I OZ 905/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. G. na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania zawarte w punkcie IV wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 109/16 w sprawie ze skargi J. G. na bezczynność Wójta Gminy Ż. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie. Wyrokiem z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 109/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi J. G. na bezczynność Wójta Gminy Ż. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej - zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 8 listopada 2016 r.; stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W czwartym punkcie orzeczenia Sąd zasądził na rzecz skarżącej kwotę 137 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadniając orzeczenie o kosztach postępowania Sąd odwołał się do treści art. 206 ustawy Prawo o postępowaniu administracyjnymi i wskazał, że wniesienie przedmiotowej skargi nie wymagało szczególnego nakładu sił i wiedzy pełnomocnika. Co więcej, skarżący reprezentowany był przez członka swojej rodziny zamieszkałego pod tym samym adresem, co wskazywać może na błahość treści żądanej informacji. Mając powyższe na względzie Sąd zasądził zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie odpowiadającej części przewidzianego prawem wynagrodzenia to jest 20,00 zł plus 17 zł tytułem opłaty kancelaryjnej - § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800). Zażalenie na postanowienie o kosztach zawarte w punkcie czwartym wyroku z dnia 8 lutego 2017 wniosła J. G., reprezentowana przez racę prawnego, zarzucając Sądowi ustalenie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości niższej niż minimalna, w oparciu o okoliczności nieznajdujące oparcia w obowiązujących przepisach. Nadto wskazano na nieprawidłowe powołanie przepisów dotyczących zastępstwa procesowego adwokatów, a także zasądzenie kwoty 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, w sytuacji gdy koszt taki nie zostały przez stronę poniesiony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Stosownie zaś do art. 205 § 2 P.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Wyjątek od powyższego wskazany jest w art. 206 P.p.s.a., który wyraża zasadę miarkowania (stosunkowego rozdzielania) kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z jego treścią, Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Z powyższego wynika, że stosowanie art. 206 P.p.s.a. ustawodawca pozostawił do uznania sądu i uzależnił od wykazania zaistnienia uzasadnionego przypadku. Zastosowanie przez sąd tego przepisu nie może być zatem postrzegane jako naruszenie art. 205 § 2 P.p.s.a., o ile sąd wskaże i uzasadni, że w konkretnej sprawie można mówić o "uzasadnionym przypadku" w rozumieniu art. 206 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie, orzekając w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, Sąd I instancji słusznie uznał, że zasadnym było miarkowanie wysokości kosztów zastępstwa procesowego, z uwagi na wystąpienie przesłanki "uzasadnionego przypadku". Zgodzić należało się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, że charakter i stopień zawiłości przedmiotowej sprawy oraz związany z tym bezpośrednio nakład pracy pełnomocnika, nie uzasadniają uwzględnienia żądania strony co do przyznania na jej rzecz całości wnioskowanej kwoty za zastępstwo procesowe. Szczególnego podkreślenia wymaga, że aktywność pełnomocnika w niniejszej sprawie sprowadzała się do napisania krótkiej skargi, o treści typowej dla spraw dotyczących bezczynności organów w udostępnieniu informacji publicznej. Czynność ta, z uwagi na nieskomplikowaną materię sprawy, nie wymagała zatem szczególnego nakładu pracy. Miarkowanie wysokości kosztów zastępstwa procesowego dokonane przez WSA w Poznaniu uznać należy w tym zakresie za prawidłowe, mieszczące się w graniach uznania, którymi cieszą się w tej materii sądy administracyjne. Należy jednak zgodzić się ze skarżącą, iż przy określeniu kosztów zastępstwa Sąd I instancji wskazał błędną podstawę prawną, powołując przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie (...). Ponieważ pełnomocnikiem skarżącej był radca prawny, właściwą podstawą prawną był przepis § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.). Uchybienie to nie miało jednak wpływu na podjęte przez Sąd rozstrzygnięcie o kosztach, skoro w spornym zakresie ich wysokość została określona poprzez stosowne miarkowanie dokonane w oparciu o art. 206 P.p.s.a. Trafnie też skarżąca podnosi, iż nie było podstaw do zasądzenia kwoty 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, gdyż w niniejszej sprawie taki koszt nie został poniesiony. Zgodnie z częścią IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1827 ze zm.) zwolnieniu od opłaty skarbowej bez żadnych wyjątków podlega złożenie dokumentu pełnomocnictwa udzielonego małżonkowi. W niniejszej sprawie ten wymóg został spełniony bowiem mocodawczyni jest małżonką pełnomocnika. Należy jednak mieć na uwadze, że stosownie do treści art. 134 § 2 w związku z art. 193 P.p.s.a., Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego. Uwzględnienie złożonego zażalenia ze wskazanej przyczyny byłoby niewątpliwie orzekaniem na niekorzyść skarżącej, gdyż w rezultacie doprowadziłoby do pomniejszenia zasądzonych jej kosztów o kwotę 17 zł. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż brak jest podstaw do uwzględnienia zażalenia i wzruszenia zaskarżonego postanowienia, wobec czego na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.