I SA/Bk 986/16
WyrokWSA w Białymstoku2017-02-02
Skład orzekający: Paweł Janusz Lewkowicz, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Andrzej Melezini
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną może obejmować zarzut, że zajęte ruchomości nie stanowią własności zobowiązanego, a jedynie znajdowały się w jego posiadaniu na podstawie umów zobowiązaniowych?Ratio decidendi
Skarga na czynność egzekucyjną nie może obejmować zarzutu, że zajęte ruchomości nie stanowią własności zobowiązanego, lecz jedynie jego posiadaniu na podstawie umów. Kwestię roszczeń osób trzecich do przedmiotu zajętego reguluje art. 38 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który przewiduje właściwy tryb wnioskowy dla realizacji uprawnień osób trzecich. Zarzut błędnego oznaczenia wierzyciela w protokole zajęcia ruchomości nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż rozporządzenie Ministra Finansów z 15 września 2015 r. prawidłowo wskazuje Dyrektora Izby Celnej w S. jako wierzyciela w sprawach dotyczących należności powstałych przed 1 października 2015 r.Stan faktyczny
Dyrektor Izby Celnej w W. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec T. Sp. z o.o. w W. w celu wyegzekwowania należności. W ramach tego postępowania, protokołem z dnia [...] kwietnia 2016 r. zajęto automaty do gier. Spółka wniosła skargę na tę czynność egzekucyjną, która została oddalona przez Dyrektora Izby Celnej w B. Następnie Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym błędne ustalenie własności zajętych ruchomości oraz błędne oznaczenie wierzyciela.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.) sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 lutego 2017 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu protokołem z [...].04.2016 r. automatów do gier oddala skargę
Dyrektor Izby Celnej w W. prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku T. Sp. z o.o. w W. (dalej powoływana także jako skarżąca Spółka) w celu wyegzekwowania należności objętych tytułem wykonawczym Dyrektora Izby Celnej w G. z [...] września 2015 r. nr [...] w łącznej wysokości 24.000 zł wraz z odsetkami za zwłokę.
Dyrektor Izby Celnej w W. przy piśmie z [...] kwietnia 2016 r., przekazał odpis tytułu wykonawczego Dyrektorowi Izby Celnej w B. w celu dokonania czynności egzekucyjnej, tj. zajęcia, odbioru i sprzedaży automatów do gier. Na poczet należności objętych ww. tytułem wykonawczym protokołem z [...] kwietnia 2016 r. zajęto automaty do gier A. oraz A. wraz kluczami.
Pełnomocnik Spółki pismem z [...] maja 2016 r. złożył w terminie ustawowym skargę na ww. czynność egzekucyjną.
Dyrektor Izby Celnej w B. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] oddalił skargę skarżącej Spółki na czynność egzekucyjną, tj. zajęcie ruchomości w postaci ww. automatów do gier.
Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej Spółki złożył w terminie ustawowym zażalenie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu I instancji oraz czynności egzekucyjnej.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z [...] lipca 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. postanowienie [...] czerwca 2016 r..
Na powyższe postanowienie pełnomocnik Spółki wniósł skargę do Sądu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 7 i 77 kpa poprzez utrzymanie
w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy organ egzekucyjny (rekwizycyjny) winien w pierwszej kolejności wyjaśnić istotną w sprawie okoliczność jaką jest ustalenie, czy ruchomości, których dokonania zajęcia planuje stanowią własność zobowiązanego, gdyż czynność egzekucyjna skierowana do składnika nie będącego majątkiem zobowiązanego jest wadliwa i jako taka winna zostać uchylona, zaś z informacji uzyskanych od Mocodawcy wynika, że zajęte w sprawie ruchomości nie stanowią własności zobowiązanej spółki, a znajdowały się w jej posiadaniu na podstawie stosownych umów zobowiązaniowych;
2) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 67 § 2 pkt 1 w zw. z art. 67 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 599 - zwaną dalej: "u.p.e.a.") poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy w protokole z zaskarżonej czynności egzekucyjnej organ rekwizycyjny błędnie określił wierzyciela, wskazując, iż zajęcie dotyczy tytułu wykonawczego nr [...] podając wierzyciela jako Dyrektora Izby Celnej w S., w sytuacji, gdy Dyrektor Izby Celnej w S. nie wystawił powyższego tytułu wykonawczego i zgodnie z dyspozycją art. 5 § 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 1a pkt 13 u.p.e.a. nie jest wierzycielem i podmiotem uprawnionym do zainicjowania postępowania egzekucyjnego na podstawie aktu administracyjnego powoływanego w tytule wykonawczym, co stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej;
3) art. 6 i 8 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. przejawiające się w obciążaniu zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela, podczas gdy z zasady legalizmu oraz działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej wynika, że to organ egzekucyjny winien dokonywać czynności egzekucyjnej w taki sposób, aby jednoznacznie wynikało z niej z inicjatywy jakiego wierzyciela czynność ta zostaje dokonana.
Z uwagi na powyższe autor skargi wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną organu rekwizycyjnego w postaci zajęcia ruchomości.
Z akt sprawy wynika, że w toku prowadzonej wobec skarżącej Spółki egzekucji dokonano zajęcia ruchomości w postaci dwóch automatów do gier. Z przeprowadzonej czynności sporządzono protokół zajęcia ruchomości, który został podpisany przez poborcę skarbowego oraz osoby uczestniczące przy tej czynności. W protokole wskazano wartość szacunkową zajętych ruchomości. Zajęte ruchomości pozostawiono pod dozorem pracownika Urzędu Celnego. Odpis protokołu zajęcia ruchomości doręczono Spółce.
Na powyższą czynność egzekucyjną - zajęcia ruchomości w postaci automatów do gier skarżąca Spółka wniosła skargę.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora
oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. W myśl art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez "czynność egzekucyjną" rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.
W postępowaniu tym bada się zgodność z przepisami prawa i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Należy przy tym zwrócić uwagę na fakt, że skarga może dotyczyć tylko okoliczności, które nie są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia, co jest również zgodne z przyjętą linią orzecznictwa, gdzie wskazuje się, że w skardze można podnieść okoliczności, które nie są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13, wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2008 r., III SA/Wa 644/08 oraz z dnia 18 lipca 2007 r., V SA/Wa 379/07, dostępne w CBOSA). W związku z powyższym, przedmiotem skargi mogą być tylko zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz ewentualnego naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych.
Art. 97 § 1 u.p.e.a. stanowi, iż do egzekucji z ruchomości zobowiązanego poborca skarbowy przystępuje przez ich zajęcie. Zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione (art. 97 § 2 u.p.e.a.). Zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę. Treść jaką powinien zawierać protokół określa art. 67 § 4 i art. 67 § 2 u.p.e.a. Powinien on zawierać, m.in. oznaczenie wierzyciela. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie (art. 98 § 1 u.p.e.a.). Zobowiązanemu doręcza się odpis protokołu zajęcia, jeżeli uprzednio nie został on zobowiązanemu doręczony (art. 98 § 2 u.p.e.a.).
Zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów, które dawałoby podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Odnosząc się do pierwszego z postawionych zarzutów Sąd zauważa, że kwestię roszczeń osób trzecich do przedmiotu zajętego w toku egzekucji reguluje art. 38 u.p.e.a Stanowi on, że kto nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania. Przewidziany w art. 38 u.p.e.a. tryb wnioskowy jest właściwy dla realizacji uprawnień osób trzecich, których prawa zostały naruszone w toku egzekucji. Umożliwia on organowi wypowiedzenie się w formie zaskarżalnego postanowienia, co do zasadności wniosku o wyłączenie i wypowiedzenie się komu przysługuje prawo do zajętej rzeczy lub prawa. Uregulowanie tej kwestii cytowanym przepisem jest pełne i wyklucza – zdaniem Sądu – możliwość rozstrzygnięcia tej kwestii przy pomocy skargi o której mowa w art. 54 u.p.e.a. Identyczne stanowisko zajął także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 maja 2016 r. w sprawie III WSA/ Wa /738/15.
Zarzut błędnego oznaczenia wierzyciela w tytule wykonawczym także nie może się ostać. Godzi się w tym miejscu przywołać Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wyznaczenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz.U. z 2015 r. poz. 1494 z późn. zmianami). § 3 stanowi, że w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia (tj. przed 1 października 2015 r.), dla których przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S. Rozporządzenie to posiada ustawową delegację wskazana w art. 9 ust. 2 a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2015 r, poz.,990 z późn. zmianami). Ponieważ zapisy rozporządzenia nie zostały zakwestionowane w trybie skargi konstytucyjnej i derogowane z obrotu, stanowią one funkcjonujące prawo. Dyrektor Izby Celnej w S. wymieniony został jako wierzyciel w protokole zajęcia ruchomości obok Dyrektora Izby Celnej w G. Niewątpliwie zatem wskazany został wierzyciel w osobie Dyrektora Izby Celnej w S. oraz pozostałe elementy identyfikujące – w sposób nie budzący wątpliwości – wierzytelność.
Dokonując kontroli legalności postepowania organów egzekucyjnych Sąd nie dopatrzył się naruszenia zasad przewidzianych w art. 6 i 8 kpa. Protokół zajęcia ruchomości wskazuje wierzyciela, tytuł wykonawczy będący podstawą egzekucji, właściwe pouczenia oraz elementy przewidziane w art. 67 i 53 u.p.e.a.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło