II OSK 1031/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-04-04
Skład orzekający: Marzenna Linska - Wawrzon, Grzegorz Czerwiński, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może umorzyć postępowanie naprawcze dotyczące wad budowlanych, jeśli wcześniej wydał pozwolenie na użytkowanie obiektu, mimo że postępowanie naprawcze powinno być prowadzone przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie?Ratio decidendi
Wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego nie pozbawia organu nadzoru budowlanego możliwości prowadzenia postępowania naprawczego, jeśli zostało ono wszczęte wcześniej i miało na celu usunięcie wad powstałych w wyniku robót budowlanych. Organ nadzoru budowlanego jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnych wyrokach sądów administracyjnych, które wskazywały na konieczność przeprowadzenia postępowania naprawczego przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. G. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wad sąsiedniego budynku powstałych podczas robót budowlanych. Skarżąca zarzucała organom nadzoru budowlanego pominięcie istotnych dowodów i błędne uznanie postępowania za bezprzedmiotowe, mimo że nie wykonano nałożonych na inwestora obowiązków. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA oraz zaskarżoną decyzję, uznając, że umorzenie postępowania było niezasadne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zaskarżoną decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy. Uchylił również decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. Zasądził od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. G. kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon (spr.) Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Tomasz Świstak Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Pilip po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 696/16 w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] października 2015 r. nr [...]; 2. uchyla decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...]; 3. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. G. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia 9 lutego 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 696/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę A. G. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] października 2015 r. umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej nieprawidłowości powstałych na nieruchomości przy ul. [...] w W. podczas robót budowlanych wykonywanych na nieruchomości przy ul. [...].
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Prezydent m.st. Warszawy decyzją z dnia [...] września 2011 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. C. pozwolenia na rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku jednorodzinnego wraz z przebudową budynku gospodarczego przy ul. [...] w W. działka nr ew. [...] w obrębie [...], według projektu z sierpnia 2010 r. stanowiącego integralną część niniejszej decyzji.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy w dniu [...] kwietnia 2012 r. i w dniu [...] kwietnia 2012 r., przeprowadził na skutek interwencji A. G. oględziny w wyniku których ustalił, iż na skutek robót budowlanych wykonywanych przy rozbudowie, nadbudowie i przebudowie budynku mieszkalnego przy ul. [...] pogorszył się stan techniczny sąsiedniego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W., należącego do A. G.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił jako dowód w sprawie opinię techniczną dotyczącą nieprawidłowości powstałych podczas prac budowlanych na granicy działek przy ul. [...] i [...] w W., wykonaną przez mgr inż. J. S. Następnie opierając się na powyższej opinii Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy decyzją z dnia [...] maja 2012 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w W., nakazał inwestorowi A. C. wykonanie prac naprawczych zgodnie z opinią techniczną sporządzoną przez mgr inż. J. S. W opinii tej stwierdzono, iż w wyniku robót rozbiórkowych na nieruchomości przy ul. [...], w budynku mieszkalnym przy ul. [...] wystąpiły liczne pęknięcia ścian i sufitu, co może stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia.
Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r. złożyła inwestorka robót przy ul. [...] – A. C., kwestionując opinię J. S. i przedstawiając opinię rzeczoznawcy budowlanego Z. T.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Wyrokiem z dnia 22 maja 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2094/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję organu II instancji z dnia 12 lipca 2012 r., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 2193/13 oddalił skargę kasacyjną na wskazany wyżej wyrok WSA w Warszawie.
Ponownie rozpoznając odwołanie A. C. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] maja 2012 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję z dnia [...] marca 2015 r. którą uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W dalszym toku postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy decyzją z dnia [...] października 2015 r., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej nieprawidłowości powstałych na nieruchomości przy ul. [...] w W. podczas robót budowlanych wykonywanych na nieruchomości przy ul. [...]. Powodem umorzenia postępowania było dopuszczenie zrealizowanej inwestycji do użytkowania. Mianowicie Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...] uchylił decyzję organu I instancji odmawiającą udzielenia pozwolenia na użytkowanie i udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego, jednorodzinnego usytuowanego przy ul. [...] w W. z pominięciem zagospodarowania terenu działki, pod warunkiem wykonania w terminie 18 miesięcy schodów wewnętrznych oraz budki włazowej na dach. W tej sytuacji zdaniem organu pierwszej instancji nie było możliwości rozstrzygnięcia sprawy merytorycznie i należało umorzyć prowadzone postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Po rozpatrzeniu odwołania A. G. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] października 2015 r..
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się na wiążącą ocenę prawną zawartą w wyrokach sądów administracyjnych obu instancji (sygn. akt VII SA/Wa 2094/12 i II OSK 2193/13). Wyjaśnił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 maja 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2094/12 wskazał, iż zakres obowiązków nałożonych na inwestorkę (A. C.) musi uwzględniać aktualny stan zaawansowania robót. Jednocześnie może się okazać, że ustalenia co do zakresu naruszeń powstałych w budynku skarżącej oraz sposobu naprawienia tych szkód będą wymagały przeprowadzenia dodatkowego postępowania przez organ I instancji. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 2193/14 wskazał, że w stosunku do inwestora (A. C.) powinno być prowadzone postępowanie na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane i wydana stosowna decyzja. Przeprowadzenie postępowania naprawczego w oparciu o powyższy przepis, powinno mieć miejsce przed uzyskaniem przez inwestora pozwolenia na użytkowanie lub po zawiadomieniu organu o zakończeniu budowy.
Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji nie mógł wydać w niniejszej sprawie merytorycznej decyzji na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane, gdyż organ wojewódzki decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego przy ul. [...] w W. Decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] jest ostateczna i w związku z powyższym brak jest podstaw do wydania decyzji w oparciu o art. 51 ust. Prawa budowlanego w przedmiocie nałożenia na inwestorkę określonych obowiązków w zakresie inwestycji polegającej na budowie domu mieszkalnego jednorodzinnego.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że nie zawiadomił A. G. i A. G. w oparciu o art. 10 § 1 k.p.a. o wydaniu decyzji pozwoleniu na użytkowanie z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], bowiem w myśl art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane ww. osoby nie były stroną postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego przy ul. [...] w W.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. wniosła A. G. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o pozwoleniu na użytkowanie z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...]. Podniosła, że organ nadzoru budowlanego, zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2013 r. oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2014 r., powinien był rozstrzygnąć sprawę przed zakończeniem budowy lub wydaniem zgody inwestorowi na użytkowanie budynku przy ul. [...].
W uzasadnieniu wyroku Sąd Wojewódzki wskazał, że okolicznością bezsporną jest istnienie w obrocie prawnym decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] którą udzielono inwestorowi A. C. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego, jednorodzinnego usytuowanego przy ul. [...] w W. z pominięciem zagospodarowania terenu działki, pod warunkiem wykonania w terminie 18 miesięcy schodów wewnętrznych oraz budki włazowej na dach.
Sąd Wojewódzki podzielił stanowisko sądów administracyjnych z którego wynika, iż wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ma takie znaczenie, że wzniesione obiekty budowlane nie mogą podlegać ponownemu sprawdzaniu (pod kątem legalności wybudowania) przez organy nadzoru budowlanego. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, jest swoistym potwierdzeniem legalności obiektu budowlanego. Fakt przyjęcia budynku do użytkowania jednoznacznie potwierdza, że obiekt wybudowany został zgodnie z obowiązującymi przepisami
Ponadto Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił w zaskarżonej decyzji, że inwestor wykonał zalecenia zawarte w opinii technicznej sporządzonej przez mgr inż. J. S. mające na celu zabezpieczenie budynku skarżącej przed negatywnymi skutkami realizacji inwestycji, co wynika z zapisów dziennika budowy. Zostało wykonane podbicie fundamentów ściany nośnej budynku skarżącej, uzupełniono miejsce po gniazdach rozebranej więźby dachowej oraz ubytki w ścianie powstałe podczas rozbiórki, a także wykonano dylatację pomiędzy budynkami. Zdaniem organu odwoławczego samo postawienie budynku w granicy z budynkiem skarżącej i wykonanie dylatacji pomiędzy budynkami zabezpiecza budynek skarżącej przed osuwaniem się fundamentów, gdyż obiekt inwestora przyległy do budynku skarżącej wspiera jego konstrukcję. Poprzez ostateczne zakończenie budowy budynku przy ul. [...] usunięto przyczyny negatywnych skutków prowadzonych i zakończonych robót budowlanych.
Sąd Wojewódzki wskazał, że w kontrolowanym postępowaniu trafnie przyjęto, że organy nadzoru budowlanego związane są decyzją udzielającą pozwolenia na użytkowanie i nie mają prawa kontrolować jej prawidłowości. Żądanie skarżącej zawarte w skardze, a dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o pozwoleniu na użytkowanie z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] nie może zostać uwzględnione gdyż wychodzi poza granice rozpoznawanej sprawy.
W ustalonym stanie faktycznym sprawy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 105 § 1 k.p.a., uznając brak możliwości prowadzenia postępowania naprawczego z zakresu nadzoru budowlanego w stosunku do inwestycji oddanej do użytkowania decyzją o pozwoleniu na użytkowanie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. G., zaskarżając wyrok w całości oraz zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z:
a. art. 77 § 1 k.p.a., polegające na oddaleniu skargi i nieuchyleniu decyzji organu, pomimo że decyzja ta wydana została z pominięciem istotnej części materiału dowodowego wskazującego na nieprawidłowości w postępowaniu Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego;
b. art. 105 § 1 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi i nieuchyleniu decyzji organu w sytuacji, gdy postępowanie nie jest bezprzedmiotowe, ponieważ istnieje jego przedmiot w postaci braku zrealizowania obowiązków nałożonych na inwestora przez organy nadzoru budowlanego w pozwoleniu na budowę i potwierdzonych jednoznacznie w postępowaniu zakończonym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 2193/13, a także z pominięciem sprawdzenia realizacji warunku, pod którym wydana została decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego.
W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonej w niej podstawy.
Zarzuty kasacyjne zasługiwały na uwzględnienie, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny niezasadnie zaakceptował stanowisko organów nadzoru budowlanego co do bezprzedmiotowości postępowania prowadzonego w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. [...] w W. w związku z robotami budowlanymi realizowanymi na sąsiedniej nieruchomości przy ul. [...].
Oczywiście Sąd Wojewódzki prawidłowo wskazał na utrwalone w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym uzyskanie przez inwestora pozwolenia na użytkowanie obiektu pozbawia organ nadzoru budowlanego możliwości prowadzenia postępowania naprawczego. Jednak w niniejszej sprawie sam fakt wydania przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] sierpnia 2014 r. decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. nie stanowił podstawy do umorzenia wcześniej wszczętego postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego, a to z uwagi na ocenę prawną wynikającą z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 maja 2013 r. sygn. VII SA/Wa 2094/12 i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2014 r. sygn. II OSK 2193/13.
Przypomnieć należy, że Sąd Wojewódzki wymienionym wyrokiem, uchylając decyzję WINB z [...] lipca 2012 r. w przedmiocie nakazu wykonania prac naprawczych, przesądził, że konieczne było nałożenie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązku wykonania prac naprawczych w budynku przy ul. [...] przez inwestora prowadzącego roboty budowlane w ramach rozbudowy, nadbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...]. Sąd Wojewódzki jednocześnie uznał za błędne stanowisko WINB, który wskazał w decyzji kasatoryjnej, że sprawa powinna się toczyć na podstawie art. 66 Prawa budowlanego.
Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną inwestora potwierdził zasadność rozstrzygnięcia Sądu Wojewódzkiego, przy czym zaznaczył w uzasadnieniu wyroku, że przeprowadzenie postępowania naprawczego w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego powinno mieć miejsce przed uzyskaniem przez inwestora pozwolenia na użytkowanie obiektu.
Na mocy art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w prawomocnym wyroku WSA z 22 maja 2013 r. były wiążące nie tylko dla organów nadzoru budowlanego obu instancji, ale także dla sądów orzekających w niniejszej sprawie. Tymczasem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, mimo trwającego postępowania naprawczego związanego z inwestycją realizowaną na nieruchomości przy ul. [...], wydał w odrębnym postępowaniu decyzję z [...] sierpnia 2014 r. udzielającą pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego usytuowanego na tejże nieruchomości.
W takich okolicznościach sprawy Sąd Wojewódzki, kontrolując zaskarżoną decyzję, powinien sprawdzić w pierwszej kolejności, czy organy nadzoru budowlanego przeprowadziły postępowanie naprawcze zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku WSA w Warszawie z 22 maja 2013 r. sygn. VII SA/Wa 2094/12.
Zauważyć należy, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wydając w następstwie ww. wyroków obu instancji decyzję kasatoryjną z [...] marca 2015 r., wskazał, że: "przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy prowadzić postępowanie w przedmiocie realizowania inwestycji niezgodnie z pozwoleniem na budowę, co niewątpliwie miało negatywny wpływ na konstrukcję budynku A. G.". W uzasadnieniu tej decyzji zawarto wytyczne co do potrzeby zweryfikowania dokumentacji dotyczącej stanu technicznego budynku sąsiedniego oraz ewentualnego określenia robót budowlanych niezbędnych do wykonania w trybie art. 51 Prawa budowlanego przez inwestora realizującego zabudowę przy ul. [...].
W takim stanie sprawy niedopuszczalne było, aby przy ponownym jej rozpoznawaniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w przedmiocie: "nieprawidłowości powstałych na nieruchomości przy ul. [...] w W. podczas robót budowlanych wykonywanych na nieruchomości przy ul. [...]" – z uzasadnieniem, że wobec decyzji z [...] sierpnia 2014 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego przy ul. [...] nie było możliwości wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty.
Podkreślić w tym miejscu należy, że wydanie przez organ powiatowy decyzji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. nie było połączone z merytoryczną oceną wyników prowadzonego postępowania naprawczego.
Ma to znaczenie zważywszy na to, że w praktyce organy nadzoru budowlanego niekiedy umarzają postępowanie naprawcze, gdy na jego końcowym etapie nie zachodzi potrzeba nakładania na inwestora obowiązków w trybie art. 51 Prawa budowlanego celem doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała jednak miejsca, chociaż organ drugiej instancji w decyzji z [...] stycznia 2016 r. wypowiedział się co do nieprawidłowości powstałych na nieruchomości przy ul. [...] podczas robót budowlanych wykonywanych przy ul. [...]. Mianowicie przyjął, że ostateczne zakończenie budowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] i wydanie decyzji nr [...] o pozwoleniu na jego użytkowanie świadczy o usunięciu "przyczyn negatywnych skutków prowadzonych i zakończonych robót budowlanych".
Zaznaczyć należy, że odwołanie się przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie mogło zastąpić samodzielnego rozpoznania sprawy w jej całokształcie chociażby dlatego, że decyzja z [...] sierpnia 2014 r. wydana została bez udziału właściciela budynku przy ul. [...], który domagał się wykonania prac naprawczych przez inwestora realizującego roboty budowlane na sąsiedniej nieruchomości.
Prawidłowe zakończenie postępowania prowadzonego w trybie art. 51 Prawa budowlanego wymagało oceny materiału dowodowego dotyczącego negatywnego oddziaływania przedmiotowych robót budowlanych oraz rozważenia ewentualnej potrzeby wykonania określonych robót budowlanych usuwających nieprawidłowości w stanie technicznym budynku przy ul. [...].
W tym zakresie organ powiatowy nie przeprowadzał żadnej analizy, przyjmując, że wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego przy ul. [...] automatycznie czyni bezprzedmiotowym postępowanie w omawianej sprawie. Natomiast organ odwoławczy rozpoznając odwołanie od decyzji umarzającej postępowanie nie mógł rozpoznać merytorycznie sprawy tylko w drugiej instancji, przy czym szczątkowa ocena przedstawiana w uzasadnieniu decyzji nie dawała podstawy do zweryfikowania wyników postępowania naprawczego. Zaakcentować należy, że również Sąd Wojewódzki nie oceniał efektów przeprowadzonego postępowania naprawczego, uznając, że organy nadzoru budowlanego nie mogły tego postępowania kontynuować wobec wydania decyzji z [...] sierpnia 2014 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie spornego obiektu.
Sąd Wojewódzki nie uwzględniając relacji obu postępowań w kontekście wytycznych wyroku WSA sygn. VII SA/Wa 2094/12 błędnie uznał, że weryfikacja decyzji z [...] sierpnia 2014 r. wykraczała poza granice rozpoznawanej sprawy.
Tymczasem, kierując się wiążącą oceną wyrażoną w powołanych wyżej wyrokach, Sąd Wojewódzki powinien sprawdzić, czy kontrolowane decyzje odpowiadają wymogom art. 153 p.p.s.a. W związku z tym, że przyczyną wadliwego umorzenia postępowania naprawczego było wydanie w odrębnym postępowaniu pozwolenia na użytkowanie budynku, to zasadne było uchylenie nie tylko zaskarżonych decyzji, ale także decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2014 r.
Niewątpliwie w okolicznościach niniejszej sprawy konieczne było zastosowanie art. 135 p.p.s.a. stanowiącego, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skoro decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2014 r. pozostaje w sprzeczności z zawartymi w prawomocnym wyroku wytycznymi co do postępowania naprawczego prowadzonego wobec tej samej inwestycji, to zasadne było jej uchylenie celem prawidłowego zakończenia postępowania w sprawie legalności przedmiotowych robót budowlanych, zwłaszcza w aspekcie ich skutków dla stanu technicznego sąsiedniego budynku.
Rzeczą organu nadzoru budowlanego będzie zatem przeprowadzenie dalszego postępowania według wskazań dokonanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 22 maja 2013 r. oraz wskazań zawartych w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2015 r., przy uwzględnieniu aktualnego stanu faktycznego. Równolegle Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podejmie odpowiednie rozstrzygnięcie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego, mając na uwadze okoliczności, które determinowały uchylenie decyzji nr [...] z [...] sierpnia 2014 r.
Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 188 p.p.s.a., przy czym uchylenie decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego nastąpiło na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., natomiast podstawę uchylenia decyzji z [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego stanowiły przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 59 ust. 1-3 Prawa budowlanego oraz art. 135 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono zgodnie z art. 203 pkt 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej poniesione przez nią koszty obejmujące opłaty sądowe i wynagrodzenie pełnomocnika w drugiej instancji, bowiem w pierwszej instancji skarżąca była zwolniona od kosztów sądowych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło