II SA/Ol 1276/16

WyrokWSA w Olsztynie2016-12-22

Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Marzenna Glabas, Bogusław Jażdżyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zatwierdzenie projektu zmiany organizacji ruchu, polegające na wprowadzeniu ograniczenia tonażu pojazdów, może być uznane za naruszenie prawa, w tym przepisów Konstytucji RP, jeśli uzasadnione jest ochroną nawierzchni drogi przed zniszczeniem spowodowanym wzmożonym ruchem pojazdów ciężarowych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zatwierdzenie projektu zmiany organizacji ruchu, polegające na wprowadzeniu ograniczenia tonażu pojazdów do 18 ton, było zgodne z prawem. Organ prawidłowo wykazał trudne warunki drogowe i potrzebę ochrony drogi przed dewastacją, co uzasadniało wprowadzenie ograniczenia. Interes społeczny w ochronie drogi i zapewnieniu bezpieczeństwa ruchu drogowego przeważa nad indywidualnym interesem skarżącego w prowadzeniu działalności gospodarczej.
Stan faktyczny
Starosta zatwierdził projekt zmiany organizacji ruchu polegający na wprowadzeniu ograniczenia tonażu do 18 ton na drogach powiatowych, uzasadniając to gwałtownym pogorszeniem nawierzchni spowodowanym wzmożonym ruchem pojazdów ciężarowych przewożących kruszywo. Skarżący, prowadzący działalność gospodarczą związaną z wydobyciem i transportem kruszyw, zarzucił naruszenie prawa, w tym przepisów Konstytucji RP, wskazując na ograniczenie jego działalności i dyskryminację. Starosta odmówił uchylenia decyzji, podtrzymując swoje stanowisko o konieczności ochrony drogi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi J. A. na akt Starosty z dnia "[...]" w sprawie zatwierdzenia projektu zmiany organizacji ruchu oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że w dniu "[...]" r., na wniosek Zarządu Dróg Powiatowych, Starosta zatwierdził projekt stałej organizacji ruchu na drodze powiatowej nr 1182N oraz na drodze powiatowej nr 1928N. W opisie technicznym do tego projektu, wyjaśniono, że zmiana organizacji ruchu dotyczy wprowadzenia ograniczenia tonażu w ciągu całej drogi 1182N oraz drogi 1928N na odcinku od drogi wojewódzkiej 526 do skrzyżowania z drogą powiatową 1184N, poprzez ustawienie znaków "B-5" z oznaczeniem "18t" oznaczających zakaz wjazdu pojazdów ciężarowych przekraczających 18 ton, z tabliczką o treści "nie dotyczy autobusów, służb komunalnych i zaopatrzenia mieszkańców", w związku z wzmożonym ruchem pojazdów przewożących kruszywo. Wskazano, że nawierzchnia drogi uległa gwałtownemu pogorszeniu, wręcz zdewastowaniu. Na dołączonych zdjęciach zobrazowano występujące przełomy nawierzchni i wykruszone krawędzie jezdni. Zaznaczono, że jezdnia jest wąska. Minięcie się dwóch pojazdów – ciężarowego i osobowego jest niemożliwe. Powoduje to zjeżdżanie pojazdów na pobocze drogi, co stanowi zagrożenie dalszego łamania krawędzi jezdni. Pismem z dnia 1 sierpnia 2016 r., J. A. wezwał Starostę do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie czynności zatwierdzenia projektu zmiany organizacji ruchu oraz usunięcie posadowionego znaku drogowego B5 z oznaczeniem 18t na odcinku między . a W. Zarzucił, że posadowienie znaków nastąpiło z pominięciem prawnie wymaganej procedury administracyjnej. Stwierdził, że w zatwierdzonym projekcie organizacji ruchu nie uzasadniono, aby wartość podana na znaku drogowym wynikała z rzeczywistej nośności drogi. Wskazał, że zatwierdzenie projektu organizacji ruchu nastąpiło z naruszeniem art. 22 Konstytucji RP, wobec ograniczenia skarżącemu możliwości prowadzenia działalności gospodarczej oraz stanowi dyskryminację bezpośrednią skarżącego (w związku z zastrzeżonym wyłączeniem), w rozumieniu art. 32 Konstytucji RP, polegającą na postawieniu go w sytuacji mniej korzystnej niż inne podmioty korzystające z drogi. Skarżący ocenił również, że zatwierdzony projekt jest niezgodny z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 roku w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz.U. z 2003 r nr 177, poz. 1729) oraz art. 8 k.p.a., gdyż przed posadowieniem znaku otrzymał decyzję administracyjną zezwalającą na utworzenie kopalni kruszyw, posiadającą drogę dojazdową wyłącznie przez obszar obowiązywania przedmiotowego znaku drogowego, przez co organ administracji publicznej uniemożliwia wykonanie uprzednio uzyskanej decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, doręczonej pełnomocnikowi skarżącego w dniu 8 września 2016 r., Starosta stwierdził brak podstaw do uwzględnienia wezwania. Wyjaśnił, że w trakcie rutynowych objazdów dróg powiatowych Powiatu pracownicy Zarządu Dróg Powiatowych stwierdzili znaczny wzrost natężenia ruchu ciężkich pojazdów transportujących kruszywo z kopalni K. Stan nawierzchni omawianej drogi w wyniku wzrostu natężenia ruchu tych pojazdów uległ drastycznemu pogorszeniu. W związku z powyższym podjęto decyzję o wprowadzeniu zmiany istniejącej organizacji ruchu na omawianej drodze jak również na drodze krzyżującej się z nią w miejscowości P (dr. nr 1182N), na której również stwierdzono znaczny ruch ciężkich pojazdów transportujących kruszywo z kopalni K., poprzez ustawienie znaków B5- zakaz wjazdu samochodów ciężarowych o rzeczywistej masie całkowitej powyżej 18 ton wraz z tabliczkami o treści "Nie dotyczy autobusów, służb komunalnych i zaopatrzenia mieszkańców". Zaznaczono, że projekt organizacji ruchu na powyższych drogach został w dniu 27 lipca 2016 r. pozytywnie zaopiniowany przez przedstawiciela Komendy Powiatowej Policji. Organ podał, że zgodnie z pkt. 3.2.6 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach, znak B-5 stosuje się przede wszystkim na drogach, na których występuje duże natężenie ruchu lub występują trudne warunki drogowe, np. mała szerokość jezdni, małe promienie łuków na skrzyżowaniach. Wskazał, że nawierzchnia omawianej drogi powiatowej posiada zmienną szerokość o średniej wartości ok. 5 m. Oznacza to, że są odcinki o szerokości poniżej wartości średniej, a nawet przyjmując uśrednioną wartość, oczywistym jest, że jest to wielkość absolutnie niewystarczająca do minięcia się dużego pojazdu ciężarowego z pojazdem osobowym, nie mówiąc o minięciu się dwóch dużych pojazdów ciężarowych o szerokości ok. 3m każdy. Taka sytuacja powoduje konieczność zjeżdżania pojazdów na pobocza drogi, co oprócz stwarzania niebezpieczeństwa w ruchu drogowym, powoduje również poważne uszkodzenia nawierzchni poprzez łamanie krawędzi jezdni. Organ wskazał, że Zarząd Dróg Powiatowych jest w posiadaniu badań nośności omawianej drogi wykonanych w 2011 r. przez specjalistyczną firmę. Wynik tych badań wskazuje jednoznacznie, że droga nr 1928N nie posiada wymaganej nośności, a wnioski mówią o propozycji wprowadzenia ograniczenia masy pojazdów poruszających się po tej drodze do 6 t masy całkowitej. Odnośnie do zarzutu naruszenia zasady równości, Starosta zauważył, że zupełnie inny jest wpływ na nawierzchnię drogi przejazdu kilku pojazdów dowożących zaopatrzenie do okolicznych sklepów, jak również autobusów i pojazdów służb komunalnych, nawet o masie ok. 20 t po danej drodze, a zupełnie czym innym przejazd ok. 80 samochodów dziennie o masie 40 t jeżdżących w obie strony. Wyjaśnił, że podana ilość 80 samochodów wynika z ilości kruszywa, jaka ma zostać wydobyta i przewieziona oraz czasu w jakim ma się to odbyć. Zauważono, że powyższe dane zostały przekazane przez właściciela kopalni K. podczas wielokrotnych spotkań z pracownikami Zarządu Dróg Powiatowych. Potwierdzają to również obserwacje rzeczywistego ruchu na drogach, po których odbywa się transport kruszywa z kopalni K. Starosta nie zgodził się również z tezą o naruszeniu swobody działalności gospodarczej oraz zasady zaufania obywatela do organów władzy publicznej. Wskazał, że na etapie wydawania decyzji środowiskowej Zarząd Dróg Powiatowych informował, że "odkrywkowa eksploatacja złoża piasków ze żwirem K., wpłynie niekorzystnie na wyżej wymienione drogi powiatowe (1182N, 1928N). Wskazywano m.in., że przedmiotowe drogi nie posiadają odpowiednich szerokości, które mogą zapewnić wymijanie się dwóch ciężarowych samochodów oraz podbudowy dróg nie są zaprojektowane na przenoszenie tak dużych obciążeń. Zwrócono też uwagę na zapis zawarty w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, mówiący, że: "Przewiduje się, iż dziennie odstawiane będzie ok. 15 samochodów - średnio około 2 samochody na godzinę z ruchem rozłożonym na dwa integralne kierunki". Starosta skonstatował, że skarżący nie przestrzega warunków decyzji środowiskowej, a także, że zezwolenie na prowadzenie wydobycia nie pozwala na nieskrępowane prowadzenie działalności gospodarczej. Organ zapewnił, że znaki ograniczające tonaż pojazdów mogących poruszać się po omawianej drodze, z określonymi wyłączeniami, zostały ustawione wyłącznie ze względu na chęć ochrony drogi przed zniszczeniem. Argumentował, że stan techniczny drogi był zły przed rozpoczęciem działalności wydobywczej przez skarżącego, jednak natężenie ruchu przed rozpoczęciem działalności kopalni było niewielkie, z przewagą samochodów osobowych i niewielkiej liczby pojazdów zaopatrzenia, komunikacji oraz służb komunalnych. W takiej sytuacji droga w stanie niepogorszonym przetrwałaby jeszcze wiele lat. Drastyczne zwiększenie natężenia ruchu pojazdów ciężkich natychmiast spowodowało lawinową destrukcję nawierzchni drogi. Natomiast jednym z podstawowych obowiązków zarządcy drogi wynikających z ustawy o drogach publicznych jest przeciwdziałanie niszczeniu dróg przez ich użytkowników (art. 20 ust. 12). W związku z tym wprowadzenie ograniczenia ruchu pojazdów powodujących niszczenie drogi wynikające z ustawowego obowiązku leży w szeroko pojętym interesie publicznym. Starosta podniósł również, że nie można porównywać, w aspekcie zapewnienia potrzeb lokalnej społeczności, zaopatrzenia lokalnych sklepów, komunikacji publicznej czy obsługi komunalnej z transportem kruszyw na budowę drogi ekspresowej, która zlokalizowana jest w innym województwie. Dla społeczności lokalnej prowadzenie takiej działalności wiąże się jedynie z uciążliwością istnienia samej kopalni, jak również utrudnień wynikających z transportu kruszyw po drogach lokalnych przez miejscowości przy nich położone. W kontekście potrzeb lokalnej społeczności, Starosta zauważył także, że skarżący zamieszkuje poza terenem województwa będącego miejscem lokalizacji kopalni Kadzie. W ustawowym terminie skarżący wywiódł skargę na niniejszy akt Starosty z dnia "[...]" w sprawie zatwierdzenia projektu zmiany organizacji ruchu, domagając się stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa, tj. z naruszeniem: - pkt 3.2.6. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach, wobec nieuzasadnienia w sposób dostateczny zasadności jego wprowadzenia; - art. 22 Konstytucji RP, gdyż stanowi pozaustawowe ograniczenie możliwości prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego; - art. 32 Konstytucji RP, gdyż posadowienie przedmiotowego znaku drogowego z wyłączeniami dla autobusów, służb komunalnych i zaopatrzenia mieszkańców stanowi dyskryminację bezpośrednią skarżącego, polegającą na postawieniu go w sytuacji mniej korzystnej niż inne podmioty korzystające z drogi; - art. 8 k.p.a., gdyż wprowadzony zakaz uniemożliwia wykonanie uprzednio uzyskanej decyzji administracyjnej zezwalającej na utworzenie kopalni kruszywa, posiadającej jedyną drogę dojazdową wyłącznie przez obszar obowiązywania przedmiotowego znaku drogowego. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Starosty wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo podniósł, że skarżący nie posiada interesu prawnego w kwestionowaniu przedmiotowego aktu, a jedynie interes faktyczny. Podał, że koncesję na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie wydobywania kopalin ze złoża K. uzyskała B. A., prowadząca działalność gospodarczą "[...]" z/s Z. Ten podmiot był też adresatem decyzji środowiskowej, z której wynika, że koncesjonariusz miała świadomość, że transport kruszywa musi uwzględniać istniejące ograniczenia tonażowe. Zważono, że zatwierdzona organizacja ruchu nie narusza prawa skarżącego do korzystania z dróg, a jedynie zakazuje przejazdu pojazdom ciężarowym i wprowadzone ograniczenie dotyczy każdego użytkownika drogi. Podkreślił, że uzasadnieniem dla wprowadzonych zmian w organizacji ruchu była potrzeba zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego i ochrona drogi przed jej dalszą degradacją, w czym wyrażał się interes społeczny. Na rozprawie w dniu 20 grudnia 2016r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę. Wskazał, ze w momencie rozpoczynania działalności przez skarżącego nie było w okolicach kopalni żadnych ograniczeń co do tonażu. Skarżący oświadczył, że prowadzi firmę transportową w zakresie przewozu kruszyw, posiada licencję na transport krajowy. Samochody zarejestrowane są na jego firmę oraz posiada umowę dzierżawy zawartą z matką B. A. Wyjaśnił, że nie były i nie miały być wykorzystywane drogi o numerach 1928 N i 1182 N na odcinkach opisanych w decyzji środowiskowej. W transporcie kruszywa nie korzysta z drogi nr 1182 N i tutaj znak w ogóle mu nie szkodzi. Skarga dotyczy wyłącznie drogi o nr 1928N, ponieważ z dwóch stron kopalni ustawiono znaki zakazu i żadnego wyjazdu z kopalni nie ma. Obecnie ustawiono zakaz na tej drodze w odległości 1,5 km od kopalni, a dalej tą samą drogą można jechać i nie ma żadnych ograniczeń. Podał, że prowadzi razem z rodzicami działalność rolniczą, a ponieważ posiadają na działce kruszywo, to podpisali z firmą B. umowę na dostarczanie tego kruszywa. Brakuje im ok. 100 tys. ton do wywiązania się z umowy z B. Do czerwca 2017 r. zakończą wywózkę kruszywa, wynikającą z tej umowy. W działalności rolniczej znaki zakazu mu w niczym nie przeszkadzają. Wskazał, że deklarowali, że ewentualnie ubytki czy uszkodzenia drogi naprawią albo poniosą tego koszty, ale złożonego przez nich wniosku w tym zakresie Starosta nie uwzględnił. Mimo tego, na bieżąco, we własnym zakresie i na własny koszt dokonują drobnych napraw nawierzchni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 1066) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów. Sąd administracyjny nie rozstrzyga o uprawnieniach czy też obowiązkach, a jedynie może uchylić zaskarżony akt lub czynność, lub stwierdzić ich nieważność w przypadkach wskazanych w ustawie. Przy czym przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny zobligowany jest najpierw zweryfikować dopuszczalność wniesienia skargi, tzn. musi ustalić czy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniósł uprawniony podmiot, oraz czy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. W rozpoznawanej sprawie warunki te zostały spełnione. Wskazać należy, że uchwałą z dnia 26 czerwca 2014r., sygn. I OPS 14/13 Naczelny Sad Administracyjny w składzie siedmiu sędziów rozstrzygnął, że: "Zatwierdzenie organizacji ruchu przez organ jednostki samorządu terytorialnego wskazany w art. 10 ust. 4, 5, 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), na podstawie § 3 ust. 1 pkt 3, § 6 ust. 1 i § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz.U. Nr 177, poz. 1729), jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)." W uzasadnieniu do tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że prawo do zaskarżenia zatwierdzenia organizacji ruchu drogowego wynika odpowiednio z przepisów: art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.) oraz z art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym. Przy czym przyjmuje się, że przepis art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym upoważnia do zaskarżenia również zarządzeń starosty. Stąd wniesienie skargi do sądu administracyjnego na przedmiotowy akt wydany przez te organy powinno być poprzedzone bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wynikającym z przywołanych przepisów. Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1997 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz.U. z 2016 poz. 814. ze zm.), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej może, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane spełnienie przez skarżącego warunku wezwania do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi ani też zachowanie terminu zaskarżenia przedmiotowego aktu do sądu administracyjnego, co, jak wynika z przytoczonych ustaleń faktycznych, zostało spełnione. Organ podnosi natomiast brak interesu prawnego po stronie skarżącego do wniesienia skargi, tłumacząc, że koncesjonariuszem kopalni kruszywa K. jest matka skarżącego, a nie on sam. Z wiarygodnych wyjaśnień skarżącego złożonych na rozprawie, spójnych z uprzednimi argumentami organu wynika zaś, że skarżący na podstawie umowy dzierżawy jest uprawniony do wydobywania kopalin, a ich wydobycie oraz przewóz drogą nr 1928N realizuje własnymi środkami transportu, w celu wywiązania się z umowy zawartej z firmą B, w związku z budową pobliskiej drogi ekspresowej. W takiej sytuacji nie sposób odmówić skarżącemu posiadania interesu prawnego, a nie wyłącznie faktycznego w kwestionowaniu zaskarżonego aktu, który przez wprowadzenie ograniczenia tonażowego na przedmiotowej drodze, jedynej dojazdowej do kopalni, niewątpliwie spowodował ograniczenia dla prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Przy czym podkreślić trzeba tutaj, że uznanie naruszenia interesu prawnego skarżącego daje mu prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego na przedmiotowy akt. Stwierdzenie naruszenia interesu prawnego oznacza w świetle przywołanej normy art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, że zaistniały warunki kontroli legalności zaskarżonego aktu. Nie oznacza to jednak automatycznie, jak tego zdaje się oczekiwać skarżący, uznania skargi już z tego tytułu za zasadną. Zgodnie z powyższymi unormowaniami, zaskarżony akt mógłby zostać wyeliminowany z obrotu prawnego, jeżeli wraz z naruszeniem interesu prawnego skarżącego doszłoby do naruszenia przez organ orzekający norm prawa materialnego czy procesowego, mających zastosowanie przy zatwierdzeniu organizacji ruchu. Podkreślić należy, iż obowiązek uwzględnienia skargi wniesionej w trybie art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Obowiązku takiego nie ma natomiast wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie skarżącego, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego właściwemu organowi władztwa. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd nie dopatrzył się żadnych uchybień procesowych, które mogłyby zaważyć na legalności zaskarżonego aktu. W ocenie Sądu zatwierdzony projekt zmiany stałej organizacji ruchu na kwestionowanym przez skarżącego odcinku drogi nr 1928N został należycie uzasadniony i miał racjonalne podstawy. Wskazać należy, że zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012, poz. 1137 ze zm., dalej jako: "p.r.d."), starosta zarządza drogami gminnymi i powiatowymi. Szczegółowe warunki zarządzania ruchem na drogach publicznych określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz.U. z 2003 r. nr 177, poz. 1729 ze zm., dalej jako rozporządzenie). Legitymację do jego wydania stanowił przepis art. 10 ust. 12 p.r.d. zgodnie z którym: "Minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych i Ministrem Obrony Narodowej, uwzględniając w szczególności: 1) konieczność zapewnienia bezpieczeństwa wszystkim uczestnikom ruchu drogowego, 2) potrzebę efektywnego wykorzystania dróg publicznych, 3) potrzeby społeczności lokalnej, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem." Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia, do czynności organizacyjno-technicznych podejmowanych w ramach zarządzania ruchem zalicza się : sporządzanie projektów organizacji ruchu, przedstawianie projektów organizacji ruchu do zatwierdzenia, rozpatrywanie projektów organizacji ruchu, przekazywanie zatwierdzonej organizacji ruchu do realizacji, nadzór nad zgodnością istniejącej organizacji ruchu w zakresie bezpieczeństwa ruchu i jego efektywności, nadzór na zarządzaniem ruchem. Działania te realizują odpowiednio do kompetencji organ zarządzający ruchem, Policja, Żandarmeria Wojskowa lub wojskowe organy porządkowe. Na mocy § 3 rozporządzenia starosta jako zarządzający ruchem na drogach gminnych i powiatowych : 1) rozpatruje projekty organizacji ruchu oraz wnioski dotyczące zmian organizacji ruchu; 2) opracowuje lub zleca do opracowania projekty organizacji ruchu uwzględniające wnioski wynikające z przeprowadzonych analiz organizacji i bezpieczeństwa ruchu; 3) zatwierdza organizacje ruchu na podstawie złożonych projektów; 4) przekazuje zatwierdzone organizacje ruchu do realizacji; 5) przechowuje projekty organizacji ruchu i prowadzi ich ewidencję; 6) opiniuje geometrię drogi w projektach budowlanych; 7) prowadzi kontrolę prawidłowości zastosowania i funkcjonowania znaków drogowych sygnalizacji świetlnej oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz ich zgodności z zatwierdzoną organizacją ruchu; 8) współpracuje w zakresie organizacji ruchu i jego bezpieczeństwa z innymi organami zarządzającymi ruchem, zarządami dróg i kolei, Policją oraz innymi jednostkami. Z kolei § 6 ust. 1 wyżej wymienionego rozporządzenia stanowi, że organizację ruchu zatwierdza, na podstawie złożonego projektu organizacji ruchu, organ zarządzający ruchem właściwy dla danej drogi. Stosownie do wymogów cytowanych przepisów sporny zatwierdzony projekt stałej organizacji ruchu został sporządzony przez uprawniony podmiot, posiadał wymagane uzgodnienie Komendy Powiatowej Policji oraz zgodnie z § 5 ust. 1 przedmiotowy projekt stałej organizacji ruchu zawierał plan orientacyjny terenu w skali 1:10000, plan sytuacyjny w skali 1:1000, a także opis techniczny zawierający charakterystykę drogi, ruchu na drodze oraz opis występujących zagrożeń związanych z powstałymi już w drodze uszkodzeniami spowodowanymi wzmożonym transportem kruszywa z kopalni K. Sam skarżący nie neguje w ogóle tych ustaleń. Wręcz przyznaje, że droga wymaga napraw i deklaruje ich wykonanie. Znana jest więc przyczyna złego stanu drogi. Skarżący wyjaśnia, że pozostało mu do wydobycia ok 100 tys. ton do wywiązania się z umowy do czerwca 2017 r. Oznacza to dalszy wzmożony ruch pojazdów ciężarowych na drodze i dalsze jej niszczenie, przy czym jak ustaliły organy droga ta ma oszacowaną nośność tylko 6 t masy całkowitej pojazdu. Mimo takiego ustalenia organy zdecydowały się na wprowadzenie zakazu przejazdu pojazdów o masie dopiero powyżej 18 ton, w czym upatrywać można wolę organów w umożliwieniu skarżącemu realizacji prowadzenia działalności gospodarczej, ale z ograniczeniem tonażowym. Okoliczność, że nośność drogi jest niewystarczająca dla wzmożonego ruchu pojazdów ciężarowych przewożących kruszywo, o masie, jak wnioskować należy, przekraczającej określony tonaż, potwierdzają załączone do zatwierdzonego projektu organizacji ruchu zdjęcia, obrazujące przełomy na drodze i wykruszone krawędzie jezdni. Ponadto skarżący nie neguje faktu, że wskazana droga jest za wąska dla swobodnego ruchu pojazdów ciężarowych, których zbyt duże obciążenie, co logicznie wywiodły organy, powodować może pogłębianie się uszkodzeń pobocza drogi. W takim stanie rzeczy Sąd nie dopatrzył się naruszenia pkt 3.2.6. załącznika nr 1 do rozporządzenia z 3 lipca 2003r., który wyraźnie stanowi, że znak B-5 "zakaz wjazdu samochodów ciężarowych" stosuje się w celu wyeliminowania ruchu samochodów ciężarowych, pojazdów specjalnych i używanych do celów specjalnych o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t. Znak B-5 stosuje się przede wszystkim na drogach, na których występuje duże natężenie ruchu lub występują trudne warunki drogowe, np. mała szerokość jezdni. W przypadku gdy zakaz wjazdu ma dotyczyć samochodów ciężarowych o określonej dopuszczalnej masie całkowitej, np. ponad 5 t, na znaku lub na tabliczce pod znakiem podaje się wartość tej masy. Uwzględniając ten przepis, zarządca drogi prawidłowo, w sposób wystarczający, wykazał trudne warunki drogowe, które uzasadniały wprowadzenie ograniczenia tonażowego pojazdów z uwagi na potrzebę ochrony drogi przed dalszą dewastacją i zachowania jej użyteczności dla społeczności lokalnej. Zgodzić należy się ze Starostą że interes ogółu przemawiał za wprowadzeniem ograniczenia. Zarządca drogi, co zasadnie podniesione zostało już przez organ, ma obowiązek przeprowadzania okresowych kontroli stanu dróg, ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa ruchu drogowego, w tym weryfikację cech i wskazanie usterek, które wymagają prac konserwacyjnych lub naprawczych ze względu na bezpieczeństwo ruchu drogowego (art. 20 pkt 10 ustawy o drogach publicznych). Do zadań zarządcy drogi należy utrzymywanie stanu dróg (art. 20 pkt 4), wykonywanie robót interwencyjnych, robót utrzymaniowych i zabezpieczających (art. 20 pkt 11), przeciwdziałanie niszczeniu dróg przez ich użytkowników (art. 20 pkt 12 ustawy o drogach publicznych), wprowadzanie ograniczeń lub zamykanie dróg, gdy występuje bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa osób lub mienia (art. 20 pkt 14), jak również zarządzanie bezpieczeństwem dróg (art. 20 pkt 20). Stosując cytowane przepisy organ musiał wyważyć interes społeczny i interes jednostki, ukierunkowany na osiągnięcie indywidualnego zysku, kosztem bezpieczeństwa użytkowników drogi, a więc wartości także podlegającej ochronie konstytucyjnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych, przy rozpatrywaniu spraw z zakresu zarządzania drogami publicznymi, niejednokrotnie zwracano uwagę, że zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym przez organy Państwa, czego wyrazem jest m.in. zarzadzanie organizacją ruchu, stanowi wyraz konstytucyjnej zasady ochrony życia, wyrażonej w art. 38 Konstytucji, jak również nakazu zapewniania bezpieczeństwa obywateli, zawarowanego w art. 5 Konstytucji. Z tego względu zasada bezpieczeństwa w ruchu drogowym, będąca jedną z determinant zatwierdzenia projektu organizacji ruchu, ma trwałe źródło konstytucyjne. Ze względu zatem na swoją rangę, ochrona życia i bezpieczeństwa obywateli – także w aspekcie rozwiązań zwiększających bezpieczeństwo na drogach – w sytuacjach kolizyjnych zdecydowanie przeważa nad interesem indywidualnym jednostki, czy jej prawem własności i prawem do swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej. Dlatego nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 22 Konstytucji RP statuujący, że ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Cytowana ustawa prawo o ruchu drogowym i przepisy wykonawcze do niej, realizując wytyczne art. 5 i 38 Konstytucji RP, stanowią wystarczająca podstawę do wprowadzenia w ruchu drogowym zakazów, które w konsekwencji mogą powodować ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej. W warunkach rozpoznawanej sprawy nie można też stwierdzić naruszenia art. 32 Konstytucji RP poprzez wyłączenie z ograniczenia autobusów, służb komunalnych i zaopatrzenia mieszkańców. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego ugruntowany jest pogląd, że w świetle zasad sprawiedliwości "różnicowanie podmiotów powinno pozostawać w odpowiedniej relacji do różnic w ich sytuacji. Wyrażona w ten sposób sprawiedliwość rozdzielcza oznacza, że równych powinno się traktować równo, a podobnych podobnie". Tak rozumiana sprawiedliwość oznacza też akceptację różnego traktowania przez prawo różnych podmiotów, z tym jednak, że różne traktowanie powinno być uzasadnione. (wyrok TK z dnia 16 grudnia 1997 r., K 8/97, OTK 1997, nr 5–6, poz. 70; wyrok TK z dnia 13 kwietnia 1999 r., K 36/98, OTK 1999, nr 3, poz. 40). W niniejszej sprawie Starosta Ostródzki zasadnie w tym względzie zwracał uwagę na potrzeby i interes całej społeczności lokalnej, a także sporadyczność dozwolonych przejazdów, w odróżnieniu od działalności prowadzonej przez skarżącego, generującej wzmożony ruch pojazdów ciężarowych. Przy czym wprowadzony zakaz nie dotyczy tylko skarżącego, ale także innych uczestników ruchu drogowego, którzy nie będą się kwalifikować do wskazanego wyłączenia. W sprawie nie miał zastosowania art. 8 k.p.a., gdyż zatwierdzenie organizacji ruchu drogowego nie dotyczy sprawy indywidualnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnych (art. 1 pkt 1 k.p.a.). W tym stanie rzeczy należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło