II SA/Gd 676/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. G. na uchwałę Rady Gminy w przedmiocie wyrażenia zgody na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umów dzierżawy na nieruchomości gruntowe stanowiące własność gminy postanawia odrzucić skargę. Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga Z. G. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia 25 października 2016r. nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umów dzierżawy na nieruchomości gruntowe stanowiące własność Gminy S. W ocenie Sądu wniesiona skarga nie spełnia warunków formalnych, umożliwiających jej merytoryczne rozpoznanie. Art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz., U. z 2106 r., poz. 446) stanowi bowiem, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Przede wszystkim, wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie została poprzedzona, wymaganym przepisem art. 101 ust. 1 ustawy, wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący, wezwany zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z dnia 14 listopada 2016 r. do wskazania, czy przed wniesieniem skargi zwracał się do Rady Gminy S. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wywołanego zaskarżoną uchwałą z dnia 25 października 2016 r., powołała się na pismo z dnia 25 sierpnia 2016 r., w którym zwrócił się do Przewodniczącego Rady Gminy S. o podjęcie uchwały oraz na pismo z dnia 20 października 2016 r., w którym zwrócił się do Przewodniczącego Rady Gminy o poinformowanie radnych o zaistniałej sytuacji. Żadne z tych pism nie może zostać jednakże potraktowane jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w uchwale z dnia 25 października 2016 r. Zostały one bowiem wystosowane przez skarżącego do organu gminy jeszcze przed podjęciem zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały i nie nawiązują do jej zapisów. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy powinno zaś zawierać wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Wezwanie takie powinno wskazywać także, na czym polega naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnioskodawcy oraz wskazywać kwestionowaną uchwałę (zarządzenie) z uwzględnieniem postanowień naruszających ten interes. Treścią żądania wnioskodawcy będzie wezwanie do usunięcia naruszenia. Wezwanie takie - poza wykazaniem naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnioskodawcy oraz żądaniem usunięcia tego naruszenia - powinno wskazywać kwestionowaną uchwałę, a co najmniej nawiązywać do jej treści. Co istotne dla niniejszej sprawy, musi ono być sporządzone i skierowane do właściwego organu gminy już po podjęciu uchwały (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2016 r., sygn. akt II SA/Wr 602/16, dostępne na stronie internetowej https:orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać nadto należy, że skarżący nie wykazał również, aby zaskarżona uchwała naruszała jego interes prawny lub uprawnienie, a niezależnie od tego Sąd takiego naruszenia również się nie dopatrzył. Z regulacji art. 101 ust. 1 wynika, że prawo do zaskarżania uchwał lub zarządzeń organu gminy przysługuje tylko tym osobom, które wykażą się konkretnym, indywidualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego, który to interes został faktycznie naruszony (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02, OTK ZU 8/A/2003/84). W orzecznictwie sądwoadministracyjnym wskazuje się, że mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA1748/83, niepubl.). Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest zaś zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) lub jednostkowa i konkretna (decyzja), mająca źródło w przepisach prawa materialnego (nie tylko administracyjnego). Podkreślić należy, że interes prawny, o którym mowa w przepisie art. 101 ust. 1 musi mieć charakter osobisty tj. własny, zindywidualizowany i konkretny (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2010 r., sygn. akt II SA 1410/01, LEX nr 53376). Do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 nie legitymuje przy tym jedynie stan zagrożenia interesu prawnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2001 r., sygn. II SA 1410/01, LEX nr 53376). Interes prawny musi zostać naruszony. Naruszenie interesu prawnego w rozumieniu tego przepisu oznacza zaś istnienie związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, wynikających z norm prawa materialnego, a zaskarżoną uchwałą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2859/14, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). W wyroku z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02 (OTK ZU nr 8/A/2003, poz. 84) Trybunał Konstytucyjny wskazał, że skarga na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis - podstawą zaskarżenia jest niezgodność uchwały z prawem i równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy bądź wreszcie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą związany prawnie w inny sposób (np. jest właścicielem nieruchomości położonej na terenie gminy). Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała podjęta została na podstawie art. 37 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że zawarcie umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony następuje w drodze przetargu. Wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik mogą wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tych umów. Przepis ten dotyczy przy tym nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego. Zaskarżoną w niniejszej sprawie uchwałą Rada Gminy S. wyraziła zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umów dzierżawy na okres 1 roku na rzecz dotychczasowych dzierżawców na grunty stanowiące własność Gminy S. obejmujące działki nr: [...], [...], [...], [...] – położone w K. oraz [...] i [...] – położone w Ł. Skarżący nie jest zaś dzierżawcą tych działek, a co więcej nie posiada żadnych praw do tej nieruchomości. Skarżący, jak wynika z akt sprawy, jest bowiem następcą prawnym byłego właściciela działki nr [...] i [...], który utracił prawo ich własności na podstawie decyzji Naczelnika Gminy S. z dnia 10 listopada 1979 r., wydanej na podstawie art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz.U. z 1957 r., nr 39, poz. 174 ze zm.). W związku z podjęciem przedmiotowej uchwały nie doszło zatem do ograniczenia prawa własności lub innego prawa przysługującego skarżącemu. Zaskarżona uchwała nie zmieniła w żaden sposób sytuacji prawnej skarżącego i w konsekwencji nie naruszyła jej interesu prawnego. Art. 58 § 1 pkt 5a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) stanowi zaś, że sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Ponadto, art. 58 § 1 pkt 6 tej ustawy stanowi, że sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Niewyczerpanie w toku postępowania przysługujących środków zaskarżenia niewątpliwie czyni skargę niedopuszczalną. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekł jak w postanowieniu.