IV SA/Po 1161/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz Sędziowie WSA Tomasz Grossmann WSA Józef Maleszewski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na uchwałę Rady Gminy Tarnowo Podgórne z dnia 27 czerwca 2000 r., nr XXXVI/276/2000 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę Stowarzyszenie [...] (dalej jako Stowarzyszenie) w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm., dalej jako u.s.g.) wniosło skargę na uchwałę nr XXXVI/276/00 Rady Gminy Tarnowo Podgórne z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów działalności gospodarczej we wsi Baranowo, ul. Szamotulska-Klonowa, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że działalność statutowa Stowarzyszenia odpowiada działalności Rady Gminy podejmowanej poprzez stanowienie planów miejscowych, a na gminie ciąży obowiązek konsultowania z organizacjami pozarządowymi, w tym również ze skarżącym Stowarzyszeniem, projektów planów miejscowych. W przedmiotowej sprawie organy gminy nie spełniły tego obowiązku i naruszyły powszednie obowiązujące przepisy prawa: 1) przepis art. 18 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999, Nr 15, poz. 139 z późn. zm., dalej jako u.z.p.) poprzez brak zamieszczenia ogłoszenia o wyłożeniu projektu przedmiotowego planu miejscowego do publicznego wglądu w prasie miejscowej, gdyż pismo "Sąsiadka - Czytaj" nie wyczerpuje znamion prasy; 2) przepis art. 18 ust. 2 pkt 6 u.z.p. poprzez brak zachowania wymogu wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu na okres przynajmniej 21 dni i wadliwe obliczanie tegoż terminu poprzez wliczenie do terminu również dni wolnych; 3) przepisy art. 18 ust. 2 pkt 2 oraz art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. e u.z.p. poprzez brak zawiadomienia o przystąpieniu do sporządzenia planu, a następnie brak uzgodnienia projektu planu z Komendantem właściwego Oddziału Straży Granicznej; 4) przepis art. 10 ust. 1 pkt 3 u.z.p. poprzez określenie zasad obsługi w zakresie infrastruktury technicznej bez wyznaczenia linii rozgraniczających tereny przeznaczone do realizacji celów publicznych oraz tereny infrastruktury technicznej; 5) przepis art. 10 ust. 1 u.z.p. poprzez poczynienie przepisami § 10 ust. 1, 5, 7 skarżonej uchwały ustaleń niebędących ani obligatoryjnym ani fakultatywnym przedmiotem ustaleń planu miejscowego; 6) przepis art. 10 ust. 1 pkt 6 u.z.p. poprzez brak określenia wskaźnika intensywności zabudowy. Stowarzyszenie wskazało że zaskarżoną uchwałą naruszono ww. powszechnie obowiązujące przepisy prawne, uniemożliwiając Stowarzyszeniu gwarantowany przepisami prawnymi udział w procedurze sporządzania skarżonego planu miejscowego. Jednocześnie wskazane uchybienia negatywnie wpływają na stan ładu przestrzennego, którego ochrona jest głównym celem statutowej działalności Stowarzyszenia. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Tarnowo Podgórne wniosła o oddalenie skargi. Podniosła, że Stowarzyszenie nie wskazało i nie wykazało jakiego interesu prawnego Stowarzyszenia dotyczy skarżona uchwała. Poza odniesieniem się do zarzutów wyartykułowanych w skardze podniesiono, że Stowarzyszenie zostało zarejestrowane 7 października 2013 r., stąd nieuzasadniony jest zarzut dotyczący braku konsultacji projektu planu ze skarżącym Stowarzyszeniem. W procedurze planistycznej Stowarzyszenie nie mogło brać udziału, bo nie istniało. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - określanej dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt. 5 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5, stwierdza nieważność aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Kontrola skargi wniesionej na uchwałę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. polega w pierwszej kolejności na sprawdzeniu czy skarga wypełnia wymogi formalne takie jak: charakter sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia, uprzednie wezwanie do usunięcia zarzucanego naruszenia, zachowanie terminu do wniesienia skargi. Po stwierdzeniu, że wymogi formalne zostały spełnione, Sąd bada legitymację skarżącego do jej wniesienia i dopiero ustalenie, że ten warunek został spełniony, pozwala Sądowi przystąpić do merytorycznej oceny zasadności zarzutów skargi. Przedmiotem zaskarżenia w kontrolowanej sprawie jest uchwała Rady Gminy Tarnowo Podgórne nr XXXVI/276/00 z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów działalności gospodarczej we wsi Baranowo, ul. Szamotulska-Klonowa. Skarżona uchwała należy do kategorii spraw wymienionych w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) i zaskarżony akt podlega kontroli sądowej. Rozpoznawana skarga została wniesiona po uprzednim bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa; wezwanie wpłynęło do siedziby organu w dniu 31 lipca 2014 r. Odpowiedź na wezwanie została wysłana w dniu 2 września 2014 r. i dwukrotnie awizowana. Skarga została wniesiona w prawidłowym trybie i w terminie. Legitymacja do wniesienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego do Sądu administracyjnego przysługuje nie temu, kto ma w tym interes prawny, ale temu, czyj interes prawny został naruszony skarżonym rozstrzygnięciem (wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 476/04, ONSAiWSA 2005, Nr 1, poz. 2). Naruszenie interesu prawnego podmiotu składającego taką skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, musi więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego. Wskazać należy, iż w wyroku z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02 (OTK-A 2003 Nr 8, poz. 4) Trybunał Konstytucyjny zauważył, że skarga na podstawie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Podstawą zaskarżenia jest bowiem równocześnie naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy, ewentualnie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą w inny sposób prawnie związany. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że każdy skarżący, składając skargę w trybie art. 101 u.s.g. musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną przezeń uchwałą, to znaczy, iż zachodzi związek polegający na tym, że uchwała narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) jego interes prawny lub uprawnienie, albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka określonej wspólnoty samorządowej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004/7/114). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2451, nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (porównaj: wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, Lex nr 81964). W wyroku tym sąd wskazał, również, iż na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, nie wynikłym z przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Podsumowując stwierdzić należy, że przymiot strony w postępowaniu kwestionującym legalność uchwały z zakresu administracji publicznej kształtowany jest na innych zasadach, aniżeli w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami k.p.a. Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) zaskarżonej uchwały. Ocena ta zaś dotyczy rodzaju naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego w zależności od tego skarga może lub nie może być uwzględniona. W przypadku wniesienia skargi na podstawie art. 101 u.s.g. istotne znaczenia dla określenia granic rozstrzygania w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a ma interes prawny podmiotu kwestionującego uchwałę. Wykazanie przez skarżącego naruszenia jego interesu prawnego jest nie tylko warunkiem skutecznego wniesienia skargi, ale też determinuje zakres merytorycznej kontroli zaskarżonego aktu. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie Stowarzyszenie nie wykazało naruszenia prawa mającego bezpośredni wpływ na jego własną indywidualną sytuację prawną, zarówno w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa jak i w skardze. Ogólnikowe stwierdzenie o naruszeniu interesu prawnego Stowarzyszenia nie spełnia wymogu udowodnienia legitymacji do złożenia skargi. Podmiot wnoszący skargę winien wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia, polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją. Należy wskazać, że Stowarzyszenie zarejestrowano w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 7 października 2013 r., natomiast zaskarżoną uchwałę podjęto w 2000 r. i brak jest bezpośredniego wpływu na prawa i obowiązki skarżącego, które by wynikały z konkretnej normy prawnej. W dniach 17.02.2015 r. i 20.02.2015 r. do Sądu wpłynęły pisma Stowarzyszenia zawierające wniosek o zawieszenie postępowania. Późniejsze z pism zawierało też sprecyzowanie wniosku: zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia pierwszych spraw kasacyjnych, jakie Stowarzyszenie będzie wnosić do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazana przez stronę skarżącą okoliczność (zamiar zaskarżenia rozstrzygnięć Sądu w analogicznych sprawach) nie może uzasadniać zawieszenia postępowania. Nie stwierdzając przesłanek do uwzględnienia wniosku, Sąd na rozprawie dnia 26 lutego 2015 r. oddalił wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego. Brak legitymacji do złożenia skargi powoduje, że skarga Stowarzyszenia podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Powyższe powoduje, że nie zachodzi potrzeba oceny zarzutów skargi wskazujących na naruszenie przepisów przez Radę Gminy Tarnowo Podgórne przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały.