I SA/Bd 789/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant Starszy asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2017r. sprawy ze skargi A. H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. oddala skargę Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. obejmującego należność w podatku od towarów i usług za miesiące od października do grudnia 2010 r. w łącznej kwocie należności głównej [...] zł. W toku podjętych czynności egzekucyjnych organ dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego oraz z wynagrodzenia za pracę. Pismem z dnia [...] r. skarżący złożył skargę na czynność egzekucyjną zajęcia wynagrodzenia za pracę wnosząc o uchylenie zajęcia oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zarzucił, że dochodzona należność została uregulowana w poprzednio prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, zatem obowiązek objęty tytułem wykonawczym został wykonany. Stwierdził ponadto, że prowadzona egzekucja jest bezprawna, a organ egzekucyjny naruszył art. 26 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.", bowiem nie doręczył stronie odpisu tytułu wykonawczego. Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. oddalił skargę na czynność egzekucyjną zajęcia wynagrodzenia za pracę. W złożonym zażaleniu skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 26 § 5 u.p.e.a. poprzez niedoręczenie odpisu tytułu wykonawczego; art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez błędne niezastosowanie albowiem egzekucja w tej sprawie została już przeprowadzona; art. 59 § 1 pkt 1 i 9 u.p.e.a. z uwagi na egzekucję obowiązku, który został wykonany; art. 59 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), dalej: "O.p." poprzez egzekucję zobowiązania podatkowego, które wygasło na skutek jego zapłaty. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie zaskarżona została czynność egzekucyjna polegająca na zajęciu wynagrodzenia za pracę u dłużnika zajętej wierzytelności - O. sp. z o. o. w Ł.. Zaskarżona czynność egzekucyjna dokonana została na podstawie art. 72 § 1 u.p.e.a. przez przesłanie do pracodawcy zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu tej części jego wynagrodzenia, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Zawiadomienie o zajęciu z dnia [...] r. doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...] r. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, stosownie do treści art. 72 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny zawiadomił skarżącego o zajęciu wynagrodzenia za pracę, doręczając w dniu [...] r. odpis zawiadomienia o zajęciu przesłanego do pracodawcy. Organ zaznaczył, że podstawę zastosowanego środka egzekucyjnego stanowiło prawidłowo sporządzone zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę, które zawierało wszystkie wymagane dla tego dokumentu elementy określone w art. 67 § 2 u.p.e.a., zgodne ze wzorem ustalonym dla tego rodzaju druków w załączniku Nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 2310). Wobec powyższego, organ egzekucyjny stosując środek egzekucyjny przewidziany w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. nie naruszył przepisów tej ustawy, a zatem brak jest podstaw do uznania zasadności złożonej skargi. W ocenie organu, pod względem proceduralnym i formalnym zaskarżona czynność egzekucyjna przeprowadzona została prawidłowo. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 26 § 5 u.p.e.a. organ wskazał, że w dniu [...] r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący należność w podatku od towarów i usług za miesiące od października do grudnia 2010 r. i skierował go do egzekucji. Z akt sprawy wynika, że przesyłkę pocztową zawierającą odpis powyższego tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem z dnia [...] r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w [...] Banku [...] S.A. organ egzekucyjny skierował na adres skarżącego: ul. [...], [...] [...]. Powyższa przesyłka, była dwukrotnie awizowana przez operatora pocztowego w dniach 3 i 13 czerwca 2016 r., a następnie wobec niepodjęcia w terminie 14 dni, zwrócona do nadawcy. Wobec powyższego, zgodnie z art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej: "k.p.a.", doręczenie uważa się za dokonane z upływem 14 dnia od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Doręczenie miało zatem charakter zastępczy, a odpis tytułu wykonawczego znajduje się w aktach sprawy. Przesyłkę pocztową skierowano na prawidłowy adres, jednak skarżący nie odebrał korespondencji, a dwukrotnie zawiadomiony o możliwości jej odbioru w placówce pocztowej, nie podjął jej w terminie. Dlatego, mimo że faktycznie strona nie otrzymała odpisu tytułu wykonawczego, dokument ten został uznany za skutecznie doręczony na zasadach określonych w k.p.a., co skutkowało wszczęciem egzekucji administracyjnej, zgodnie z art. 26 § 5 u.p.e.a. W zakresie zarzutów dotyczących naruszenia art. 33 § 1 pkt 1, art. 59 § 1 pkt 1 i 9 u.p.e.a. oraz art. 59 § 1 pkt 1 O.p. w związku z wykonaniem egzekwowanego obowiązku, organ stwierdził, że nie podlegają one rozpatrzeniu przez organ nadzoru w trybie art. 54 u.p.e.a. W ramach tego postępowania organ nadzoru dokonuje oceny zaskarżonej czynności egzekucyjnej pod względem jej zgodności z przepisami u.p.e.a. Jednak w związku z tym, że w piśmie z dnia [...] r. strona zawarła nie tylko skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego na podstawie art. 54 u.p.e.a., ale również wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, na podstawie art. 59 u.p.e.a., stąd organ egzekucyjny powinien przeprowadzić odrębne postępowanie na wniosek strony z dnia [...] r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego i po rozpatrzeniu zgłoszonych przesłanek, wydać w tej sprawie stosowne rozstrzygnięcie. W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zdaniem skarżącego, postanowienie organu odwoławczego narusza prawo, bowiem nie odnosi się do podnoszonego zarówno w skardze, jak i w zażaleniu zarzutu, że egzekwowane zobowiązanie nie istnieje, gdyż wygasło. Skarżący podniósł, że zapłacił egzekwowaną należność główną, odsetki oraz koszty egzekucji, skutkiem czego wierzyciel wnioskiem z dnia [...] r. zażądał umorzenia egzekucji na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Postanowieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne. Zdaniem skarżącego, umorzenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w związku z wykonaniem obowiązku objętego decyzją z dnia [...] r. Powyższe zostało stwierdzone w zawiadomieniu organu egzekucyjnego o uchyleniu zajęcia z dnia [...] r. (data zapłaty długu), w którym wskazano, że zajęcie uchyla się na wniosek wierzyciela z powodu zapłaty. Powyższa okoliczność stanowi przesłankę do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., na co skarżący wskazywał w skardze na czynności egzekucyjne i zażaleniu. Zarzut nieistnienia obowiązku nie został jednak rozpatrzony ani przez organ egzekucyjny ani przez organ odwoławczy. Zdaniem skarżącego, postępowanie odwoławcze nie powinno ograniczać się jedynie do kontroli dokonanego zajęcia. Skoro organ odwoławczy uważał za konieczne rozpatrzenie przez organ pierwszej instancji zawartego w piśmie z dnia [...] r. wniosku strony o umorzenie postępowania egzekucyjnego, to rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia w tym zakresie powinno być uchylone. Mając na uwadze powyższe, skarżący uważa, że organ odwoławczy wydał rozstrzygnięcie z naruszeniem art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2 i art. 144 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 718, t.j.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd stwierdził, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowy i nie budził wątpliwości Sądu. Poza sporem pozostaje to, że organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]. nr [...] obejmującego należność w podatku od towarów i usług za miesiące od października 2010 r. do grudnia 2010 r. w łącznej kwocie należności głównej [...], a w toku podjętych czynności egzekucyjnych, zawiadomieniem z dnia [...] r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego o czym zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr [...] pozostawiono w aktach sprawy, ze skutkiem doręczenia. W dniu [...]. organ egzekucyjny skierował zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę do dłużnika zajętej wierzytelności (pracodawcy). Powyższe zawiadomienie o zajęciu doręczono skarżącemu w dniu [...] r. W tym samym dniu zawiadomienie to odebrał pracodawca. W ocenie WSA ustalenia w tym zakresie zostały dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący. Należy zauważyć, że granicami sprawy był tu wniosek jaki złożył skarżący, mianowicie skargę na czynności egzekucyjne, co oznacza, że kontrola sądowoadministracyjne musiała być prowadzona w tym zakresie (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Co więcej taki właśnie wniosek należało rozpoznać na etapie postępowania administracyjnego i czynienie zarzutów, że organ powinien dokonać jego oceny tak jakby badał kwestie umorzenia postępowania, nie znajduje poparcia w przepisach ustawy. Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 599 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. W myśl art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez "czynność egzekucyjną" rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Skarga, o której mowa przysługuje jedynie na czynności typu wykonawczego, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania zastosowanego środka egzekucyjnego. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora mając na względzie przepisy regulujące sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 stycznia 2008 r., III SA/Wa 1262/07, wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 maja 2016 r., III SA/Wa 554/15, wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13). Zdaniem Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że czynność egzekucyjna zajęcia wynagrodzenia za pracę została dokonane zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podkreślenia wymaga to, że przedmiotem skargi jest konkretna czynność egzekucyjna, a nie zasadność wszczęcia postępowania egzekucyjnego czy też prawidłowość jego prowadzenia (por. R. Hauser, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, C.H. Beck, W-wa 2012, s. 269). Tymczasem według skarżącego postanowienie organu odwoławczego narusza prawo, bowiem nie odnosi się do podnoszonego zarówno w skardze, jak i w zażaleniu zarzutu, że egzekwowane zobowiązanie nie istnieje, gdyż wygasło. Skarżący podniósł, że zapłacił egzekwowaną należność. WSA wyjaśnia, że zapłata należności na etapie postępowania egzekucyjnego, postrzegana jest przez ustawodawcę jako wygaśnięcie obowiązku, które ma wpływ na ocenę prawidłowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego w ogóle, a nie na sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych. W ustawie przekłada się na możliwość złożenia zarzutu (art. 33 u.p.e.a.) czy umorzenia postępowania (art. 59 u.p.e.a.). Są to jednak odrębne środki od tego zawartego w art. 54 u.p.e.a., który obecnie jest przedmiotem badania WSA. Zatem tego typu argumenty są niezasadne już od samego początku i jedynie na marginesie można wskazać, że zostały one ocenione w postępowaniu zmierzającym do umorzenia postępowania egzekucyjnego, i to negatywnie. Wracając do sprawy, WSA stwierdził, że egzekucja z wynagrodzenia za pracę została uregulowana w sposób szczególny w art. 72-75 u.p.e.a., a badając zgodność działania organu z tymi przepisami, nie dopatrzył się naruszenia prawa. Jednocześnie należało stwierdzić, że organ odwoławczy uzasadnił swe stanowisko również poprzez objęcie wszystkich zastrzeżeń, jakie znalazły się w zażaleniu złożonym na wcześniejszym etapie. Prawidłowo zastosowano art. 138 w zw. z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto Sąd nie znalazł podstaw prawnych do kwestionowania wniosków, jakie wykazano w zaskarżonym akcie. Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. L. Kleczkowski M. Łent U. Wiśniewska