IV SA/Wa 2590/16
WyrokWSA w Warszawie2017-02-07
Skład orzekający: Alina Balicka, Kaja Angerman, Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, która weszła w życie po wydaniu decyzji przez organ I instancji, ale przed wydaniem decyzji przez organ II instancji, może być zastosowana do oceny wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, mimo że weszła ona w życie po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Decyzja organu I instancji nie stanowiła stanu zamkniętego, a organ odwoławczy, zgodnie z zasadą legalizmu, ma obowiązek stosować przepisy obowiązujące w dacie orzekania. Zastosowanie nowych przepisów do spraw niezakończonych decyzją ostateczną nie narusza zasady niedziałania prawa wstecz.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. Sp. z o.o. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ), która uchyliła decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) i odmówiła zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy elektrowni wiatrowych. RDOŚ pierwotnie określił środowiskowe uwarunkowania, jednak GDOŚ, stosując nową ustawę o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, uznał, że inwestycja nie spełnia wymogu odległości od budynków mieszkalnych i obszaru Natura 2000. Skarżąca spółka zarzuciła błędne zastosowanie nowego prawa do stanu faktycznego i prawnego istniejącego przed jego wejściem w życie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.),, sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Protokolant sekr. sąd. Robert Dudek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2017 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę
IV SA/Wa 2590/16
UZASADNIENIE
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. [...] po rozpatrzeniu odwołania K. P. od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie odmówił zgody na realizację przedsięwzięcia.
Przedmiotowa decyzja była wynikiem następujących ustaleń i oceny prawnej.
Cytowaną w sentencji decyzją Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy elektrowni wiatrowych, położonej w okolicy miejscowości [...] i [...] w gminie [...], o łącznej mocy do 12 MW wraz z drogami dojazdowymi, placami montanowymi, siecią kablową elektroenergetyczną SN, telekomunikacyjną i sterownicą wraz z instalacjami oraz urządzeniami budowlanymi zapewniającymi możliwość użytkowania przedsięwzięcia oraz przebudową istniejącej stacji GPZ [...].
Od powyższej decyzji w ustawowym terminie odwołanie wniosła K. P., reprezentowana przez adwokata M. O. Strona postępowania wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytoczył mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy przepisy obowiązującej od dnia 16 lipca 2016 r. ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 961). Następnie wskazał, że analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, że kryterium niezbędnym do zrealizowania inwestycji w przypadku braku ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest zlokalizowanie elektrowni wiatrowej w planie miejscowym oraz zachowanie wymaganej odległości od budynków mieszkalnych oraz parków narodowych, rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych, obszarów Natura 2000 i leśnych kompleksów promocyjnych.
Organ wyjaśnił, że na podstawie analizy dokumentacji sprawy ustalił, że działki o nr. ewidencyjnych [...] i [...] w obrębie [...], na których mają być zlokalizowane turbiny wiatrowe, są objęte zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 2013 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębów [...] i [...] w gminie [...]. Wyżej wymienione działki o nr. [...] i [...] znajdują się na obszarze oznaczonym jako R/PE, z przeznaczeniem na tereny rolnicze - poza terenami zainwestowanymi, tereny lokalizacji instalacji wykorzystujących siłę wiatru do produkcji energii (elektrowni wiatrowych) wraz z urządzeniami technologicznymi, tereny placów i dróg technologicznych (dla celów montażowych i serwisowych) oraz sieci elektroenergetyczne i teletechniczne, zgodnie z wymogami obowiązujących w tym zakresie norm i odrębnych przepisów branżowych; dopuszcza się budowę instalacji do pomiaru prędkości i kierunku wiatru.
Wobec powyższego podkreślił, że ustalenie lokalizacji przedmiotowej farmy elektrowni wiatrowych w oparciu o miejscowy plan jest możliwe.
Zamierzeniem inwestora jest wzniesienie do 3 sztuk elektrowni wiatrowych o maksymalnej całkowitej wysokości w stanie wzniesionego śmigła do 185 m ponad poziom terenu (str. 8 raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko z grudnia 2012 r.), a zatem dziesięciokrotność wysokości będzie równa 1850 m.
W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w tym m.in. załącznik kartograficzny pn."Zespół elektrowni wiatrowych w gminie [...] — raport o oddziaływaniu na środowisko (1:10.000)" organ ustalił, że najbliżej położone budynki mieszkalne lub budynki o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, znajdują się w odległości ok. 465 m, ok. 605 m, ok. 615 m, ok. 635 m, a więc w znacznie mniejszej odległości niż dziesięciokrotność wysokości elektrowni wiatrowej. Ponadto, analiza dokumentacji sprawy, w tym w szczególności załączników graficznych, wykazała, że w odległości ok 1,8 km w kierunku południowo-wschodnim od najbliżej planowanej lokalizacji elektrowni wiatrowej znajduje się obszar mający znaczenie dla Wspólnoty "[...]" [...] (str. 49 raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko z grudnia 2012 r. oraz rys. 8. Położenie terenu lokalizacji zespołu elektrowni wiatrowych na tle form ochrony przyrody, znajdujący się pomiędzy stronami 49-50 wspomnianego raportu). Z tego względu organ odwoławczy uznał, że planowana inwestycja nie spełnia kryterium odległości, o którym mowa w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych.
Biorąc pod uwagę, iż przepisy przejściowe ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych względem spraw wszczętych i niezakończonych, dotyczących decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, odnoszą się jedynie do właściwości organów (art. 16 ust. 2), organ odwoławczy przyjął, że pozostałe regulacje stosuje się bezpośrednio w toczących się postępowaniach. W przedmiotowej sprawie zdaniem organu zachodzi sytuacja uregulowana w art. 15 ust. 3 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, tj. nie został spełniony warunek wymaganej odległości planowanych elektrowni wiatrowych względem budynków mieszkalnych i obszaru Natura 2000, co obliguje Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska do odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia.
Organ wyjaśnił, że w związku z zaistniałym stanem faktycznym i prawnym, dla przedmiotowej inwestycji nie jest możliwe określenie środowiskowych uwarunkowań zgodnie z wnioskiem [...] Sp. z o.o. z dnia [...] marca 2012 r.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zaskarżając decyzję w całości i zarzucając:
a) naruszenie przepisów poprzez błędne zastosowanie art. 15 ust. 3 w związku z art. 4 Ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. (Dz. U. poz. 961) jako podstawy materialnoprawnej skarżonej decyzji oraz błędne zastosowania art. 4 ww. cytowanej ustawy w przedmiotowej sprawie.
b) naruszenie przepisów art. 6 i 8 k.p.a w zw. art. 2 Konstytucji poprzez zastosowanie nowego prawa tj. przepisów ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. (Dz. U. poz. 961) do zdarzenia prawnego zamkniętego przed datą wejścia w życie ustawy; a w konsekwencji
c) naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez błędne zastosowanie art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji reformatoryjnej, w sytuacji gdy decyzja organu I instancji nie była wadliwa.
Skarżąca spółka wniosła o uchylenie decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż adresatem normy wyrażonej przez przepis art. 15 ust. 3 Ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. (Dz. U. poz. 961) jest organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Właściwość organów w sprawie wydania decyzji środowiskowej określa art. 75 ustawy o Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie Środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 353 z późn. zm.), przy czym w warunkach niniejszej sprawy organem właściwym do wydania decyzji był Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...]. Organ prowadził i zakończył postępowanie decyzją nr [...] w dniu [...] stycznia 2016 r., a zatem przed wejściem w życie Ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. (Dz. U. poz. 961). Oczywistym jest, iż z uwagi na element czasu nie mógł i nie był zobowiązany do zastosowania przepisów powyższej ustawy. Wskutek odwołania wniesionego przez panią K. P. sprawa została przekazana do organu wyższego rzędu.
Wobec przedłużającego się postępowania odwoławczego, które trwało ok. 6 miesięcy, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w oparciu o nowe prawo uchylił decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] i odmówił zgody na realizację przedsięwzięcia. Zastosowanie przez organ II instancji przepisu art. 15 ust. 3 Ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. (Dz. U. poz. 961) nastąpiło w sposób nieuprawniony. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie jest bowiem w niniejszej sprawie organem prowadzącym postępowanie w sprawie decyzji środowiskowej, lecz organem II instancji prowadzącym postępowanie odwoławcze w sprawie odwołania wniesionego od przedmiotowej decyzji. Jego rolą, jak i celem postępowania odwoławczego jest kontrola i weryfikacja prawidłowości wydania decyzji przez organ I instancji. Organ odwoławczy zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w sposób nieprawidłowy, albowiem zastosowanie powyższego przepisu może nastąpić wyłącznie w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub prawa procesowego przez organ I instancji przy wydaniu decyzji, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.
Wydając decyzję reformatoryjną Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska dokonał błędnej oceny wadliwości decyzji, albowiem w dacie jej wydania przez organ I instancji nie obowiązywały jeszcze (a nawet nie został rozpoczęty proces legislacyjny nad projektem) Ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. (Dz. U. poz. 961). Zastosowanie bezpośrednie przepisów Ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. (Dz. U. poz. 961) w dacie rozpoznawania odwołania przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska narusza wyrażoną w art. 8. K.p.a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli, zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Przeprowadzona przez organ II stopnia interpretacja przepisów intertemporalnych Ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. (Dz. U. poz. 961) prowadzi do kuriozalnej sytuacji, w której istnieje potencjalna możliwość uzyskania przez Inwestora dwóch różnych decyzji organu odwoławczego w zależności od tego czy organ II instancji rozpoznałby sprawę w terminie ustawowym, czy też w terminie późniejszym po wejściu w życiu ww. cytowanej ustawy, odmiennie regulującej stan prawny inwestycji wiatrowych. W ocenie skarżącej Spółki data wydania decyzji przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] zamyka ramy stanu faktycznego i prawnego, które organ odwoławczy winien wziąć pod uwagę przy ocenie prawidłowości decyzji organu I instancji. Taka wykładnia jest zgodna z zasadą praworządności wyrażoną przez art. 6 k.p.a oraz wywodzącą się z art. 2 Konstytucji zasadą, iż prawo nie działa wstecz. Przepis ten wymienia jedynie zasadę demokratycznego państwa prawa, z której to wywodzi się zasada lex retro non agit. Zasada lex retro non agit jest uważana za pochodną zasady demokratycznego państwa prawnego, a także wynika z zasady legalności i z zasady zaufania obywateli do państwa. Oznacza ona, że nie należy stanowić norm prawnych (w tym także norm intertemporalnych) nakazujących stosowanie nowo ustanowionych norm do zdarzeń zaistniałych przed wejściem w życie tych nowych norm, z którymi prawo nie wiązało dotąd skutków prawnych przewidzianych przez te normy. W razie wątpliwości należy więc przyjąć, że każdy przepis normuje przyszłość a nie przeszłość.
Analizę kolizji norm przeprowadził także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 06 stycznia 2010 r. (II GSK 266/09), gdzie wskazał, iż "w razie kolizji, czy w sprawie ma zastosowanie przepis dotychczasowy, czy nowy, przyjmuje się, że przepis dotychczasowy ma zastosowanie, jeżeli pod jego rządem powstał (zmienił się albo wygasł) stosunek prawny, którego treść została bezpośrednio wyznaczona przez ten przepis. Na tej podstawie sformułowana została ogólna zasada, w myśl której nowa ustawa nie ma być stosowana przy ocenie tak pozytywnych, jak i negatywnych skutków zdarzeń prawnych, które nastąpiły przed jej wejściem w życie (por. J. Gwiazdomorski, Międzyczasowe prawo prywatne; "Nowe Prawo" 1965, nr 6). Podobne stanowisko prezentowane jest w nowszym piśmiennictwie.
Innymi słowy, od chwili wejścia w życie nowych norm. prawnych należy je stosować do stosunków prawnych (zdarzeń, stanów rzeczy) danego rodzaju niezależnie od tego, czy dopiero powstaną, czy też powstały wcześniej przed wejściem w życie nowego prawa, lecz trwają nadal w czasie dokonywania zmiany prawa (G. Wierczyński, § 30 [w:] J. Warylewski (red.), T. Bąkowski, P. Bielski, K. Kaszubowski, M. Kokoszczyński, J. Stelina, G, Wierczyński, Zasady techniki prawodawczej. Komentarz). Uzyskanie środowiskowej zgody na realizację inwestycji w formie decyzji RDOŚ nr [...], zgodnie z wnioskiem skarżącej, nastąpiło w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy (raport środowiskowy, opinie uzupełniające ekspertów), a postępowanie dowodowe zostało zamknięte przed wydaniem decyzji organu I instancji.
W ocenie skarżącej brak przymiotu ostateczności decyzji nie oznacza uprawnienia do zastosowania nowego prawa w niniejszej sprawie. Uchylając decyzję organu I instancji Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska dokonał oceny jej zgodności z prawem przez pryzmat przepisów, które nie obowiązywały w dacie jej wydania (projekt ustawy został zgłoszony do Sejmu dopiero w dniu 19.02.2016 r. - druk sejmowy 315). Skarżąca spółka wskazała, iż wykładnia organu II instancji art. 15 ust. 3 w związku z art. 4 Ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. (Dz. U. poz. 961) narusza przepis art. 2 Konstytucji, co nie pozwala skarżącej na skorzystanie z prawa decydowania o swoim postępowaniu w oparciu o znajomość przesłanek działania organów państwowych oraz konsekwencji prawnych. Stosując art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. GDOŚ naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, która polega między innymi na tym, że organy obu instancji rozpatrują sprawę w oparciu o jednakowy stan faktyczny i prawny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2016 r. nie narusza przepisów prawa.
Z przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016 r, poz. 353 j.t.) wynika, że odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może nastąpić jedynie w ściśle określonych przypadkach:
- w przypadku wystąpienia sprzeczności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 1 zd. 1 ustawy),
- w przypadku odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający, w sytuacji zaistnienia sprzeczności z innymi przepisami prawa, gdy z przeprowadzonego postępowania wyniknie możliwość negatywnego znaczącego oddziaływania na obszar Natura 2000 (art. 81 ust. 2 ustawy),
- w przypadku odmowy inwestora zgody na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie, niż to określono we wniosku (art. 81 ust. 1 ustawy)
- w przypadku możliwości znaczącego negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (art. 101 ust. 4 ustawy).
Niewątpliwe też przesłankę odmowy wydania decyzji stanowić będzie sprzeczność planowanego przedsięwzięcia z odrębnymi przepisami prawa.
Taka sprzeczność z obowiązującymi przepisami prawa planowanej inwestycji zaistniała, jak prawidłowo ocenił organ odwoławczy w przedmiotowej sprawie.
Stosownie do treści art. 6 pkt 7 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U z 2016 r., poz. 961), która weszła w życie z dniem 16 lipca 2016 r. organy wydające decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach przy wydawaniu tych decyzji zobowiązane są uwzględniać odległość określoną zgodnie z art. 4 tej ustawy. Przepis ten w ust. 1 stanowi, że odległość, w której mogą być lokalizowane i budowane:
1) elektrownia wiatrowa - od budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, oraz
2) budynek mieszkalny albo budynek o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa - od elektrowni wiatrowej
- jest równa lub większa od dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami (całkowita wysokość elektrowni wiatrowej).
Według ust. 2 przepisu zachowanie wskazanej w ust. 1 odległości wymagane jest także przy lokalizowaniu elektrowni wiatrowej w pobliżu form ochrony przyrody.
Z kolei według art. 15 ust. 3 ustawy jeżeli w planie miejscowym, o którym mowa w ust. 2 lub w ust. 7 pkt 1, przewiduje się lokalizację elektrowni wiatrowej, organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, jeżeli ta inwestycja nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 4.
Treść powyższych przepisów nie pozostawia wątpliwości, że oprócz lokalizacji elektrowni w planie miejscowym warunkiem koniecznym do wydania decyzji środowiskowej jest zachowanie określonej w art. 4 tej ustawy odległości inwestycji od budynków mieszkalnych oraz parków narodowych, rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych, obszarów Natura 2000 i leśnych kompleksów promocyjnych.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że działki o nr ew. [...] i [...] w obrębie [...], na których mają być zlokalizowane turbiny wiatrowe, są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 2013 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębów [...] i [...] w gminie [...]. Działki znajdują się na obszarze oznaczonym jako R/PE, z przeznaczeniem na tereny rolnicze – poza terenami zainwestowanymi, tereny lokalizacji instalacji wykorzystujących siłę wiatru do produkcji energii (elektrowni wiatrowych) wraz z urządzeniami technologicznymi, tereny placów i dróg technologicznych (dla celów montażowych i serwisowych) oraz sieci elektroenergetyczne i teletechniczne, zgodnie z wymogami obowiązujących w tym zakresie norm i odrębnych przepisów branżowych. Tak więc projektowana inwestycja spełniała warunek zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Słusznie jednak ocenił organ odwoławczy, że przeszkodę do wydania decyzji środowiskowej w przedmiotowej sprawie stanowiło niespełnienie warunku koniecznego, jakim jest zachowanie określonej w art.4 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w tym w szczególności załącznik kartograficzny "zespół elektrowni wiatrowych w gminie [...] – raport o oddziaływaniu na środowisko" wskazuje bowiem, że najbliżej położone budynki mieszkalne lub budynki o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, znajdują się w odległościach ok. 465, ok. 605 m, ok. 615 m, ok. 635 m od projektowanej inwestycji, a więc w odległości niewątpliwie mniejszej niż dziesięciokrotność wysokości elektrowni wiatrowej. Ponadto w odległości ok. 1,8 km w kierunku południowo – wschodnim od najbliżej planowanej lokalizacji elektrowni wiatrowej znajduje się obszar mający znaczenie dla Wspólnoty "[...]" [...] (str. 49 – 50 raportu). Ustaleń dotyczących wskazanych odległości skarżąca spółka nie kwestionuje.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie, a jednocześnie kluczowym zagadnieniem dla jej rozstrzygnięcia jest kwestia związana ze stosowaniem wskazanej ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych w przedmiotowej sprawie, w sytuacji gdy ustawa weszła w życie po wydaniu decyzji środowiskowej przez organ I instancji, a przed wydaniem decyzji ostatecznej.
W ocenie sądu organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że przepisy powołanej ustawy znajdują zastosowanie do rozstrzygnięcia sprawy i tym samym prawidłowo zastosował art. 15 ust. 3 w zw. z art. 6 pkt 7 i art. 4 tej ustawy.
Twierdzenie skarżącej podważające to stanowisko oparte jest na przekonaniu, że przepisy nowej ustawy, bardziej rygorystyczne w odniesieniu do możliwości lokalizowania elektrowni wiatrowych nie powinny mieć w tej sprawie zastosowania, gdyż wydanie pozytywnej decyzji przez organ I instancji tworzyło w tej sprawie stan zamknięty, co uniemożliwiało zastosowanie nowych przepisów.
W ocenie sądu stanowisko skarżącej spółki nie jest prawidłowe, a organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył ani zasad postępowania określonych w przywołanych w skardze przepisach tj. art. 6, 8, 15 i 138§ 1 pkt 2 kpa, ani zasady państwa prawnego wynikającej z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Należy podkreślić, że zgodnie z zasadą legalizmu wyrażoną w art. 6 kpa organ rozstrzygający daną sprawę ma obowiązek zastosować przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji. Zasada ta dotyczy więc również organu odwoławczego, który wydając decyzję musi uwzględnić zmianę przepisów prawa, jeżeli taka nastąpiła po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Ustawodawca stanowiąc nowe prawo powinien określić jaki reżim prawny obowiązuje wobec stosunków prawnych, zdarzeń czy stanów rzeczy, które pozostają w toku. Może przewidzieć bezpośrednie działanie nowych przepisów do tzw. "przechwyconych spraw", albo dalsze stosowanie przepisów dotychczasowych. Jeżeli jednak nie wypowiada się w tej kwestii wyraźnie, należy przyjąć jako obowiązującą zasadę bezpośredniego zastosowania nowej ustawy. Ustawa ta znajdzie wiec zastosowanie do zdarzeń, stosunków prawnych czy stanów zarówno powstałych po dniu jej wejścia w życie, jak też do tych które co prawda miały miejsce wcześniej, ale trwają dalej, a więc nie zostały zamknięte w przeszłości. W takiej sytuacji nie dochodzi do naruszenia zasady lex retro non agit, bowiem zmiana prawa nie dotyka sytuacji zakończonych w dawnym porządku prawnym, a tym samym nie dochodzi do naruszenia zasady demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji).
W przedmiotowej sprawie wydanie decyzji przez organ I instancji, choć pozytywnej dla inwestora, nie stanowiło stanu prawnego, ani zdarzenia o charakterze zamkniętym, zakończonym w starym porządku prawnym, bowiem decyzja organu I instancji takiego charakteru nie posiada. Jednocześnie ustawodawca nie wprowadził normy nakazującej stosowanie do spraw niezakończonych decyzją ostateczną przepisów dotychczasowych.
Wbrew twierdzeniu skarżącej spółki decyzja organu I instancji pozbawiona waloru ostateczności ani nie zamykała stanu faktycznego, ani stanu prawnego w tej sprawie. Organ odwoławczy zgodnie z zasadą legalizmu wynikającą z art. 6 kpa ma obowiązek stosować obowiązujące przepisy w dacie orzekania.
Z kolei zgodnie z ustanowioną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna podlega dwukrotnemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Skuteczne wniesienie odwołania stanowi dla organu II instancji kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się do kontroli decyzji I instancji. Dochowanie zasady dwuinstancyjności postępowania wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez stosowne organy, ale też wydania rozstrzygnięć w wyniku przeprowadzenia osobno przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego. Konieczna jest zatem dwukrotna ocena dowodów i analiza wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a także rozpatrzenie wszystkich żądań i zarzutów strony (w szczególności zgłoszonych w odwołaniu) i ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu. Tym samym postępowanie odwoławcze nie może ograniczyć się do kontroli decyzji I instancji. Organ odwoławczy ma zatem nie tylko uprawnienie, ale obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy. W wyniku samodzielnego rozstrzygania organ odwoławczy może dokonać zupełnie innej oceny materiału dowodowego i ustalić inaczej niż organ I instancji stan faktyczny.
Mając powyższe na uwadze należy uznać, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylając decyzję organu I instancji i orzekając co do istoty o odmowie udzielenia zgody na realizację przedsięwzięcia, bowiem obowiązujący art. 15 ust. 3 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych stanowił przesłankę negatywną do uwzględnienia wniosku.
Z tych względów sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło