odrębnymi. Warunki zabudowy i zagospodarowania terenu ustalone w oparciu o wyniki ww. analizy oraz uzgodnienia i opinie zgromadzone w toku postępowania, zostały zawarte w załącznikach nr 1 i 2 do niniejszej decyzji, w tym m.in. w pkt 4 zał. nr 1 do decyzji dyspozycje dla inwestora w zakresie ochrony interesów osób trzecich, zgodnie z którymi "Realizacja przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego nie może powodować ograniczenia dostępu do drogi publicznej, możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności, dostępu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Należy zapewnić ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne i promieniowanie, a także przed zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby." Dodał, że decyzja nie określa warunków technicznych realizacji inwestycji dotyczących m.in. konkretnego przebiegu projektowanych sieci wodociągowych i kanalizacji sanitarnej. Parametry te zostaną określone dopiero w projekcie budowlanym inwestycji wykonanym w sposób zapewniający ochronę interesów osób trzecich, a zgodność zaproponowanych rozwiązań projektowych z obowiązującymi warunkami technicznymi określonymi przepisami szczególnymi, Polskimi Normami, oraz z warunkami określonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego będzie przedmiotem rozstrzygnięć właściwego organu architektoniczno-budowlanego na etapie dokonania zgłoszenia budowy przedmiotowej inwestycji lub prowadzenia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo budowlane zgłoszenia właściwemu organowi wymaga m.in. budowa sieci kanalizacyjnych, a inwestor zamiast dokonania zgłoszenia może wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z art. 30 ust. 1a ww. ustawy. Podkreślił również, że kwestia braku zgody stron postępowania na wykonanie inwestycji, na etapie uzyskiwania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie stanowi przeszkody do jej wydania. Na tym etapie decyzyjnym inwestor nie ma obowiązku wykazania się prawem do dysponowania terenem na cele budowlane. Warunek ten dotyczy etapu dokonania zgłoszenia budowy oraz wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, których uzyskanie jest uwarunkowane przedłożeniem przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Na skutek odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 12 sierpnia 2016r. znak:[...] - działając na podstawie art. 50, art. 53, art. 54, art. 56 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2016 r., 778 ze zm.) w związku z art. 6 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2015 r., 774 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. powołało się na treść art. 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Jednocześnie organ administracji publicznej nie może odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi, o czym stanowi art. 56 ustawy. Zgodnie z art. 2 pkt 5 ww. ustawy pod pojęciem "inwestycji celu publicznego", należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Organ odwoławczy podał, że pojęcie inwestycji celu publicznego jest w swojej istocie oparte na kryterium przedmiotowym, co oznacza, że inwestycję tego typu stanowi każde działanie o znaczeniu lokalnym i ponadlokalnym, które realizuje cele publiczne, bez względu na to, czy inwestorem jest podmiot prywatny czy publiczny. Może to być podmiot, którego główną podstawą działania są przepisy prawa publicznego (np. gmina, powiat, związek komunalny), jak i przepisy prawa prywatnego. Nie ma tu również znaczenia zaangażowanie środków publicznych. Inwestycja celu publicznego może być finansowana równie dobrze w całości ze środków prywatnych, jak i publicznych, o ile tylko realizuje cele z art. 6 u.g.n.
W ocenie Kolegium zamierzenie inwestycyjne objęte nin. postępowaniem zakwalifikowane być powinno właśnie z przedmiotowego punktu widzenia i wymaga uzyskania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Należy je zakwalifikować do kategorii inwestycji celu publicznego, nawet jeżeli służyć będzie stosunkowo wąskiej grupie członków wspólnoty lokalnej (gminnej). W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. bezspornym jest, że budowa sieci wodociągowej stanowi działanie o znaczeniu lokalnym. Inwestycja polegająca na rozbudowie sieci wodociągowej i kanalizacyjnej niewątpliwie mieści się w zakresie objętym pojęciem celu publicznego. Inwestycja lokalna to nie tylko inwestycja służąca całej gminie jako podmiotowi władzy lokalnej. Może to być także inwestycja, która swoim zasięgiem bezpośrednio służy węższemu kręgowi mieszkańców gminy, ale pośrednio ma znaczenie dla całej gminy we wskazanym rozumieniu. Budowa wodociągu miejskiego w określonym rejonie ma znaczenie dla tego rejonu, ale pośrednio ma znaczenie dla całej wspólnoty gminnej i zaspokaja także jej potrzeby jako całości - służąc tym samym nie tylko interesom grupowym. Konkretyzacja obowiązków organu administracji w postępowaniu wyjaśniającym w przedmiocie lokalizacji danej inwestycji celu publicznego, wyrażona została wprost w art. 53 ust. 3 cyt. u.o.p.z.p., stanowiącym o kierunku merytorycznego rozpoznania sprawy (a więc o dopuszczalności ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, zgodnie z wnioskiem inwestora), w myśl którego, właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. Wynik postępowania wyjaśniającego znajduje swoje odzwierciedlenie w treści decyzji. Projekt decyzji sporządzony został przez osobę wpisaną na listę samorządu zawodowego architektów, a w toku postępowania sporządzono analizę warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. W ocenie Kolegium zaskarżona decyzja nie narusza art. 1, art. 6 pkt 2 oraz art., 54 i art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Ustosunkowując się do twierdzeń strony odwołującej Kolegium podkreśliło, że to jedynie inwestor określa we wniosku zakres i przebieg przyszłej inwestycji. Organy administracji publicznej, tj. Prezydent Miasta K. oraz orzekające w drugiej instancji SKO w K. są związane tym wnioskiem i nie mają tytułu do jego modyfikacji. Organ odwoławczy zauważył, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (w tym decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego) nie jest rozstrzygnięciem, które ma moc ograniczania cudzych praw do nieruchomości. Tytuł prawny do nieruchomości objętej zamierzeniem inwestycyjnym stanowi warunek sine qua non dla uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Element ten będzie przedmiotem szczegółowej analizy w toku postępowania w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę. Kwestia ewentualnej zgody stron odwołujących na objęcie zamierzeniem inwestycyjnym terenu należącego do tych osób stanowić będzie również wówczas przedmiot analizy.
Podsumowując, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zaskarżona decyzja jest zgodna z regulacją ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak również z regulacją ustaw szczególnych, a przeprowadzone postępowanie wyjaśniające uwzględnia wymogi procedury administracyjnej. W szczególności zrealizowana jest zasada prawdy obiektywnej (art. 7 w związku z art. 77 k.p.a.).
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 12 sierpnia 2016r. złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" wnoszą o jej uchylenie w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
- naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, polegające na pozbawieniu statusu strony postępowania, a co się z tym wiąże uprawnienia do udziału w postępowaniu współużytkowników wieczystych nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], której dotyczy zaskarżona decyzja;
- naruszenie przepisu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polegające na błędnym ustaleniu, że budowa (przedłużenie istniejącej) sieci kanalizacji sanitarnej oraz wodociągowej do działki nr [...] stanowiącej prywatną własność przedsiębiorstwa budowlanego - dewelopera, stanowi inwestycję celu publicznego o znaczeniu lokalnym (gminnym);
- nieuzasadnione objęcie obszarem inwestycji - budowy sieci wodociągowej działek Spółdzielni nr [...] oraz [...], gdy istnieje możliwość bezpośredniego doprowadzenia sieci z działki nr [...] do działki nr [...] .
W uzasadnieniu skargi Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" podniosła, że z kręgu osób niewątpliwie zainteresowanych w sprawie, a więc podmiotów którym winien przysługiwać status strony postępowania, organy obu instancji wyłączyły w sposób świadomy lub przez przeoczenie współużytkowników wieczystych nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], pomimo że nieruchomość ta była objęta wnioskiem o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, a następnie została wymieniona w zaskarżonych decyzjach. Spółdzielnia w oparciu o umowę o zarządzanie nieruchomością Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w K. (działka [...] ), w trybie art. 18 ust. 1 o własności lokali, sprawuje czynności zwykłego zarządu. W zakresie mienia do reprezentowania wspólnoty właściciele lokali/współużytkownicy wieczyści nieruchomości podjęli na zebraniu w dniu 25 marca 2013 r. uchwałę nr [...] w sprawie udzielenia pełnomocnictwa zarządcy do reprezentowania wspólnoty jedynie przed sądami powszechnymi w sprawach o zapłatę z tytułu kosztów utrzymania poszczególnych lokali oraz nieruchomości wspólnej. Zarządca nie posiada więc upoważnienia do reprezentowania ani wspólnoty, ani poszczególnych jej członków w postępowaniu administracyjnym. Jeśli zatem organy obu instancji przyjęły, że spółdzielnia będąca użytkownikiem wieczystym działek nr [...] występuje w sprawie również jako przedstawiciel uprawnionych do działki nr [...] , to założenie takie było błędne i skutkuje pozbawieniem osób zainteresowanych w sprawie możliwości lego w niej udziału. W ocenie skarżącej przyjęcie przez organy, że planowana inwestycja stanowi "działanie o znaczeniu lokalnym (gminnym)" jest nadużyciem i nadinterpretacją tego ustawowego sformułowania. W istocie przedłużenie istniejących sieci kanalizacji sanitarnej oraz wodociągowej umożliwi uzbrojenie tylko i wyłącznie działki nr [...] w media dostarczane i odprowadzane za ich pomocą, a zatem będzie to inwestycja zastępująca klasyczną instalację przyłączeniową, jaką zazwyczaj buduje się na wniosek i koszt właściciela nieruchomości zabiegającego o przyłączenie do sieci. Spółdzielnia podała również, że budowa sieci wodociągowej DN 100 w obszarze działek nr [...] ,[...] nie jest uzasadniona, skoro sieć tę w sposób prostszy, krótszy, a więc i mniej uciążliwy z punktu widzenia społeczno-gospodarczego przeznaczenia wykorzystania poszczególnych nieruchomości można doprowadzić do działki nr [...] bezpośrednio z graniczącej z nią działki nr [...] , należącej do Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] .
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a.
W ocenie Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ ocena legalności zaskarżonego aktu doprowadziła do wniosku, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zostały wydane z naruszeniem prawa, uzasadniającym wyeliminowanie obu rozstrzygnięć z obrotu prawnego.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 12.08.2016 r., znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z 14.06.2016 r., którą na wniosek Miejskiego Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A. z siedzibą w K. - ustalono lokalizację inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego pn "Budowa sieci sanitarnej DN 250-DN 300 w ul. [...] w K. oraz budowa sieci wodociągowej DN 100 w ul. [...] w K. na działkach nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] obr. [...] ."
Podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z 27.03.2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r., poz. 778 ze zm.).
Stosownie do treści art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez "inwestycję celu publicznego" należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r. poz. 1774 i 1777); Według tego ostatniego przepisu, celami publicznymi w rozumieniu ustawy jest m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń oraz budowa i utrzymywanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków oraz odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w tym ich składowania (art. 6 pkt 2 i 3). Przytoczona definicja inwestycji celu publicznego wskazuje na dwie cechy tego pojęcia. Pierwszą cechą charakteryzującą inwestycję celu publicznego jest jej zakres tj. określenie czy dane przedsięwzięcie można zaliczyć do działań o znaczeniu lokalnym, ponadlokalnym, krajowym czy metropolitalnym. Drugą cechą charakterystyczną tego pojęcia jest cel danego zamierzenia tj. czy stanowi on realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tylko łączne spełnienie tych dwóch przesłanek może przesądzać, iż dane przedsięwzięcie spełnia wymogi by można je zaliczyć do inwestycji celu publicznego, w stosunku do którego zastosowanie mają przepisy art. 50 – 58 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Mając powyższe na względzie, należy zauważyć, że jakkolwiek planowane przez inwestora zamierzenie, polegające na budowie sieci wodociągowej i kanalizacji w rejonie ul. [...] w K. , spełnia przesłankę z art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to jednak organy nie do końca uzasadniły spełnienie przesłanki zgodnie z którą przez inwestycję celu publicznego należy rozumieć działania o znaczeniu – w tym przypadku - lokalnym (gminnym), stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie sądu, argumentacja organów przedstawiona w zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jest zbyt lakoniczna i abstrakcyjna, nie zawiera analizy planowanej inwestycji pod tym kątem. Nie wykazano bowiem dostatecznie, czy inwestycja ta wiązać się będzie z urzeczywistnieniem potrzeb określonych wspólnot na poziomie gminnym. Zabrakło informacji pozwalających na ustalenie czy budowa sieci wodociągowej i kanalizacyjnej będzie służyła społeczności lokalnej, czy też – jak wskazuje strona skarżąca – jedynie partykularnym interesom właściciela działki nr [...] . Zastrzeżenia te nabierają szczególnej wagi w kontekście niewielkich rozmiarów inwestycji – zaledwie 30 m sieci wodociągowej i kanalizacyjnej.
W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że decyzja narusza treść ogólnej zasady z art. 8 kpa ( pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa) oraz z art. 11 kpa (wyjaśniania zasadności przesłanek), co jest szczególnie istotne skoro realizacja inwestycji celu publicznego umożliwia władzy publicznej ingerencję w sferę cudzej własności nieruchomości także poprzez jej ograniczenie lub pozbawienie (art. 112 i n. ustawy o gospodarce nieruchomościami). Tak więc przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji wyczerpująco uzasadni czy w przedmiotowej sprawie spełnione zostały warunki pozwalające na uznanie, że realizacja planowanych sieci stanowi realizację celu publicznego. Organ będzie miał przy tym na uwadze, że atrybut lokalności przysługuje nie tylko takim celom, które służą wszystkim mieszkańcom gminy lub znacznej ilości mieszkańców. Jak słusznie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5.07.2011 r., sygn. akt II OSK 672/11 "Inwestycja lokalna to nie tylko inwestycja służąca całej gminie jako podmiotowi władzy lokalnej. Może to być także inwestycja, która swoim zasięgiem służy węższemu kręgowi mieszkańców gminy, ale pośrednio ma znaczenie dla całej gminy".
Mając powyższe na uwadze należy uznać, że organy obu instancji naruszyły przepisy art. 7, 77 i 107 § 3 kpa w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie bowiem do treści art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Zasadny okazał się również zarzut pominięcia w postępowaniu współwłaścicieli działki nr [...] , zabudowanej budynkiem wielorodzinnym, w którym wyodrębniono własność poszczególnych lokali. Organy obu instancji naruszyły przepisy o postępowaniu, a naruszenie to, prowadzące do pozbawienia stron możliwości udziału w sprawie, stanowi samoistną podstawę uchylenia decyzji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Za stronę postępowania administracyjnego organy obu instancji prawidłowo uznały właściciela działki nr [...] . Organ I instancji w sposób nieuprawniony jednak przyjął, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w K. , która sprawuje zarząd nieruchomością wspólną jest uprawniona do reprezentowania wspólnoty w postępowaniu. Takie ustalenie pozostaje w sprzeczności z oświadczeniem spółdzielni złożonym w piśmie z 19.04.2016 r., k. [...] akt administracyjnych w którym wyjaśniono, że zarząd jest sprawowany w trybie art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, a w myśl umowy zarządca jest uprawniony jedynie do dokonywania czynności zwykłego zarządu. Wypada przypomnieć, że ustawa o własności lokali regulując kwestie związane z zarządem nieruchomością wspólną rozróżnia zarząd (zarządzanie) sprawowany na podstawie umowy (zarząd umowny) i zarząd sprawowany na podstawie przepisów ustawy (zarząd ustawowy). W art. 18 ust. 1 ustawy z 24.06.1994r. o własności lokali (Dz. 2015 r., poz. 1892) – dalej u.w.l. nie określono zakresu zarządu powierzonego. W przepisie tym przyjęto, że reguły zarządu nieruchomością wspólną mogą być określone w umowie zawartej przez właścicieli lokali, a w szczególności właściciele mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. Dopiero w sytuacji, gdy sposobu zarządu nie określono w umowie lub w uchwale zaprotokołowanej przez notariusza (zob. art. 18 ust. 2a u.w.l.), obowiązują zasady określone w rozdziale 4 u.w.l. zatytułowanym "zarząd nieruchomością wspólną (zob. art. 18 ust. 3 u.w.l.). Powyższe oznacza, że zakres upoważnienia zarządcy do działania w imieniu właścicieli lokali wynika z treści postanowień umowy lub uchwały właścicieli przewidzianych w art. 18 ust. 1 i ust. 2a ustawy. Zarządca nie może zatem reprezentować wspólnoty mieszkaniowej przed organami administracji publicznej czy sądami, jeżeli nie legitymuje się odpowiednim pełnomocnictwem albo też stosowne upoważnienie nie znalazło się w umowie o określeniu zarządu bądź uchwale o zmianie tej umowy. Celem ustalenia czy spółdzielnia może reprezentować wspólnotę mieszkaniową budynku przy ul. [...] w K. zasadne było więc pozyskanie treści umowy o zarządzenie, czego organ I instancji bezpodstawnie zaniechał. Nadmienić wypada, że nie ma takich wątpliwości co do legitymacji Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" do reprezentowania w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym współwłaścicieli działki nr [...] , albowiem spółdzielnia sprawuje tam zarząd powierzony na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z 15.12.2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1222 ze zm.).
Zwrócić przy tym należy uwagę, że w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego ustalenie właścicieli nieruchomości, na których inwestycja ma być realizowana ma szczególnie istotne znaczenie, a to ze względu na skutki, jakie w sferze ich uprawnień decyzja może (i to bez względu na to, czy inwestorem jest podmiot prywatny czy publiczny) wywrzeć. Zgodnie bowiem z treścią art. 124 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami starosta może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Odnosząc się natomiast do zarzutu kwestionującego przebieg planowanych do realizacji sieci należy wskazać, że co do zasady rację ma organ, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter decyzji związanej, co polega na tym, że nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli wniosek spełnia wymagania formalne i jest zgodny z przepisami. Ocenie organu zatem podlega zamierzenie inwestycyjne opisane we wniosku, łącznie z jego położeniem (wyznaczonymi granicami terenu inwestycji). Żaden zaś przepis prawa nie upoważnia organu rozpoznającego taki wniosek do modyfikacji jego elementów, w tym także mającej stanowić oceny celowości realizacji inwestycji w ogóle lub też w określonym miejscu. Nie wyklucza to modyfikacji wniosku przez inwestora, w toku postępowania, która to modyfikacja może być zainicjowana przez organ, w szczególności przy uwzględnieniu zasady z ww. art. 7 kpa (por. wyrok NSA z 3. 03. 2009 r. sygn. akt II OSK 272/08).
Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło