II GZ 731/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Zabłocka po rozpoznaniu w dniu 6 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 31 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Ke 644/16 w zakresie umorzenia postępowania ze skargi J.W. w sprawie ze skargi J.W. i A.W. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] października 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne rolników postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. akt I Sa/Ke 644/16 umorzył postępowanie ze skargi J.W. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z [...] października 2016 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych. J.W. i A.W. w piśmie z 6 listopada 2016 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skargę na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z [...] października 2016 r. nr [...]w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych. W piśmie z 17 listopada 2016 r. J.W. wskazała, że skarga z 6 listopada 2016 r. jest skargą jej małżonka A.W., a ona nie wnosi skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 60 p.p.s.a. umorzył postępowanie wobec skarżącej bowiem uznał, że J.W. skutecznie cofnęła skargę, a brak jest przesłanek do stwierdzenia, że cofnięcie skargi jest niedopuszczalne. W zażaleniu na powyższe postanowienie J.W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do merytorycznego rozpoznania skargi J.W Postanowieniu zarzuciła: "1. Mającą wpływ na treść zaskarżonego postanowienia błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, a mianowicie przyjęcie przez Sąd, iż skarżąca J.W. w swoim piśmie z dnia 17 listopada 2016 r. złożyła oświadczenie woli o cofnięciu skargi inicjującej postępowanie, podczas gdy z przedmiotowego pisma w żadnym razie nie wynika, aby skarżąca dokonała takiej czynności, czy też złożyła oświadczenie tej treści, skutkujące możliwością przyjęcie, iż dopuszczalnym w świetle prawa jest umorzenie postępowania z jej skargi. 2. Nadto niedostrzeżenie przez Sąd, w zgromadzonym materiale dowodowym, w szczególności związkowym, iż zasadność składanych bądź wyinterpretowanych z treści składanych przez skarżąca pism oświadczeń woli, należy traktować ze szczególną ostrożnością, w zakresie świadomości skarżącej, co do ich treści - to także jako zarzut nienależytej, bowiem absolutnie dowolnej oceny materiału dowodowego". W uzasadnieniu podniesiono, że nie można przyjąć za Sądem, że jakakolwiek treść pisma J.W. z dnia 17 listopada 2016 r. odpowiada oświadczeniu woli o cofnięciu skargi. Wprawdzie skarżąca wspomina w tym piśmie, iż ona pisała skargę, mąż ja podpisywał, jednakże wyinterpretowanie z tej treści wniosku o świadomym cofnięciu skargi - zwłaszcza wobec pozostałej treści tego i następnych pism, znajdujących się w aktach sprawy, było dalece dowolnym zabiegiem Sądu, nie znajdującym potwierdzenia w treści podlegającego ocenie w tej materii materiału dowodowego. Podniesiono również, że z treści dalszych pism, w tym także z pism Opieki społecznej, da się wyinterpretować wniosek, iż jakiekolwiek oświadczenia składane przez skarżącą, winny podlegać ocenie ze wzmożoną, nie tylko należytą, ostrożnością, z uwagi na ewentualny brak świadomości - w rozumieniu wady oświadczenia woli, istniejące niewątpliwie po stronie skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnie skargę. Stosownie do art. 60 p.p.s.a. skarżący może cofnąć skargę, a takie cofnięcie wiąże sąd. Jak wynika z zawartej w art. 60 p.p.s.a. regulacji sąd uzna jednak cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Warunkiem umorzenia postępowania sądowego jest złożenie przez podmiot składający skargę, bądź też pełnomocnika działającego w imieniu tegoż podmiotu, oświadczenia o cofnięciu skargi. Czynność ta jako czynność procesowa strony zmierzająca do zakończenia procesu nie może być uzależniona od warunku, który czyniłby samo zakończenie postępowania sądowego niepewnym. Cofnięcie skargi musi być więc jednoznaczne. Ważnym jest, że strona skarżąca, składając do sądu administracyjnego oświadczenie woli o cofnięciu skargi, musi dokonać tego w sposób niebudzący wątpliwości co do swoich faktycznych intencji oraz zamierzonych skutków faktycznych i prawnych, jakie planuje wywołać , składając przedmiotowe oświadczenie woli. Sąd I instancji przyjął, że skarżąca w piśmie z dnia 17 listopada 2016 r. (uzupełniającym treść skargi z dnia 6 listopada 2016 r.) stwierdził, że skarga ta jest skargą jej małżonka A.W., a ona nie wnosi skargi. Wobec powyższego uznał, że J.W. cofnęła wniesioną przez siebie skargę na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [..] października 2016 r. Jak wynika z akt sądowych sprawy skargę z dnia 6 listopada 2016 r. podpisała J.W. i A.W. (k. 6 akt sądowych). W piśmie z dnia 17 listopada 2016 r. (uzupełniającym skargę) J.W. napisała, że "Uzupełniam pismo męża z 06. 11. 2016 złożone 07. 11. 16 ja to pismo podpisałam a pisane przez męża". Dodatkowo wskazała, że "Teraz ja piszę jeżeli [...] wydały taką decyzję ostateczną ja nie wnoszę do WSA". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wobec tak przedstawionej treści pisma z dnia 17 listopada 2016 nie można w żadnym razie przyjąć, że skarżąca złożyła oświadczenie o cofnięciu skargi. Z przywołanej treści ww. pisma nie wynika jednoznacznie i w sposób niebudzacy wątpliwości, że taka była wola strony. Oświadczenie strony skarżącej o cofnięciu skargi nie może budzić wątpliwości co do swej treści i winno być ono skierowane do Sądu, aby możliwe było dokonanie oceny tegoż oświadczenia pod kątem jego skuteczności procesowej, a więc czy zawarte w przepisie art. 60 p.p.s.a. dyspozycje zostały spełnione (zob. postanowienie NSA z dnia 5 sierpnia 2005 r., sygn. akt II OSK 167/05). Sąd I instancji przyjmując w oparciu o tak przedstawioną treść pisma z dnia 17 listopada 2016 r., że nastąpiło skuteczne cofnięcie skargi, wydał orzeczenie przedwczesne i nieadekwatne do prawidłowej oceny czynności procesowej strony. Ze wskazanych przyczyn, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie.