II OZ 235/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. A i ul. B w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 1428/16 odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. A i ul. B w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zniszczenie drzew postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 1428/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. A i ul. B w K. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zniszczenie drzew. Sąd wskazał, że zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 grudnia 2016 r. wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez nadesłanie uchwały wspólnoty o wyborze zarządu oraz do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 771 zł, w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego zobowiązania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłkę zawierającą powyższe wezwania doręczono osobie uprawnionej do odbioru przesyłek K. S. w dniu 19 grudnia 2016 r. (dowód k. 15 akt sądowych). W dniu 29 grudnia 2016 r. strona skarżąca uiściła wymagany wpis od skargi w kwocie 771 zł oraz nadesłała uchwałę Nr 10/2012 z dnia 20 lutego 2012 r. Wspólnot Mieszkaniowych przy ul. A i B w K. o wyborze zarządu. W piśmie z dnia 29 grudnia 2016 r. strona wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia powyższych braków formalnych skargi. Wspólnota wyjaśniła, że pismo Sądu z dnia 15 grudnia 2016 r. wpłynęło do zakładu pomocniczego (K., ul. [...]) administratora Wspólnot Mieszkaniowych przy ul. A i ul. B w K. Z uwagi na okres przedświąteczny i związane z tym urlopy pracowników zakładu pomocniczego (dwóch pracowników), wezwanie Sądu zostało przekazane do [...] Sp. z o.o. w W. Oddział K. przy ul. [...] dopiero na zakończenie dnia pracy w dniu 28 grudnia 2016 r. W tym dniu nie było już możliwe dokonanie opłaty wpisu sądowego, nie było też już pracownika, który jest uprawniony do reprezentowania [...] Sp. z o.o. w W. Oddział K. przy ul. [...] (pozostałe dwie osoby również przebywały na urlopie). W dniu 29 grudnia 2016 r. bezzwłocznie przystąpiono do uzupełnienia tych braków, poprzez dokonanie opłaty i przygotowanie dokumentów, o które wzywał Sąd. Strona wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych, albowiem zwłoka w wykonaniu wezwania Sądu o ich uzupełnienie nie nastąpiła z winy strony - w imieniu której działa [...] Sp. z o.o. w W. Oddział K. przy ul. [...], a uchybienie tego terminu nie przyczyni się do przedłużenia postępowania. W dniu 30 grudnia 2016 r. Wspólnota jako uzupełnienie pisma z dnia 29 grudnia 2016 r. nadesłała kserokopię zatwierdzonych wniosków urlopowych powołanych we wniosku o przywrócenie terminu. Skarżąca nadesłała: wniosek urlopowy Dyrektora Oddziału J. D. od dnia 19 grudnia do 30 grudnia 2016 r., wniosek urlopowy zarządcy J. P. od dnia 27 grudnia do 30 grudnia 2016 r., wniosek administratorki M. K. od dnia 20 grudnia do 23 grudnia 2016 r., wniosek administratorki K. S. od dnia 20 grudnia do 23 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie powołał art. 86 § 1, art. 87 § 1, 2 i 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." i stwierdził, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła, aby niedokonanie czynności procesowej w terminie, nastąpiło bez jej winy. W przedmiotowej sprawie jako okoliczność, która spowodowała uchybienie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, Wspólnota Mieszkaniowa wskazała, że pismo Sądu z dnia 15 grudnia 2016 r. wpłynęło do zakładu pomocniczego (K., ul. [...]) administratora skarżącej. Wezwanie to, z uwagi na okres przedświąteczny i związane z tym urlopy pracowników zakładu pomocniczego, przekazane zostało do [...] (K., ul. [...]) dopiero w dniu 28 grudnia 2016 r. Sąd wskazał, że warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu, przy czym winę pojmuje się w sposób obiektywny, wymagając od strony staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. W tym też kontekście, należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu przez skarżącą Wspólnotę. Należyta staranność w prowadzeniu swych spraw urzędowych wymaga, by w warunkach niesprzyjających okoliczności zewnętrznych, świadomie dołożyć starań i wysiłku, aby zapobiec ewentualnym niekorzystnym konsekwencjom niedochowania obowiązków procesowych. Okoliczność okresu przedświątecznego i związanych z tym urlopów pracowniczych nie zwalnia skarżącej z obowiązku należytej organizacji pracy, ani też z odpowiedzialności za wszelkie nieprawidłowości w tym zakresie. Do skarżącej należy zapewnienie starannego i terminowego działania podmiotu także w sytuacji, gdy pracownicy zakładu pomocniczego, do którego należy przekazywanie korespondencji do [...] Sp. z o.o., przebywają na urlopie. Zaniedbania w tym zakresie, nawet leżące po stronie zakładu pomocniczego administratora, tj. [...] Sp. z o.o. obciążają stronę skarżącą, która zawarła przecież umowę z [...] Sp. z o.o. w dniu 21 lutego 2014 r. o administrowanie nieruchomością wspólną (przesłaną sądowi wraz z wnioskiem z dnia 29 grudnia 2016 r.). Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że z nadesłanych kopii wniosków urlopowych wynika, że w czasie biegu terminu do wypełnienia zobowiązania Sądu, tj. od dnia 20 grudnia do 27 grudnia 2016 r. na stanowisku pracy pozostawały: J. P. w dniach 20-23 grudnia 2016 r. (urlop 27-30 grudnia 2016 r.), M. K. w dniu 27 grudnia 2016 r. (urlop 20-23 grudnia 2016 r.), K. S. w dniu 27 grudnia 2016 r. (urlop 20-23 grudnia 2016 r.). W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu nie zostało przez nią zawinione. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji. Na powyższe postanowienie skarżąca Wspólnota złożyła zażalenie, zaskarżając postanowienie w całości, zarzucając naruszenie art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że w zakładzie pomocniczym Oddziału K. zatrudnione są tylko dwie osoby, które w okresie przedświątecznym, jak i poświątecznym obciążone były licznymi obowiązkami związanymi z dużą liczbą zgłoszeń właścicieli lokali dotyczących awarii, usterek i innych uchybień, wymagających natychmiastowych działań. Liczne obowiązki spowodowały opóźnienie w przekazaniu zarządzeń Sądu. Ponadto podniesiono, że charakter pracy zarządcy, jak i zasoby kadrowe są czynnikami, na które zarządca nie ma wpływu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu uprawdopodobniając jednocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Oceniając okoliczności mające uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności konkretnej sprawy oraz brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Instytucja przywrócenia terminu jest bowiem stosowana jedynie w sytuacjach wyjątkowych, tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, która była nie do przewidzenia i której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest zatem możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Sąd I instancji zasadnie uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie uprawdopodobniono okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wskazane we wniosku okoliczności nie stanowią nagłej, niedającej się przezwyciężyć przeszkody, uzasadniającej przywrócenie terminu. W ramach kryterium należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw mieści się właściwa organizacja pracy podmiotu wnioskującego o przywrócenie terminu. Obowiązkiem wnioskodawcy była taka organizacja pracy, aby w okresie urlopowym i przy zwiększonym wymiarze obowiązków związanym z okresem świątecznym zapewnić właściwy obieg korespondencji i terminowe wykonanie obowiązków procesowych. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że prawidłowo Sąd I instancji zaskarżonym postanowieniem odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.