I OZ 1250/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi A. P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2018 r. sygn. akt I OZ 1866/17 o oddaleniu zażalenia A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 3185/16 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 12 czerwca 2017 r. w sprawie ze skargi A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. Postanowieniem z 9 stycznia 2018 r., I OZ 1866/17, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 września 2017 r., IV SA/Wa 3185/16, o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z 12 czerwca 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego z 27 kwietnia 2017 r. o umorzeniu postępowania w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia. Pismem z 17 lutego 2018 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie osobiście sporządzoną skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2018 r., I OZ 1866/17, zarzucając mu błąd w prawie i faktach przez naruszenie prawa wspólnotowego. Postanowieniem z 14 marca 2018 r., IV SA/Wa 690/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę według właściwości Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Zażalenie na to postanowienie złożyła skarżąca. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 1 sierpnia 2019 r., I OZ 699/19, oddalił powyższe zażalenie wskazując, że Sąd I instancji prawidłowo stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania według właściwości Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu jako temu, który ostatni orzekał w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również, że zaskarżonym postanowieniem strona skarżąca nie została pozbawiona drogi sądowej, albowiem postanowienie to nie kończy postępowania w sprawie złożonej przez nią skargi o wznowienie postępowania. Przekazuje jedynie tę sprawę do rozpoznania innemu sądowi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania nie jest zwykłym postępowaniem sądowym ani też postępowaniem ze skargi kasacyjnej, lecz ma ono charakter nadzwyczajny, gdyż może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Ze względu na wyjątkowy charakter tego postępowania muszą być zachowane wymogi określone w dziale VII ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Stosownie do treści art. 280 p.p.s.a. Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie postępowania jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W przypadku braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, bowiem merytoryczne rozpoznanie skargi jest niemożliwe, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Podkreślenia przy tym wymaga, że badanie o jakim mowa w ww. przepisie nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem tego badania jest bowiem stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki formalne, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Natomiast w myśl art. 276 p.p.s.a. do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy poniższe nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio art. 175 p.p.s.a. Odesłanie to oznacza, że skargę o wznowienie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym może sporządzić wyłącznie adwokat lub radca prawny (art. 175 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkowo skarga ta może być sporządzona przez stronę postępowania, ale wyłącznie w sytuacji, gdy strona jest: sędzią, prokuratorem, notariuszem, radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesorem lub doktorem habilitowanym nauk prawnych albo jeżeli wnosi ją prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 2). Art. 175 § 1 p.p.s.a. nie stosuje się także wtedy, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej RP, a także wówczas, gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną RP (art. 175 § 2a p.p.s.a.). Ponadto skarga o wznowienie postępowania może być sporządzona przez: doradcę podatkowego – w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami; rzecznika patentowego – w sprawach własności przemysłowej (§ 3). Ustanowiony przez ustawodawcę wymóg sporządzenia skargi o wznowienie postępowania przez profesjonalistę ma charakter materialnoprawny, dlatego uchybienie temu wymogowi nie podlega uzupełnieniu. W okolicznościach niniejszej sprawy skarga o wznowienie postępowania nie została sporządzona ani przez profesjonalnego pełnomocnika, ani przez żaden z podmiotów wymienionych w art. 175 p.p.s.a. Skargę tę sporządziła natomiast osobiście skarżąca. Oznacza to, że nie został spełniony obowiązek ustawowy z art. 276 w związku z art. 175 § 1 p.p.s.a. Strona skarżąca nie miała bowiem wymaganej ustawowo tzw. zdolności postulacyjnej do sporządzenia przedmiotowej skargi o wznowienie postępowania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 276 i art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.