I SA/Gd 1626/16
WyrokWSA w Gdańsku2017-02-01
Skład orzekający: Elżbieta Rischka, Małgorzata Gorzeń, Ewa Wojtynowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, gdy pytanie wnioskodawcy dotyczy możliwości zastosowania przez organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określonych przepisów prawa podatkowego (w tym określenia przychodu w innej wysokości niż wartość nominalna udziałów), zamiast bezpośrednio przepisów prawa materialnego dotyczących obowiązków podatnika?Ratio decidendi
Organ podatkowy zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, ponieważ pytanie wnioskodawcy dotyczyło możliwości zastosowania przez organy podatkowe lub organy kontroli skarbowej określonych przepisów prawa podatkowego (w tym określenia przychodu w innej wysokości niż wartość nominalna udziałów), a nie bezpośrednio przepisów prawa materialnego dotyczących obowiązków podatnika. Interpretacja indywidualna ma na celu wyjaśnienie skutków prawno-podatkowych dla wnioskodawcy, a nie rozstrzyganie o kompetencjach organów podatkowych czy kontrolnych.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczących wniesienia wkładu niepieniężnego (znaków towarowych) do spółki z o.o. w zamian za udziały, gdzie wartość rynkowa znaku była wyższa od wartości nominalnej udziałów. Wnioskodawca zapytał, czy organ podatkowy lub kontroli skarbowej może określić przychód w innej wysokości niż wartość nominalna udziałów. Organ podatkowy odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że pytanie dotyczy kompetencji organów podatkowych, a nie przepisów prawa materialnego dotyczących wnioskodawcy. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez Ministra Finansów, wnioskodawca złożył skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń(spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 lutego 2017 r. sprawy ze skargi L. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 4 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem Minister Finansów (organ upoważniony do wydawania interpretacji Dyrektor Izby Skarbowej) utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] 2016 r. odmawiające L.B. wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.
W uzasadnieniu postanowienia Minister Finansów wskazał, że w dniu 1 czerwca 2016 r. wpłynął wniosek L.B. o wydanie interpretacji indywidualnej.
We wniosku wskazano, że wnioskodawca jest osobą fizyczną, polskim rezydentem podatkowym podlegającym obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów), bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów w Polsce. Wnioskodawca jest wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej "Spółka").
Wnioskodawca wniósł do Spółki wkład niepieniężny w postaci posiadanych przez niego znaków towarowych (dalej: "znaki towarowe"). Znaki towarowe zostały zarejestrowane w Urzędzie Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (OHIM).
W zamian za przedmiotowy wkład wnioskodawca objął udziały w Spółce, których wartość nominalna była niższa od rynkowej wartości wnoszonego przez podatnika wkładu niepieniężnego (tj. znaków towarowych). W wyniku tego, różnica pomiędzy wartością nominalną wydanych udziałów, a wartością rynkową przedmiotu aportu została przekazana na kapitał zapasowy Spółki (agio).
W związku z powyższym opisem zadano m.in. następujące pytanie (oznaczone we wniosku nr 2).
Czy w świetle art. 17 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w wyniku objęcia przez wnioskodawcę udziałów w Spółce, w zamian za wkład niepieniężny w postaci znaków towarowych, o wartości rynkowej przekraczającej wartość nominalną obejmowanych udziałów w Spółce, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej będzie mógł zastosować art. 19 ust. 1 zdanie drugie w zw. z art. 19 ust. 3 i 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i określić przychód wnioskodawcy w innej wysokości, niż wartość nominalna udziałów w Spółce zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
W rezultacie dokonanej analizy formalnoprawnej wniosku pod kątem możliwości wydania interpretacji indywidualnej, organ interpretacyjny stwierdził, że istnieją przeszkody dla wydania żądanego przez wnioskodawcę rozstrzygnięcia i w konsekwencji jego merytoryczne rozpatrzenie poprzez wydanie interpretacji w zakresie wyznaczonym w pytaniu oznaczonym we wniosku nr 2 było niemożliwe. Wobec tego zostało wydane postanowienie z dnia [...] 2016 r. odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie.
W postanowieniu tym wyjaśniono wyczerpująco, że zagadnienie, którego dotyczy pytanie oznaczone we wniosku nr 2 nie pozwalało na jego merytoryczne rozpatrzenie. Wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie tego problemu nie rozstrzygałoby o skutkach materialnoprawnych dla wnioskodawcy. Oznacza to, że - biorąc pod uwagę funkcję gwarancyjną interpretacji indywidualnych - wnioskodawca nie byłby w stanie się do niej zastosować. Zajęcie stanowiska przez organ interpretacyjny w kwestii żądanej przez wnioskodawcę miałoby wpływ na działanie innych organów. W szczególności stanowiłoby nieuprawnioną ingerencję w kompetencje proceduralne danego organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej, podczas gdy interpretacja indywidualna wydana na podstawie art. 14b § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa powinna określać jakie skutki podatkowe dla zainteresowanego pociągnie za sobą zaistnienie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przez niego opisanego. W ocenie organu złożony wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w ww. zakresie nie dotyczy interpretacji przepisów prawa podatkowego, które mogą podlegać ocenie w ramach przedmiotowego postępowania, gdyż prowadziłoby to, do naruszenia kompetencji właściwych organów podatkowych oraz organów kontroli skarbowej w zakresie prowadzenia postępowań dowodowych oraz zastosowania przepisów regulujących ich uprawnienia i obowiązki.
W odpowiedzi na ww. rozstrzygnięcie, pismem z dnia 9 sierpnia 2016 r., wnioskodawca złożył zażalenie na ww. postanowienie.
Zaskarżonemu postanowieniu wnioskodawca zarzucił naruszenie:
1) przepisów prawa procesowego, tj.:
a) art. 165a § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej - poprzez odmowę wszczęcia postępowania pomimo braku ku temu podstaw, tj. w sytuacji, gdy złożony przez stronę wniosek o interpretację spełniał wymogi określone w art. 14b Ordynacji podatkowej;
b) art. 14b § 2a Ordynacji podatkowej w zw. z art. 19 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm., dalej: "ustawa o PIT") - poprzez niesłuszne przyjęcie, że przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej były przepisy prawa podatkowego regulujące właściwość oraz uprawnienia i obowiązki organów podatkowych oraz organów kontroli skarbowej, podczas gdy przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej były przepisy prawa materialnego;
c) art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej - poprzez niesłuszne przyjęcie, że wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie pytania nr 2 nie rozstrzygałoby o skutkach materialnoprawnych;
d) art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej - poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych poprzez odmowę wydania interpretacji, gdy w analogicznych sprawach interpretacje są wydawane;
2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 19 ust. 4 ustawy o PIT w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT - poprzez przyjęcie, że przychód z tytułu wniesienia wkładu niepieniężnego do spółki może być określony jako wartość rynkowa udziałów objętych w zamian za ten wkład.
Wnioskodawca wniósł o uchylenie przedmiotowego postanowienia oraz wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie wnioskowanym przez stronę.
W uzasadnieniu zażalenia wnioskodawca wskazał m. in., że odmowa wszczęcia postępowania w zakresie wydania interpretacji indywidualnej w przedmiotowej sprawie jest bezzasadna. Wnioskodawca przywołał treść przepisów art. 14b § 1, 2 i 3 Ordynacji podatkowej i podniósł, że w świetle tych przepisów, organ podatkowy ma obowiązek wydania interpretacji indywidualnej w przypadku, gdy podatnik złoży kompletny wniosek, zawierający wszystkie elementy określone przepisami. Interpretacja indywidualna natomiast powinna wyrażać odpowiedź organu podatkowego na stanowisko wnioskodawcy w zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego w sytuacji przedstawionej w opisie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).
W przedmiotowej sprawie organ podatkowy odmowę wszczęcia postępowania oparł na treści przepisu art. 14b § 2a Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym przedmiotem wniosku o interpretację indywidualną nie mogą być przepisy prawa podatkowego regulujące właściwość oraz uprawnienia i obowiązki organów podatkowych oraz organów kontroli skarbowej.
Zdaniem wnioskodawcy, przepis art. 19 ust. 1 ustawy o PIT jest przepisem prawa materialnego, którego wykładnia może być przedmiotem interpretacji indywidualnej. Co istotne i warte podkreślenia, również sam organ w uzasadnieniu postanowienia nie negował materialnego charakteru tego przepisu. Jak czytamy w uzasadnieniu postanowienia "(...) art. 19 ustawy o PIT, który niezależnie od tego, że jest przepisem prawa materialnego reguluje prawa i obowiązki organów podatkowych".
Intencją strony, pytającej we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej o treść przepisu art. 19 ustawy o PIT, było uzyskanie odpowiedzi na pytanie jak stosować odpowiednio ww. przepis w sytuacji objęcia przez wnioskodawcę udziałów w Spółce w zamian za wkład niepieniężny w postaci znaków towarowych o wartości rynkowej przekraczającej wartość nominalną obejmowanych udziałów.
Ponadto, strona zwraca uwagę na fakt, iż praktycznie każdy przepis prawa materialnego (również art. 19 ustawy o PIT) w pewien sposób nakłada prawo lub obowiązek skonkretyzowanego stosowania danego przepisu zarówno przez podatnika jak i właśnie organ podatkowy. Dlatego też art. 14b § 2b Ordynacji podatkowej należy rozumieć zgodnie z intencją ustawodawcy wyrażoną w uzasadnieniu do ustawy nowelizującej, tj. jako zakaz wydawania interpretacji w kwestiach procesowych, tzn. prawa regulującego postępowanie podatkowe. Artykuł 19 ustawy o PIT, jak zostało wyżej wskazane, nie jest zaś przepisem regulującym kwestie procesowe.
Odmawiając udzielenia odpowiedzi na pytanie nr 2 organ podatkowy wyjaśnił, iż "interpretacja wydana w zakresie problemu, którego dotyczy pytanie oznaczone we wniosku nr 2 nie rozstrzygałaby o skutkach materialnoprawnych dla wnioskodawcy. Oznacza to, że - biorąc pod uwagę funkcję gwarancyjną interpretacji indywidualnych - wnioskodawca nie byłby w stanie się do niej zastosować". Zdaniem wnioskodawcy, nie zasługuje na aprobatę sytuacja, w której organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wydania interpretacji indywidualnej z uwagi na fakt, iż odpowiedź na pytanie nr 2 nie rozstrzygałaby o skutkach materialnoprawnych w przypadku, gdy w analogicznych stanach faktycznych zarówno Minister Finansów jak i sądy administracyjne podejmują się rozstrzygnięcia o zakresie obowiązywania art. 19 ustawy o PIT jako o przepisie materialnoprawnym.
Wnioskodawca, który otrzymał interpretację indywidualną w zakresie pytania nr 1 zgodnie, z którą "w przypadku objęcia udziałów w Spółce w zamian za wkład niepieniężny w postaci znaków towarowych, Wnioskodawca jest zobowiązany do rozpoznania przychodu w wysokości nominalnej wartości udziałów objętych w Spółce, w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT, niezależnie od wartości rynkowej aportu" i jednocześnie zostało mu odmówione prawo do uzyskania odpowiedzi na pytanie nr 2 nie ma żadnej pewności co do ostatecznego rozumienia przepisów podatkowych w swojej indywidualnej sytuacji. Powyższe działanie uniemożliwiające Wnioskodawcy poznanie pełnego stanowiska Organu podatkowego w swojej indywidualnej sytuacji pozostaje w sprzeczności z funkcją gwarancyjną jaką powinny spełniać interpretacje indywidualne. Zdaniem Wnioskodawcy, dopiero wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie pytania nr 2, które stanowi uzupełnienie odpowiedzi na pytanie nr 1 umożliwiałoby spełnienie funkcji gwarancyjnej otrzymanej interpretacji indywidualnej.
Zatem, nie ulega wątpliwości, iż nie zasługuje na aprobatę sytuacja, w której organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wydania interpretacji indywidualnej w przypadku, gdy w analogicznych stanach faktycznych Minister Finansów wydawał stosowne interpretacje.
Zmienność rozstrzygnięć podejmowanych przez organy podatkowe przy tym samym stanie faktycznym i prawnym narusza zasadę zaufania wyrażoną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Pomimo faktu, iż organ podatkowy odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej w zakresie pytania nr 2, w treści uzasadnienia postanowienia znajdujemy merytoryczną odpowiedź na pytanie wnioskodawcy. Organ stwierdził bowiem, że "rozpoznanie przychodu podatkowego w związku z wniesieniem wkładu niepieniężnego do spółki będącej podatnikiem podatku dochodowego może wiązać się z ryzykiem oszacowania wartości tego przychodu przez właściwe organy, jeżeli spełniona jest następująca przesłanka materialnoprawna - cena wyrażona w umowie (nominalna wartość udziałów), bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej przedmiotu aportu".
Strona zwraca przy tym uwagę, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa organ podatkowy nie mógł wypowiadać się merytorycznie w zakresie pytania oznaczonego we wniosku jako pytanie nr 2 w treści postanowienia stanowiącego odmowę udzielenia odpowiedzi. Zgodnie bowiem z treścią art. 216 § 2 Ordynacji podatkowej, postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania podatkowego, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej.
W ocenie wnioskodawcy, w konsekwencji powyższej analizy naruszenia przepisów prawa procesowego jak i prawa materialnego, należy stwierdzić, iż organ podatkowy bezpodstawnie wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia interpretacji indywidualnej, naruszając tym samym przepisy art. 165a § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej, jak również art. 14b § 2a Ordynacji podatkowej.
W wyniku rozpoznania wniesionego zażalenia, Minister Finansów podniósł, że istotą interpretacji indywidualnej jest rozstrzygnięcie, czy wnioskodawca prawidłowo postrzega, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez niego określony stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe, przy czym należy zwrócić uwagę, że rozstrzygnięcie to, nie może dotyczyć przepisów regulujących uprawnienia i obowiązki organów podatkowych oraz organów kontroli skarbowej i przytoczył przepisy art. 14b § 1 i 2 oraz art. 14b § 2a Ordynacji podatkowej.
Postępowanie o wydanie interpretacji ma na celu wyjaśnienie wątpliwości odnośnie stosowania przepisów prawa podatkowego do określonego stanu faktycznego. W postępowaniu tym organ nie prowadzi postępowania dowodowego, nie dokonuje ustaleń okoliczności faktycznych sprawy, ale ogranicza się do oceny subsumcji przedstawionych przez stronę okoliczności faktycznych pod określony przepis prawa podatkowego i wyjaśnienia przyczyn, dla których w określonym stanie faktycznym dany przepis ma zastosowanie albo nie znajduje zastosowania.
Wyjaśnić należy, że art. 14k § 1-3 i art. 14m § 1 Ordynacji podatkowej, stanowiące o nieuwzględnieniu interpretacji indywidualnej i ogólnej - w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej dowodzą, że interpretacje te nie mają mocy formalnie wiążącej dla rozstrzygających w indywidualnych sprawach organów podatkowych. Ponadto organ podatkowy może zgodnie z ustawą nie uwzględnić w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej interpretacji w sytuacji, gdy dotyczy ona innego (różnego) stanu faktycznego, bądź też odnosi się do innych podmiotów, aniżeli strona prowadzonego postępowania podatkowego. Natomiast gdy interpretacja indywidualna jest podmiotowo oraz przedmiotowo adekwatna do oceny możliwości zastosowania (w tym i wykładni) prawa podatkowego w konkretnej indywidualnej sprawie podatkowej, organ podatkowy, który merytorycznie jej nie podziela, może zasadniczo nie uwzględnić jej w rozstrzygnięciu tej sprawy, jednakże postępowanie zainteresowanego zgodnie z tą interpretacją wywoła skutek w postaci ochrony prawnej, której zastosowanie jest obowiązkiem organu podatkowego. Wówczas w stosunku do podatnika, który zastosował się do otrzymanej interpretacji zastosowanie znajdzie ochrona prawna wynikająca z interpretacji, tj. art. 14k - art. 14m ustawy Ordynacja podatkowa. Powyższe oznacza, że funkcja gwarancyjna (ochronna) interpretacji indywidualnej nierozwiązalnie związana jest z materialnymi przepisami prawa podatkowego, które co do zasady regulują prawa i obowiązki podatnika, a nie z przepisami skierowanymi do organów podatkowych.
Ustawodawca przewidział zatem sytuacje, gdy wniosek podmiotu o udzielenie interpretacji danego przepisu nie może zostać rozpatrzony w trybie tego postępowania.
Na mocy art. 14h Ordynacji podatkowej w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 126, art. 129, art. 130, art. 135, art. 140, art. 143, art. 165 § 3b, art. 165a, art. 168, art. 169 § 1-2 i 4, art. 170, art. 171, art. 208, art. 213 w zakresie uzupełniania lub sprostowania co do skargi do sądu administracyjnego, art. 214, art. 215 § 1 i 3 oraz przepisy rozdziałów 3a, 5, 6, 7, 10, 14, 16 i 23 działu IV.
Zgodnie z art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Zauważyć należy, że istotą prowadzonego przez tutejszy organ postępowania jest interpretacja przepisów prawa podatkowego regulujących prawa i obowiązki podatników, nie zaś interpretacja przedstawionych okoliczności danej sprawy, czy też co wynika wprost z treści art. 14b § 2a Ordynacji podatkowej, interpretacja przepisów regulujących prawa i obowiązki organów podatkowych.
Tymczasem w treści pytania nr 2 wnioskodawca wprost zwrócił się o potwierdzenie czy w związku z objęciem przez Wnioskodawcę udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w zamian za wkład niepieniężny w postaci znaków towarowych o wartości rynkowej przewyższającej wartość nominalną objętych udziałów, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej może określić wartość przychodu podatkowego z tego tytułu w wysokości innej, niż wartość nominalną objętych udziałów.
W zakresie wyznaczonym pytaniem oznaczonym we wniosku nr 2 wątpliwości Wnioskodawcy nie dotyczą zatem rozumienia art. 17 ust. 1 pkt 9 oraz art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, lecz możliwości zastosowania tego unormowania na tle przedstawionego stanu faktycznego, tj. możliwości określenia przez właściwy organ przychodu w wysokości innej niż nominalna wartość objętych udziałów (np. w wysokości wartości rynkowej przedmiotu aportu). To zaś stanowi domenę postępowania podatkowego i kontrolnego, do którego nie ma uprawnień organ interpretacyjny.
Poruszone we wniosku zagadnienie określone w pytaniu nr 2 skutkuje koniecznością interpretacji art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który niezależnie od tego, że jest przepisem prawa materialnego reguluje prawa i obowiązki organów podatkowych w zakresie dotyczącym możliwości szacowania przez właściwe organy wartości przychodu z tytułu wniesienia wkładu niepieniężnego do spółki będącej podatnikiem podatku dochodowego. Podatnik swoim zachowaniem wpływa na ocenę wypełnienia przesłanek stosowania ww. przepisu, zauważyć jednak należy, że ocena tego zachowania w omawianym kontekście należy do właściwych organów podatkowych, które działają na podstawie i w oparciu o treść przedmiotowego przepisu. Adresatami norm prawnych zawartych w tym przepisie są bowiem organy podatkowe, które mają prawo i obowiązek odpowiedniego ich stosowania w odniesieniu do konkretnych okoliczności danej sprawy. Tak więc wnioskodawca nie może żądać ochrony prawnej wynikającej z interpretacji indywidualnej, jeśli przepis prawa podatkowego nie jest wprost do niego adresowany.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że interpretacja wydana w zakresie problemu, którego dotyczy pytanie oznaczone we wniosku nr 2 nie rozstrzygałaby o skutkach materialnoprawnych dla wnioskodawcy. Oznacza to, że - biorąc pod uwagę funkcję gwarancyjną interpretacji indywidualnych - wnioskodawca nie byłby w stanie się do niej zastosować.
Podkreślić należy, że w zażaleniu na postanowienie wnioskodawca sam wskazał, że zadając pytanie o treść przepisu art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jego intencją było uzyskanie odpowiedzi na pytanie jak stosować odpowiednio ww. przepis w sytuacji objęcia przez wnioskodawcę udziałów w Spółce w zamian za wkład niepieniężny w postaci znaków towarowych o wartości rynkowej przekraczającej wartość nominalną obejmowanych udziałów. Odpowiedź na to pytanie wnioskodawca uzyskał jednak w interpretacji indywidualnej wydanej w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1, w której to organ, odstępując od uzasadnienia, uznał za prawidłowe stanowisko wnioskodawcy, że "odpowiednie stosowanie art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych polega zatem wyłącznie na zastosowaniu zdania pierwszego, zgodnie z którym przychodem z odpłatnego zbycia praw majątkowych jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie".
W konsekwencji wnioskodawca, co sam podkreślił, otrzymał interpretację indywidualną w zakresie pytania nr 1, zgodnie z którą "w przypadku objęcia udziałów w Spółce w zamian za wkład niepieniężny w postaci znaków towarowych, wnioskodawca jest zobowiązany do rozpoznania przychodu w wysokości nominalnej wartości udziałów objętych w Spółce, w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT, niezależnie od wartości rynkowej aportu". Wbrew zatem twierdzeniom wnioskodawcy uzyskał on pełną odpowiedź co do rozumienia adresowanych do niego przepisów prawa podatkowego mających zastosowanie w jego indywidualnej sprawie. Odpowiedź ta jest wystarczająca dla realizacji funkcji gwarancyjnej pełnionej przez interpretacje indywidualne i nie wymaga, jak twierdzi wnioskodawca, "uzupełnienia" o odpowiedź na pytanie oznaczone we wniosku nr 2. Wnioskodawca ma realną możliwość powołania się na stanowisko przedstawione w interpretacji indywidualnej w razie ewentualnych sporów z organami podatkowymi. Działanie organu pozostaje zatem w zgodzie z funkcją gwarancyjną interpretacji indywidualnych.
Natomiast w uzasadnieniu postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania stwierdzono jedynie, że "rozpoznanie przychodu podatkowego w związku z wniesieniem wkładu niepieniężnego do spółki będącej podatnikiem podatku dochodowego może wiązać się z ryzykiem oszacowania wartości tego przychodu przez właściwe organy, jeżeli spełniona jest następująca przesłanka materialnoprawna - cena wyrażona w umowie (nominalna wartość udziałów), bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej przedmiotu aportu". Wskazano tym samym wyłącznie na to, że skorzystanie z uprawnienia przysługującego właściwym organom uzależnione jest od spełnienia wskazanej wyżej przesłanki. Organ w żaden jednak sposób nie rozstrzygnął czy przesłanka ta została w niniejszej sprawie spełniona, ani też czy jej spełnienie w niniejszej sprawie jest w ogóle możliwe. Jak już bowiem wskazano ocena w tym względzie należy do właściwych organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej, a interpretacja przepisu przyznającego ww. uprawnienie nie może być przedmiotem interpretacji indywidualnej. Zajęcie stanowiska przez organ interpretacyjny w kwestii żądanej przez wnioskodawcę miałoby bowiem wpływ na działanie innych organów. W szczególności stanowiłoby nieuprawnioną ingerencję w kompetencje proceduralne danego organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej.
W świetle powyższego za całkowicie bezzasadny należy uznać zarzut wnioskodawcy jakoby w treści uzasadnienia postanowienia tutejszy organ zawarł merytoryczną odpowiedź na pytanie oznaczone we wniosku nr 2.
Za bezzasadny należy uznać również zarzut naruszenia art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez odmowę wydania interpretacji, gdy w analogicznych sprawach interpretacje są wydawane. Należy bowiem zauważyć, że interpretacje organów podatkowych dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw podatników, w określonym stanie faktycznym i w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące. Natomiast organy podatkowe, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami innych organów podatkowych i sądów, to nie mają możliwości zastosowania ich wprost, z tego powodu, że nie stanowią materialnego prawa podatkowego i nie mają mocy powszechnie obowiązującej. Ponadto zasada zaufania nie może być rozumiana jako konieczność wydawania decyzji sprzecznych z obowiązującym prawem i powielających poprzednie błędy (wyrok NSA z 30 września 2005 r. (FSK 2528/04)). Korzystniejsze, ale niezgodne z prawem orzeczenie w stosunku do innej osoby, znajdującej się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej, nie rodzi po stronie podatnika prawa do potraktowania go w ten sam sposób (wyrok NSA z 19 kwietnia 2005 r. (FSK 1660/04)). Na marginesie należy jedynie wskazać, że w części z powołanych przez wnioskodawcę interpretacji indywidualnych zadane pytanie nie odnosiło się wprost do możliwości określenia przez organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej przychodu z tytułu wniesienia wkładu niepieniężnego do spółki w innej wysokości, niż wartość nominalna objętych udziałów.
Reasumując, w ocenie tutejszego organu złożony wniosek o wydanie interpretacji w ww. zakresie nie dotyczy interpretacji przepisów prawa podatkowego, które mogą podlegać ocenie w ramach przedmiotowego postępowania, gdyż prowadziłoby to do naruszenia kompetencji właściwych organów podatkowych w zakresie prowadzenia postępowań dowodowych oraz odpowiedniego stosowania przepisów regulujących ich prawa i obowiązki. Powyższy stan rzeczy obligował organ do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji, co wynika z treści art. 165a § 1 w związku z art. 14h oraz art. 14b § 2a Ordynacji podatkowej.
Na powyższe postanowienie Ministra Finansów L.B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia pierwszej instancji.
Skarżący zarzucił Ministrowi Finansów naruszenie:
I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa"), poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji i w efekcie niewydanie interpretacji indywidualnej, pomimo iż wszelkie przesłanki formalne i merytoryczne wniosku, wymagane przez te przepisy zostały spełnione przez skarżącego;
2. art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji odmawiającego wszczęcia postępowania pomimo istnienia okoliczności wskazujących na bezpodstawność takiego działania, tj. w sytuacji, gdy złożony przez skarżącego wniosek o interpretację spełniał wymogi określone w art. 14b Ordynacji podatkowej;
3. art. 14b Ordynacji podatkowej w zw. z art. 19 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm., dalej: "ustawa o PIT") poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji odmawiającego wszczęcia postępowania i niesłuszne zaaprobowanie poglądu organu pierwszej instancji, że przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej były przepisy prawa podatkowego regulujące właściwość oraz uprawnienia i obowiązki organów podatkowych oraz organów kontroli skarbowej podczas gdy przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej były przepisy prawa materialnego;
4. art. 14b Ordynacji podatkowej - poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji odmawiającego wszczęcia postępowania i niesłuszne przyjęcie, że wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie pytania nr 2 nie rozstrzygałoby o skutkach materialnoprawnych;
5. art. 14a oraz art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, czego skutkiem jest niewydanie interpretacji indywidualnej w sytuacji, gdy w analogicznym stanie faktycznym organy podatkowe wydawały interpretacje indywidualne prawa podatkowego, co w konsekwencji prowadzi do rażącego naruszenia obowiązku dążenia do zapewnienia jednolitego stosowania przepisów prawa podatkowego;
II. prawa materialnego, tj.:
1. art. 19 ust. 4 ustawy o PIT w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT - poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że przychód z tytułu wniesienia wkładu niepieniężnego do spółki może być określony jako wartość rynkowa udziałów objętych w zamian za ten wkład.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł m.in., że w przedmiotowej sprawie organ podatkowy zaaprobował odmowę wszczęcia postępowania opartą na treści przepisu art. 14b § 2a Ordynacji podatkowej zgodnie z którym, przedmiotem wniosku o interpretację indywidualną nie mogą być przepisy prawa podatkowego regulujące właściwość oraz uprawnienia i obowiązki organów podatkowych oraz organów kontroli skarbowej. Przepis ten został wprowadzony do Ordynacji podatkowej ustawą z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1649 ze zm., dalej: "ustawa nowelizująca").
Zdaniem skarżącego, przepis art. 19 ust. 1 ustawy o PIT jest przepisem prawa materialnego, którego wykładnia może być przedmiotem interpretacji indywidualnej. Co istotne, również organ działający w obu instancjach, w uzasadnieniu obu postanowień, nie negował materialnego charakteru tego przepisu. Jak czytamy w uzasadnieniach postanowień "(...) art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który niezależnie od tego, że jest przepisem prawa materialnego reguluje prawa i obowiązki organów podatkowych".
Intencją skarżącego, pytającego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej o treść przepisu art. 19 ustawy o PIT, było uzyskanie odpowiedzi na pytanie jak stosować odpowiednio ww. przepis w sytuacji objęcia przez skarżącego udziałów w Spółce w zamian za wkład niepieniężny w postaci znaków towarowych o wartości rynkowej przekraczającej wartość nominalną obejmowanych udziałów.
Ponadto, strona zwróciła uwagę na fakt, iż praktycznie każdy przepis prawa materialnego (również art. 19 ustawy o PIT) w pewien sposób nakłada prawo lub obowiązek skonkretyzowanego stosowania danego przepisu zarówno przez podatnika jak i właśnie organ podatkowy. Dlatego też, art. 14b § 2b Ordynacji podatkowej należy rozumieć zgodnie z intencją ustawodawcy wyrażoną w uzasadnieniu do ustawy nowelizującej tj. jako zakaz wydawania interpretacji w kwestiach procesowych, tzn. prawa regulującego postępowanie podatkowe. Artykuł 19 ustawy o PIT, jak zostało wyżej wskazane, nie jest zaś przepisem regulującym kwestie procesowe.
Tym samym, w ocenie skarżącego, organ podatkowy miał obowiązek uchylić postanowienie organu pierwszej instancji, gdyż postanowienie to narusza wskazane wyżej przepisy, a odmawiając uznania zarzutów wskazanych w zażaleniu, organ podatkowy również naruszył omówione przepisy.
Podniósł również skarżący, że nie zasługuje na aprobatę sytuacja, w której organ podatkowy wydaje, a następnie utrzymuje w mocy postanowienie o odmowie wydania interpretacji indywidualnej z uwagi na fakt, iż odpowiedź na pytanie nr 2 nie rozstrzygałaby o skutkach materialnoprawnych w przypadku, gdy w analogicznych stanach faktycznych zarówno Minister Finansów jak i sądy administracyjne podejmują się rozstrzygnięcia o zakresie obowiązywania art. 19 ustawy o PIT jako o przepisie materialnoprawnym.
Funkcję gwarancyjną interpretacji indywidualnych zapewniono wprowadzając przepisy o tzw. "nieszkodzeniu" podmiotowi, który zastosował się do wydanej interpretacji (vide art. 14k § 1 i 3, art. 14m oraz art. 14n Ordynacji podatkowej). Zatem, ze swej istoty wydanie interpretacji indywidualnej powinno oznaczać, że zainteresowany pozna zapatrywania organu podatkowego w zakresie rozumienia określonych przepisów prawa podatkowego na tle sytuacji faktycznej opisanej we wniosku, jak również to, że ów zainteresowany będzie miał realną możliwość powołania się na to stanowisko w razie ewentualnych sporów z organami podatkowymi.
Tymczasem skarżący, który otrzymał interpretację indywidualną w zakresie pytania nr 1 zgodnie, z którą "w przypadku objęcia udziałów w Spółce w zamian za wkład niepieniężny w postaci znaków towarowych, wnioskodawca jest zobowiązany do rozpoznania przychodu w wysokości nominalnej wartości udziałów objętych w Spółce, w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT, niezależnie od wartości rynkowej aportu" i jednocześnie zostało mu odmówione prawo do uzyskania odpowiedzi na pytanie nr 2 nie ma żadnej pewności co do ostatecznego rozumienia przepisów podatkowych w swojej indywidualnej sytuacji. Powyższe działanie uniemożliwiające skarżącemu poznanie pełnego stanowiska organu podatkowego w swojej indywidualnej sytuacji pozostaje w sprzeczności z funkcją gwarancyjną jaką powinny spełniać interpretacje indywidualne. Zdaniem skarżącego dopiero wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie pytania nr 2, które stanowi uzupełnienie odpowiedzi na pytanie nr 1 umożliwiałoby spełnienie funkcji gwarancyjnej otrzymanej interpretacji indywidualnej.
Zgodnie z treścią art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Skarżący zwrócił uwagę, iż w analogicznych stanach faktycznych (również po 1 stycznia 2016 r.) organy podatkowe upoważnione do wydawania w imieniu Ministra Finansów interpretacji indywidualnych nie odmawiają wszczęcia postępowania interpretacyjnego w tym zakresie. Przykładowo w interpretacji indywidualnej z 16 czerwca 2016 r. sygn. ILPB1/4511-1-489/16-3/KS Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu zgodził się ze stanowiskiem podatnika, zgodnie z którym "treść 17 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT nie budzi wątpliwości interpretacyjnych i skoro wyraźnie wskazuje na nominalną wartość akcji (udziałów) jako przychodu, to tylko taka wartość może być brana pod uwagę. Wobec tego do ustalenia wartości przychodu określonego w art. 17 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT ma zastosowanie wyłącznie zdanie pierwsze art. 19 ust. 1 ustawy o PIT". Z identycznym stanowiskiem spotykamy się również w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 13 lipca 2016 r. sygn. IPPB2/4511-406/16-2/KW1 oraz interpretacji indywidualnej z 1 czerwca 2016 r. sygn. IPPB2/4511-341/16-3/KW1.
Zmienność rozstrzygnięć podejmowanych przez organy podatkowe przy tym samym stanie faktycznym i prawnym narusza zasadę zaufania wyrażoną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej zgodnie z którym postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Skarżący uzasadnił również naruszenia przepisów prawa materialnego podnosząc, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się nominalną wartość udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni, objętych w zamian za wkład niepieniężny.
W myśl natomiast art. 17 ust. 2 ustawy o PIT przy ustalaniu wartości przychodów, o których mowa w ust. 1 pkt 4 lit. c, pkt 6, 7 i 9-10, stosuje się odpowiednio przepisy art. 19 ustawy o PIT.
Jak stanowi zaś art. 19 ust. 1 ww. ustawy, przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej.
Pomimo faktu, iż organ podatkowy jako organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej w zakresie pytania nr 2, w treści uzasadnienia postanowienia znajdujemy merytoryczną odpowiedź na pytanie skarżącego. Organ stwierdził bowiem, że "rozpoznanie przychodu podatkowego w związku z wniesieniem wkładu niepieniężnego do spółki będącej podatnikiem podatku dochodowego może wiązać się z ryzykiem oszacowania wartości tego przychodu przez właściwe organy, jeżeli spełniona jest następująca przesłanka materialnoprawna - cena wyrażona w umowie (nominalna wartość udziałów), bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej przedmiotu aportu".
Uzasadnienie stanowiska organu podatkowego w postanowieniu stanowiącym przedmiot niniejszego zażalenia jest niejasne i nie rozwiewa wątpliwości skarżącego. W ocenie organu, wskazał on tylko, że możliwe jest określenie wartości przychodu w relacji do wartości rynkowej przedmiotu aportu przy spełnieniu przesłanek wynikających z przepisów. Przesłanki te nie były jednak przedmiotem analizy w niniejszej sprawie, stąd też organ podatkowy nie wyraził merytorycznej odpowiedzi na zadane we wniosku pytanie.
W ocenie skarżącego, na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów, możliwe jest przesądzenie, czy wartość przychodu w przypadku wniesienia aportu do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością określana jest wyłącznie jako wartość nominalna udziałów (zastosowanie znajduje wyłącznie zdanie pierwsze art. 19 ust. 1 ustawy o PIT), czy też możliwe jest określenie jej w odniesieniu do wartości przedmiotu aportu.
Na poparcie swojego stanowiska w sprawie skarżący przywołał orzeczenia WSA i NSA oraz interpretacje indywidualne w innych sprawach.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Wojewódzkie Sądy Administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do oceny legalności działania organów administracji (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że akt ten nie narusza prawa w zakresie powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu między stronami było ustalenie czy Minister Finansów miał prawo wydać, na mocy art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 14b § 1 i art. 14h Ordynacji podatkowej postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w zakresie objętym wnioskiem, czy też miał obowiązek merytorycznie rozpatrzyć wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej złożony przez skarżącego.
W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z akt sprawy, skarżący we wniosku o interpretację indywidualną zadał m.in. pytanie nr 2 - czy w świetle art. 17 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w wyniku objęcia przez wnioskodawcę udziałów w Spółce, w zamian za wkład niepieniężny w postaci znaków towarowych, o wartości rynkowej przekraczającej wartość nominalną obejmowanych udziałów w Spółce, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej będzie mógł zastosować art. 19 ust. 1 zdanie drugie w zw. z art. 19 ust. 3 i 4 w/w ustawy określić przychód wnioskodawcy w innej wysokości, niż wartość nominalna udziałów w Spółce zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 9 w/w ustawy?
Przy czym skarżący otrzymał interpretację indywidualną w zakresie pytania nr 1, zgodnie z którą "w przypadku objęcia udziałów w Spółce w zamian za wkład niepieniężny w postaci znaków towarowych wnioskodawca jest zobowiązany do rozpoznania przychodu w wysokości nominalnej wartości udziałów objętych w Spółce, w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT, niezależnie od wartości rynkowej aportu, a zatem została skarżącemu wydana interpretacja indywidualna dokonująca oceny stanowiska wnioskodawcy z uzasadnieniem prawnym dot. przepisu art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f..
Skarżący w niniejszej sprawie kwestionuje wydanie w sprawie jego pytania nr 2 postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania i podnosi, że w sytuacji odmowy odpowiedzi na pytanie nr 2 nie ma żadnej pewności co do ostatecznego rozumienia przepisów podatkowych w swojej indywidualnej sprawie, że intencją wnioskodawcy było pytanie o treść przepisu art. 19 ustawy o PIT, jak stosować odpowiednio ten przepis we wskazanym stanie faktycznym.
Zatem kwestią sporną w niniejszej sprawie jest zagadnienie, czy Minister Finansów w okolicznościach rozpoznawanej sprawy i wobec treści pytania numer 2 redagowanego jako pytanie o zachowanie się organów podatkowych, był zobowiązany do wydania interpretacji indywidualnej, czy też mógł odmówić wszczęcia postępowania.
Zgodnie z przepisem art. 14b § 1 Ordynacja podatkowa minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Stosownie zaś do art. 14b § 3 Ordynacja podatkowa, składający wniosek obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego, albo zdarzenia przyszłego. Organ wydający interpretację indywidualną dokonuje oceny stanowiska wnioskodawcy i przedstawia jej uzasadnienie prawne, a w przypadku oceny negatywnej - wskazuje stanowisko prawidłowe wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 1-2 Ordynacja podatkowa).
W świetle powyższych regulacji prawnych do uzyskania interpretacji indywidualnej legitymowany jest podmiot, dla którego określony stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe może rodzić konsekwencje w sferze stosunków prawno-podatkowych. Przedmiotem interpretacji mogą być natomiast takie sytuacje faktyczne, które mogą powodować powstanie obowiązku podatkowego lub zobowiązania podatkowego po stronie wnioskodawcy, które dotyczą sfery odpowiedzialności podatkowej tego podmiotu. Ponadto, instytucja interpretacji indywidualnych gwarantuje ochronę prawną wnioskodawcom, którzy zastosowali się do ich treści, jej zakres regulują przepisy art. 14k-14n Ordynacji podatkowej. Przy czym, przedmiotem wykładni dokonywanej przez organ podatkowy w trybie art. 14b § 1 w związku z art. 14k § 1 Ordynacji podatkowej mogą być jedynie przepisy materialnego prawa podatkowego, nie zaś przepisy prawa procesowego.
Postępowanie w sprawie indywidualnych interpretacji uregulowane zostało w rozdziale 1a Ordynacji podatkowej, jednakże na mocy art. 14h Ordynacji podatkowej, ustawodawca zezwolił na odpowiednie stosowanie w tej procedurze niektórych przepisów Ordynacji podatkowej tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 129, art. 130, art. 135-137, art. 140, art. 143, art. 165a, art. 169 § 1-2, art. 170 i art. 171 oraz przepisy rozdziału 5, 6,10 i 23 działu IV.
Obowiązkiem Ministra Finansów jest zatem wydanie żądanej interpretacji - art. 14b § 1 Ordynacja podatkowa - albo też odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie jej wydania - art. 165a § 1 w związku z art. 14h Ordynacja podatkowa, gdy wniosek o jej wydanie został wniesiony przez osobę niebędącą zainteresowaną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie w tej sprawie nie może być wszczęte.
Z treści art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że odmowa wszczęcia postępowania ma miejsce wówczas, gdy pisemny wniosek o udzielenie indywidualnej interpretacji został wniesiony przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
Dokonując analizy wniosku skarżącego w zakresie pytania nr 2 (z uwzględnieniem stanu faktycznego sprawy i wskazanych wyżej regulacji prawnych), zdaniem Sądu, organ zasadnie uznał, że zagadnienie prawne zawarte w pytaniu numer 2 nie jest związane ze sferą jego odpowiedzialności podatkowej. Ze względu na sposób skonstruowania pytania tj. "czy organy podatkowe będą mogły" Minister Finansów nie miał możliwości wydania interpretacji indywidualnej, zawierającej elementy wymagane dla tego rodzaju aktu i spełniającej funkcje przewidziane dla niego przez ustawodawcę tj. funkcję informacyjną i gwarancyjną wynikającą z art. 14b § 1, art. 14c § 1 i art. 14k § 1 Ordynacji podatkowej. W szczególności art. 14k § 1 Ordynacji podatkowej przewiduje, że zastosowanie się do interpretacji indywidualnej przed jej zmianą lub przed doręczeniem organowi podatkowemu odpisu prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego uchylającego interpretację indywidualną nie może szkodzić wnioskodawcy, jak również w przypadku nieuwzględnienia jej w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej. Użyty w tym przepisie zwrot "nie może szkodzić" należy rozumieć w ten sposób, że w stosunku do podmiotu, który zastosował się do indywidualnej interpretacji przed jej zmianą, w określonych w dalszych przepisach sytuacjach następuje wyłączenie odpowiedzialności karnej, naliczania odsetek (art. 14k § 3 Ordynacji podatkowej), a nawet zwolnienie z obowiązku zapłaty podatku w zakresie wynikającym ze zdarzenia będącego przedmiotem interpretacji (art. 14m § 1 Ordynacji podatkowej).
Wobec powyższego, za bezpodstawne uznać najeży zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisu art. 165a § 1 w zw. z art. 14h oraz art. 4b § 1, art. 2a, 3, art. 14a i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej.
Jednocześnie należy wskazać, że powołane w treści skargi wyroki sądów administracyjnych, podobnie jak orzeczenia przeciwne, nie mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości przedmiotowej kwestii. Nie negując tych orzeczeń, należy stwierdzić, iż zdaniem Sądu, tezy wskazanych rozstrzygnięć nie mają zastosowania w przedmiotowym postępowaniu.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 z późn. zm.) oddalił skargę.
DSz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło