II SA/Rz 1700/16
WyrokWSA w Rzeszowie2017-02-10
Skład orzekający: Marcin Kamiński, Piotr Godlewski, Maciej Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy wyrażająca zgodę na wydzierżawienie nieruchomości stanowiących mienie komunalne, które wcześniej stanowiły mienie wiejskie, może zostać podjęta bez uprzedniej zgody zebrania wiejskiego?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy dotycząca wydzierżawienia nieruchomości, które stanowiły mienie wiejskie i zostały przekazane sołectwu, narusza art. 48 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, jeśli została podjęta bez uzyskania zgody zebrania wiejskiego. Prawo do korzystania z takiego mienia przez społeczność wiejską (sołectwo) musi pozostać nienaruszone, a zgoda zebrania wiejskiego jest warunkiem koniecznym do dysponowania tym mieniem.Stan faktyczny
Rada Gminy podjęła uchwałę wyrażającą zgodę na wydzierżawienie nieruchomości stanowiących mienie komunalne. Mieszkaniec wsi R., B.A., wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, twierdząc, że uchwała została podjęta bez zgody zebrania wiejskiego, co narusza jego interes prawny jako członka społeczności lokalnej. Po bezskutecznym wezwaniu, B.A. wniósł skargę do WSA. Sąd pierwszej instancji początkowo odrzucił skargę, uznając brak interesu prawnego skarżącego, jednak NSA uchylił to postanowienie, wskazując na potrzebę zbadania, czy sołectwo posiadało prawa do korzystania ze spornych działek. W ponownym postępowaniu WSA stwierdził nieważność uchwały w części dotyczącej wskazanych nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części, w jakiej dotyczy nieruchomości stanowiących mienie komunalne Gminy [...], położonych w miejscowości R., oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki: nr 654/6, nr 33/221, nr 490, nr 508, nr 286/3, nr 406/1, nr 429 i nr 452/1; zasądza od Rady Gminy [...] na rzecz skarżącego B. A. kwotę 780 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Maciej Kobak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi B. A. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zgody na wydzierżawienie nieruchomości I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części, w jakiej dotyczy nieruchomości stanowiących mienie komunalne Gminy [...], położonych w miejscowości R., oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki: nr 654/6, nr 33/221, nr 490, nr 508, nr 286/3, nr 406/1, nr 429 i nr 452/1; II. zasądza od Rady Gminy [...] na rzecz skarżącego B. A. kwotę 780 zł /słownie: siedemset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uchwałą nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. Rada Gminy [...] wyraziła zgodę na wydzierżawienie na okres 5 lat w drodze przetargu szeregu szczegółowo wymienionych w jej treści nieruchomości stanowiących mienie komunalne Gminy [...] położonych w miejscowościach: W., R.W., M., S., N., C., S., R. Z., P. i M. W podstawie prawnej powołano art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) zwana dalej w skrócie u.s.g. oraz art. 13 ust. 1 i art. 25 ust. 2 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 7a oraz art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.
o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm., zwana dalej
w skrócie u.g.n.).
W dniu 13 marca 2015 r. wpłynęło do Urzędu Gminy [...] pismo B.A. zawierające wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie uchwały w zakresie odnoszącym się do działek nr 654/6, 33/221, 490, 508, 286/3, 406/1, 429, 452/1, objętych KW [...], położonych w R.,
z powodu jej powzięcia bez uzyskania zgody zebrania wiejskiego, czym naruszono art. 48 ust 2 u.s.g. oraz art. 20 ust. 1 zd. 1 tej ustawy w związku z podjęciem tej uchwały poza sesją Rady Gminy. Zarzucono, że uchwałę podjęto pomimo sprzeciwu 129 mieszkańców R., którzy oponowali przeciwko zbyciu nieruchomości wiejskich stanowiących majątek wsi R., a przepis art. 48 ust. 2 u.s.g. wymaga uprzedniej zgody na taką czynność zebrania wiejskiego, którego nie uzyskano. Wprawdzie kwestionowana uchwała dotyczy wydzierżawienia nieruchomości, a nie jej sprzedaży, niemniej ograniczenia dotyczące sprzedaży a podnoszone
w orzecznictwie sądów administracyjnych powinny być stosowane także w przypadku wydzierżawienia. Nie ulega w ocenie wzywającego wątpliwości, że prawo korzystania z wymienionych w uchwale nieruchomości położonych w R. przysługuje wsi R., jako że prawo to istniało już w dacie wejścia w życie ustawy o samorządzie gminnym. W kwestii interesu prawnego B.A., który miał zostać naruszony uchwałą wyjaśniono, że jest on członkiem społeczności lokalnej mającej prawo korzystania z tego mienia.
Następnie B.A. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, w której powielił zarzuty z wezwania do usunięcia naruszenia prawa i zażądał stwierdzenia nieważności uchwały bądź jej niezgodności z prawem oraz orzeczenia o kosztach postępowania. Uzupełniająco podano, że
o charakterze objętych uchwałą nieruchomości położonych w R., jako mienia wiejskiego świadczy treść księgi wieczystej. Do podjęcia uchwały konieczna zatem była zgoda zebrania wiejskiego, którego Raga Gminy nie uzyskała.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy W. wniósł o jej oddalenie
z powodu niewykazania przez skarżącego, że uchwała narusza jego interes prawny, a zatem nie jest podmiotem legitymowanym do jej wniesienia. Źródłem interesu prawnego nie jest bowiem sam fakt przynależności do społeczności lokalnej,
a skarżący nie wykazał związku pomiędzy uchwałą a jego indywidualną sytuacją prawną. Ponadto nie wykazał, których konkretnie nieruchomości dotyczy jego roszczenie i jakie jego uprawnienia zostały naruszone uchwałą, a także nie wykazał związku pomiędzy uchwałą, a swoją sytuacją prawną. Tymczasem podmiotem chronionym na mocy art. 48 u.s.g. są mieszkańcy sołectwa, jako pewna kategoria zbiorcza, a nie poszczególne podmioty. Nie wykazano także, aby działki wymienione w uchwale stanowiły mienie gminne w rozumieniu art. 48 ust. 3 u.s.g. i prawo do nich przysługuje sołectwu. Niezależnie jednak od powyższego, zaskarżona uchwała nie narusza prawa, a stanowi formę zarządzania własnym majątkiem, mieniem komunalnym.
W piśmie z dnia 20 lipca 2015 r. skarżący na wezwanie Sądu w kwestii sprecyzowania naruszenia interesu prawnego wyjaśnił, że uchwała narusza jego prawo – jako członka lokalnej wspólnoty samorządowej i mieszkańca sołectwa wsi Radawa do korzystania z mienia wiejskiego. Wykonanie uchwały, np. poprzez przeprowadzenie przetargu i wyłonienie dzierżawców, spowoduje zaś, że nie będzie mógł korzystać z tego mienia ani decydować o przeznaczeniu dochodu z niego osiąganego.
Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2015 roku Sąd odrzucił skargę uznając, że skarżący nie wykazał naruszenia interesu prawnego kwestionowaną uchwałą.
Postanowieniem z dnia 26 września 20116 roku, sygn. akt I OSK 1017/16 NSA uchylił postanowienie sądu o odrzuceniu skargi. Sąd wskazał, że przyjęcie, iż skarżący nie posiada interesu prawnego we wniesieniu skargi było przedwczesne.
NSA dostrzegł, iż skarżący powoływał się na fakt, że wieś R. posiada prawo do korzystania z nieruchomości objętych zaskarżoną uchwałą i że prawo to istniało również w dacie wejścia w życie ustawy o samorządzie gminnym.
W aktach sprawy znajduje się odpis księgi wieczystej obejmującej m.in. część spornych nieruchomości (działek objętych kwestionowaną uchwałą). W dziale III tej księgi istnieje zapis, że działka nr 654/6 jest w użytkowaniu mieszkańców wsi R.
Już w świetle tych twierdzeń skarżącego, jak i zapisów w dziale III KW
nr [...] obowiązkiem Sądu było rozważenie, czy sołectwo rzeczywiście posiadało prawa do korzystania ze spornych działek. Od wyjaśnienia m.in. tej okoliczności zależała bowiem ocena, czy B.A. ma interes prawny
w rozumieniu art. 101 ust.1 u.s.g. do zaskarżenia uchwały Rady Gminy W.
w części dotyczącej wydzierżawienia nieruchomości we wsi R.
W toku ponownego rozpoznania sprawy, Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a.") dopuścił dowód z: uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] lutego 2003 roku w sprawie zatwierdzenia statutu sołectw (Dz. Urz. Woj. [...] 2003r. nr [...], poz. [...]) wraz z załącznikiem nr 4 do tej uchwały – statut sołectwa R.; odpisu z Księgi Wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...]
nr [...]; Rejestru Gruntów tom I, jednostka ewidencyjna W., obręb R.; dokumentów wskazanych i przesłanych przez pełnomocnika organu przy pismach z dnia [...] i [...] stycznia 2017 roku, tj. protokołu z Zebrania Wiejskiego Wsi R. z dnia [...] kwietnia 2010 roku wraz z listą obecności, uchwały Zebrania Wiejskiego Wsi R. z [...] kwietnia 2010 roku, oświadczenia B.A. z dnia [...] kwietnia 2015 roku wraz z potwierdzeniami wpłaty wadium, listy osób zakwalifikowanych do uczestnictwa w przetargu ustnym ograniczonym z dnia [...] maja 2015 roku, protokołu z dnia [...] maja 2015 roku, decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2014 roku, nr [...], kopii zawiadomienia o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków z dnia [...] grudnia 2014 roku, nr [...], mapy z projektem podziału nieruchomości (na okoliczność podziału działki 33/81 i wydzielenia z niej działki 33/221.
Na rozprawie w dniu [...] stycznia 2017 roku, Sąd zobowiązał Radę Gminy [...] do przedłożenia następujących dokumentów: decyzji komunalizacyjnej stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę [...] działek objętych zaskarżoną uchwałą; wykazu mienia komunalnego, którym gospodaruje sołectwo R., mienia komunalnego pochodzącego z mienia wsi oraz mienia przekazanego uchwałą Rady Gminy; uchwał Rady Gminy [...] w przedmiocie zgody na wydzierżawienie działek objętych kwestionowaną uchwałą, podjętych od roku 1990.
Sąd zobowiązał jednocześnie skarżącego do przedłożenia następujących dokumentów: odpisu Księgi Wieczystej nr [...], dokumentów potwierdzających, że działka nr 33/221 stanowiła "mienie wiejskie", uchwał Zebrania Wiejskiego sołectwa R. w przedmiocie wyrażenia zgody na dzierżawę lub inne obciążenia prawne działek objętych skarżoną uchwałą od roku 1990; każdego innego dokumentu potwierdzającego, że działki objęte zaskarżoną uchwałą stanowiły mienie wiejskie.
Na podstawie art. 113 § 2 P.p.s.a. Sąd postanowił dopuścić dowody z ww. dokumentów.
W wykonaniu zobowiązania Sądu pełnomocnik skarżącego nadesłał: odpis Księgi Wieczystej nr [...]; rejestr gruntów Tom III; zaświadczenie Starosty z dnia [...] lutego 2017 roku, statut Sołectwa Wsi R., protokół głosowania w obwodzie w przedmiocie wyboru Sołtysa.
Z kolei pełnomocnik Rady nadesłał: uchwałę nr [...] Rady Gminy [....] z [...] kwietnia 2010 roku, uchwałę nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1995 roku, uchwałę nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2013 roku, decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 1993 roku, decyzję Wojewody [....] z dnia [...] kwietnia 1995 roku, nr [...], decyzję Wojewody [...]
z dnia [...] grudnia 1993 roku, nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na jej uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej przez badanie zgodności z prawem uchwał m.in. jednostek samorządu terytorialnego, stanowiących przepisy prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) oraz aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, innych niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.).
Stosownie zaś do treści art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.
o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm.; zwanej dalej u.s.g.), każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Skarżący B.A. wniósł skargę do sądu administracyjnego
w imieniu własnym - jako mieszkaniec wsi R. (s. 7 skargi, k. 6 akt sądowych, pismo procesowe z [...] lipca 2015 roku, k. 46 akt sądowych). Sąd uznał, że zachowane zostały formalne warunki wniesienia skargi. Skarżący w dniu [...] marca 2015 r. wezwał Radę Gminy [...] do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie uchwały w zakresie odnoszącym się do działek nr 654/6, 33/221, 490, 508, 286/3, 406/1, 429, 452/1, objętych KW [...], położonych w R.,
z powodu jej powzięcia bez uzyskania zgody zebrania wiejskiego. Rada na wezwanie nie odpowiedziała, w związku z czym skarżący w dniu [...] kwietnia 2015 roku wniósł skargę do tutejszego sądu, zachowując tym samym termin, o jakim mowa w art. 53 § 2 P.p.s.a.
Zaskarżona uchwała Rady Gminy [...] wyrażająca zgodę na wydzierżawienie na okres 5 lat w drodze przetargu nieruchomości stanowiących mienie komunalne mieści się w pojęciu sprawy z zakresu administracji publicznej, co jest warunkiem koniecznym dla możliwości zaskarżenia jej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g.
Rozważając natomiast kwestię interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego, którego naruszenie stanowi o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. wskazać należy, że kryterium "naruszenia interesu prawnego" oznacza, że akt ten musi naruszać interes prawny skarżącego, który musi być własny, indywidualny
i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. Interes ten może być oparty nie tylko o przepisy prawa materialnego, ale także może być wywodzony
z przepisów procesowych lub ustrojowych, które określają zadania publiczne, których treścią jest zaspokajanie potrzeb wspólnoty (art. 7 ust. 1 u.s.g.). Podstawą do wyprowadzenia interesu prawnego skarżącego w sprawie niniejszej może być art. 48 ust. 2 i ust. 3 u.s.g., w którym zastrzeżono na rzecz organu sołectwa prawo do samodzielnego wyrażania zgody na zadysponowanie składnikiem majątkowym. Uprawnienie to ma charakter prawnokształtujący. Podmiotem tego prawa może być dana społeczność (społeczność wiejska) i prawo to przysługuje takiej społeczności jako podmiotowi zbiorowemu, jak również jej indywidualnym członkom, jako jednostkom funkcjonującym w strukturach sołectwa, czy gminy. Zauważyć bowiem należy, że w ujęciu cywilnoprawnym, zebranie wiejskie, o którym stanowi art. 48 ust. 2 u.s.g. to społeczność lokalna, składająca się z indywidualnych mieszkańców.
Zatem legitymację "skargową" skarżącego, można wyprowadzić ze wspólnotowego charakteru gminy, której członkiem jest skarżący. Społeczność lokalna ma prawo do udziału w decyzji o sprzedaży, czy wydzierżawieniu nieruchomości, a szczególną normą w tym zakresie jest art. 48 ust. 2 i 3 u.s.g., zgodnie z którym rada gminy nie może uszczuplić dotychczasowych praw sołectw do korzystania z mienia bez zgody zebrania wiejskiego, zaś zgodnie z ust. 3 wszystkie przysługujące dotychczas mieszkańcom wsi prawa własności, użytkowania lub inne prawa rzeczowe i majątkowe, zwane dalej mieniem gminnym, pozostają nienaruszone. Przepis ten daje takie prawo mieszkańcom sołectwa, jako zbiorowości wchodzącej w skład gminy i jako indywidualnym jej członkom. Decydowanie
o sprzedaży, czy wydzierżawieniu nieruchomości ma w sobie wszelkie cechy administrowania mieniem komunalnym, które ma służyć gminie (sołectwu) w celu realizacji jej podstawowego zadania polegającego na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty indywidualnych mieszkańców – zob. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1591/12.
Jak wynika ze Statutu Sołectwa, stanowiącego załącznik nr 4 do uchwały
nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] lutego 2003 r., Sołectwo R. jest jednostką pomocniczą Gminy [...] (§ 1 ust. 1). Organami sołectwa jest zebranie wiejskie i sołtys, a organem wspomagającym sołtysa jest Rada Sołecka (§ 3 ust. 1 i 2). Zebranie wiejskie jest organem uchwałodawczym sołectwa. Prawo do udziału w zebraniu ma każdy mieszkaniec sołectwa posiadający czynne prawo wyborcze (§ 6 ust. 1). Sołectwo podejmuje decyzje, między innymi, w sprawach własności, użytkowania lub innych praw rzeczowych i majątkowych w odniesieniu do mienia komunalnego pochodzącego z mienia wiejskiego (§ 5 ust. 1 lit. a). Sołectwo prowadzi gospodarkę mieniem komunalnym pochodzących z mienia wiejskiego sołectwa (§ 26 ust. 1 pkt. 1), a dotychczasowe prawa sołectwa odnoszące się do mienia komunalnego pochodzącego z mienia wsi pozostają nienaruszone (§ 26 ust. 2). Postanowienia statutu, korelują swą treścią z dyrektywami, jakie wynikają z art. 48 ust. 2 i 3 usg. Z ust. 3 powołanego artykułu wynika, że wszystkie przysługujące dotychczas mieszkańcom wsi prawa własności, użytkowania lub inne prawa rzeczowe i majątkowe (mienie gminne) pozostają nienaruszone. Z kolei w ust. 2
art. 48 zastrzega się, że rada gminy nie może uszczuplić dotychczasowych praw sołectw do korzystania z mienia bez zgody zebrania wiejskiego. Posłużenie się przez ustawodawcę w obu przepisach odmienną terminologią identyfikującą podmiot praw, a mianowicie pojęciem "mieszkańców wsi" i "sołectwem" nie ma prawnego znaczenia, albowiem w istocie odnosi się do tego samego podmiotu, tyle że inaczej identyfikowanego semantycznie. Odnosząc się do "mieszkańców wsi" nawiązano do praw dotychczasowych, a więc praw sprzed wejścia w życie przepisów u.s.g. Mieszkańcy wsi, na podstawie art. 148 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r.
o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (Dz. U. 1988r. nr 26, poz. 183) stanowili samorząd terytorialny we wsiach – sołectwach. Sołectwo było zatem samorządem mieszkańców wsi; ustawa ta została uchylona na mocy art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, (Dz. U. 1990r. nr 32, poz. 191; dalej w skrócie: "ustawa wprowadzająca"). W istocie więc zarówno ust. 2, jak
i ust. 3 art. 48 u.s.g. odnosi się do dawnych sołectw, czyli samorządów mieszkańców wsi. Mienie gminne to dawne mienie gromadzkie, które uzyskało ten status na mocy art. 98 ust. 2 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych, (Dz. U. 1979 r. nr 26, poz. 139). Art. 98 powołanej ustawy obowiązywał również pod rządami ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego, gdyż jej art. 181 wyłączył jego derogację. Utracił moc dopiero z dniem wejścia w życie ustawy wprowadzającej (art. 2 ust. 1 pkt 1) tj. z dniem 27 maja 1990 roku. Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy wprowadzającej mienie gminne w rozumieniu art. 98 ustawy
z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych, staje się z dniem wejścia w życie ustawy o samorządzie terytorialnym z mocy prawa mieniem gminy, na której obszarze jest położone. Jednakże, jak wynika z art. 7 ust. 3 ustawy wprowadzającej sołectwom, utworzonym na obszarze dotychczasowych sołectw, które dysponowały mieniem gminnym, właściwe organy gminy przekażą składniki mienia komunalnego (mienia gminy), o których mowa w ust. 1. Na gruncie niemniejszej sprawy nie ma wątpliwości, że Rada Gminy [...] przekazała Sołectwu R. dawne mienie gminne na mocy § 26 ust. 1 i ust. 2 statutu nadanego uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] lutego 2003 r., w którym stwierdza się, że sołectwo prowadzi gospodarkę mieniem komunalnym pochodzących z mienia wiejskiego sołectwa (§ 26 ust. 1 pkt. 1), a dotychczasowe prawa sołectwa odnoszące się do mienia komunalnego pochodzącego z mienia wsi pozostają nienaruszone
(§ 26 ust. 2).
Kluczowe w niniejszej sprawie jest zatem ustalenie, czy nieruchomości (działki), których dotyczy zaskarżona uchwała stanowiły mienie gminne na dzień 27 maja 1990 roku. Z tym dniem mienie gminne stało się mieniem komunalnym właściwej gminy. Dopiero ta gmina, stosownie do treści art. 7 ust. 3 ustawy wprowadzającej, przekazała takie mienie sołectwom, które dysponowały wcześniej mieniem gminnym. Zatem jednoznaczne ustalenie, że uchwała objęta skargą wydana została z naruszeniem art. 48 ust. 2 usg wymaga stwierdzenia, że działki w niej wskazane były przed 27 maja 1990 r. mieniem gminnym, że po tej dacie stały się mieniem komunalnym (gminy) i że Gmina [...] nieruchomości te przekazała Sołectwu utworzonemu przez tę Gminę, któremu przysługiwały uprawnienia do mienia gminnego, którego składnikami były właśnie wskazane działki. W ocenie Sądu okoliczności te zostały zweryfikowane pozytywnie.
Z dopuszczonych w sprawie dowodów wynika jednoznacznie, że objęte uchwałą Rada Gminy [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. działki, położone w miejscowości R., oznaczone numerami: nr 654/6, 33/221, 490, 508, 286/3, 406/1, 429, 452/1, na dzień 27 maja 1990 roku, stanowiły mienie gminne, tworzące majątek wsi R. W odniesieniu do działek: 286/3, 406/1, 429, 452/1, 490 i 508 fakt ten potwierdza decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1995 roku, [...], a w odniesieniu do działki 33/221 decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1993 roku,
nr [...]. Obie decyzje zostały wydane na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy wprowadzającej. Z treści decyzji z 1993 roku wynika wprost, że działka 33/1 stała się z mocy prawa własnością Gminy [...]. Jednocześnie
z zaświadczenia Starosty J. z dnia [...] lutego 2017 roku (k, 207 akt sądowych) oraz dokumentacji przedłożonej przez Radę (k. 176- 182) wynika, że działka 33/221 powstała z dawnej działki 33/1. Z przedmiotowego zaświadczenia starosty, jak również z Rejestru Gruntów Tom III, Jednostka Ewidencyjna W., Obręb, Wieś R. (aktualność na dzień [...] grudnia 1980 roku) wynika, że działka 33/1 (aktualnie w części 33/221) stanowiła Mienie Wsi R.
Z decyzji komunalizacyjnej z 1995 roku wynika natomiast, że działki 490, 508, 286/3, 406/1, 429, 452/1 stały się z mocy prawa własnością Gminy [...]. Zgodnie z załączonym do decyzji spisem inwentaryzacyjnym działki te stanowiły Majątek Wsi R. Fakt ten potwierdza również powołany wyżej Rejestr Gruntów.
Dokumentem potwierdzającym, że do mienia gminnego Wsi R. należała również działka 654/6 jest odpis z Księgi Wieczystej nr [...], gdzie stwierdza się, że działka ta pozostaje w użytkowaniu mieszkańców wsi R.; na okoliczność tę zwrócił zresztą uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w swoim postanowieniu z 26 września 2016 roku, I OSK 1017/16.
Niezależnie od powołanych dowodów Sąd stwierdza, że Rada Gminy [....] w piśmie z dnia [...] stycznia 2017 roku, sama de facto przyznała, że wszystkie objęte skarżoną uchwałą działki stanowią mienie gminne; zgadzając się, iż przedmiotowe działki stanowią mienie gminne Rada wywiodła, iż Zebranie Wiejskie Wsi R. uchwałą z dnia [...] kwietnia 2010 roku wyraziło zgodę na ich wydzierżawienie, a zatem nie można mówić o naruszeniu art. 48 ust. 2 usg. Zasadnie można wobec powyższego twierdzić, że zarówno na gruncie zgromadzone materiału dowodowego, jak i pomiędzy stronami, bezsporne jest, że objęte skarżoną uchwałą działki, położone we Wsi R., stanowią mienie gminne, o jakim mowa w art. 48 ust. 3 usg. Sporne pozostaje jedynie, czy Zebranie Wiejskie wyraziło zgodę na ich dzierżawę.
Sąd nie podziela stanowiska Rady, że uchwałą z dnia [...] kwietnia 2010 roku Zebranie Wiejskie Wsi R. wyraziło bezterminowo zgodę na dzierżawę działek objętych skarżoną uchwałą. Decydujący dla przyjętej oceny jest fakt, że owa zgoda została wydana na dzierżawę dla konkretnych osób: P.F., M.F.
i D.W. (k. 167 akt sądowych). Z protokołu sesji Rady Gminy [...] z dnia [...] lutego 2015 roku wynika, że do dnia posiedzenia umowy dzierżawy były zawierane na czas określony – Wójt sam stwierdził, że "większość umów dzierżawnych się skończyła". W maju 2015 roku odbył się przetarg celem wyłonienia dzierżawców działek, w którym udział brały również osoby, na które Zebranie nie wyraziło zgody uchwałą z dnia 29 kwietnia 2010 roku. Z faktów tych wynika, że po 2010 roku umowy dzierżawy nie były zawierane na czas nieokreślony
i zawierano je nie tylko z podmiotami, na które Zebranie Wiejskie wyraziło zgodę uchwałą z dnia [...] kwietnia 2010 roku. Nie można wobec tego zasadnie twierdzić, że uchwałą z dnia [...] kwietnia 2010 roku Zebranie Wiejskie wyraziło zgodę w sposób bezterminowy i blankietowy podmiotowo, a więc dla każdego potencjalnego dzierżawcy.
Uwzględniając całość naprowadzonych okoliczności i ocen Sąd stwierdza, że działki nr 654/6, 33/221, 490, 508, 286/3, 406/1, 429, 452/1, objęte KW [...], położone w R., stanowiły mienie gminne w rozumieniu
art. 7 ust. 3 ustawy wprowadzającej i art. 48 ust. 3 usg, wobec czego, podejmując uchwałę z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie dzierżawy tych działek, Rada Gminy [...] obowiązana była dysponować uprzednią zgodą Zebrania Wiejskiego Sołectwa - Wsi R. Ponieważ Zebranie Wiejskie takiej zgody nie wyraziło, skarżona uchwała, jako że narusza art. 48 ust. 2 usg, musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego w stosownym zakresie, na podstawie
art. 147 § 1 P.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło