I OSK 122/17
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2017-02-01
Skład orzekający: Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność materialno-techniczna polegająca na zmianie adresu nieruchomości, dokonana przez wójta gminy, wymaga uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa w terminie 14 dni od dnia dowiedzenia się o zmianie, aby skarga do sądu administracyjnego była dopuszczalna?Ratio decidendi
Czynność polegająca na nadaniu lub zmianie numerów porządkowych nieruchomości jest czynnością materialno-techniczną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Wniesienie skargi na taką czynność wymaga uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa w terminie 14 dni od dnia dowiedzenia się o zmianie. Skarga wniesiona bez zachowania tego trybu podlega odrzuceniu. Brak pouczenia o trybie odwoławczym lub terminach nie wpływa na ocenę prawidłowości odrzucenia skargi, jeśli skarżący nie wystąpili z wnioskiem o przywrócenie terminu.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na czynność materialno-techniczną Wójta Gminy Rewal z maja 2016 r. polegającą na zmianie adresu ich nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę, uznając, że skarżący nie zachowali terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący dowiedzieli się o zmianie adresu 18 maja 2016 r., a wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożyli 8 czerwca 2016 r., przekraczając 14-dniowy termin. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów P.p.s.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. C., H. C., D. C. i G. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 1049/16 o odrzuceniu skargi Z. C., H. C., D. C. i G. C. na czynność Wójta Gminy Rewal z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zmiany adresu dla nieruchomości postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Postanowieniem z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 1049/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę Z. C., H. C., D. C. i G. C. na czynność Wójta Gminy Rewal z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zmiany adresu dla nieruchomości.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] Wójt Gminy Rewal zawiadomił Z. C., H. C., D. C. i G. C., że na podstawie art. 47a ust. 1 pkt 1, ust. 5 i art. 47 b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520) oraz § 5 rozporządzenia z dnia 9 stycznia 2012 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. z 2012 r., poz. 125) został z urzędu zmieniony adres dla nieruchomości położonej na działce nr [...], obr. [...] - z adresu ulica [...] numer porządkowy [...] na nowy adres aleja [...] numer porządkowy [...].
Pismo to zostało doręczone stronom w dniu 18 maja 2016 r.
Pismem złożonym w Urzędzie Gminy Rewal w dniu 8 czerwca 2016 r., skierowanym do Wójta Gminy Rewal, zainteresowani na podstawie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa opisaną wyżej czynnością materialno-techniczną zmiany adresu ich nieruchomości.
W dniu 5 sierpnia 2016 r. Wójt Gminy Rewal doręczył ww. właścicielom nieruchomości odpowiedź na powyższe wezwanie, informując że posługiwanie się adresem ul. [...] jest niezgodne ze stanem faktycznym i dokumentacją geodezyjną.
W dniu 9 sierpnia 2016 r. Z. C., H. C., D. C. i G. C. wnieśli skargę na czynność materialno-techniczną - pismo z dnia [...] maja 2016 r. o zmianie adresu ich posesji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucając ww. skargę wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że czynności właściwych organów gminy, polegające na nadaniu lub zmianie numerów porządkowych mają charakter czynności materialno-technicznych.
Z uwagi na powyższe, przy ocenie dopuszczalności skargi znajduje zastosowanie art. 52 § 3 P.p.s.a. zgodnie z którym, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.
W ocenie Sądu, jak wynika z akt sprawy, skarżący dowiedzieli się o zmianie adresu nieruchomości w dniu 18 maja 2016 r., w momencie doręczenia zawiadomienia z dnia [...] maja 2016 r. Tak więc, aby móc skutecznie wnieść skargę skarżący zobowiązani byli do dnia 1 czerwca 2016 r. wezwać na piśmie Wójta Gminy Rewal do usunięcia naruszenia prawa. Tymczasem kierowane do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skarżący złożyli w dniu 8 czerwca 2016 r., a zatem po upływie wskazanego terminu.
Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wnieśli Z. C., H. C., D. C. i G. C., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 52 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 i 4a P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że:
a) czynność Wójta Gminy Rewal polegająca na wystosowaniu do skarżących zawiadomienia z dnia [...] maja 2016 r. o zmianie adresu dla nieruchomości położonej na działce nr [...], obr. [...], KW [...] z nazwy "[...]" na nazwę "[...]" stanowi czynność materialno-techniczną, podczas gdy czynność ta nie mieści się w katalogu zawartym w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a P.p.s.a.;
b) wniesienie skargi od pisma o zmianie adresu nieruchomości wymagało uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa w terminie 14 dni, podczas gdy termin ten nie miał w niniejszej sprawie zastosowania;
c) skarga od pisma o zmianie adresu nieruchomości winna być odrzucona z uwagi na przekroczenie terminu, choć zawiadomienie z dnia [...] maja 2016 r. nie zawierało pouczenia o trybie odwoławczym, jak również obowiązujących w tej procedurze terminach;
d) niedokonanie rozważań celem ustalenia czy zaistniały podstawy do przywrócenia skarżącym terminu do wniesienia skargi.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wnieśli o:
1) uchylenie zaskarżonego postanowienia ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnemu w Szczecinie;
2) zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Przede wszystkim wskazać należy, jak zasadnie wskazał Sąd I instancji, że czynność polegająca na nadaniu lub zmianie numerów porządkowych mieści się w zakresie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. O tym, że nadanie numeru porządkowego nieruchomości, na podstawie art. 47a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, następuje w formie czynności materialno-technicznej wypowiadał się wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny.
W wyroku z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 30/11 zawarto tezę, że sam art. 104 § 1 k.p.a. uprawnień do wydania decyzji administracyjnej nie daje, bowiem załatwienie sprawy w takiej formie musi wynikać z przepisów prawa materialnego, stanowiącego podstawę do prowadzenia postępowania przez właściwy organ. Przepisy materialne, normujące kwestię oznaczania nieruchomości numerami porządkowymi, podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej w tym przedmiocie nie dają.
Podobnie w wyroku z dnia 1 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 6/07 wskazano, że nadanie numeru porządkowego dokonywane jest w formie czynności z zakresu administracji publicznej i jest to czynność o charakterze technicznym, dlatego też postępowanie w tym przedmiocie jest uproszczone i ma w założeniu jedynie sprowadzać się do odpowiedniego oznaczenia nieruchomości w oparciu m.in. o aktualny stan faktyczny i prawny nieruchomości, wynikający z odrębnych dokumentów.
W związku z powyższym, wniesienie skargi na czynność materialno-techniczną polegającą na zmianie adresu nieruchomości uzależnione jest od wyczerpania na drodze administracyjnej trybu określonego w art. 52 § 3 P.p.s.a. Zgodnie z powyższym przepisem, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Dopiero po otrzymaniu odpowiedzi organu na to wezwanie można, w odpowiednim terminie, wnieść skargę do sądu.
W rozpoznawanej sprawie dniem, w którym skarżący dowiedzieli się o czynności Wójta Gminy Rewal z dnia [...] maja 2016 r. polegającą na zmianie z urzędu adresu dla nieruchomości położonej na działce nr [...], obr. [...] - z adresu dotychczasowego: "[...]" na nowy adres: "[...]" jest 18 maja 2016 r. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa powinno być zatem wystosowane do organu do dnia 1 czerwca 2016 r. Skarżący zwrócili się z pismem do organu w dniu 8 czerwca 2016 r., a zatem uchybili terminowi do wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Tym samym procedura wnoszenia skargi do sądu administracyjnego nie została zachowana i skarga podlegała odrzuceniu.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej wskazać należy, że brak wyczerpującego pouczenia stron o sposobie wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie może prowadzić do uznania, że skarga została wniesiona z zachowaniem wymogów wynikających z art. 52 § 3 P.p.s.a.
Wniosek o przywrócenie terminu do wystąpienia z wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa, w przypadku jego wniesienia, rozpoznawany jest przez organ w oparciu o przepisy Rozdziału 10, Działu I Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ strona żąda przywrócenia terminu do dokonania czynności, do której załatwienia właściwy jest ten właśnie organ. Jak wynika z akt sprawy zainteresowani nie wystąpili do organu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a zatem brak było podstaw do dokonania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozważań w zakresie podstaw do jego przywrócenia. Wobec powyższego kwestie związane z brakiem pouczenia o terminie i właściwym trybie odwoławczym nie mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło