II OSK 1967/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-02-02

Skład orzekający: Zdzisław Kostka, Grzegorz Czerwiński, Małgorzata Dałkowska-Szary

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, która nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, ale znajduje się w jego obszarze oddziaływania, ma status strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy?
Ratio decidendi
Status strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy przysługuje nie tylko właścicielom nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, ale także tym, których nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Kluczowe jest wykazanie przez stronę konkretnego przepisu prawa materialnego, z którego wynika jej interes prawny, a nie jedynie interes faktyczny oparty na przesłankach estetycznych czy ogólnych odczuciach dotyczących wpływu inwestycji. Właściciele działek oddalonych o około 35 metrów od działki inwestycyjnej, które nie graniczą z nią bezpośrednio, nie wykazywali takiego interesu prawnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił skargę na decyzję SKO w Bydgoszczy utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Skarżący, właściciele działek sąsiednich, domagali się wznowienia postępowania, twierdząc, że są stronami postępowania z uwagi na obszar oddziaływania planowanej inwestycji. Organy administracji oraz WSA uznały, że skarżący nie wykazali interesu prawnego, ponieważ ich działki nie graniczyły bezpośrednio z terenem inwestycji, a oni sami nie wskazali konkretnych przepisów prawa materialnego uzasadniających ich status strony.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 2 lutego 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary Protokolant sekretarz sądowy Anna Dziosa-Płudowska po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Bd 1341/14 w sprawie ze skargi M. S., K. S., M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 1341/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę M. S., K. S., M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Prezydent Miasta Bydgoszczy na wniosek R. C. i H. C., decyzją z dnia [...] maja 2011 r. znak: [...] nr [...] ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego w granicach nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] w obrębie [...] przy ul. Z. w B. Decyzja ta nie została zaskarżona w toku instancji i stała się ostateczna. W związku z wnioskiem M. S., K. S. i M. S. (skarżących) o wznowienie postępowania administracyjnego w wyżej wymienionej sprawie, uzasadnianego brakiem udziału bez własnej winy w tym postępowaniu w charakterze strony jako właściciele nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania inwestycji (działek nr [...] i [...] w obrębie [...]), Prezydent Miasta Bydgoszczy postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. wznowił postępowanie w sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia [...] maja 2011 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla ww. inwestycji. Powodem rozstrzygnięcia było to, że osobom wnioskującym o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla spornej inwestycji nie przysługiwał przymiot stron postępowania z powodu niewykazania interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżących od powyższej decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy decyzją z dnia [...] września 2014 r., znak: [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia [...] maja 2011 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla spornej inwestycji skarżący nie posiadali ani nieruchomości bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji, ani też nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Nie mogli więc być uznani za stronę tego postępowania i w konsekwencji zasadne jest niezbadanie pozostałych zarzutów podniesionych we wniosku o wznowienie postępowania oraz w odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2014 r. dotyczących naruszenia tzw. zasady dobrego sąsiedztwa. Dalej podkreślono, że budynek jednorodzinny oddalony od działek skarżących o 35 m nie może oddziaływać na ich nieruchomości w sposób uzasadniający uznanie ich za strony postępowania. Organ odwoławczy, mając na uwadze treść art. 28 K.p.a., który wskazuje wymogi dla uznania podmiotu za stronę postępowania administracyjnego stwierdził, że w przedmiotowym postępowaniu skarżący nie wykazali, by sporna inwestycja mogła wpłynąć na sposób korzystania przez skarżących z ich nieruchomości, a więc naruszać ich - wywodzone z przepisu prawa materialnego - uprawnienia. Kolegium wyjaśniło, że uczestnikami postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie muszą być właściciele nieruchomości położonych w obszarze analizowanym, który wyznaczany jest nie w celu określenia kręgu stron, ale określenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu. Kolegium wyjaśniło także, że sprawa rozstrzygnięta decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. dotyczyła innego stanu faktycznego i nie ma związku z realizowaną inwestycją; że decyzja o warunkach zabudowy nie określa konkretnej lokalizacji budynku; że przed podziałem działki nr [...] na działki nr [...] i [...] działkami sąsiednimi były wszystkie działki graniczące z działką nr [...], a więc również te należące do skarżących – byli oni wówczas stronami postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy – a z chwilą podziału działki [...] i złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji zlokalizowanej na działce [...] utracili oni przymiot strony z racji nieposiadania działek bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji. M. S., K. S. i M. S. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na powyższą decyzję. Zaskarżonej decyzji SKO zarzucili naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i bezpodstawne nieuwzględnienie przez SKO podniesionych w odwołaniu zarzutów naruszeń przepisów: art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez niewykazanie przez organy I i II instancji, że działki skarżących nie leżą w obszarze oddziaływania spornego obiektu; niewykazanie, że skarżący nie są stronami postępowania; pominięcie ustaleń SKO zawartych w decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r., z której wynika, że skarżący są stronami postępowania oraz, że w promieniu 600 m od granic inwestycji nie występuje podobna zabudowa; niepoddanie ustaleń projektu budowlanego wnikliwej analizie przez organy obu instancji, co poskutkowało błędnym przyjęciem, że działki skarżących nie znajdują się w obszarze oddziaływania proponowanej inwestycji. Skarżący powoływali wielokrotnie decyzję SKO dnia z [...] stycznia 2009 r. na poparcie żądania o uznaniu ich za strony niniejszego postępowania o wznowienie. Podkreślali zawartą w niej ocenę inwestycji pod względem jej niedopasowania do otoczenia oraz przypomnieli, że określała ona warunki nałożone na inwestora i organ I instancji minimalizujące oddziaływanie powstającego budynku na nieruchomości skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 1341/14, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "P.p.s.a."), oddalił ww. skargę, uznając, że ani zaskarżona decyzja, ani poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie narusza obowiązujących przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie albo stwierdzenie nieważności. Sąd wskazał, że podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie była odmowa przyznania skarżącym przez organ pierwszoinstancyjny statusu strony w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Skarżący stoją na stanowisku, że przymiot strony powinien im przysługiwać ze względu na obszar oddziaływania spornego obiektu, w jakim w ich ocenie znajdują się nieruchomości będące ich własnością. Sąd podkreślił, że ustalając komu przysługuje status strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji odnieść się należy do przepisu art. 28 k.p.a. Mając na uwadze treść tego przepisu Sąd stwierdził, że stroną postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy będzie więc zawsze wnioskodawca oraz właściciel lub użytkownik wieczysty działki, na której ma być realizowana inwestycja. Ponadto, mając na uwadze brzmienie art. 6 ust. 2 pkt 2 oraz art. 54 pkt 2 lit. d) u.p.z.p. uznać należy, że stroną jest też osoba trzecia, jeżeli domaga się od organu administracji ochrony swego interesu prawnego przy wydaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu należącego do innych osób. Zatem do katalogu stron w przedmiotowym postępowaniu zaliczyć należało, oprócz wnioskodawcy i osoby mającej odpowiedni tytuł prawny do odnośnej nieruchomości, właścicieli lub użytkowników wieczystych gruntów sąsiednich, a także wchodzących w obszar oddziaływania realizowanej inwestycji. Sąd zwrócił uwagę, że wykazanie interesu prawnego wiąże się ze wskazaniem konkretnego przepisu prawa materialnego, na podstawie którego uprawniony może domagać się ochrony prawnej. Ponadto, pomiędzy sytuacją uprawnionego a podaną normą prawa materialnego powinien istnieć bezpośredni związek. Pojęcie interesu może być rozumiane wyłączenie jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić, oraz aktualny, a nie ewentualny. O tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny. O interesie prawnym, osobistym, własnym i indywidualnym, o istnieniu którego przesądza norma prawa materialnego, mówi się, gdy przypisać go można do zindywidualizowanego podmiotu w tym znaczeniu, że akt prawny skierowany do danej osoby musi wpływać na jej sytuację prawną. Od interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, występujący wówczas, gdy dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji. Sąd podzielił stanowisko organów, iż skarżący nie legitymują się w przedmiotowej sprawie statusem strony. Wskazał, że nie powołali się oni na konkretną normę prawa materialnego, z której wywodziliby swój interes prawny. Ogólnikowe odniesienie się do prawa materialnego – prawa sąsiedzkiego jako sfery prawa cywilnego ze zwróceniem uwagi na oddziaływanie obiektu na nieruchomości sąsiednie w dużym obszarze (bez konkretyzacji tego aspektu) nie może stanowić o wykazaniu się przez skarżących wymaganym interesem prawnym w przedmiotowej sprawie. Analizując treść skargi Sąd stwierdził, że podstawą twierdzeń skarżących o przysługującym im statusie stron postępowania w sprawie o wydanie warunków zabudowy na działce nr 1/27 są kwestie estetyki samego obiektu, jego gabaryty oraz cechy geometryczne. Wskazanie takie Sąd uznał za niewystarczające dla stwierdzenia istnienia interesu prawnego, ponieważ skarżący nie wskazał konkretnego przepisu prawa materialnego, z którego wywodziłby dane uprawnienie. Nie jest rzeczą organu wykazywanie interesu prawnego po stronie skarżących, jak podnosili oni w skardze. W gestii podmiotu wnoszącego skargę jest wykazanie, iż czyni ona zadość wszelkim wymogom ustawowym. Z akt sprawy wynika, że działki, których właścicielami są skarżący, nie sąsiadują bezpośrednio z nieruchomością o numerze ewidencyjnym [...] przy ul. Z. w B. Separuje je od tej nieruchomości wydzielona działka nr [...], stanowiąca połać terenu oddzielającą nieruchomości skarżących o ok. 35 m licząc od granicy działek. Skarżący nie posiadają więc działek bezpośrednio graniczących z działką przeznaczoną pod inwestycję. Sąd zauważył, że podnoszona przez nich kwestia ewentualnego obejścia prawa przez inwestorów w związku z podzieleniem działki nr [...] na [...] i [...] nie ma znaczenia, albowiem inwestorzy działali w granicach prawa wydzielając działkę na tyle dużą, że nieuprawnionym są twierdzenia o pozorności takiego działania. Dalej Sąd zaznaczył, iż obszar oddziaływania inwestycji polegającej na budowie domu jednorodzinnego rzadko wykracza poza granice działki inwestorskiej – sytuacja taka może mieć miejsce w przypadku budowy na tej samej działce obiektów peryferyjnych, mogących oddziaływać na nieruchomości sąsiadujące bezpośrednio i pośrednio (kotłownie, instalacje energotwórcze). Oddziaływanie przedmiotowego budynku zamknie się w granicach działki inwestorskiej, nie stwierdzono bowiem ograniczenia w dostępie do drogi publicznej, ingerencji w możliwość korzystania z mediów osób trzecich, czy powstania uciążliwości natury akustycznej, radiacyjnej lub wibracyjnej w związku z powstaniem przedmiotowego obiektu. Sąd podkreślił, że odległość między działkami skarżących i inwestorów wynosi ok. 35 m, trudno więc doszukać się jakiegokolwiek wpływu wznoszonego budynku jednorodzinnego na działki w takim stopniu oddalone. Wrażenia estetyczne nie mogą stanowić o samodzielnej podstawie do wywodzenia zarzutów względem inwestycji. W zakresie okoliczności wydania w sprawie zainicjowanej wcześniej przez skarżących decyzji SKO w Bydgoszczy z dnia [...] stycznia 2009 r., którą uchylono decyzję Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia [...] grudnia 2008 r. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w granicach działki nr [...], obręb [...], położonej przy ul. Z. w B., Sąd w całej rozciągłości podzielił stanowisko wyrażone przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, iż sprawa rozstrzygnięta powyższą decyzją SKO dotyczyła innego stanu faktycznego. Podkreślono, iż sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie może więc pochylić się nad zarzutami opartymi o decyzję organu administracyjnego dotyczącej innej sprawy – wynika to z art. 134 § 1 P.p.s.a. in principio. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy", o jakim mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a. oznacza, iż sąd administracyjny nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd I instancji stwierdził, że przywoływana przez skarżących decyzja SKO z dnia [...] stycznia 2009 r. nie ma pod względem faktycznym związku z inwestycją realizowaną na działce nr [...], powstałej z podzielenia działki nr [...] na działki nr [...] i [...]. W przypadku ustalania warunków zabudowy dla działki nr [...] przed jej podziałem, działkami bezpośrednio graniczącymi były nieruchomości będące własnością skarżących, a więc w sprawie tej przysługiwał im status stron. W chwili podziału działki nr [...] i złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji lokalizowanej na działce nr [...] utracili oni przymiot strony z racji na wygaśnięcie bezpośredniego sąsiedztwa. Decyzja o warunkach zabudowy nie określa konkretnej lokalizacji planowanej nieruchomości budynkowej, która to lokalizacja określana jest na kolejnym etapie uzyskiwania stosownych pozwoleń administracyjnych, a więc na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. M. S. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 litera c P.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy i polegające na nieuzasadnionym nie uwzględnieniu skargi na decyzję administracyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] września 2014 roku wydaną w sprawie znak : [...], a mianowicie: I. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji administracyjnej Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia [...] lipca 2014 roku wydanej w sprawie znak: [...], która została wydana z naruszeniem następujących przepisów: * art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a. i naruszenie to polegało na tym, że organy I i II instancji nie wykazały, że położone przy ul. Z. w B. działki nr [...] i nr [...] należące do skarżących nie leżą w obszarze oddziaływania obiektu położonego przy ul. Z. w B. na działce nr [...] , a tym samym nie wykazanie przez organ I instancji, że skarżący K. S., M. S. oraz M. S. nie są stronami postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolno stojącego w granicach nieruchomości oznaczonej nr ew. [...] obręb [...] przy ul. Z. w B., zwłaszcza w sytuacji, gdy zanim doszło do sztucznego podziału działki nr [...] na obecne: działki nr [...] i nr [...] skarżącym zawsze przysługiwał status strony, a ich działki nr [...] i nr [...] zawsze znajdowały się w obszarze analizy poszukiwania obiektów o podobnych parametrach jak ten zaproponowany w inwestycji oraz przedmiotowe działki skarżących znajdowały się w obszarze oddziaływania proponowanej inwestycji (przykładem tego jest chociażby fakt, że skarżący złożyli skuteczne odwołanie od decyzji administracyjnej Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia [...] grudnia 2008 roku wydaną w sprawie znak : [...], która została w całości uchylona decyzją administracyjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] stycznia 2009 roku nr [...]), * art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a. i naruszenie to polegało na nieuzasadnionym pominięciu przez organy obu instancji ustaleń Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy zawartych w decyzji administracyjnej z dnia [...] stycznia 2009 roku nr [...], z której wynika nie tylko istotny fakt, że skarżący są stronami postępowania, ale organ wyższego stopnia wprost stwierdza, że w badanym obszarze, tj. w promieniu ok. 600 metrów od granic inwestycji nie istnieje taki przykład zabudowy o parametrach zbliżonych z tym, który jest na działce nr [...], cała zabudowa w ogóle nie odpowiada charakterystyce sąsiedniej zabudowy i stanowi wyłącznie odosobniony, kompletnie incydentalny i bezprecedensowy przykład zabudowy, która do niczego nie pasuje, tzn. przeprowadzona przez organ II instancji analiza terenu doprowadziła ten organ do wniosku, że parametry przedmiotowej inwestycji nie są zgodne z występującą w okolicy zabudową, * art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a. i naruszenie to polegało na tym, że organy obu instancji podeszły w sposób bezkrytyczny do projektu budowlanego przedstawionego przez inwestorów oraz zawartych w tym projekcie wszelkich danych i parametrów związanych z usytuowaniem obiektu budowlanego na działce nr [...] w ten sposób, że organ I instancji ograniczył się jedynie do dosłownego cytowania fragmentów projektu nie poddając ich wnikliwej analizie pod kątem ich poprawności oraz zgodności z przepisami prawa, a także z wymaganiami opisanymi w decyzji administracyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] stycznia 2009 roku nr [...] jakie powinna spełniać inwestycja, aby w ogóle mogła powstać na działce nr [...], co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, bowiem skutkowało błędnym przyjęciem przez organ I instancji, że działki skarżących nie znajdują się w obszarze oddziaływania proponowanej inwestycji, a tym samym, że skarżący nie są stronami postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolno stojącego w granicach nieruchomości oznaczonej nr ew. [...] obręb [...] przy ul. Z. w B. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wystąpił o zasądzenie od organu administracji publicznej na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że na działce ewidencyjnej [...] obręb [...] położonej przy ul. Z. w B., graniczącej z należącymi do skarżących nieruchomościami były wykonywane prace budowlane - budynek o bardzo dużych gabarytach oraz takich cechach geometrycznych, które z pewnością powodują oddziaływanie tego obiektu na wszystkie sąsiednie nieruchomości w dużym obszarze. Powstaje budynek, który swoim charakterem i wyglądem w ogóle nie pasuje do dotychczasowego zagospodarowania przestrzennego całego otoczenia, i który całkowicie burzy dotychczasowy ład przestrzenny. Powyższe potwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy ostateczną decyzja administracyjną z dnia [...] stycznia 2009 roku wydaną w sprawie znak : [...], którą uchylono w całości decyzję Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia [...] grudnia 2008 roku wydaną w sprawie znak : [...]. Z treści przedmiotowej decyzji administracyjnej wprost wynika, że nie istnieje taki przykład zabudowy o parametrach zbliżonych z tym, który jest na działce nr [...], gdyż cała zabudowa posadowiona na tej działce w ogóle nie odpowiada charakterystyce sąsiedniej zabudowy i stanowi wyłącznie odosobniony, kompletnie incydentalny i bezprecedensowy przykład zabudowy, która do niczego nie pasuje. Z uwagi na powyższe pominięcie skarżących w toku postępowań administracyjnych w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji prowadzonej na działce o numerze ewidencyjnym [...] obręb [...] położonej przy ul. Z. w B. oraz wydania pozwolenia na budowę jest zaskakujące, gdyż jako właściciele sąsiednich nieruchomości położonych w B. przy ul. Z. dz. ew. nr [...] i [...] obręb [...] działek, znajdujemy się w tzw. obszarze oddziaływania prowadzonej inwestycji oraz obiektu budowlanego, który powstaje. Kolejny raz skarżący zaznaczył, że we wcześniej inicjowanym postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji prowadzonej na działce o numerze ewidencyjnym [...] obręb [...] położonej przy ul. Z. w B. zawsze skarżący byli stroną takiego postępowania administracyjnego, co potwierdza treść decyzji SKO w Bydgoszczy z dnia [...] stycznia 2009 r. Dalej dowodzi się, że skoro z tej decyzji wynika, że inwestycja narusza ład przestrzenny to znaczy, że oddziałuje na nieruchomości sąsiednie należące do skarżących. Z tego względu nadal przysługuje skarżącym status stron postępowania. Skarżący uważa, że nie ma żadnych wątpliwości, iż nieruchomości skarżących znajdują się w tzw. strefie oddziaływania prowadzonej inwestycji, co daje im status strony postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolno stojącego w granicach nieruchomości oznaczonej nr ew. [...] obręb [...] przy ul. Z. w B. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez M. S. nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zasadnie organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że skarżącemu kasacyjnie nie przysługuje status strony postępowania w sprawie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy na działce o nr ew. [...], a w konsekwencji nie przysługuje mu też status strony w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym tej decyzji. W ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r., poz. 778 ze zm.) brak jest autonomicznej definicji strony postępowania w sprawach regulowanych tą ustawą. Stąd też dla oceny, czy skarżącemu kasacyjnie przysługuje status strony zastosowanie będzie miała ogólna definicja strony postępowania zawarta w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 j.t., dalej k.p.a.) stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Kwestia wykładni ww. przepisu była wielokrotnie przedmiotem wykładni w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przykładowo w wyroku z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2569/14 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Chodzi tu zatem o interes prawny, a nie faktyczny, przy czym musi występować bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy interesem prawnym strony, a wynikiem postępowania administracyjnego." Pogląd ten należy w pełni podzielić. Ma on zastosowanie również w niniejszej sprawie. Skarżący kasacyjnie, jak współwłaściciel działek o nr ew. [...] i [...] nie wskazał żadnego przepisu prawa, który w związku z realizacją inwestycji na działce o nr ew. [...] nakładałby na niego określony obowiązek lub skutkowałby nabyciem przez niego jakiegokolwiek prawa. Także analiza akt sprawy nie daje podstaw do przyjęcia, by Sąd I instancji analizując sprawę niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów mógł wskazać tego rodzaju przepis. Mając na uwadze powyższe argumenty brak jest podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji oddalając skargę zaakceptował decyzję wydaną z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz z naruszeniem art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a. Te okoliczności, które były istotne dla oceny, czy skarżącemu kasacyjnie, jako współwłaścicielowi działek o nr ew. [...] i [...], przysługuje status strony, zostały należycie ustalone przez organy administracji. Kwestia podziału działki o nr ew. [...] nie ma znaczenia dla oceny, czy skarżącemu kasacyjnie przysługuje status strony. Nie jest istotne to, czy nieruchomość graniczy z nieruchomością, dla której wydawana jest decyzja o warunkach zabudowy. Istotne jest to, czy możliwe jest wskazanie przepisu prawa, z którego wynikać będzie, że na właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcę nieruchomości w związku z wydaniem decyzji o warunkach zabudowy nakładany jest obowiązek lub uzyskuje on określone prawo. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, by w związku z wydaniem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy współwłaściciele działek o nr ew. [...] i [...] nabyli jakiekolwiek prawo lub został nałożony na te osoby obowiązek. Organy administracji wydające decyzje, które kontrolował Sąd I instancji nie były związane stanowiskiem organu administracji wyrażonym w związku z wydaniem innej decyzji. Organy administracji wiąże jedynie pogląd prawny wyrażony przez sąd administracyjny (art. 153 P.p.s.a.). Kwestie związane z prawidłowością samej decyzji o warunkach zabudowy nie mogły być przedmiotem merytorycznej oceny zarówno przez organy administracji jak i przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Ocena merytorycznych rozstrzygnięć zawartych w decyzji administracyjnej może być dokonywana wówczas, gdy zarzuty co do decyzji podnoszone są przez stronę postępowania. Podmiot, który nie jest stroną postępowania może zwrócić się do Prokuratora lub Rzecznika Praw Obywatelskich o wstąpienie do toczącego się postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego bądź też o zainicjowanie postępowania nadzwyczajnego np. nieważnościowego lub wznowieniowego, w którym dokonana zostanie ocena zgodności z prawem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło