I SA/Ol 892/16
WyrokWSA w Olsztynie2017-02-09
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Przemysław Krzykowski, Wiesława Pierechod
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy, ustalając ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od domków letniskowych lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, przekroczyła delegację ustawową zawartą w art. 6j ust. 3b i 3c ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?Ratio decidendi
Rada Gminy Ełk, ustalając ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od domków letniskowych lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, przekroczyła delegację ustawową zawartą w art. 6j ust. 3b i 3c ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Ustalenie opłaty zostało dokonane w oparciu o dane dotyczące całego terenu gminy, a nie specyficznie dla nieruchomości rekreacyjnych, co narusza wymóg ustalania stawki jako iloczynu średniej ilości odpadów powstających na tych nieruchomościach i stawki opłaty. Dodatkowo, doliczenie bliżej nieokreślonych "kosztów administracyjnych" oraz przyjęcie arbitralnej średniej liczby osób w gospodarstwie domowym było nieuprawnione.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy zaskarżył uchwałę Rady Gminy Ełk w sprawie ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, domagając się stwierdzenia nieważności § 1 ust. 3 i 4 tej uchwały. Zarzucono istotne naruszenie art. 6j ust. 3b i 3c ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i arbitralne ustalenie ryczałtowej stawki opłaty dla nieruchomości rekreacyjnych. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, argumentując trudnościami w pozyskaniu specyficznych danych dotyczących odpadów z nieruchomości letniskowych.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność § 1 ust. 3 i 4 zaskarżonej uchwały Rady Gminy Ełk.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca),, sędzia WSA Wiesława Pierechod, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 9 lutego 2017r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Gminy z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stwierdza nieważność § 1 ust. 3 i 4 zaskarżonej uchwały
W dniu 29 czerwca 2016 r. Rada Gminy Ełk na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446, dalej jako: "u.s.g.") oraz art. 6k ust. 1 pkt 1 i ust. 2a oraz ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r. poz. 250, dalej jako: "u.c.p.g.") podjęła uchwałę nr XXIX/203/2016 w sprawie ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
W § 1 przedmiotowej uchwały określono, że ustala się stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zbieranymi w sposób selektywny, w wysokości 6,30 zł miesięcznie za osobę (ust. 1). W przypadku, gdy odpady są zbierane w sposób nieselektywny, ustala się stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 7,20 zł miesięcznie za osobę (ust. 2 ). Ponadto ustala się roczną ryczałtową opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi od domków letniskowych lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe w wysokości 195,00 zł w przypadku gdy odpady zbierane są w sposób selektywny (ust. 3). Natomiast w przypadku gdy na nieruchomościach, o których mowa w ust. 3, odpady komunalne zbierane są w sposób nieselektywny, roczna opłata ryczałtowa wynosi 244,00 zł, o czym stanowi ust. 4.
Stosownie do § 4 uchwała podlega publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko – Mazurskiego i wchodzi w życie z dniem 1 sierpnia 2016 r., z wyjątkiem § 1 ust. 3 i 4, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2017 r.
Uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko – Mazurskiego z dnia 1 lipca 2016 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Prokurator Rejonowy w Ełku wniósł o stwierdzenie nieważności § 1 ust. 3 i 4 ww. uchwały Rady Gminy Ełk. Ww. uchwale zarzucił istotne naruszenie art. 6j ust. 3b i 3c u.c.p.g. poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i w konsekwencji ustalenie w § 1 ust. 3 - 4 zaskarżonej uchwały wysokości ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od domków letniskowych lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno – wypoczynkowe sprzecznie ze wskazaniem ustawowym.
W uzasadnieniu powyższego zarzutu Prokurator Rejonowy podniósł, że ustalenie w § 1 ust. 3 - 4 zaskarżonej uchwały wysokości stawki opłaty ryczałtowej za gospodarowanie odpadami komunalnymi od domków letniskowych lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno – wypoczynkowe ma charakter arbitralny i zostało dokonane z przekroczeniem delegacji ustawowej. Przepis art. 6j ust. 3c u.c.p.g. wskazuje, że ryczałtowa stawka opłaty jest ustalana jako iloczyn średniej ilości odpadów powstających na nieruchomościach, o których mowa w ust. 3b, na obszarze gminy wyrażonej w liczbie pojemników oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2 ustawy. W niniejszej sprawie w dokumencie zatytułowanym "Roczna opłata zryczałtowana" wskazano szczegółowo sposób ustalenia wysokości opłaty ryczałtowej dla nieruchomości z domkami letniskowymi oraz dla nieruchomości, na których położone są inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno – wypoczynkowe. Wyliczenia zostały opracowane w oparciu o ilość odpadów komunalnych wytworzonych, odebranych i poddanych zagospodarowaniu w Zakładzie A z całego terenu Gminy Ełk, przy czym brak jest tu rozróżnienia w zakresie ilości odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach wykorzystywanych na cele rekreacyjno – wypoczynkowe lub nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe. Z tego też powodu wyliczenie, w oparciu o które podjęto uchwałę jest nieprawidłowe, a sam akt prawa miejscowego został uchwalony z naruszeniem delegacji ustawowej. Wynika to wprost z literalnego brzmienia cytowanego wyżej przepisu, jak również z orzeczeń sądów i organów (wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 1136/15 oraz uchwały RIO w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. 8.84.15).
W ocenie Prokuratora Rejonowego, nie było też podstaw dla uwzględnienia w wysokości opłaty ryczałtowej 20% tytułem bliżej niesprecyzowanych "kosztów administracyjnych". Z samego faktu, iż w art. 6r ust. 2 pkt 3 u.c.p.g. wskazano, iż z pobranych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina pokrywa koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi nie wynika uprawnienie dla uwzględnienia w opłacie ryczałtowej kosztów w wysokości 20% tytułem "kosztów administracyjnych". Za nieprawidłową praktykę należy także uznać ustalenie średniej szacunkowej liczby osób w gospodarstwach domowych na 3 osoby i użycie tego elementu jako jednego z czynników determinujących wysokość opłaty dotyczącej nieruchomości, które z założenia bądź to nie są zamieszkiwane w ogóle, bądź jedynie są zajmowane przez krótki okres czasu. Pomocne dla prawidłowego określenia wysokości opłat ryczałtowych byłoby natomiast odwołanie się do danych za poprzednie okresy dotyczących ilości odpadów komunalnych wytworzonych na nieruchomościach, na których znajdują się domki letniskowe lub na innych nieruchomościach wykorzystywanych na cele rekreacyjno – wypoczynkowe.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Ełk wniosła o jej oddalenie, argumentując, że ustawodawca oprócz wskazania, w jaki sposób opłatę należy wyliczyć, nie dał wskazówek ani środków prawnych do ustalenia danych niezbędnych do określenia ilości odpadów powstających na nieruchomościach zabudowanych domkami letniskowymi i wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Gmina, podobnie jak inne gminy oraz związki międzygminne, nie posiada takich danych przy pierwszym ustaleniu opłaty, w związku z czym musi posiłkować się danymi z terenu całej Gminy. Dane takie mogą być bowiem znane najwcześniej po odbiorze odpadów z tych nieruchomości w sezonie letnim przyszłego roku. Nie jest zatem możliwe uwzględnienie danych z 2015 r. lub 2016 r., gdyż Gmina jeszcze nie odbierała odpadów z tych nieruchomości. Z tego też względu przyjęto najbardziej przybliżone dostępne dane o ilości odpadów z terenu Gminy z okresu letniego, tj. od 15 kwietnia do 30 września. Ponadto uwzględniono dane statystyczne GUS, uznając, że średnia ilość osób pozostawiających odpady na przedmiotowych nieruchomościach wynosi 3. W oparciu o powyższe przyjęto, że w ciągu roku na nieruchomości powstanie 9 pojemników (120 I) odpadów, przy czym opłata za odbiór jednego pojemnika 120I wynosi 18 zł. W powyższej opłacie (18 zł) nie ujęto kosztów administracyjnych obsługi systemu (art. 6r ust. 2 pkt 3 u.c.p.g.), a jedynie koszt odbioru odpadów z nieruchomości. Z tego względu koszty administracyjne obsługi systemu doliczono do iloczynu średniej ilości odpadów i liczby pojemników, co nie wpłynęło na ich wysokość, gdyż taki sam skutek nastąpiłby, gdyby koszty administracyjne ujęto w stawce za pojemnik.
Podniesiono również, że z danych Zakładu A o odpadach komunalnych wytworzonych, odebranych i poddanych zagospodarowaniu z terenu Gminy w okresie od 15 kwietnia do 30 września 2016 r. wyraźnie wynika, że ilość odpadów w tym okresie jest wyższa, co jest spowodowane generowaniem odpadów na nieruchomościach "wypoczynkowych". Średniomiesięczna ilość odpadów w Gminie w okresie letnim wynosi 245,34 Mg/mies, co przy liczbie mieszkańców wytwarzających odpady komunalne na podstawie złożonych deklaracji na dzień 21 listopada 2016 r. (8.777), daje wartość 27,95 kg/os. Ilość odpadów wytworzonych przez jedną osobę w okresie letnim wynosi zatem 153,725 kg (27,95 kg x 5,5 m-ca). W konsekwencji ilość odpadów wytworzonych na jednej nieruchomości letniskowej w okresie letnim wynosi 461,175 kg (153,74 kg x 3 os.). Do gromadzenia odpadów w tej ilości niezbędne jest 12,81 pojemników o pojemności 120 l. Ryczałtowa stawka opłaty powinna zatem być wyższa aniżeli określona w uchwale i w przypadku zbierania odpadów w sposób selektywny wynosić 230,58 zł (12,81 x 18 zł), a w przypadku zbierania odpadów w sposób nieselektywny – 256,20 zł (12,81 x 20 zł). Wskazano również dla porównania stawki obowiązujące na terenie innych gmin w województwie "[...]", podnosząc dla przykładu, że Gmina B nie posiadała żadnej kalkulacji wysokości opłat ryczałtowych dla nieruchomości "wypoczynkowych". Stwierdzono przy tym, że powołany w skardze wyrok WSA w Łodzi o sygn. akt I SA/Łd 1136/15 został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt II FSK 958/16. Podniesiono, że po pierwszym roku odbioru odpadów Rada Gminy oceni funkcjonowanie systemu i podejmie odpowiednie działania, jeśli się okaże, że ilość odpadów na powyższych nieruchomościach jest inna niż założona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola ta obejmuje także akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
Zaskarżona uchwała nr XXXIX/203/16 Rady Gminy Ełk z dnia 29 czerwca 2016 r. jest uchwałą z zakresu administracji publicznej. Stosownie do treści art. 1, art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 3, art. 6c ust. 1 i art. 6h u.c.p.g. do obowiązkowych zadań własnych gmin należy utrzymanie czystości i porządku w gminach, a wykonując to zadanie gminy obejmują wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi, co polega m.in. na zorganizowaniu odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, zaś właściciele nieruchomości zobowiązani są ponosić na rzecz gminy opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
W przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadza się do prawidłowości stosowania art. 6j ust. 3b i 3c u.c.p.g. Przepis ten, w ust. 3b stanowi, że w przypadku nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku, rada gminy uchwala ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, zaś zgodnie z ust. 3c ryczałtowa stawka opłaty jest ustalana jako iloczyn średniej ilości odpadów powstających na nieruchomościach, o których mowa w ust. 3b, na obszarze gminy, wyrażonej w liczbie pojemników oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2.
W wyżej wymienionej ustawie nie zdefiniowano pojęcia domku letniskowego oraz nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. W związku z powyższym pojęciom tym należy nadać znaczenie przyjęte w języku potocznym. Domki letniskowe nie służą do zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych, tylko do celów związanych z wypoczynkiem. Inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe stanowią otwartą kategorię nieruchomości, o zaliczeniu do której decydują pełnione funkcje (np. ogródki działkowe). Zatem takie nieruchomości nie są wykorzystywane do zamieszkiwania, tylko w celu czasowego przebywania w związku z wypoczynkiem. W przypadku objęcia przez gminę zorganizowanym przez nią systemem odbierania odpadów komunalnych nieruchomości z domkami letniskowymi i innych wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe przez część roku, na gminie ciąży obowiązek podjęcia uchwały określającej ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Taka sytuacja zachodzi w badanej sprawie. Na jej potrzeby wskazać także należy, że opłata ryczałtowa to opłata ustalona niezależnie od liczby świadczeń (por. słownik Języka Polskiego PWN). Tak więc ryczałt to sposób płatności, w którym wnosi się zawsze taką samą opłatę, niezależnie od innych czynników. Oznacza to zapłacenie z góry określonej kwoty, lecz zarazem stanowi uproszczoną formę płatności. Powoduje to jednak konieczność przeprowadzenia szczegółowej kalkulacji takiej opłaty.
Zauważyć należy, że przepis art. 6j ust. 3b i 3c u.c.p.g. obowiązuje od dnia 1 lutego 2015 r., został wprowadzony ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 87). W uzasadnieniu do wprowadzonej noweli wskazano, że głównym celem zmian jest dostosowanie przepisów do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt K 17/12. W orzeczeniu tym TK zakwestionował dowolność, jaką dawały gminom przepisy regulujące ustalanie opłaty za gospodarowanie odpadami.
Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały należy zauważyć, że skarżący Prokurator Rejonowy w Ełku dostrzega niezgodność przedmiotowej uchwały z powodu istotnego naruszenia art. 6j ust. 3b i 3c u.c.p.g. poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i w konsekwencji ustalenie w § 1 ust. 3 - 4 zaskarżonej uchwały wysokości ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od domków letniskowych lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno – wypoczynkowe sprzecznie ze wskazaniem ustawowym.
W ocenie Sądu przedstawiony zarzut zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z literalnym brzmieniem art. 6j ust. 3c u.c.p.g., ustawodawca wprowadził roczną, ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami dla nieruchomości letniskowych wykorzystywanych sezonowo. Opłata ta płatna jest raz w roku ryczałtem. Nie zależy od rzeczywistej ilości odpadów gromadzonych na danej nieruchomości, jest bowiem obliczana w stosunku do średniej ilości odpadów powstających na takich nieruchomościach. Tymczasem przyjęte przez Radę Gminy Ełk wyliczenia zostały opracowane w oparciu o ilość odpadów w oparciu o ilość odpadów komunalnych wytworzonych, odebranych i poddanych zagospodarowaniu w Zakładzie A z całego terenu Gminy Ełk, przy czym brak jest tu rozróżnienia w zakresie ilości odpadów komunalnych powstających właśnie na nieruchomościach wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe lub nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe.
W ocenie Sądu załączona do akt sprawy kalkulacja kosztów związanych z zagospodarowaniem odpadów komunalnych dla domków letniskowych oparta jest na błędnych założeniach. Zamieszona w aktach (k. 24 i n.) metodologia obliczenia rocznej opłaty ryczałtowej za nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b i 3c nie uwzględnia jednoznacznego wymogu ustawowego, aby stawka ta ustalana była jako iloczyn średniej ilości odpadów powstających na wyżej wymienionych nieruchomościach wyrażonej w liczbie pojemników oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2 u.c.p.g.
W tym względzie należy podzielić stanowisko skarżącego Prokuratora Rejonowego w Ełku, że wyliczenie w oparciu o które podjęto uchwałę jest nieprawidłowe, a sam akt prawa miejscowego został uchwalony z naruszeniem delegacji ustawowej, co doprowadziło do określenia stawki tej opłaty w sposób zdecydowanie odbiegający od intencji ustawodawcy.
Za nieuprawnioną praktykę przyjętą w założeniach zawartych w wyżej wymienionym dokumencie należy również uznać doliczanie do opłaty ryczałtowej od nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe dodatkowej opłaty ryczałtowej 20% tytułem niesprecyzowanych w przedłożonej kalkulacji "kosztów administracyjnych". Podobnie negatywnie należy także ocenić ustalenie średniej szacunkowej liczby osób w gospodarstwach domowych na 3 osoby i użycie tego elementu jako jednego z czynników determinujących w konsekwencji wysokość opłaty ryczałtowej dla nieruchomości na których znajdują się domki letniskowe. Wyżej wymienione mechanizmy ustalenia rocznej opłaty ryczałtowej przyjęte przez Radę Gminy Ełk pozostają w oczywistej sprzeczności z przyjętym przez ustawodawcę sposobem ustalenia opłaty ryczałtowej zawartym w art. 6j ust. 3c u.c.p.g.
Godzi się zauważyć, że pobierane opłaty są przeznaczane wyłącznie na pokrywanie kosztów funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, przy czym art. 6r wskazuje, jakie elementy składają się na te koszty; są nimi koszty: odbierania, transportu, zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, tworzenia i utrzymania punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych, obsługi administracyjnej tego systemu, edukacji ekologicznej w zakresie prawidłowego postępowania z odpadami komunalnymi. Założeniem jest, że koszty usług wymienionych w art. 6r ust. 3 pokrywa w całości opłata wnoszona przez właściciela nieruchomości, a zatem gmina nie może żądać ani pobierać za to żadnych dodatkowych opłat (por. W. Radecki Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz, wyd. V; Lex).
W bogatym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że ustawodawca w ust. 3c art. 6j u.c.p.g. użył sformułowania "odpadów powstających na nieruchomości", a więc powstałych i ciągle powstających. Zastosowana w przepisie forma gramatyczna "powstających" nie pozwala organowi na uwzględnienie w przyjętej kalkulacji opłaty rocznej takich czynników cenotwórczych, które zaistnieją w przyszłości. Organ może dokonać kalkulacji omawianej opłaty jedynie w odniesieniu do średniej ilości odpadów wyrażonej w liczbie pojemników, które już powstały lub powstają. Przepis art. 6j ust. 3c u.p.c.g. wprawdzie nie obliguje organu do "udowadniania" sposobu wyliczenia opłaty ryczałtowej, jednak użycie przez ustawodawcę sformułowania "średniej ilości odpadów powstających na nieruchomościach" nakazuje przynajmniej uprawdopodobnienie poczynionych ustaleń.
Warto przypomnieć za wyrokiem WSA w Białymstoku z 6 listopada 2013 r., I SA/Bk 127/13, który w tym orzeczeniu zawarł tezę mającą charakter uniwersalny, że rada gminy podejmując uchwałę w przedmiocie stawek opłaty za gospodarowanie odpadami jest zobowiązana do dokonania rzetelnej i wnikliwej kalkulacji wysokości stawki, tak aby pobierane opłaty pokrywały rzeczywiste koszty związane z funkcjonowaniem systemu zagospodarowania odpadami na terenie gminy. Prawidłowo skalkulowana opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna z jednej strony zapewniać sprawne funkcjonowanie systemu odbioru odpadów na terenie gminy, z drugiej zaś nie powinna stanowić źródła dodatkowych zysków gminy.
W świetle przedstawionej argumentacji należy uznać, że Rada Gminy Ełk podejmując zaskarżoną uchwałę nr XXIX/203/2016 w sprawie ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w dniu 29 czerwca 2016 r. w § 1 ust. 3 i 4 przekroczyła delegację ustawową.
Wskazać należy, że brak stanowiska ustawodawcy w jakiejś sprawie musi być interpretowany jako nieudzielanie w danym zakresie kompetencji normodawczej. Oznacza to, że zakres upoważnienia dla stanowienia przepisów prawa miejscowego jest ustalany w drodze wykładni językowej i nie może być dowolnie rozszerzany w drodze innych wykładni przepisów prawa, (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 listopada 2005 r., sygn. K 22/05; Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2020).
Przekroczenie upoważnienia ustawowego z art. 6j ust. 3b i 3c u.c.p.g. stanowi przy tym istotne naruszenie prawa w rozumieniu art. 91 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym, dające podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały na podstawie art.147§1 p.p.s.a.. Tylko bowiem istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały (aktu) organu gminy. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być akceptowane w demokratycznym państwie prawnym. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że istotne naruszenie prawa, to takiego rodzaju naruszenia prawa jak podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, czy też naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 117/11 oraz z dnia 26 maja 2011 r., sygn. akt 412/11).
W rozpoznawanej sprawie został naruszony przepis art. 6j ust. 3b i ust. 3c u.c.p.g. poprzez zaniechanie dokonania przez organ rzetelnej i wnikliwej kalkulacji wysokości stawki, pozwalającej na prawidłowe ustalenie rocznej opłaty ryczałtowej związanej z zagospodarowaniem odpadów z nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe oraz inne o charakterze rekreacyjno-wypoczynkowym zamieszkałe czasowo. Organ dokonując obliczenia ryczałtowej opłaty rocznej, przekroczył bowiem upoważnienie ustawowe w zakresie uwzględnienia parametrów pozwalających na ustalenie jej ostatecznej wysokości. Powszechnie obowiązujący porządek prawny narusza w stopniu istotnym również modyfikowanie przepisu ustawowego przez akt wykonawczy niższego rzędu, co możliwe jest tylko w granicach wyraźnie przewidzianego upoważnienia ustawowego.
Z uwagi na wskazane powyżej istotne wady zaskarżonej uchwały, należało stwierdzić nieważność § 1 ust.3 i 4 uchwały, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art.147 § 1 p.p.s.a..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło