I SA/Bk 400/14

WyrokWSA w Białymstoku2014-10-28

Skład orzekający: Urszula Barbara Rymarska, Andrzej Melezini, Jacek Pruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy faktury VAT wystawione przez pośrednika, który nie był faktycznym sprzedawcą towaru, mogą stanowić podstawę do zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów, jeśli podatnik wykaże rzeczywiste nabycie towarów od tego pośrednika i poniesienie wydatku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe nie wykazały w sposób przekonujący, że skarżący nie nabył towarów od T. B. i nie dokonał na jego rzecz zapłaty. Nawet jeśli T. B. był jedynie pośrednikiem i nie był właścicielem towarów, nie wyklucza to możliwości zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów, jeśli skarżący udowodnił rzeczywiste nabycie i poniesienie wydatku. Organy nie wykazały, że towary pochodziły z nieznanego źródła u skarżącego, a ustalenie sposobu rozliczenia T. B. z jego dostawcami nie jest decydujące dla skarżącego. Ponadto, organy nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego, zaniechając przesłuchania pracowników podatnika.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zaliczenia przez organy podatkowe do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych przez skarżących na zakup towarów udokumentowanych fakturami VAT wystawionymi przez T. B. Organy uznały, że faktury te nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji, ponieważ T. B. nie był faktycznym sprzedawcą, a jedynie wystawiał faktury. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną ocenę dowodów i brak wyczerpującego postępowania dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B., stwierdził, że decyzja nie może być wykonana w całości i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 października 2014 r. sprawy ze skargi J. i W. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżących J. i W. S. kwotę 3.634 zł (słownie: trzy tysiące sześćset trzydzieści cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. dokonał rozliczenia J. i W. S. podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. Organ I instancji stwierdził zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę 106.339,62 zł wynikającą z faktur wystawionych przez T. B., które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę 20.491,80 zł wynikającą z faktury dokumentującej zakup samochodu ciężarowego Nissan P., który nie został wpisany do ewidencji środków trwałych oraz zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę 420,00 zł dotyczącą opłacenia badań okresowych osób niebędących pracownikami podatnika. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżących Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z [...] stycznia 2014 r. nr [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie zachodziła potrzeba podjęcia dalszych ustaleń, czy podatnik faktycznie nabywał towary od T. B., czy poniósł wydatek na ich nabycie i czy towary te mają związek z wykonywaną działalnością. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] określił stronie zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. w kwocie 72.093,00 zł w miejsce zadeklarowanego w kwocie 31.551,00 zł. Organ podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji z 26 listopada 2013 r. J. i W. S. w odwołaniu wniesionym do Dyrektora Izby Skarbowej w B. podnieśli zarzuty w zakresie zaliczenia do kosztów wydatków przedstawionych w fakturach wystawionych przez T.B. Decyzją z [...] czerwca 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji powołując treść art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) - dalej zwanej w skrócie "u.p.d.o.f." stwierdził, że podatnik może zakwalifikować do kosztów uzyskania przychodów wydatek, który został poniesiony w celu uzyskania przychodu lub zabezpieczenia albo zachowania źródła przychodów, nie został ujęty w zamkniętym katalogu negatywnym, wymienionym w przepisie art. 23 u.p.d.o.f. oraz został prawidłowo udokumentowany. Prawidłowe udokumentowanie oznacza, iż wystawione faktury są nie tylko poprawne pod względem formalnym, ale również odzwierciedlają faktyczne zdarzenie gospodarcze. Faktura dokumentuje rzeczywisty obrót, czyli taki, w którym pomiędzy rzeczywistą sprzedażą, a jej opisem w fakturze istnieje pełna zgodność pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Tylko faktura rzetelna od strony podmiotowej i przedmiotowej daje jej odbiorcy uprawnienie do zaliczenia udokumentowanego nią wydatku do kosztów uzyskania przychodów. Zdaniem organu przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodzi, iż faktury VAT, w których jako ich wystawca figuruje T. B., nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji sprzedaży dokonanych pomiędzy wskazanymi w nich podmiotami. Nie został więc w tym przypadku spełniony niezbędny warunek, jakim jest tożsamość podmiotów wykazanych na fakturze a faktycznie dokonujących transakcji. Powyższe ustalenia potwierdza ostateczna decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. wydana wobec T. B., w której organ pierwszej instancji stwierdził, że w latach 2008-2011 T. B. nie prowadził rzeczywistej działalności gospodarczej, polegającej na dokonywaniu dostaw towarów i świadczeniu usług. Nie składał deklaracji podatkowych, nie prowadził ksiąg podatkowych, nie posiada dokumentacji dotyczącej zrealizowanych transakcji (faktur zakupu, faktur sprzedaży, rachunków, dokumentów przewozowych, magazynowych, kasowych itd.). Wprowadzał jedynie do obrotu prawnego faktury VAT, których celem było generowanie u ich odbiorców kosztów uzyskania przychodu i podatku naliczonego. Organ wskazał także na protokoły przesłuchania T. B. w charakterze strony w dniu [...] kwietnia 2012 r. i [...] września 2010 r., oświadczenia T. B. z [...] lutego 2012 r. i z [...] lutego 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że powyższe dowodzi, iż Pan T. B. nie był sprzedawcą towaru opisanego na fakturach wystawionych na rzecz W. S. Nie był on w stanie wskazać źródła pochodzenia towarów - jego zeznania w tym zakresie są ogólnikowe - jako dostawców towarów wskazuje nieokreślonych kontrahentów z zagranicy (Rosjanie, Białorusini, Litwini). Dodatkowo T. B. nie posiadał dokumentacji uprawdopodobniającej, że wskazani kontrahenci rzeczywiście istnieli i przyjeżdżali do Polski z wymienionym towarem. Wątpliwości budzą również rozbieżności w oświadczeniu T. B. w piśmie z dnia [...] lutego 2012 r. i jego zeznaniu złożonym w dniu [...] września 2010 r. W tej sytuacji trudno uznać za wiarygodne zeznania W. S., złożone [...] marca 2012 r., że nabywał od T. B. części zamienne do maszyn, wykorzystywał je w naprawach swoich maszyn, a zużyte części rozdawał przypadkowym, nieznanym osobom zajmującym się zbieraniem złomu. Skarżący dysponował towarami wymienionymi na spornych fakturach, jednakże w świetle całego materiału zgromadzonego w sprawie organ stwierdził, że były to towary pochodzące z nieznanego źródła, a T. B. nie był ich właścicielem. Na tej podstawie organ II instancji uznał, że sporne faktury nie dokumentują rzeczywistych czynności gospodarczych, albowiem nie został w tym przypadku spełniony niezbędny warunek, jakim jest tożsamość podmiotów wykazanych na fakturze i faktycznie dokonujących transakcji. Nie dają zatem prawa stronie do zaliczenia udokumentowanych nimi wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Dyrektor Izby Skarbowej powołując art. 193 § 1, 4 i 5 o.p. stwierdził nieprawidłowości dotyczące ujęcia przez skarżącego w podatkowej księdze przychodów i rozchodów wydatków udokumentowanych wystawionymi przez T. B. fakturami VAT stwierdzającymi czynności, które nie zostały dokonane. Świadczy to o nierzetelności podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Organ odwoławczy podzielił także pozostałe ustalenia organu I instancji dotyczące zawyżenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę wynikającą z faktury dokumentującej zakup samochodu ciężarowego Nissan P. oraz kwotę dotyczącą opłacenia badań okresowych osób niebędących pracownikami podatnika. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku J. i W. S. wnieśli o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. w części nieuznania za koszt uzyskania przychodu wydatków w kwocie 106.339,62 zł z tytułu nabycia towarów udokumentowanych fakturami VAT wystawionymi przez T. B., nieuznania za koszt uzyskania przychodu wydatków w kwocie 420 zł z tytułu pracowniczych badań lekarskich oraz nieuznania za koszt uzyskania przychodu wydatku w kwocie 20.491,80 zł z tytułu zakupu samochodu ciężarowego Nissan P. Skarżący zarzucili naruszenie: 1) art. 122, art. 180, art.187 § 1 oraz art. 191 o.p., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności poprzez sprzeczną ocenę materiału dowodowego, zmianę stanowiska co do oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, oparcie w przeważającej części postępowania podatkowego i uzasadnienia skarżonej decyzji na dowodach zebranych w postępowaniu podatkowym prowadzonym wobec T. B. w sprawie podatku od towarów i usług oraz pozorne ponowne rozpatrzenie sprawy, 2) art. 121 o.p. poprzez zmianę oceny materiału dowodowego oraz zmianę stanowiska (uznania) stanowiącego podstawę nieuznania za koszt uzyskania przychodu wydatków z tytułu zakupu towarów udokumentowanych fakturami VAT wystawionymi przez T. B., pomimo, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie uległ zmianie, 3) art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym w 2010 r. poprzez nieuznanie za koszt podatkowy wydatków z tytułu zakupu towarów udokumentowanych fakturami VAT wystawionymi przez T. B. z uwagi, iż wystawione faktury nie dokumentują rzeczywistych czynności gospodarczych bowiem nie został spełniony warunek jakim jest tożsamość podmiotów wykazanych na fakturze i faktycznie dokonujących transakcji, w sytuacji gdy faktycznie W. S. nabywał towary od T. B., wykorzystywał je w działalności gospodarczej i wystawione faktury dokumentują transakcję rzeczywistą, 4) art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez nie uznanie za koszt podatkowy wydatków z tytułu pracowniczych badań lekarskich w kwocie 420 zł, podczas gdy skarżący faktycznie poniósł te wydatki i wydatki te dotyczyły osób, które zgłosiły się do pracy w działalności gospodarczej skarżącego, a następnie pracy tej nie podjęły, 5) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 5a pkt 19, art. 5c, art. 22 ust. 8, art. 22a ust. 1 pkt 2, art. 22d ust. 2, art. 22h ust. 1 pkt 1 i pkt 4, art. 22i ust. 1, art. 22j ust. 1 pkt 2, art. 22k ust. 7 i ust. 8 u.p.d.o.f. poprzez uznanie, iż wydatek na nabycie samochodu ciężarowego Nissan P. jest wydatkiem na zakup środka trwałego, a skarżący korzystał z amortyzacji jednorazowej, w sytuacji gdy samochód nie był zakwalifikowany przez skarżącego jako środek trwały ze względu na przewidywany okres używania w działalności gospodarczej krótszy niż 1 rok, 6) art. 193 § 2 i § 4 o.p. poprzez uznanie - wbrew stanowi faktycznemu - ksiąg podatkowych podatnika za nierzetelne, 7) z ostrożności procesowej art. 23 § 2 o.p. poprzez nieuwzględnienie w rachunku dochodu faktycznie zużytych w działalności gospodarczej skarżącego towarów nabytych od T. B., w tym środka trwałego wpisanego do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zdaniem Sądu organ nie wykazał, że w sprawie zachodziły podstawy do zakwestionowania prawa podatnika do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych fakturami wystawionymi przez T. B. Oceniając te zagadnienie należy wskazać, że zgodnie z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy. Dla uznania danego wydatku za koszt podatkowy niezbędne jest zatem, aby wydatek ten miał związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, aby został faktycznie poniesiony, by nastąpiło to w celu uzyskania przychodu lub zabezpieczenia albo zachowania źródła przychodów, a ponadto by został on należycie udokumentowany. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie. Niewątpliwie nie wystarcza więc samo udokumentowanie wydatku, konieczne jest rzeczywiste zaistnienie zdarzenia gospodarczego opisanego w dokumencie stwierdzającym poniesienie wydatku. Wydatek uznawany jest za koszt uzyskania przychodów, gdy obejmuje transakcje faktyczne, dokonane między wykazanymi w fakturze sprzedawcą i nabywcą. Jeżeli faktura nie dokumentuje żadnej rzeczywistej transakcji dokonanej między tymi podmiotami, wykazany w niej wydatek nie może stanowić kosztów uzyskania przychodów. Trzeba przy tym zauważyć, że faktura nie może być uznana za jedyny dowód poniesienia wydatku stanowiącego koszt uzyskania przychodu. Okoliczności poniesienia wydatku i sam fakt jego poniesienia mogą być przez podatnika wykazywane także innymi dowodami. Ciężar dowodu w tym zakresie obciąża podatnika. W kontrolowanej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej zgodził się z organem I instancji, że W. S. mógł nabyć części do maszyn i inne towary wymienione na 16 fakturach wystawionych w okresie wrzesień – grudzień 2010 r. przez T. B. oraz dokonywał zapłaty za dostarczone towary. Zdaniem organu nie oznacza to jednak, że skarżącemu przysługuje prawo zaliczenia wydatków opisanych w tych fakturach do kosztów uzyskania przychodów. W rozpatrywanym przypadku nie został bowiem spełniony warunek tożsamości podmiotów wykazanych na fakturach i faktycznie dokonujących transakcji w części dotyczącej sprzedawcy. Wprawdzie w fakturach jako sprzedawca widnieje firma Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe T. B., natomiast faktycznymi dostawcami towaru byli kontrahenci z krajów Europy Wschodniej. Rola T. B. sprowadzała się jedynie do wystawienia faktur, za co pobierał wynagrodzenie w wysokości 1%. Oceniając te twierdzenia w pierwszej kolejności trzeba zauważyć, że organy zasadniczo potwierdziły spełnienie przesłanek niezbędnych do zaliczenia spornych wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Otóż wyraźnie wskazano, że W. S. nabył części do maszyn i inne towary, dokonał za nie zapłaty, co zostało udokumentowane w fakturach wystawionych przez T. B. Nie kwestionowano też, że skarżący poniósł te wydatki w celu uzyskania przychodu. Przedmiotowe wydatki zakwestionowano jednak uznając, że T. B. nie był sprzedawcą towaru opisanego na fakturach, sprzedawcami tymi faktycznie byli bowiem nieokreśleni kontrahenci zza granicy (Rosjanie, Białorusini, Litwini). Jak wskazano na wstępie, ustalenie, że dany podmiot jedynie wystawia faktury, natomiast rzeczywistym sprzedawcą towaru jest inny podmiot, może stanowić podstawę do tego by nie uznać wydatków udokumentowanych takimi fakturami za koszty uzyskania przychodu. Konieczna przy tym jest jednak uwaga, że takie ustalenie nie uchyla obowiązku organu do oszacowania kosztów uzyskania przychodów, jeżeli podatnik wykaże, że poniósł wydatek na rzecz innego podmiotu, niż określony w fakturze i spełnione są pozostałe wymogi z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. W kontrolowanej sprawie nie wykazano jednak w sposób przekonujący, że skarżący nie nabył towarów od T. B. i nie dokonał na jego rzecz zapłaty za te towary. Z zeznań T. B. i W. S. wynika, że T. B. dostarczał W. S. towary wymienione w fakturach, a W. S. dokonywał zapłaty za te towary w formie gotówkowej na rzecz T. B.. Strony transakcji potwierdziły zatem dokonanie sprzedaży spornych towarów. Organ nie kwestionuje, że skarżący dokonywał zapłaty za zakupione towary na rzecz T. B. Organ podnosi jednak, że T. B. w większości przypadków nie był właścicielem zbywanych towarów. Rzeczywiście w składanych zeznaniach T. B. podawał, że część towarów była przywożona przez obcokrajowców, zeznał, że "... tutaj byłem typowym pośrednikiem dostawałem pieniądze od Pana S. wystawiałem fakturę VAT 1% kwoty faktury zatrzymywałem dla siebie resztę pieniędzy przekazywałem dla tych ruskich". T. B. określa te towary, jako towary, których nie był właścicielem. Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom organu, zeznania te nie zaprzeczają, że T. B. dostarczał towary W. S., wystawiał na tę okoliczność faktury i otrzymywał zapłatę. Organ nie wskazuje dowodów, że towary te dostarczały skarżącemu w rzeczywistości inne podmioty, a rola T. B. ograniczała się jedynie do pośrednictwa. Nieuprawnionym wydaje się dosłowne odczytywanie przywołanych zeznań i sprowadzanie roli T. B. do pośrednictwa, podobnie jak wskazywanie, że T. B. nie był właścicielem tych towarów. W ocenie tych zeznań nie można pomijać, że T. B. dążył do uniknięcia konsekwencji podatkowych ujawnionej działalności starając się zminimalizować uzyskiwany obrót. W jednym zdaniu podaje on, że nigdy nie dostał takich pieniędzy (tj. 470 tys. zł od W.S.), w kolejnym, że pieniądze te przekazywał kontrahentom, zatrzymując 1 % tych kwot. Z punktu widzenia prawa skarżącego do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na rzecz T. B. nie ma znaczenia sposób rozliczenia T. B. z osobami, które dostarczały mu towarów, a w istocie to wynika z zeznań T. B. Co więcej nie ma też znaczenia określenie źródła pochodzenia tych towarów, czyli sposobu ich uzyskania przez T. B. W. S. nie może bowiem ponosić konsekwencji braku możliwości ustalenia tych okoliczności, ze względu niewyjawienie ich przez T. B. Z punktu widzenia skarżącego istotnym pozostaje jedynie, że na etapie transakcji pomiędzy nim, a T. B. doszło do rzeczywistej sprzedaży towarów. W. S. na gruncie prawa do rozliczenia kosztów uzyskania przychodów może ponosić jedynie konsekwencje wynikające ze stwierdzenia, że zaliczył on do tychże kosztów wydatki dotyczące nabycia towarów pochodzących z nieznanego źródła, czyli których pochodzenia nie może wykazać. Sporne towary nie są jednak w tym znaczeniu towarami pochodzącymi z nieznanego źródła, pochodzą one od T. B. Nie mają w tym kontekście znaczenia rozważania organu, czy część towarów sprzedawanych przez T. B. stanowiła pozostałość po prowadzonej przez niego wcześniej działalności gospodarczej. Decydujące jest nie ustalenie źródła pochodzenia tych towarów u T. B., a ustalenie tego źródła u W. S. Dla możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kwot wynikających z faktur wystawionych przez T. B., nie może mieć też przesądzającego znaczenia ostateczna decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z [...] stycznia 2013 r. wydana wobec T. B. w zakresie podatku od towarów i usług. W decyzji tej stwierdzono, że w latach 2008-2011 T. B. nie prowadził rzeczywistej działalności gospodarczej, polegającej na dokonywaniu dostaw towarów i świadczenia usług, lecz jedynie wprowadzał do obrotu prawnego tzw. puste faktury. Decyzja ta może być traktowana tylko jako jeden z dowodów w niniejszej sprawie, który podlega ocenie łącznie z pozostałymi dowodami. Nadto ustalenia w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług dotyczące sprzedawcy towaru nie mogą być wprost przekładane na rozliczenie podatku dochodowego od osób fizycznych jego odbiorcy. W tej ostatniej sprawie organ, oceniając możliwość zaliczenia wydatków wynikających z transakcji dokonanych między tymi podmiotami do kosztów uzyskania przychodów winien kierować się wyłącznie zasadami określonymi w art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. Przy ocenie tego dowodu trudno pominąć, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. w swojej decyzji stwierdza, że "nawet jeżeli przyjąć hipotezę, że takowy obrót (tj. dotyczący sprzedaży części na rzecz W. S. – przypis Sądu) rzeczywiście miał miejsce, należałoby stwierdzić, że był to obrót towarem z nieznanego źródła, a Pan nie był właścicielem tego towaru.". Organ podatkowy nie wykluczył zatem, że miała miejsce sprzedaż towarów przez T. B. na rzecz W. S. Oceniając zaskarżoną decyzję warto przywołać jeszcze jeden cytat. Otóż Dyrektor Izby Skarbowej w B. w pierwszej wydanej w sprawie decyzji z [...] stycznia 2014 r. wskazał: "W ocenie Dyrektora tut. Izby zgromadzony materiał jednoznacznie nie przesądza, iż p. S. nie nabył wymienionych na kwestionowanych fakturach towarów. Przedstawione przez organ okoliczności wskazujące, iż p. B. nie dokonał faktycznie kwestionowanej sprzedaży towarów na rzecz p. S. są na tym etapie nieprzekonujące. Sam bowiem fakt braku rejestracji, nie prowadzenia dokumentacji, nie przesądza jeszcze, iż do transakcji nie doszło. Również jednoznacznie nie świadczy o tym wydana w stosunku do p. B. decyzja.". Oczywiście organ ma prawo do zmiany stanowiska wyrażonego w sprawie, zwłaszcza gdy przemawiają za tym nowe ujawnione dowody. Jednakże w tej konkretnej sprawie żadne nowe dowody nie zostały uzyskane, organ zaś dokonał całkowicie odmiennej oceny zebranego materiału dowodowego. Takie postępowanie, z jednej strony budzi wątpliwości co do prawidłowej realizacji zasady prawdy obiektywnej z art. 122 o.p., z drugiej strony daje podstawy do stwierdzenia naruszenia zasady budzenia zaufania do organów podatkowych wyrażonej w art. 121 § 1 o.p. Niezrozumiałe jest odstąpienie od przeprowadzenia w sprawie dowodu z przesłuchania pracowników podatnika na okoliczność nabycia przez skarżącego spornych towarów. Potrzebę rozważenia przeprowadzenia takiego dowodu zauważył Dyrektor Izby Skarbowej w B. w decyzji z [...] stycznia 2014 r. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. w decyzji z [...] kwietnia 2014 r. uznał, że dowód ten nie przesądzi o ustaleniu wskazanej kwestii. Zatrudnieni pracownicy zajmowali się bowiem pracą w lesie, co wynika z zeznań W. S., wątpliwe jest zatem, by byli oni obecni przy dokonywaniu zakupów przez skarżącego i posiadali wiedzę na temat wykorzystania nabytych części w prowadzonej przez niego działalności. Dyrektor Izby Skarbowej zaakceptował te stanowisko utrzymując w mocy decyzję organu I instancji. Przedstawiona argumentacja, jaka legła u podstaw zaniechania przeprowadzenia dowodu z przesłuchania pracowników podatnika, narusza art. 122 i art. 187 § 1 o.p. Zgodnie z art. 122 o.p. w toku postepowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Organy podatkowe, kierując się zasadą dochodzenia do prawdy materialnej, mają w toku postępowania obowiązek podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Nieprawidłowe, czy niepełne ustalenie stanu faktycznego stanowi wadę decyzji uzasadniającą jej uchylenie. Podstawowym narzędziem realizacji zasady prawdy obiektywnej jest postępowanie dowodowe, w ramach którego, zgodnie z art. 187 § 1 o.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organy tymczasem dysponując możliwością przeprowadzenia dowodu zaniechały tego dokonując bezpodstawnego założenia, że nie przyczyni się on do wyjaśnienia sprawy. To, że pracownicy skarżącego zajmowali się pracą w lesie, nie wyklucza dysponowania wiedzą, że nabywał on części do obsługiwanych przez nich maszyn i wykorzystywał je w dokonywanych naprawach (co też mogło odbywać się w lesie). W tych okolicznościach nie można się zgodzić, że przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodzi, iż faktury VAT, w których jako ich wystawca figuruje T. B. nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji sprzedaży dokonanych pomiędzy wskazanymi w nich podmiotami. Zebrane dotychczas dowody nie pozwalają na podjęcie takiego rozstrzygnięcia, a zatem zakwestionowanie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kwot wynikających z tych faktur. Dokonując oceny zebranego materiału dowodowego organ przekroczył granice swobodnej oceny dowodów (art. 191 o.p.). W konsekwencji nieuwzględnienie przedmiotowych wydatków w kosztach uzyskania przychodów stanowi podstawę do uznania skuteczności zarzutu naruszenia przez organ w tym zakresie art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. Nie mogły stanowić natomiast podstawy do uwzględnienia skargi zarzuty dotyczące naruszenia art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez nie uznanie za koszt podatkowy wydatków z tytułu pracowniczych badań lekarskich oraz naruszenia art. 5a pkt 19, art. 5c, art. 22 ust. 8, art. 22a ust. 1 pkt 2, art. 22d ust. 2, art. 22h ust. 1 pkt 1 i pkt 4, art. 22i ust. 1, art. 22j ust. 1 pkt 2, art. 22k ust. 7 i ust. 8 u.p.d.o.f. poprzez uznanie za taki koszt wydatku na nabycie samochodu ciężarowego Nissan P. Stawiając te zarzuty skarżący powołał się na nowe okoliczności, które nie były podnoszone w toku postępowania podatkowego. Nie można zatem skutecznie stawiać organom podatkowym zarzutu, że okoliczności tych nie uwzględniły. Dopiero w skardze W. S. podniósł, że wydatki na badania medyczne pracowników dotyczyły także osób, które zgłosiły się do pracy, a następnie jej nie podjęły. Podobnie w skardze skarżący wywodzi, że samochód Nissan P. nie był zakwalifikowany jako środek trwały ze względu na przewidywany okres używania w działalności gospodarczej krótszy niż 1 rok. Kwestie te będą mogły być jednak poddane rozważeniu przez organ podatkowy ze względu na uchylenie skarżonej decyzji ze wskazanych wyżej innych powodów. Skarżący będzie miał zatem możliwość argumentowania tego stanowiska w ramach postępowania podatkowego. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. W oparciu o art. 152 tejże ustawy Sąd orzekł, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Rozpoznając ponownie sprawę organ winien uwzględnić ocenę prawną zawartą w niniejszym orzeczeniu. Organ w szczególności winien rozważyć, czy w sprawie zachodzi potrzeba przeprowadzenia dodatkowych dowodów w celu weryfikacji prawidłowości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych fakturami wystawionymi przez T. B. Organ winien też odnieść się do twierdzeń skarżącego dotyczących wydatków z tytułu pracowniczych badań lekarskich oraz wydatków na nabycie samochodu ciężarowego Nissan P.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło