III SA/Lu 1345/15
WyrokWSA w Lublinie2016-05-17
Skład orzekający: Robert Hałabis, Jerzy Drwal, Ewa Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy surowy olej sojowy, który nie spełnia wymagań zdrowotnych dla bezpośredniego spożycia przez ludzi z powodu przekroczenia dopuszczalnych poziomów zanieczyszczeń, może być uznany za "olej jadalny" w rozumieniu przepisów celnych i sanitarnych w momencie dopuszczenia do obrotu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że surowy olej sojowy, który w momencie dopuszczenia do obrotu nie spełnia wymagań zdrowotnych z powodu przekroczenia dopuszczalnych poziomów zanieczyszczeń, nie może być uznany za "olej jadalny". Przymiot jadalności jest warunkowany zachowaniem norm dotyczących zanieczyszczeń, a jego ocena powinna być dokonana w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego. Ewentualna późniejsza rafinacja produktu nie ma znaczenia dla tej oceny.Stan faktyczny
Spółka dokonała zgłoszenia celnego importowanego oleju sojowego jako "oleju jadalnego". W wyniku kontroli sanitarnej stwierdzono, że olej nie spełnia wymagań zdrowotnych i nie może być przeznaczony do spożycia przez ludzi z powodu przekroczenia dopuszczalnych poziomów zanieczyszczeń. Organy celne zmieniły dane w zgłoszeniu celnym, korygując klasyfikację towaru. Spółka wniosła skargę, kwestionując uznanie oleju za niejadalny. Sąd oddalił skargę, uznając stanowisko organów celnych za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis, Sędziowie WSA Jerzy Drwal, WSA Ewa Kowalczyk (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Michał Białowski, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 maja 2016 r. sprawy ze skargi P. I. C. spółki akcyjnej z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zmiany nieprawidłowych danych zawartych w zgłoszeniu celnym oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., po rozpatrzeniu odwołania [...] z siedzibą w [...], Dyrektor Izby Celnej [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] maja 2015 r. w przedmiocie zmiany nieprawidłowych danych zawartych w zgłoszeniu celnym.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.
W dniu 25 maja 2014 r. przedstawiciel pośredni - [...], działając we własnym imieniu lecz na rzecz [...] Sp. z o.o., dokonał zgłoszenia celnego w procedurze uproszczonej SAD nr [...], wnioskując o objęcie procedurą dopuszczenia do swobodnego obrotu oleju sojowego surowego - jadalnego, pochodzącego z Ukrainy. W dniu 26 czerwca 2014 r. przedstawiciel pośredni złożył uzupełniające zgłoszenie celne SAD Nr [...].
Towar został zaklasyfikowany do kodu Taric 1507 10 90 00. W zgłoszeniu celnym zadeklarowano, że przedmiotowy towar jest olejem jadalnym, przeznaczonym wyłącznie do celów spożywczych (w piątej części pola 33 dokumentu SAD wpisano kody krajowe: K078 i V010).
Zgłoszenie celne zostało przyjęte, co z mocy prawa spowodowało objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną.
W wyniku kontroli postimportowej zgłoszenia celnego, organ celny pierwszej instancji powziął wątpliwości co do zadeklarowanego przez stronę kodu taryfowego i postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie zmiany nieprawidłowych danych w zgłoszeniu celnym SAD z dnia 26 czerwca 2014 r. Wątpliwość organu dotyczyła oznaczenia importowanego towaru jako olej jadalny, bowiem w wyniku kontroli sanitarnej tego towaru, w świadectwie wydanym przez Państwowego Inspektora Sanitarnego w [...] stwierdzono, że przedmiotowy olej sojowy nie spełnia wymagań zdrowotnych i nie może być przeznaczony do spożycia przez ludzi.
W następstwie tych ustaleń, decyzją z dnia [...] maja 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] zmienił dane zawarte w zgłoszeniu celnym w ten sposób, że w polu 31 w miejsce "olej sojowy surowy-jadalny" wpisano "olej sojowy surowy" oraz zmienił kod krajowy w piątej części pola 33 przedmiotowego zgłoszenia celnego z "V010" na "V999".
W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka wskazała, że importowany towar jest zgodny z wymogami prawa żywnościowego, co potwierdzają wyniki analiz w kierunku zanieczyszczeń i powinien być klasyfikowany zgodnie z pierwotnym zgłoszeniem celnym.
Dyrektor Izby Celnej w [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] z siedzibą w [...] (dalej także jako Spółka), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] maja 2015 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy powołał się na rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 grudnia 2011 r. w sprawie wykazu towarów, które podlegają granicznej kontroli sanitarnej (Dz. U. Nr 272, poz. 1612) i wskazał, że importowany olej sojowy jest towarem podlegającym granicznej kontroli sanitarnej, ponieważ wymieniony jest w pozycji 39 tabeli stanowiącej załącznik do tego rozporządzenia (kod Cn: ex 1507 - olej sojowy i jego frakcje, nawet rafinowane, ale niemodyfikowane chemicznie, z wyłączeniem kodów: 1507 10 10 i 1507 90 10 - do zastosowań technicznych lub przemysłowych innych niż produkcja artykułów spożywanych przez ludzi, przeznaczony wyłącznie do celów spożywczych). W wyniku przeprowadzonej granicznej kontroli sanitarnej, obejmującej kontrolę dokumentów i oględziny partii towaru (próbki), Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny w [...] w świadectwie Nr [...] z dnia 25 czerwca 2014 r. wydanym na odstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 594 z późn. zm.) stwierdził, że zgłoszony do granicznej kontroli sanitarnej środek spożywczy w postaci surowego oleju sojowego nie spełnia wymagań w zakresie wymagań zdrowotnych i nie może być przeznaczony do spożycia przez ludzi. Jednocześnie wskazał inne przeznaczenie towaru, tj. dalsze jego przetworzenie – rafinację.
Odnosząc się do treści odwołania Dyrektor Izby Celnej wskazał, że wymagania prawa żywnościowego w zakresie zanieczyszczeń w niektórych środkach spożywczych określono w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1881/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r. ustalającym najwyższe dopuszczalne poziomy niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych. Zgodnie z pkt 6.1.1 tabeli stanowiącej załącznik do tego rozporządzenia najwyższy dopuszczalny poziom wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA) w olejach i tłuszczach (z wyłączeniem masła kakaowego i oleju kokosowego) przeznaczonych do bezpośredniego spożycia przez ludzi lub do stosowania jako składnik w produktach spożywczych wynosi dla benzo(a)pirenu 2 ug/kg, zaś poziom ten dla sumy benzo(a)pirenu, benz(a)antracenu, benzo(b)fluorantenu i chryzenu wynosi 10 ug/kg. Powołując się na wyniki analizy próbki oleju sojowego organ stwierdził, że współczynniki te zostały przekroczone i wyniosły: dla benzo(a)pirenu - 2,4 ug/kg, zaś dla sumy benzo(a)pirenu, benz(a)antracenu, benzo(b)fluorantenu i chryzenu - 10,2 ug/kg. W ocenie Dyrektora Izby Celnej przedmiotowego oleju sojowego na etapie dopuszczenia do obrotu nie posiadał cech jadalności. Decydującym dla przyjęcia tego ustalenia było świadectwo sanitarne z nr [...] dnia 25 czerwca 2014 r. wydane przez Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego, który zaświadczył, że środek spożywczy tj. surowy olej sojowy nie spełnia wymagań w zakresie wymogów zdrowotnych i nie może być przeznaczony do spożycia przez ludzi. Jednocześnie określił jego inne przeznaczenie : do dalszego przetworzenia – rafinacji. Organy celne nie zakwestionowały zatem możliwości przetworzenia importowanego oleju sojowego i dostosowania go w wyniku rafinacji do wymogów zdrowotnych w zakresie bezpieczeństwa żywności na dalszym etapie obrotu. Stwierdziły jedynie, że w momencie obejmowania towaru procedurą dopuszczenia do obrotu, nie spełniał on wymagań zdrowotnych i nie mógł być przeznaczony do spożycia przez ludzi, a tym samym wbrew treści zgłoszenia - nie posiadał cechy jadalności, co zadecydowało o korekcie danych w zgłoszeniu celnym.
Odnosząc się do zarzutu błędnie utożsamienia pojęcia zdolności do bezpośredniego spożycia produktu z jego jadalnością, Dyrektor Izby podniósł, że powołany w odwołaniu wyrok WSA w Warszawie z 29 października 2010 r. (III SA/Wa 333/10) dotyczy interpretacji indywidualnej Ministra Finansów w sprawie określenia stawki podatku od towarów i usług należnego z tytułu importu z Ukrainy oleju sojowego surowego przeznaczonego na pasze, objętego kodem CN 1507 10 90. Organ Odwoławczy podkreślił, że z treści wyroku wynika, że będący przedmiotem importu olej sojowy surowy był olejem jadalnym, co było potwierdzone stosownym certyfikatem, w przeciwieństwie do okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy, wobec czego z uwagi na brak tożsamości stanów faktycznych, nie może on być miarodajny dla kierunku rozpoznania przedmiotowej sprawy
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej:
- naruszenie art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług wraz z pozycją 20 załącznika nr 10 do ustawy oraz określonym w pozycji 95 załącznika nr 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie wykazu towarów do celów poboru podatku od towarów i usług w imporcie, poprzez uznanie, że surowy olej sojowy nie jest olejem jadalnym;
- naruszenie punktu 6.1.1. załącznika do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1881/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r., poprzez uznanie, że przekroczenie poziomu zanieczyszczeń określonych dla towarów do bezpośredniego spożycia, wpływa na ocenę jadalności towaru w rozumieniu naruszonego przepisu.
Argumenty przytoczone na poparcie drugiego z podniesionych zarzutów sprowadzają się do stanowiska, że limity zanieczyszczeń mają zastosowanie do olejów rafinowanych, natomiast objęty zgłoszeniem towar był olejem surowym przeznaczonym do dalszej rafinacji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016. poz. 718, dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia, bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jeżeli zaś sąd nie stwierdzi tego rodzaju naruszeń prawa, skarga podlega oddaleniu.
Kontrola sądowa przeprowadzona z uwzględnieniem wskazanych przepisów doprowadziła do uznania, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, co powoduje, że skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja w przedmiocie zmiany nieprawidłowych danych zawartych w zgłoszeniu celnym z [...] czerwca 2014 r., zaś zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia i podlegającym w niniejszej sprawie ocenie Sądu była dyskwalifikacja przez organy celne zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu importowanego z Ukrainy oleju sojowego, jako środka spożywczego jadalnego.
Przed przystąpieniem do omówienia tego kluczowego zagadnienia, należy wskazać, że stosownie do treści art. 78 ust. 1-3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE z 1992 r., seria L, nr 302, str. 1 ze zm.; dalej jako "WKC"), po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać sprostowania zgłoszenia, zaś w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty i dane. Organy te mogą również przeprowadzić rewizję towarów, o ile istnieje jeszcze możliwość ich okazania. Jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują.
Należy również dodać, że w kompetencji organów celnych dokonujących kontroli postimportowej w trybie art. 78 WKC, leży podjęcie wszelkich niezbędnych czynności, o których mowa w ust. 2 tego artykułu. Czynności te powinny zostać dokonane w zgodzie z regulującymi postępowanie dowodowe w sprawach celnych przepisami art. 121 § 1 i 2, art. 122 , art. 123 § 1 oraz przepisami działu IV rozdziału 11 Ordynacji podatkowej.
W rozpoznawanej sprawie okoliczności faktyczne w istocie rzeczy nie budzą wątpliwości i są bezsporne. Nie są bowiem kwestionowane ustalenia, że Spółka, działając we własnym imieniu lecz na rzecz [...] Sp. z o.o., dokonała zgłoszenia celnego w procedurze uproszczonej, wnioskując o objęcie procedurą dopuszczenia do swobodnego obrotu oleju sojowego surowego jadalnego, pochodzącego z Ukrainy.
Podstawę zmiany zgłoszenia celnego stanowiły informacje zawarte w świadectwie sanitarnym z dnia 25 czerwca 2014 r. wydanym przez Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w [...], z których wynikało, że importowany olej sojowy nie spełnia wymagań zdrowotnych i nie może być przeznaczony do spożycia przez ludzi.
Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne o zmianie nieprawidłowych danych zawartych w zgłoszeniu celnym, Dyrektor Izby Celnej stanął na stanowisku, że objęty przedmiotowym zgłoszeniem olej sojowy, w chwili dopuszczenia do obrotu nie stanowił w rzeczywistości produktu jadalnego z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego poziomu zanieczyszczenia wielopierścieniowymi węglowodorami aromatycznymi. W konsekwencji winien on być objęty kodem dodatkowym V999 (o brzmieniu: Pozostałe) zamiast kodem V010 (o brzmieniu: Jadalne), jak zostało określone w dokonanym przez zgłaszającego i przyjętym formalnie zgłoszeniu celnym. Zmiana danych wywoływała skutki w zakresie stawki podatku od towarów i usług.
Istota sporu sprowadza się zatem ustalenia, czy importowany w Ukrainy i objęty zgłoszeniem celnym olej sojowy surowy jadalny, w rzeczywistości był środkiem spożywczym jadalnym, dla którego przypisanym oznaczeniem był kod dodatkowy (K078 i V010), czy też cechy tej nie posiadał, przez co dane w zgłoszeniu celnym wymagały korekty.
Podstawowym krajowym aktem prawnym mającym zastosowanie w odniesieniu do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, jest ustawa z dnia z 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2015 r. poz. 549 z późn. zm., dalej powoływana jako ustaw o bezpieczeństwie żywności i żywienia), która w art. 79 ust. 1 stanowi , że graniczne kontrole sanitarne obejmują żywność pochodzenia niezwierzęcego oraz materiały lub wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością, przywożone z państw trzecich. Objęty procedurą dopuszczenia do obrotu olej sojowy był towarem importowanym z Ukrainy, wobec czego zachodziła konieczność poddania go kontroli sanitarnej. Wykaz towarów, które podlegają granicznej kontroli sanitarnej zamieszczony jest rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 8 grudnia 2011 r. o tym samym tytule opublikowanym w Dz. U. Nr 272, poz. 1612. Olej sojowy umieszczony został w poz. 39 tabeli stanowiącej załącznik do tego rozporządzenia, sklasyfikowany do pozycji 1507 jako olej sojowy i jego frakcje, nawet rafinowane, ale niemodyfikowane chemicznie z wyłączeniem określonym tam kodów – do zastosowań technicznych lub przemysłowych innych niż produkcja artykułów spożywanych przez ludzi.
Stosownie natomiast do przepisu art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, graniczne kontrole sanitarne są przeprowadzane przez państwowych granicznych inspektorów sanitarnych - na przejściach granicznych określonych na podstawie art. 83 ust. 2 pkt 1, z uwzględnieniem wymagań określonych w art. 16 rozporządzenia nr 882/2004.
Objęty zgłoszeniem celnym olej sojowy poddany został kontroli, o której mowa w powołanym przepisie, na wniosek zgłaszającego z 25 czerwca 2014 r. Jej następstwem było wydanie świadectwa przez powołany do tego organ, na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Stosownie do tego przepisu, w wyniku przeprowadzonej kontroli właściwy organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej wydaje świadectwo stwierdzające spełnianie przez towary objęte graniczną kontrolą sanitarną wymagań zdrowotnych, natomiast jak stanowi ust. 2 tego artykułu, w przypadku stwierdzenia, że towary objęte graniczną kontrolą sanitarną nie spełniają obowiązujących wymagań zdrowotnych, organ podejmuje działania określone w art. 18-21 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 882/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu (Dz. Urz. UE L 2004.165.1).
Świadectwo Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], w sposób jednoznaczny stwierdza, że poddany kontroli środek spożywczy w postaci surowego oleju sojowego, nie spełnia wymagań w zakresie wymagań zdrowotnych i nie może być przeznaczony do spożycia przez ludzi. Organ ten wskazał jednocześnie inne przeznaczenie tego towaru, tj. jego dalsze przetworzenie poprzez rafinację. Świadectwo to stało się podstawą powzięcia przez organ celny wątpliwości co do prawidłowości danych zawartych w przyjętym zgłoszeniu celnym
Należy przy tym zauważyć, że dokument ten ma charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2015, poz. 613), jako że został sporządzony w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego jednostki (Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego), uprawnione do jego wydawania na podstawie odrębnych przepisów, tj. ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Oznacza to, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości co do jego treści, a domniemanie to nie zostało przez stronę obalone.
Nadto wskazać należy, iż podstawą wydania tego świadectwa były wyniki badań laboratoryjnych próbek towaru pobranych z przewożącego go środka transportowego (cysterny). Badania te zostały wykonane przez certyfikowaną jednostkę [...] w kierunku stwierdzenia poziomu ewentualnych zanieczyszczeń i udokumentowane w Świadectwie Analizy z dnia 5 czerwca 2014 r. (załącznik do pisma przewodniego k. [...] wspólnych akt adm.)
Poziom zanieczyszczeń dla jadalnych części środków spożywczych określa Rozporządzenie Komisji Europejskiej nr 1881/2006 z 19 grudnia 2006 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych (Dz. U. UE. L. 2006. 364.5, dalej jako rozporządzenie 1881/2006 lub zamiennie "rozporządzenie"). Jak wynika z treści artykułu 1 ust. 1 środki spożywcze wymienione w załączniku nie mogą być wprowadzane do obrotu gdy zawierają zanieczyszczenia powyżej określonego poziomu. Stosownie zaś do przepisu artykułu 1 ust. 2 tego rozporządzenia, najwyższe dopuszczalne poziomy określone w załączniku mają zastosowanie do jadalnych części środków spożywczych, o których mowa, chyba że w załączniku określono inaczej. Należy wskazać, że w sekcji 6 (wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne) w pozycji 6.1.1. tego załącznika, dla olejów i tłuszczów (z wyłączeniem masła kakaowego i oleju kokosowego) przeznaczonych do bezpośredniego spożycia przez ludzi lub stosowania jako składnik w produktach spożywczych – jako najwyższe dopuszczalne poziomy przewidziano: dla benzo(a)piranu – 2,0 ug/kg, dla sumy benzo(a)pirenu, benz(a)antracenu, benzo(b)fluorantenu i chryzenu - 10 ug/kg. Tymczasem jak wynika ze świadectwa analizy pobranej próbki, co nie było kwestionowane przez stronę, poziom wartości czynników określonych dla oleju sojowego, którego próbki pobrano do analizy w dniu 3 czerwca, przekraczał te wartości i wynosił odpowiednio dla benzo(a)pirenu - 2,4 ug/kg, zaś dla sumy benzo(a)pirenu, benz(a)antracenu, benzo(b)fluorantenu i chryzenu - 10,2 ug/kg. W oparciu o te dane, w świadectwie z dnia 25 czerwca 2014 r. Nr [...], Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny stwierdził, że wymieniony środek spożywczy nie spełnia wymagań w zakresie wymagań zdrowotnych i nie może być przeznaczony do spożycia przez ludzi. Na tej podstawie organ celny dokonał zmiany danych zawartych zgłoszeniu celnym.
Podnosząc w skardze zarzut naruszenia punktu 6.1.1. załącznika do rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 1881/2006, skarżący co do zasady nie kwestionuje wyników badań laboratoryjnych importowanego surowego oleju sojowego, podnosząc jedynie, że wskazane w załączniku do tego rozporządzenia normy (poziomy zanieczyszczeń) nie dotyczą objętego zgłoszeniem celnym oleju, ponieważ nie jest on przeznaczony do bezpośredniego spożycia przez ludzi lub użycia jako składnik w środkach spożywczy. Dalej skarżący wskazuje, iż limity te mają zastosowanie do olejów rafinowanych.
W ocenie Sądu, w świetle podniesionych argumentów oraz przytoczonych przepisów prawa, zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z literalnego brzmienia treści ust. 2 artykułu 1 powołanego rozporządzenia nr 1881/2006, najwyższe dopuszczalne poziomy zanieczyszczeń określone w załączniku do tego rozporządzenia, mają zastosowanie do wymienionych w nim jadalnych środków spożywczych. Oznacza to, że warunkiem zachowania cechy "jadalności" danego środka spożywczego jest nie przekroczenie wartości poziomów czynników i substancji określonych dla poszczególnych środków spożywczych. Innymi słowy przymiot jadalności danego środka spożywczego uwarunkowany jest zachowaniem przez dany produkt określonej w załączniku normy w zakresie jego zanieczyszczeń wymienionymi tam czynnikami lub substancjami.
Wbrew stanowisku skarżącego, treść tego przepisu nie pozwala na wyprowadzenie wniosku, że w odniesieniu do olejów i tłuszczów (ujętych w poz. 6.1.1. tabeli), określone w załączniku limity dopuszczalnego poziomów zanieczyszczeń, miałyby dotyczyć wyłącznie oleju po rafinacji. Taki pogląd jest dalece nieuprawniony, a oparty na nim zarzut skargi – nietrafny, w kontekście procedury dopuszczenia tego środka spożywczego do obrotu na terytorium Wspólnoty Europejskiej.
Należy bowiem wskazać, że Artykuł 1 ust. 1 rozporządzenia nr 1881/2006 ustanawia generalny zakaz wprowadzania do obrotu pewnych środków spożywczych. Chodzi o środki spożywcze wymienione w załączniku, które jednocześnie zawierają zanieczyszczenia na poziomie przekraczającym dopuszczalny poziom czynników lub substancji. Trzeba przy tym zaakcentować użycie przez ustawodawcę unijnego w treści tego przepisu pojęcia "wprowadzania do obrotu", która to czynność na gruncie WKC w odniesieniu do towarów importowanych, dokonuje się w chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego w tej procedurze, czyli w procedurze dopuszczenia do obrotu. Zatem w kontekście przepisów regulujących procedurę celną w odniesieniu do objętych nią środków spożywczych podlegających granicznej kontroli sanitarnej, wymóg jadalności, w rozumieniu Artykułu 1 ust. 2 rozporządzenia 1881/2006, powinien zostać spełniony w dacie wprowadzenia do obrotu (ust. 1 tego artykułu), czyli czynności objętych tą procedurą. Z kolei w myśl art. 67 WKC, datą którą należy uwzględniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary, jest data przyjęcia zgłoszenia przez organy celne. Z zestawienia powołanych norm wynika zatem, że decydującą dla wyniku sprawy okolicznością jest kwalifikacja towaru (środka spożywczego) w dacie przyjęcia przez organy celne zgłoszenia celnego.
W ocenie Sądu organy celne prawidłowo uznały, że objęty zgłoszeniem celnym surowy olej sojowy, w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego nie posiadał cechy jadalności, z uwagi na przekroczenie najwyższego dopuszczalnego poziomu jego zanieczyszczeń. Okoliczność ta została udowodniona stosownym świadectwem sanitarnym, mającym charakter dokumentu urzędowego, który prawidłowo organy celne przyjęły za podstawę wydanych decyzji. Ewentualny późniejszy proces rafinacji tego produktu, czyli poddania do oczyszczeniu, nie miał dla rozstrzygnięcia sprawy istotnego znaczenia.
Skoro zatem w przyjętym przez organy zgłoszeniu celnym importowany towar opisano jako olej sojowy surowy - jadalny i zadeklarowano kody dodatkowe K078 i V010 oznaczające, że przedmiotowy olej jest olejem jadalnym i jest przeznaczony wyłącznie do celów spożywczych, zasadne było w świetle późniejszych ustaleń organu wszczęcie postępowania i korekta tych danych.
Podsumowując, w ustalonym niewadliwie stanie faktycznym prawidłowo organy celne zastosowały przepis art. 79 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, zgodnie z którym graniczne kontrole sanitarne obejmują żywność pochodzenia niezwierzęcego oraz materiały lub wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością, przywożone z państw niebędących członkami Unii Europejskiej, przy czym szczegółowy wykaz tych towarów zawarty w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 8 grudnia 2011 r. w sprawie wykazu towarów, które podlegają granicznej kontroli sanitarnej, w pozycji 39 tabeli stanowiącej załącznik do tego rozporządzenia, wymienia sklasyfikowany do pozycji 1507 olej sojowy i jego frakcje, nawet rafinowane, ale niemodyfikowane chemicznie, z wyłączeniem kodów: 1507 10 10 i 1507 90 10 - do zastosowań technicznych lub przemysłowych innych niż produkcja artykułów spożywanych przez ludzi, przeznaczony wyłącznie do celów spożywczych.
Ponieważ w odniesieniu do towaru, który objęty został zgłoszeniem celnym SAD Nr [...] z dnia 26 czerwca 2014 r., Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny w [...] w świadectwie Nr [...] stwierdził, że przedmiotowy surowy olej sojowy nie spełnia wymagań w zakresie wymagań zdrowotnych i nie może być przeznaczony do spożycia przez ludzi, wskazując jednocześnie na możliwość wykorzystania go do takich celów po poddaniu procesowi rafinacji, organy obu instancji prawidłowo przyjęły w oparciu o art. 67 WKC, że w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego, przedmiotowy olej nie posiadał przymiotu "jadalności", z uwagi na wykazane przekroczenia najwyższego dopuszczalnego poziomu zanieczyszczeń, korygując w decyzji nieprawidłowe dane w polu 31 oraz w piątej części pola 33 zgłoszenia celnego.
W ocenie Sądu, ustalenia stanu faktycznego sprawy przyjęte za podstawę jej rozstrzygnięcia znajdują oparcie w zebranym materiale dowodowym. Organy zastosowały właściwe dla tych ustaleń przepisy prawa materialnego, zaś organ odwoławczy szczegółowo wyjaśnił motywy rozstrzygnięcia, obszernie odnosząc się w uzasadnieniu decyzji do zarzutów odwołania.
Sformułowany w punkcie pierwszym skargi zarzut naruszenia art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług wraz z odpowiednimi pozycjami załączników (nr 2 i nr 10) do tej ustawy, sprowadzający się w istocie do kwestionowania stawki podatku od towarów i usług, należało uznać jako nieadekwatny do przedmiotu rozpoznawanej sprawy, którym jest zmiana nieprawidłowych danych w zgłoszeniu celnym.
Kontrola sądowa zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia prawa materialnego, ani zasad postępowania, które mogłoby mieć wpływ na treść decyzji.
Z tych względów należało orzec jak w sentencji, na postawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016 r., poz. 718).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło