I OZ 1238/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA - Małgorzata Jaśkowska po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1390/16, o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1390/16 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 maja 2017 r. o sygn. akt II SA/Kr 1390/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę kasacyjną J. S. od wyroku z dnia 10 lutego 2017 r. w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd I instancji wskazał, że wyrok z dnia 10 lutego 2017 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącej w dniu 22 marca 2017 r. (potwierdzenie odbioru – karta nr 107), a zatem ostatni dzień 30-dniowego terminu do złożenia skargi kasacyjnej przypadał w dniu 21 kwietnia 2017 r. Pełnomocnik skarżącej wniósł skargę kasacyjną w dniu 19 kwietnia 2017 r., ale przesłał ją bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego (koperta – karta nr 116). Z kolei NSA nadał ją do WSA w Krakowie w dniu 26 kwietnia 2017 r. (karta nr 117). Z uwagi na powyższe Sąd I instancji odrzucił skargę kasacyjną jako spóźnioną, gdyż w niniejszej sprawie ostatni dzień 30–dniowego terminu do jej wniesienia przypadał w dniu 21 kwietnia 2017 r., zaś skarga kasacyjna została złożona do właściwego sądu dopiero dnia 26 kwietnia 2017 r. Zażaleniem z dnia 24 maja 2017 r. skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła postanowienie z dnia 12 maja 2017 r., zarzucając mu naruszenie art. 177 § 1 oraz art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako ppsa), poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu wniesienia jej po upływie ustawowego terminu, podczas gdy została ona wniesiona w terminie. Jednocześnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że ustawowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej – wbrew stanowisku Sądu I instancji – został w niniejszej sprawie zachowany. Pomimo, iż skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w niniejszej sprawie nie można uznać jej za spóźnioną ze względu na fakt, iż pismo to zostało prawidłowo oznaczone. Autor zażalenia powołał się na stanowisko przedstawione w komentarzu Bogusława Dautera do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym "w sytuacji, w której adres widniejący na kopercie (tj. na przesyłce) jest błędny, a samo pismo (skarga kasacyjna) - znajdujące się w kopercie i będące częścią przesyłki - jest oznaczone (zaadresowane) prawidłowo, to takie pismo - prawidłowo oznaczone - w terminie składane w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy - Prawo pocztowe jest pismem złożonym w terminie w rozumieniu art. 83 § 3 p.p.s.a., mimo że doręczone zostało podmiotowi błędnie wskazanemu na kopercie. Przepis art. 83 § 3 p.p.s.a. stanowi o "oddaniu pisma", a nie o "oddaniu przesyłki pocztowej zawierającej pismo". Stąd też wniosek, że istotne - przy wnoszeniu pisma za pośrednictwem poczty - jest oznaczenie samego pisma, a nie przesyłki (koperty). Samo pismo poprawnie zaadresowane, niezależnie od błędnego zaadresowania koperty, w której się znajdowało, jest w terminie złożone w placówce pocztowej. O tym, że koperta, w której pismo się znajduje, nie jest częścią składową pisma, przekonuje także brzmienie art. 46 § 1-3 oraz art. 49 p.p.s.a. Przepisy te wymieniają obowiązkowe elementy pisma. Nie wynika z nich, że koperta, na której umieszczany jest adres (w tym przypadku błędny), jest częścią pisma (zob. także A. Bartosiewicz, Wniesienie pisma..., s. 10 i n.)". Zdaniem autora zażalenia przytoczony pogląd znajduje odzwierciedlenie w stanie faktycznym niniejszej sprawy i winien zostać zastosowany poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Ponadto w zażaleniu podniesiono, że w postanowieniu NSA z dnia 22 maja 2009 r., sygn. .akt II OSK 742/09 Sąd ten wskazał, iż "w sytuacji, gdy zachodzi wątpliwość co tego w jakiej dacie pismo strony (skarga) zostało złożone w siedzibie organu, należy ocenić ją na korzyść strony, uznając że dokonała ona czynności w terminie, wobec zagwarantowanego art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu." Dopuszczalność wniesienia skargi kasacyjnej należy rozpatrywać w kilku aspektach, w szczególności z punktu widzenia istnienia przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego, ustawowej dopuszczalności ze względu na rodzaj orzeczenia, zachowania przepisanej prawem formy, dochowania terminu do jej wniesienia, przymusu adwokacko-radcowskiego oraz złożenia jej przez osobę legitymowaną. Zdaniem strony skarżącej w niniejszej sprawie wymienione przesłanki zostały spełnione. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Stosownie do art. 177 § 1 ppsa skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok, w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Na tle powołanego przepisu w pierwszej kolejności należy zauważyć, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie regulują wprost skutków wniesienia skargi kasacyjnej bezpośrednio do NSA. Tym niemniej zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że nie można uznać za datę miarodajną dla ustalenia terminu wniesienia skargi kasacyjnej daty nadania przesyłki na adres sądu, który nie jest dla tej czynności procesowej właściwy – por.: R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 604 i powołane tam orzecznictwo. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela powyższe stanowisko. Z przyjętej na gruncie procedury sądowoadministracyjnej zasady pośredniego wnoszenia skargi kasacyjnej wynika obowiązek skierowania przesyłki zawierającej taki środek odwoławczy do właściwego sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, bez względu na sposób zaadresowania samego pisma procesowego. Stąd też datą wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie jest dzień nadania przesyłki przez NSA do Sądu I instancji – 26 kwietnia 2017 r. Dodatkowo odnosząc się do przywołanego w uzasadnieniu zażalenia postanowienia NSA z dnia 22 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 742/09 należy zauważyć, że zostało ono wydane na tle odmiennego stanu faktycznego. W niniejszej sprawie daty nadania przesyłki ze skargą kasacyjną do NSA, a następnie do WSA w Krakowie są bowiem jednoznaczne i niekwestionowane, nie ma więc możliwości, aby wątpliwości w tym zakresie interpretować na korzyść strony. W świetle powyższego, Sąd I instancji prawidłowo orzekł o odrzuceniu skargi kasacyjnej, dlatego nie naruszył art. 177 § 1 oraz art. 178 ppsa. Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.