IV SA/Wa 2661/16

WyrokWSA w Warszawie2017-02-10

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Kaja Angerman, Alina Balicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo zastosował zakaz utrzymywania zwierząt gospodarskich na nieruchomości, która w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczona do działalności rolniczej, mimo że właścicielka kontynuuje dotychczasowy sposób użytkowania nieruchomości jako gospodarstwo rolne?
Ratio decidendi
Zakaz utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, oznaczonych w planie miejscowym na cele inne niż rolne, może być zastosowany tylko wtedy, gdy faktycznie rozpoczęto inne niż rolnicze użytkowanie gruntu. Sam fakt zmiany przeznaczenia terenu w planie miejscowym nie oznacza automatycznego wyłączenia z produkcji rolnej, jeśli właściciel kontynuuje dotychczasowy sposób użytkowania nieruchomości, chyba że plan wprowadza tymczasowe ograniczenia. Organ administracji nie może opierać swojej decyzji wyłącznie na planie miejscowym, pomijając faktyczne użytkowanie gruntu i możliwość zachowania przez właściciela prawa do kontynuacji dotychczasowego sposobu użytkowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zakazu utrzymywania zwierząt gospodarskich (klaczy) na działce skarżącej, wydanego przez Burmistrza i utrzymanego w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżąca twierdziła, że klacz jest narzędziem do prac polowych w jej 2,5-hektarowym gospodarstwie rolnym, które prowadzi od ponad 40 lat. Organy administracji oparły zakaz na tym, że działka znajduje się na terenie zabudowy jednorodzinnej, a utrzymywanie zwierząt gospodarskich nie jest podstawowym źródłem utrzymania rodziny skarżącej. Skarżąca kwestionowała decyzję, zarzucając naruszenie Konstytucji RP i prawa do własności.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od Kolegium na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), sędzia WSA Alina Balicka, Protokolant spec. Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2017 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zakazu utrzymywania zwierząt gospodarskich 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej B. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 2661/16 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. po rozpoznaniu odwołania złożonego przez B. K. utrzymało w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. wydaną przez Burmistrza [...], którą orzeczono zakaz utrzymywania zwierząt gospodarskich na działce oznaczonej w ewidencji gruntów numer [...] położonej w miejscowości [...]. Powyższa decyzja była wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej. Na wniosek H. P. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie uciążliwej hodowli trzody chlewnej i koni w [...]. Decyzją administracyjną z dnia [...] grudnia 2014 r. Burmistrz [...] orzekł o zakazie utrzymywania zwierząt gospodarskich na przedmiotowej działce. Odwołanie od w/w decyzji złożyła B. K.. Po rozpatrzeniu odwołania Pani B. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego B.K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy prawomocnym wyrokiem z dnia 11 września 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1435/15 uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że w ocenie Sądu organy administracyjne w ogóle nie zajęły się ustaleniem, czy grunt na którym położona jest działka ew. nr [...] został wyłączony z produkcji rolniczej, ani czy został zajęty pod budownictwo mieszkaniowe. W konsekwencji zdaniem Sądu organy nie wyjaśniły powyższych kwestii w sposób niebudzący wątpliwości. Sąd doszedł do przekonania, że w przedmiotowej sprawie zarówno organ I, jak i II instancji dopuściły się naruszenia prawa materialnego, a to § 14 ust. 1-4 Regulaminu poprzez ich błędną interpretację, co miało wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art 7, 77 § 1 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób pełny i wszechstronny wszystkich niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, co również mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Burmistrz [...] ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę ponownie wystąpił do B. K. o złożenie dodatkowych wyjaśnień w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ponadto z referatu podatkowego uzyskano informację o gospodarstwie rolnym posiadanym przez B.K. W dniu [...] marca 2016 r. odbyły się oględziny na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...]. Z treści sporządzonego protokołu wynika, że stan nieruchomości od ostatnich oględzin z dnia [...] września 2014 r. nie uległ zmianie. Na posesji utrzymywany jest jeden koń (klacz) i kilka kur. Zwierzęta utrzymywane są w środkowym budynku gospodarczym, w pomieszczeniu oddalonym od działki nr ewid. [...] o około 40-50 m. Zwierzę utrzymywane jest ściółkowo w murowanym budynku. Nie stwierdzono wycieków na zewnątrz budynku. Obornik wywożony jest systematycznie na działkę rolną w miejscowości [...]. Podczas oględzin w obrębie nieruchomości nie stwierdzono uciążliwości zapachowej. Właścicielem utrzymywanego na posesji zwierzęcia zgodnie z okazanym paszportem konia i umowy kupna-sprzedaży jest B.K.. W dalszym toku postępowania organ pierwszej instancji uzyskał wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla sołectw: [...] uchwalonego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. (opubl. w Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...]lipca 2015 r.( poz. [...]) dla działki nr ewid. [...] w miejscowości [...]. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego działka nr ewid. [...] położona jest na terenie zabudowy jednorodzinnej oznaczonej na planie symbolem [...] dla której oprócz podstawowego przeznaczenia dopuszcza się przeznaczenie pod tereny zabudowy letniskowej i tereny usług nieuciążliwych, z jednoczesnym wskazaniem, że uciążliwość z obiektów o potencjalnej uciążliwości dla terenów zabudowy istniejącej i planowanej ma nie wykraczać poza granice władania terenem przez inwestora (§ 7 pkt.1). B.K. w piśmie z dnia [...] marca 2016 r. stwierdziła, że utrzymywana przez nią klacz nie jest jedynym źródłem utrzymania jej dwuosobowej rodziny, ale jest jej jedynym narzędziem do prac polowych w 2,5 ha gospodarstwie rolnym, w prowadzeniu którego pomagają jej rodzice. Wyjaśniła, że budynek w którym bytuje klacz znajduje się w dużej odległości około 40-50 m od granicy z działką skarżącej. Klacz nie ma bezpośredniego dostępu do ogrodzenia bowiem został wydzielony dziesięciometrowy pas odgrodzony drugim płotem. Decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. Burmistrz [...] orzekł o zakazie utrzymywania zwierząt gospodarskich na działce oznaczonej w ewidencji gruntów pod nr [...] w miejscowości [...]. Od powyższej decyzji, odwołanie wniosła Pani B. K., która uważa wydaną decyzję za krzywdzącą i niesprawiedliwą. Odwołująca się podniosła m.in., że utrzymywana klacz jest jedynym narzędziem wykorzystywanym do prac polowych w gospodarstwie rolnym o pow. 2,5 ha prowadzonym od ponad 40 lat. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznając przedmiotową sprawę, po zapoznaniu się z aktami sprawy oraz wniesionym odwołaniem ustaliło i zważyło, co następuje: Podstawą prawną zaskarżonej decyzji stanowi m.in. art. 4 ust. 2 pkt. 7 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 250). Przepis ten statuuje, iż rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwała regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, zwany dalej "regulaminem", który jest aktem prawa miejscowego. Ponadto w podstawie prawnej decyzji organ I instancji powołał się na § 14 ust. 1 i 2 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy [...] (stanowiący załącznik do Uchwały Nr [....] Rady Gminy [....] z dnia [...] marca 2013 r. zmieniającej uchwałę sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy [....] - ogłoszony w Dz. Urz. Województwa [....] z 2013 r., poz. [...]) w związku z § 16 pkt.1 ust. 1-2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla sołectw: [...] uchwalonego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. (opubl. w Dz. Urz. Woj.[...] z dnia [...] lipca 2015 r., poz. [...]). Organ odwoławczy przytoczył treść § 14 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy [...]. Następnie wskazał, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla sołectw: [...] uchwalonego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [....] z dnia [...] czerwca 2015 r., działka nr ew. [...] w miejscowości [...] położona jest w terenie zabudowy jednorodzinnej oznaczonym symbolem M-MN21, dla którego zgodnie z § 16 ustala się przeznaczenie podstawowe jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz przeznaczenie dopuszczalne: tereny zabudowy letniskowej i tereny usług nieuciążliwych. W poprzednio obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego gminy i wsi [...], działka nr [...] w obrębie [...] położona była w strefie mieszkaniowo-usługowej, obejmującej teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z dopuszczeniem usług. W obydwu planach tj. zarówno uprzednio obowiązującym jak i obowiązującym obecnie na przedmiotowej działce nie dopuszcza się prowadzenia działalności rolniczej. Dokonana przez organ I instancji analiza urbanistyczna okolic działki nr ew. [...] w [...] wykazała, że grunt na którym utrzymywane jest zwierzę gospodarskie, znajduje się w zwartym terenie zajętym przez budownictwo jednorodzinne. W rozumieniu art. 4 ust. 29 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zwarta zabudowa oznacza zgrupowanie nie mniej niż 5 budynków, za wyjątkiem budynków o funkcji wyłącznie gospodarczej, pomiędzy którymi największa odległość sąsiadujących ze sobą budynków nie przekracza 100 metrów. Działka nr ew. [...] w obrębie [...] położona jest w centrum południowej części [...] u zbiegu jednej z głównych ulic ulicy [....] i ulicy [...]. W sąsiedztwie nieruchomości znajdują się liczne zabudowania jednorodzinne i kilka punktów handlowo-usługowych. Powyższe oznacza, że przedmiotowa działka na której utrzymywane jest zwierzę gospodarskie tj. klacz, usytuowana jest zarówno w dokumentach planistycznych jak i w rzeczywistości w zwartym terenie zajętym pod budownictwo jednorodzinne z dopuszczeniem nieuciążliwych usług. Kolegium stwierdziło, że w kontekście postanowień zawartych w Regulaminie, utrzymania czystości i porządku na terenie gminy [...] oraz w świetle ustalonych okoliczności faktycznych w przedmiotowej sprawie, warunki umożliwiające utrzymywanie przez odwołującą się zwierzęcia gospodarskiego tj. konia na działce oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] w miejscowości [...] przy ul. [...] nie są spełnione. Regulamin wprowadza zasadę zakazu utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, oznaczonych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego na inne cele niż rolne i leśne (§ 14 ust.1). W ocenie Kolegium w zaistniałej sytuacji nie ma zatem konieczności badania czy odwołująca się spełniła warunki określone § 14 ust. 3 bowiem zapisy tego ustępu odnoszą się do pozostałych terenów wyłączonych z produkcji rolnej i nie mają zastosowania do przedmiotowej nieruchomości oznaczonej jako działka nr ew. [...], która znajduje się w zwartym terenie zabudowy jednorodzinnej o jakim mowa w § 14 ust.2 Regulaminu. Regulamin dopuszcza odstępstwa od zasady utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, przy czym warunkiem zastosowania tych odstępstw jest warunek, że utrzymywanie zwierząt gospodarskich jest podstawowym źródłem utrzymania rodziny (§14 ust.4). Ponieważ działka nr ew. [...] zlokalizowana jest w terenie zabudowy jednorodzinnej dlatego utrzymywanie zwierzęcia gospodarskiego - konia (klaczy) przez B. K. byłoby dopuszczalne tylko w przypadku, gdyby utrzymywanie tego zwierzęcia było podstawowym źródłem utrzymania rodziny. W toku przeprowadzonego postępowania B. K. (właścicielka konia) złożyła wyjaśnienia, z których bezspornie wynika, że utrzymywanie konia (klaczy) nie stanowi podstawowego źródła utrzymania jej rodziny. Fakt ten nie jest negowany przez stronę, która potwierdza powyższe ustalenia organu wskazując, że koń jest wykorzystywany do prac na terenie 2,5 ha gospodarstwa rolnego, a dochody uzyskiwane z tego gospodarstwa są uzupełnieniem dochodów otrzymywanych z tytułu zatrudnienia. Stwierdzenie, że utrzymywanie konia na przedmiotowej nieruchomości nie jest podstawowym źródłem utrzymania rodziny B.K. zdaniem organu nie pozwala na zastosowanie wyjątków (odstępstw) przewidzianych w Regulaminie. Odnosząc się do zarzutów oraz argumentów podniesionych przez B.K. w odwołaniu Kolegium wskazało, że nie zasługują one na uwzględnienie i pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji, która w ocenie Kolegium jest zgodna z prawem a co za tym idzie winna się ostać. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła B. K. zarzucając jej naruszenie: - Konstytucji RP z dnia 02 kwietnia 1997 roku - art. 8, art. 30, art. 31, art. 32; - prawa do korzystania z własności (niekonstytucyjność przepisu na podstawie, którego została wydana); - dóbr osobistych - Kodeks Cywilny - ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 roku ze zmianami, art. 23, art.24; - ustawy o ochronie zwierząt z dnia 29 czerwca 2007 roku (ustawa zabrania nieuzasadnionego zabijania zwierząt przyjaznych człowiekowi). Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi podniosła, że utrzymanie w mocy decyzji zakazującej utrzymywania zwierząt gospodarskich na jej działce jest krzywdzące i niesprawiedliwe, narusza prawa zagwarantowane przez Konstytucję RP. Klacz jest jej narzędziem do lekkich prac polowych, ponieważ gospodarstwo rolne o nr identyfikacyjnym [...] w skład którego wchodzi między innymi działka nr [...] przy ul. [...] prowadzone jest nieprzerwanie od ponad 40 lat (do grudnia 2001 roku rodzice, po tej dacie dzieci tj, B.K. i M. T. z rodzinami). Pozostałe grunty orne ww. gospodarstwa znajdują się również na terenie gminy [...] i tu odprowadzane są stosowne podatki i opały, a ww. działka i znajdujące się na niej zabudowania służą do dalszej działalności rolniczej, chociażby do składowania i gromadzenia płodów rolnych, przechowywania, obsługi oraz konserwacji narzędzi i maszyn rolniczych, co za tym idzie jest częścią prowadzonego przeze nią gospodarstwa rolnego. Przejęliśmy od rodziców prawie 11 ha gospodarstwo. Do chwili obecnej ograniczyliśmy jego powierzchnię do 2,5 ha. W ciągu tych kilkunastu lat zlikwidowaliśmy wszystkie pozostałe hodowle (owce, trzoda chlewna). Utrzymywanie klaczy nie jest jedynym źródłem jej dochodów, ale jest znaczącym dochodem dla egzystencji. Dochód ten osiągnięty jest dzięki pomocy rodziców, ich i jej pracy wykonywanej ręcznie, przy pomocy narzędzi konnych, za których używanie nie musi płacić, a do cięższych prac polowych zatrudnia najemnika ze sprzętem zmechanizowanym. Z dokumentów sprawy wynika, że żadnych uciążliwości na działce nie stwierdzono. Najbliżsi sąsiedzi, oprócz skarżącej też nie mają nic przeciwko utrzymywaniu zwierzęcia w tym stanie, jaki obecnie jest. Wręcz cieszą się, że ich dzieci mają możliwość obcowania z tak czystym i przyjaznym zwierzęciem, jakim jest koń. Zwierzę utrzymywane jest w dobrych warunkach, zadbane, czyste, i dobrze wykarmione. Budynek znajduje się w środkowej części działki, oddalonej od posesji skarżącej kilkadziesiąt metrów, a od punktu usługowego jeszcze więcej. Zarówno w najbliższej okolicy w promieniu 300 - 400 ni (trzystu-czterystu metrów), również w umownym centrum [...] jak i w całej gminie, hodowane są przez mieszkańców zwierzęta gospodarcze w znacznie większej ilości niż na działce [....]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z przepisem art.153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji zapadłej w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym, po wydaniu przez sąd wyroku i wyrażeniu w nim wiążącej oceny prawnej, ponownie rozpoznając sprawę sąd administracyjny zobowiązany jest do dokonania kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku. Podporządkowanie się wytycznym sądu i wyrażonej przezeń ocenie prawnej jest bowiem głównym kryterium poprawności nowowydanej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 13.01.2009 r., sygn. II GSK 614/08, LEX nr 528074). Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. Sytuacja taka ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Niewyjaśnienie istotnej dla zastosowania zakazu określonego w § 14 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy [...] (uchwała Rady Gminy [...] z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], zmieniona uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] marca 2013 r., opubl. w Dz. Urz. Woj. [...]. z 2013 r., poz. [...]) kwestii wyłączenia gruntu z produkcji rolnej powoduje, że organ odwoławczy nie podjął wszystkich czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy, nie ustalił w sposób niebudzący wątpliwości stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie, a tym samym dokonał przedwczesnej merytorycznej jej oceny. Organ dokonał nieprawidłowej wykładni § 14 wskazanego regulaminu przyjmując, iż położenie przedmiotowej nieruchomości na terenie, który w planie miejscowym nie dopuszcza prowadzenia działalności rolniczej najprawdopodobniej jest równoznaczne z wyłączeniem tego terenu z produkcji rolnej, a taka wykładnia jest sprzeczna z oceną prawną wyrażoną już przez WSA w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 września 2015 r. sygn. IV SA/Wa 1435/15 wyraził m.in. następującą ocenę prawną: - "W ocenie sądu, regulacja zawarta w ustępie 1 § 14 regulaminu czytana wespół z ustępem 2 i 3 wskazuje, że zasadą jest zakaz utrzymywania zwierząt na terenach wyłączonych z produkcji rolnej, oznaczonych w planie miejscowym na cele inne niż rolne i leśne, ale tylko takich, które stanowią zwarte tereny i zostały zajęte na cele wskazane w ust. 2. W okolicznościach badanej sprawy zatem istotne, w świetle zapisów § 14 ust. 1 jest, czy grunt na którym utrzymywane jest zwierzę gospodarskie stanowi po pierwsze grunt wyłączony z produkcji rolnej, po drugie czy stanowi teren zwarty, po trzecie czy został zajęty na cele budownictwa wielorodzinnego, jednorodzinnego, instytucje użyteczności publicznej, strefy przemysłowe bądź strefy letniskowe. Dopiero łączne spełnienie tych wszystkich warunków umożliwia orzeczenie o zakazie utrzymywania zwierząt gospodarskich.", - "Przy tym pojęcie "wyłączenia z produkcji rolniczej" nie zostało zdefiniowane na potrzeby regulaminu. Właściwe zatem wydaje się odwołanie do definicji zawartej w ustawie z dnia 3 lutego 1995 . o ochronie gruntów rolnych i leśnych (jedn. Tekst Dz. U. z 2015 r., poz. 909) zawartej w art. 4 pkt 11. Przepis ten przewiduje, ze za wyłączenie z produkcji rolnej rozumie się rozpoczęcie innego niż rolnicze użytkowanie gruntów. Zatem dla oceny czy teren, na którym utrzymywane jest zwierzę gospodarskie, stanowi teren wyłączony z produkcji rolnej, konieczne jest stwierdzenie, że zostało rozpoczęte inne niż rolnicze użytkowanie tego terenu.", - " Nadto stosownie do znajdującego się w aktach sprawy dokumentu – informacja o gospodarstwie rolnym – wynika, że pani K. posiada gospodarstwo rolne. Sama Strona również wskazuje, iż na przedmiotowej nieruchomości prowadzi ona gospodarstwo rolne. Zdaniem sądu powyższe wskazuje, że grunt nie został wyłączony z produkcji rolniczej. Niemniej w ocenie sądu, organy administracyjne w ogóle nie zajęły się ustaleniem, czy grunt na którym położona jest dz. ew. nr [...] został wyłączony z produkcji rolniczej, ani czy został zajęty pod budownictwo mieszkaniowe." - "Organy bowiem, dokonując błędnej interpretacji zapisów regulaminu, skupiły się wyłącznie na zapisach planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości [...]. Tymczasem jak wynika z powyżej zawartych rozważań, istotną dla sprawy okolicznością jest ustalenie w jaki sposób faktycznie użytkowany jest teren, na którym utrzymywane jest zwierzę gospodarskie oraz czy został on wyłączony z produkcji rolnej. Tych okoliczności jednak organy nie wyjaśniły, przez co naruszyły wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadę prawdy materialnej, która zobowiązuje organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W tym zatem kontekście organ winien ponownie rozpatrzeć niniejszą sprawę, ustalając ponad wszelką wątpliwość, jakie jest faktyczne użytkowanie terenów, na których położona jest nieruchomość skarżącej oraz czy zostały one wyłączone z produkcji rolniczej w rozumieniu tego pojęcia przedstawionym w niniejszym wyroku." Należy wskazać, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu, doszło w istocie do zmiany stanu faktycznego w tej sprawie, tylko dlatego że obowiązuje inny miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie bowiem z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla sołectw: [...] uchwalonym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. działka nr ew. [...] w miejscowości [...] położona jest w terenie zabudowy jednorodzinnej, oznaczonym symbolem M-MN21, dla którego zgodnie z § 16 ustala się przeznaczenie podstawowe jako zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz przeznaczenie dopuszczalne: tereny zabudowy letniskowej i tereny usług nieuciążliwych. W poprzednim planie miejscowym działka nr ew. [...] w obrębie [...] położona była w strefie mieszkaniowo-usługowej obejmującej teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z dopuszczeniem usług. Nie ma więc wątpliwości, że zarówno w poprzednim, jak też obowiązującym planie miejscowym na przedmiotowej nieruchomości nie została przewidziana działalność rolnicza. Powoduje to zdaniem sądu, że wskazania zawarte w wyroku z dnia 11 września 2015 r. pozostają aktualne zarówno dla organu, jak też sądu. Należy podkreślić, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ odwoławczy nie wyjaśnił samodzielnie kwestii wyłączenia gruntu z produkcji rolnej, ani też nie odniósł się do oceny prawnej wyrażonej w tym zakresie przez organ I instancji. Kwestia ta ma zaś kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Stosownie do treści art. 4 ust 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U.2016.250 j.t.) Rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, zwany dalej "regulaminem"; regulamin jest aktem prawa miejscowego. Według art. 4 ust. 2 pkt 7 tej ustawy Regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach. Stosownie do treści § 14 (ust. 1 – 4) uchwalonego na podstawie wskazanych przepisów regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy [...] (uchwała Rady Gminy [...] z dnia [...]lutego 2013 r., nr [...], zmieniona uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] marca 2013 r., opubl. w Dz. Urz. Woj. [...]. z 2013 r., poz. [...]): 1. Utrzymywanie zwierząt gospodarskich co do zasady jest zabronione na terenach wyłączony z produkcji rolniczej, oznaczonych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego na inne cele niż rolne i leśne przy uwzględnieniu pozostałych ust. 2 i 3 niniejszego paragrafu. 2. Zakaz utrzymywania zwierząt gospodarskich szczególnie dotyczy zwartych terenów, zajętych przez budownictwo wielorodzinne, jednorodzinne, instytucje użyteczności publicznej, strefy przemysłowe, strefy letniskowe. 3. Na pozostałych terenach wyłączonych z produkcji rolnej, dopuszcza się utrzymywanie zwierząt gospodarskich pod następującymi warunkami: 1) posiadania budynków gospodarskich przeznaczonych do hodowli zwierząt spełniających wymogi ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz.1623 z późn. zm.); 2) wszelka uciążliwość hodowli dla środowiska w tym emisje będące jej skutkiem zostaną ograniczone do obszaru nieruchomości, na której jest prowadzona. 4. Odstępstwa od zakazów wymienionych w ust. 1-3 dopuszczalne są tylko w przypadku, gdy utrzymywanie zwierząt gospodarskich jest podstawowym źródłem utrzymania rodziny. Nie może być wątpliwości, że zarówno przepis ustawy, jak też przedmiotowego regulaminu wskazuje "wyłączenie z produkcji rolnej" jako zasadniczą przesłankę obowiązywania zakazu utrzymywania zwierząt gospodarskich na danym terenie. Organ odwoławczy nieprawidłowo ocenił, że usytuowanie przedmiotowej nieruchomości zarówno w planie miejscowym, jak też w rzeczywistości w zwartym terenie zajętym pod budownictwo jednorodzinne z dopuszczeniem nieuciążliwych usług powoduje, że jest ona objęta zakazem utrzymywania zwierząt gospodarskich. Najprawdopodobniej z położenia nieruchomości na terenie o przeznaczeniu niedopuszczającym działalności rolniczej wyprowadził przekonanie o jej wyłączeniu z produkcji rolnej. Tymczasem jest to ocena nieprawidłowa i sprzeczna z obowiązującymi przepisami. Jak słusznie wskazał WSA w wyżej przytoczonym wyroku według definicji zawartej w art. 4 pkt 11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych przez wyłączenie z produkcji rolnej należy traktować rozpoczęcie innego niż rolnicze użytkowania gruntów. W tym kontekście istotne znaczenie ma zatem sposób faktycznego użytkowania terenu na którym utrzymywane jest zwierzę gospodarskie, a nie wyłącznie przeznaczenie przewidziane w planie zagospodarowania. Organ nie analizował tej okoliczności mimo, że z zaświadczenia wydanego przez urząd Miasta i Gminy [...] (k. 243 t. 1/3 akt admin.) wynika, że skarżąca posiada gospodarstwo rolne, z protokołu oględzin przedmiotowej nieruchomości, że w budynku gospodarczym utrzymywane jest zwierzę gospodarskie (klacz), a także słoma i zboże (k. 246 t. 1/3), skarżąca twierdzi, że kontynuuje prowadzenie gospodarstwa rolnego istniejącego od kilkudziesięciu lat. Organ odwoławczy pominął, że obowiązuje przepis prawa materialnego, który dopuszcza kontynuację faktycznego, dotychczasowego sposobu użytkowania nieruchomości, mimo zmiany jej przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Należy wskazać, że stosownie do treści art. 35 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym który obowiązywał w dacie wydania zaskarżonej decyzji, tereny, których przeznaczenie plan miejscowy zmienia, mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnie z tym planem, chyba że w planie ustalono inny sposób ich tymczasowego zagospodarowania. Z treści tego przepisu wynika, że teren może być wykorzystywany bez przeszkód tak, jak przed wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do czasu zagospodarowania terenu zgodnie z ustaleniami planu. Tym samym właściciel nieruchomości co do zasady nie ma prawnego obowiązku dokonania zmiany sposobu zagospodarowania terenu na zgodny z przeznaczeniem określonym w miejscowym planie. Dotychczasowy sposób korzystania z nieruchomości, jak w niniejszej sprawie rolniczy, wynikający z uprzedniego przeznaczenia terenu, może być i co do zasady jest przeznaczeniem obowiązującym na terenie objętym planem. Oczywiście wynikające z powyższego przepisu domniemanie zachowania dotychczasowego sposobu zagospodarowania terenu może zostać obalone, jeżeli właściwy organ zmieniając w planie przeznaczenie terenu zawarł postanowienia określające tymczasowy sposób wykorzystania terenu do czasu zagospodarowania zgodnie z planem. Wówczas teren nie może być wykorzystywany w dotychczasowy sposób. Jeżeli jednak takiego ograniczenia nie wprowadzono, może okazać się, że do czasu, aż skarżąca zrezygnuje z prowadzenia gospodarstwa rolnego i rozpocznie inny niż rolniczy sposób użytkowania gruntu, nie będzie można uznać tej nieruchomości za wyłączoną z produkcji rolnej, a zatem podlegającą zakazowi określonemu w § 14 ust. 1 i 2 przedmiotowego regulaminu. Dlatego niewątpliwe najistotniejsza w przedmiotowej sprawie była ocena zagadnienia wyłączenia nieruchomości z produkcji rolnej związanego z oceną możliwości zachowania przez skarżącą uprawnienia do kontynuacji dotychczasowego sposobu użytkowania tej nieruchomości po wprowadzeniu zmian przeznaczenia w kolejno obowiązujących planach zagospodarowania przestrzennego. Organ odwoławczy powinien ocenić nie tylko czy skarżąca kontynuuje dotychczasowy sposób użytkowania, ale też czy zachowuje prawo do kontynuowania tego uprawnienia do czasu, aż sama zmieni sposób użytkowania gruntu, czy też utraciła to uprawnienie na skutek wprowadzenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego postanowień o tymczasowym sposobie zagospodarowania terenu. Organ takiej analizy nie przeprowadził i nie dokonał tym samym wystarczających i uprawniających do merytorycznego rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych, co doprowadziło do naruszenia prawa materialnego z uwagi na nieprawidłowe zastosowanie § 14 ust. 1 i 2 w/w regulaminu. Organ dokonał bowiem oceny jedynie wtórnej przesłanki uzasadniającej zastosowanie § 14 ust. 2 regulaminu, a więc zakazu utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenie zwartej zabudowy zajętej przez budownictwo jednorodzinne. Ocena spełnienia tej przesłanki nie uprawniała jednak do zastosowania zakazu przewidzianego w § 14 ust. 2 regulaminu. Organ nie podjął czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy, nie ustalił w sposób niebudzący wątpliwości stanu faktycznego, nie dokonał wszechstronnej i rzetelnej oceny materiału dowodowego, a także nie uzasadnił w sposób przekonujący swojego stanowiska w sprawie, naruszając art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa w zw. z art. 153 P.p.s.a. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ uwzględni ocenę prawną i wskazania zawarte powyżej, przede wszystkim wyjaśniając czy skarżąca uprawniona jest do kontynuacji dotychczasowego sposobu użytkowania terenu ze względu ustalenia zawarte w miejscowym planie zagospodarowania zarówno w poprzednim, jak też w obowiązującym i czy rozpoczęła inny niż dotychczasowy sposób użytkowania gruntu. Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło