III SA/Kr 1394/16
WyrokWSA w Krakowie2017-01-13
Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Barbara Pasternak, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły związek przyczynowo-skutkowy między warunkami pracy a stwierdzoną u skarżącej chorobą, uwzględniając wszystkie zebrane dowody, w tym karty oceny narażenia zawodowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji uchybiły zasadom postępowania, nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W szczególności, organy nie dokonały właściwej analizy oceny narażenia zawodowego w kontekście związku przyczynowego wykonywanej pracy z powstaniem choroby zawodowej, opierając się głównie na orzeczeniach lekarskich wydanych przed sporządzeniem pełnej dokumentacji oceny narażenia zawodowego.Stan faktyczny
Skarżąca S. M.-M. domagała się stwierdzenia choroby zawodowej – przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej prawej. Organy obu instancji wydały decyzje o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, uznając brak związku przyczynowo-skutkowego między chorobą a warunkami pracy. Skarżąca zarzuciła wadliwość orzeczeń lekarskich, niespójność ustaleń organów oraz brak analizy wpływu warunków pracy u ostatniego pracodawcy. Sąd administracyjny uznał, że organy nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w szczególności nie dokonały właściwej analizy oceny narażenia zawodowego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant Aleksandra Grabiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi S. M. – M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 19 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Zaskarżoną decyzją z dnia 19 lipca 2016 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Powiatowego z dnia [...] 2016 r., nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u S. M.– M. (dalej: skarżąca) choroby zawodowej – przewlekłej choroby układu ruchu, wywołanej sposobem wykonania pracy: przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej prawej, wymienionej w poz. 19/5 wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 Kodeks pracy (Dz.U.2014.1502).
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Ustalono następującą historię zatrudnienia skarżącej:
- 6 maja 1983 r. - 31 sierpnia 1983 r. w Spółdzielni Mieszkaniowej "C"
w L ul. C, L, na stanowisku starszy referent;
- 19 września 1983 r. - 31 sierpnia 1984 r. w Szkole Podstawowej Nr [...] w Ł
ul. K, Ł, na stanowisku nauczyciela;
- 8 grudnia 1986 r. - 15 czerwca 1987 r. w Zespole Opieki Zdrowotnej ul. S, Ł, na stanowisku robotnik magazynowy;
- 17 września 1987 r. - 18 marca 1989 r. w Spółdzielni [...]
ul. Z, Ł, na stanowisku referent ds. rozliczeń;
- 15 czerwca 1993 r. - 11 stycznia 1996 r. — własna działalność gospodarcza;
- 12 lutego 1996 r. - 30 kwietnia 1997 r. w Funduszu [...] Sp. z o.o. w W
ul. R, W, na stanowisku przedstawiciel lokalny;
- 3 lutego 1997 r. - 28 listopada 2011 r. — własna działalność gospodarcza;
- 2 stycznia 2012 r. - 8 maja 2015 r. w "W" w Z ul. T, Z, na stanowisku stażysta, zarządca pensjonatu.
W dniu 10 lipca 2014 r. Ośrodek Medycyny Pracy sporządził kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej.
Skarżąca badana była w Ośrodku Medycyny Pracy. Ośrodek ten w dniu [...] 2015 r. wydał orzeczenie lekarskie Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej przewlekłej choroby układu ruchu, wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej prawej, wymienionej w póz. 19/5 wykazu chorób zawodowych. Rozpoznano przewlekłe zapalenia nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej. Z uzasadnienie orzeczenia wynika, że chorobę stwierdzoną u skarżącej mogłoby wywołać narażenie zawodowe na czynności charakteryzujące się długotrwałą powtarzalnością i przeciążeniem w zakresie przedramion (wielokrotnie powtarzalne w krótkich odstępach czasowych ruchy prostowania i rotacji). Analiza narażania zawodowego pacjentki w zakresie sposobu wykonywania pracy nie ujawniła takiego narażenia zawodowego. Nie pozwala to na rozpoznanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy chorobą, a warunkami pracy. Brak zatem podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Skarżąca odwołała się od ww. orzeczenia lekarskiego i została skierowana na badania do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego. Instytut ten w dniu [...] 2015 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...], w którym stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej powołanej na wstępie. Z uzasadnienia orzeczenia jednostki II stopnia wynika, że badania radiologiczne wykazują na istnienie zmian zwyrodnieniowych odcinka szyjnego kręgosłupa. Stwierdzono mierne osłabienie chwytu prawej ręki, palpacyjną bolesność nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej, promieniująca wzdłuż przyczepu supinatorów przedramienia: oba stawy łokciowe o prawidłowych obrysach i osiach, o dobrej, niebolesnej ruchomości. W ocenie specjalisty chirurgii urazowej i ortopedii kłykcie boczne i przyśrodkowe obu kości ramiennych radiologicznie nie wykazały patologii. W rozpoznaniu karty wypisowej stwierdzono zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej. Ocena sposobu wykonywania pracy nie dawała podstaw do przyjęcia zawodowej etiologii schorzenia.
Ocena narażenia zawodowego przeprowadzona w dniu 12 maja 2016 r. u pracodawcy M. R. prowadzącego pensjonat "W" wykazała, iż skarżąca wykonywała prace biurowe, w większości przy komputerze, dokonywanie rozliczeń, księgowość, prowadzenie dokumentacji, prowadzenie korespondencji, działalność marketingowa. Odnośnie czynników, które wskazuje się jako przyczynę choroby zawodowej podano przeciążenia układu ruchu, monotonia stale wykonywanych ruchów przedramienia i nadgarstka. Odnośnie chronometrażu czynności powodujących nadmierne obciążenie określonego układu lub narządu organizmu ludzkiego wskazano 40 godzinny tydzień pracy, wykorzystywanie głównie prawej ręki przez 6-7 godzin dziennie podczas pracy przy komputerze.
Na podstawie kart ocen narażenia zawodowego z pozostałych miejsc pracy ustalono, iż z uwagi na krótkie okresy zatrudnienia oraz odległy czas od ustania zatrudnienia nie można dokładnie określić w jakich warunkach skarżąca pracowała lub też wskazywano na brak obciążenia mogącego mieć wpływ na powstanie ww. schorzenia.
W dniu [...] 2016 r., Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję Nr [...], znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu, wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej prawej, wymienionej w poz. 19/5 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. W uzasadnieniu stwierdzono brak związku przyczynowo skutkowego pomiędzy chorobą, a warunkami pracy mogącymi wywołać narażenie zawodowe. Z ustaleń faktycznych organ I instancji wynika jednak, że u ostatniego pracodawcy skarżąca była narażona na przeciążenia układu ruchu oraz monotypowe wykonywanie ruchów.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła:
- wadliwość orzeczeń lekarskich z uwagi na brak przekonywującego i merytorycznego uzasadnienia;
- wewnętrzną sprzeczność orzeczeń lekarskich z uwagi na to, że pierwsze z orzeczeń stwierdza przewlekłe zapalenia nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej, a drugie nie;
- nielogiczność wniosków z opinii lekarskich w odniesieniu do informacjami z kart ocen narażenia zawodowego;
- niespójność decyzji organu I instancji w kontekście tego, że organ ten stwierdził, iż u ostatniego pracodawcy skarżąca była narażona na przeciążenia układu ruchu oraz monotypowe wykonywanie ruchów.
Zaskarżoną decyzją z dnia 19 lipca 2016 r. Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że odwołanie skarżącej nie wnosi do postępowania żadnych nowych informacji, które mogłyby wpłynąć na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Jest wyrazem niezadowolenia strony na treść rozstrzygnięcia dokonanego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Odnosząc się ogólnie do zarzutów w nim podnoszonych stwierdzono, iż jednostki orzecznicze rozpoznały u badanej przewlekłą chorobę układu ruchu, wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej prawej. Tym samym w ocenie organu odwoławczego wydane orzeczenia lekarskie nie były wzajemnie sprzeczne. Stwierdzono, że przyczyną wydania decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej był brak istnienia narażenia na czynnik szkodliwy w środowisku pracy. Na podstawie analizy oceny narażenia zawodowego uznano, że czynności wykonywane przez skarżącą nie miały charakteru ruchów monotypowych, naprzemiennych ruchów prostowania, długotrwałych powtarzalnych ruchów odwracania i nawracania przedramienia, które stwarzałyby ryzyko powstania przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego kości ramiennej. Organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu dotyczącego stwierdzenia przez organ I instancji, że u ostatniego pracodawcy skarżąca była narażona na przeciążenia układu ruchu oraz monotypowe wykonywanie ruchów.
Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze powtórzyła zarzuty odwołania, a nadto zarzuciła brak przeprowadzenia przez organy analizy wpływu i oceny narażenia zawodowego u ostatniego pracodawcy kiedy choroba została zdiagnozowana w celu stwierdzenia jaki związek miały warunki pracy z jej powstaniem. Ponadto skarżąca podniosła, że karty oceny narażenia zawodowego sporządzone zostały po wydaniu orzeczeniach lekarskich obu instancji zatem zawarta w nich ocena związku przyczynowo skutkowego pomiędzy chorobą a warunkami pracy nie była oparta na pełnym materialne dowodowym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2016.1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U.2016.718), dalej "P.p.s.a.". Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 "P.p.s.a."
Obowiązkiem organów administracji w przedmiotowym postępowaniu było ustalenie trzech elementów, a mianowicie:
1. czy rozpoznana choroba jest chorobą wymienioną w wykazie chorób zawodowych,
2. czy u skarżącej wystąpiło to schorzenie albo jego następstwa,
3. czy bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem można stwierdzić, ze choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
W powyższym zakresie ustalenia stanu faktycznego poczynione muszą być zgodnie z przepisami prawa procesowego. W myśli art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz.U.2016.23) - Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: "K.p.a.", wyrażającego między innymi zasadę prawdy obiektywnej, organ orzekający winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W tym celu, stosownie do wymogów określonych przepisem art. 77 § 1 K.p.a., organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena tak zebranego materiału powinna być dokonana w granicach prawem przewidzianej swobody. Stosownie do art. 80 K.p.a., organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, czemu należy dać wyraz w uzasadnieniu decyzji poprzez wskazanie faktów, które uznano za udowodnione, dowodów, na których się oparto oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 K.p.a). Przy czym, według art. 75 § 1 K.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy uchybiły ww. zasadom postępowania, co doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia nie poprzedzonego kompleksowym zebraniem i rozpatrzeniem materiału dowodowego.
Na wstępie zaznaczyć należy, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym zdefiniowanym w art. 235¹ Kodeksu pracy. Zgodnie z tym przepisem za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zatem o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Jednocześnie art. 235² Kodeksu pracy stanowi, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Choroba zawodowa jest więc pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Choroby zawodowe zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych.
Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy, Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U.2013.1367), którego postanowienia weszły w życie w dniu 3 lipca 2009 r. i obowiązywały w chwili wydawania przez organy obydwu instancji kontrolowanych decyzji. Zgodnie z § 6 ust. 1 tego rozporządzenia orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydaje lekarz spełniający określone w § 5 ust. 1 rozporządzenia wymogi, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Zgodnie z § 6 ust. 5 cyt. rozporządzenia jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji, o której mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do: pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie choroby zawodowej, lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie choroby zawodowej, właściwego państwowego inspektora sanitarnego lub pracownika lub byłego pracownika.
Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust. 2 rozporządzenia).
Zaznaczyć należy, że orzeczenia lekarskie, o których mowa w § 5 i 6 rozporządzenia, stanowią dowód w rozumieniu art. 75 K.p.a. w związku z art. 84 § 1 kpa, podlegający ocenie organu administracji właściwego do stwierdzenia choroby zawodowej. Okoliczność, że organ administracji nie może we własnym zakresie, bez uzyskania orzeczenia lekarskiego, dokonać rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, nie zwalnia organu od oceny tego orzeczenia stosownie do art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. nakazującymi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Stanowisko takie jest ugruntowane w orzecznictwie administracyjnym (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 244/11, wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 546/10 – publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 403/10, co orzekający w sprawie Sąd w pełni podziela, organ nie może oprzeć swego rozstrzygnięcia w sprawie na opinii lekarskiej o lakonicznej treści, niezawierającej przekonywającego i należytego uzasadnienia bądź sprzecznej z przepisami prawa. Mając taką opinię, organ zobowiązany jest wezwać lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku przez siebie wskazanym bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone.
Podkreślić zatem należy, że inspektor sanitarny jest bezwzględnie związany orzeczeniem lekarskim w zakresie rozpoznania choroby zawodowej, polegającej na diagnozie, że dane schorzenie znajduje się (bądź nie) w wykazie chorób zawodowych. Natomiast ocena narażenia zawodowego przeprowadzona przez lekarza orzecznika nie wiąże organu i może być dokonana samodzielnie przez organ wydający decyzję do czego upoważniał e § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 602/09).
W niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skarżącej, zarówno w orzeczeniu lekarskim jednostki orzeczniczej pierwszego i drugiego stopnia rozpoznano przewlekłe zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej. Organy obu instancji będąc związane tym rozpoznaniem przyjęły wystąpienie u skarżącej schorzenia wymienionego w poz. 19/5 wykazu chorób zawodowych.
Natomiast w ocenie Sądu zabrakło w decyzjach organów obu instancji analizy oceny narażenia zawodowego w kontekście związku przyczynowego wykonywanej pracy z powstaniem choroby zawodowej. Sąd ma na uwadze głównie sposób i warunki wykonywana pracy przez skarżącą u ostatniego pracodawcy, tj. w pensjonacie "W" w Z.
Otóż z karty narażenia zawodowego z dnia 12 maja 2016 r. u pracodawcy M. R., prowadzącego ww. pensjonat, sporządzonej przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego wynika, że skarżąca wykonywała pracę na stanowisku menagera zarządzającego pensjonatem. W zakres wykonywanych przez nią czynności wchodziło: praca biurowa w większości przed komputerem, wykonywanie rozliczeń, księgowość, prowadzenie dokumentacji, korespondencji i działalność marketingowa. Jako czynniki będące przyczyną choroby zawodowej wskazano przeciążenia układu ruchu, monotonia stale wykonywanych ruchów przedramienia i nadgarstka. Odnośnie chronometrażu czynności powodujących nadmierne obciążenia układu lub narządu organizmu ludzkiego wskazano: 40 godzinny tydzień pracy, wykorzystywanie głównie prawej ręki przez 6 -7 godzin dziennie podczas pracy na komputerze.
Organ II instancji nie zakwestionował ustaleń poczynionych przez organ I instancji, że skarżąca podczas pracy u ostatniego pracodawcy narażona była na przeciążenia układu ruchu oraz monotypowe wykonywanie ruchów przedramienia i nadgarstka przez 6 -7 godzin w 40 godzinnym tygodniu pracy. Nie stwierdzając choroby zawodowej organy obu instancji w żaden sposób nie odniosły się do tego ustalenia i nie przedstawiły argumentacji dlaczego mimo takiego stanu rzeczy nie było podstaw do stwierdzenia, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięć organy obu instancji powołały się na uzasadnienia orzeczeń lekarskich, w których nie stwierdzono związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy chorobą, a warunkami pracy.
Podkreślić również należy, że orzeczenia lekarskie zostały wydane w 2014 i 2015 r., natomiast dopiero w 2016 r. sporządzono kartę oceny narażenia zawodowego u ostatniego pracodawcy skarżącej, w której wskazano jako przyczynę choroby przeciążenie układu ruchu, monotypia stale wykonywanych ruchów przedramienia i nadgarstka, a także wykorzystywanie prawej ręki w tych warunkach przez 6-7 godzin dziennie. Zdaniem Sądu nie było zasadne aby w zakresie istnienia związku przyczynowego pomiędzy warunkami wykonywania pracy, a powstałą chorobą powoływać się jedynie na orzeczenie lekarskie skoro orzecznicy I i II stopnia orzekali w tej kwestii na podstawie niepełnego materiału dowodowego dotyczącego oceny narażenia zawodowego. Zgodnie z powołanymi wyżej regulacjami i orzecznictwem sądów administracyjnych organy powinny samodzielnie dokonać oceny narażenia zawodowego skarżącej w kontekście istnienia związku przyczynowego pomiędzy stwierdzoną chorobą, a działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Sąd podkreśla też, że ww. kwestia była przedmiotem zarzutu odwołania, mimo to w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w ogóle się do niego nie odniósł i jak już wyżej wspomniano nie wskazał dlaczego mimo ustaleń co do przeciążenia układu ruchu skarżącej i monotypowych ruchów przedramienia i nadgarstka przy pracy wykonywanej przez 7 - 8 godzin dziennie u ostatniego pracodawcy, stwierdzono brak istnienia narażenia na czynnik szkodliwy w środowisku pracy. W ocenie Sądu takie postępowanie organu jest sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wyrażonej w art. 8 K.p.a.
Co więcej, organ odwoławczy stwierdził, że z analizy oceny narażenia zawodowego wynika, że czynności wykonywane przez skarżącą nie miały charakteru ruchów monotypowych. Zdaniem Sądu organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. odnośnie wymogów uzasadnienia decyzji w stopniu uniemożliwiającym Sądowi kontrolę zapadłego rozstrzygnięcia. Nie wiadomo bowiem dlaczego mimo ustaleń, że skarżąca podczas wykonywania pracy u ostatniego pracodawcy była narażona na przeciążenie układu ruchu, monotypię, stale wykonywanych ruchów przedramienia i nadgarstka, a także wykorzystywała prawą rękę w tych warunkach przez 6 -7 godzin dziennie organ uznał, że nie pracowała w narażeniu na ruchy monotypowe.
Przedstawione wyżej okoliczności wskazują, że organy nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego przez co naruszyły art. 7 i 77 K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Organy obu instancji stwierdzając brak choroby zawodowej wywołanej sposobem wykonywania pracy powołały się na analizę ocen narażenia zawodowego (która w ocenie Sądu jest sprzeczna z poczynionymi przez organ ustaleniami) oraz na uzasadnienia orzeczeń lekarskich. Tymczasem jak już wcześniej wspomniano orzeczenia lekarskie zostały wydane przed sporządzeniem przez Państwowego Powiatowego Inspektora Zawodowego kart ocen narażenia zawodowego. Zatem jednostki orzecznicze obu stopni wydając swoje orzeczenia nie miały pełnej wiedzy na temat sposobu wykonywania pracy przez skarżącą, szczególnie u ostatniego pracodawcy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ działając zgodnie z zasadami wyrażonymi wart. 7 i 77 K.p.a. powinien zwrócić się w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację z uwzględnieniem całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, dotyczącego oceny narażenia zawodowego skarżącej. Dopiero po uzupełnieniu materiału dowodowego w ww. sposób organ będzie zobowiązany dokonać oceny całości zgromadzonego materiału dowodowego w zakresie wykraczającym poza związanie orzeczeniem lekarskim co do rozpoznania choroby i jej zakwalifikowania do schorzeń mieszczących się w wykazie chorób zawodowych.
Wyjaśnić również należy, że przedstawione wyżej rozważania nie oznaczają, iż Sąd rozstrzygnął, jakiej treści decyzję ma wydać organ administracji orzekający w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. Jednak niezbędnym jest, by rozstrzygnięcie zapadło po ponownym uzupełnieniu i ocenie materiału dowodowego w ww. sposób.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz art. 135 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło