I GSK 1580/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-12-06

Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Hanna Kamińska, Arkadiusz Tomczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest zmniejszenie stawki dotacji w trakcie roku budżetowego, jeśli pierwotna wysokość dotacji została ustalona na podstawie przewidywanych wydatków, a faktyczne wydatki okazały się niższe?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy administracji publicznej prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o finansach publicznych i ustawy o systemie oświaty. Sąd stwierdził, że dotacja pobrana w nadmiernej wysokości podlega zwrotowi wraz z odsetkami, a jej wysokość może być korygowana w oparciu o faktycznie poniesione wydatki, nawet po jej wypłaceniu, jeśli pierwotne ustalenie opierało się na prognozach.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia przez Starostę Zgierskiego kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości przez Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych A w Z., dla którego organem prowadzącym była A Sp. z o.o. w Ł. Dotacja została udzielona w 2015 roku. Po ustaleniu faktycznych wydatków bieżących na jednego ucznia przez Gminę Miasta Łodzi, okazało się, że dotacja wypłacona przez Powiat Zgierski była wyższa niż powinna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi uchyliło decyzję Starosty w części dotyczącej odsetek, ale utrzymało ustalenie o nadmiernej wysokości dotacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A Sp. z o.o. w Ł. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia del. WSA Arkadiusz Tomczak Protokolant Bartosz Barczyk po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A Sp. z o.o. w L od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Łd 1046/16 w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w L na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oddala skargę kasacyjną. Votum separatum Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 1046/16 oddalił skargę A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia niepodatkowej należności budżetowej o charakterze publiczno-prawnym z tytułu zwrotu części dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z [...] marca 2016r. Starosta Zgierski ustalił kwotę dotacji pobranej w nadmiernej wysokości wynoszącej 16.216,41 zł, udzielonej Liceum Ogólnokształcącemu dla Dorosłych A w Z., dla którego organem prowadzącym jest A Spółka z o.o. z siedzibą w Ł. W pkt 2 decyzji wskazano datę naliczania odsetek jak od zaległości podatkowych – od dnia 27 lutego 2016r., tj. od 16 dnia po otrzymaniu pisma stwierdzającego pobranie dotacji w nadmiernej wysokości. W uzasadnieniu wskazano, że Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w Z. (dla którego organem prowadzącym jest A Sp. z o.o. w Ł.) posiadało uprawnienia szkoły publicznej od dnia 1 września 2010r. W związku z treścią art. 90 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U z 2015r. poz. 2156 ze zm., dalej: "ustawa o systemie oświaty", lub "u.s.o.") oraz § 2 pkt 2 uchwały Nr XLIV/459/14 Rady Powiatu Zgierskiego, w grudniu 2014 r. Powiat Zgierski wystąpił do miasta na prawach powiatu - Gminy Miasta Łodzi z prośbą o podanie planowanych miesięcznych wydatków bieżących przypadających na jednego słuchacza w 2015 roku w przedmiotowym liceum. W dniu 26 stycznia 2015 r. Urząd Miasta Łodzi, Departament Spraw Społecznych, Wydział Edukacji poinformował iż ww. wydatki wynoszą 293,47 zł miesięcznie. Informacji o wydatkach w powyższej wysokości udzielono też w kolejnych pismach z dnia 9 czerwca 2015r. oraz 15 października 2015r. Wyjaśniono, że stosując się do art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty w okresie od stycznia do września 2015 r. kwota dotacji na jednego ucznia w liceum ogólnokształcącym dla dorosłych kształcącym w systemie zaocznym była wypłacona w wysokości 146,73 zł na jednego ucznia, następnie w październiku nastąpiło wyrównanie stawki dotacji do poziomu 146,74 zł (50% z kwoty 293,47 zł). W 2015 roku dla Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych A w Z. wypłacono dotacje dla 1643 słuchaczy, dla każdego kwota dotacji wyniosła 146,74 zł miesięcznie. Suma dotacji wypłaconej przez Powiat Zgierski w 2015 r. dla przedmiotowej szkoły wyniosła 241 093,82 zł. W styczniu 2016r. kolejny raz wystąpiono do Gminy Miasta Łódź z prośbą o podanie wysokości wydatków faktycznie poniesionych w 2015r. na prowadzenie liceum ogólnokształcącego dla dorosłych kształcącego w trybie zaocznym. W odpowiedzi Urząd Miasta Łodzi, Departament Spraw Społecznych, Wydział Edukacji poinformował iż ww. wydatki wyniosły 273,73 zł miesięcznie. Na tej podstawie obliczono, że faktyczna kwota dotacji dla liceum ogólnokształcącego dla dorosłych kształcącego w trybie zaocznym powinna wynieść 136,87 zł. W związku z powyższym różnicę wynoszącą 9,87 zł (tj. 146,74 zł - 136,87 zł) pomnożono przez liczbę uczniów liceum i w efekcie uzyskano kwotę 16.216,41 zł stanowiącą dotację pobraną w nadmiernej wysokości. Pismem z [...] lutego 2016 r. poinformowano Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych A w Z. o konieczności zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej ilości wraz z wyjaśnieniem i wyliczeniem kwoty podlegającej zwrotowi. Powyższe pismo doręczono w dniu 11 lutego 2016. W odpowiedzi dyrektor szkoły Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych A w Z. z [...] lutego 2016 r. poinformował, że szkoła nie może uczynić zadość żądaniu, wskazując iż otrzymana dotacja w 2015 roku została wydatkowana w dobrej wierze, w sposób zgodny z prawem i brak było możliwości zwrotu wskazanej kwoty, gdyż szkoła już tych środków nie posiadała. W tym stanie rzeczy, za dzień stwierdzenia dotacji pobranej w nadmiernej wysokości uznano dzień otrzymania przez organ prowadzący Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych A w Z. pisma informującego o konieczności zwrotu dotacji w kwocie 16216,41 zł tj. 11 lutego 2016. W związku z tym uznano, że odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowej naliczać należy od dnia 27 lutego 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi po rozpatrzeniu odwołania A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. decyzją z [...] września 2016r. uchyliło decyzję Starosty Zgierskiego w części dotyczącej odsetek (pkt 2) i ustaliło, że odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych od kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości są naliczane od dnia następującego po upływie 15 dni od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko starosty Zgierskiego, że dotacja udzielona w 2015r. z budżetu Powiatu Zgierskiego na dofinansowanie realizacji zadań Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych A w Z., wypłacona A Sp. z o.o. w Ł. w części odpowiadającej kwocie 16.216,41 zł została pobrana w nadmiernej wysokości. Zdaniem organu odwoławczego dopiero określenie w formie indywidualnego aktu administracyjnego wysokości należności obciążającej stronę i doręczenie jej tego aktu oznacza stwierdzenie pobrania dotacji lub jej części w nadmiernej wysokości i dopiero po upływie 15 dnia od tej daty powinny być naliczane odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. WSA w Łodzi oddalił skargę spółki A. W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania są chybione, bowiem wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały dostatecznie wyjaśnione. WSA wskazał przy tym, że nie były one w istocie sporne. W toku postępowania ustalono zarówno wysokość dotacji wypłaconej w 2015r., ilość słuchaczy uczęszczających na zajęcia w tym roku, jak i wysokość wydatków bieżących poniesionych w 2015r. na jednego słuchacza w liceum ogólnokształcącym dla dorosłych, kształconych się w systemie zaocznym w Łodzi (informacja Urzędu Miasta Łodzi Departament Spraw Społecznych Wydział Edukacji z dnia 4 lutego 2016r.). Nie było też sporne, że Powiat Zgierski nie był organem prowadzącym dla liceum ogólnokształcącego dla dorosłych i w tej sytuacji dla wyliczenia wysokości dotacji przyjęto wysokość bieżących wydatków ponoszonych na prowadzenie takiej szkoły przez najbliższy powiat (Łódź). Strona skarżąca nie sprecyzowała ponadto, jakie okoliczności faktyczne wymagały bliższego wyjaśnienia. WSA odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady instancyjności, stwierdził, że SKO w Łodzi nie naruszyło tej zasady rozpoznając odwołanie strony i ustosunkowując się do poniesionych przez stronę zarzutów. Okoliczność, że organ odwoławczy podzielił ustalenia i ocenę zawartą w decyzji Starosty Zgierskiego nie oznacza jeszcze, że zasada dwuinstancyjności została naruszona. Dalej Sąd wskazał, że uzasadnienie prawne decyzji SKO w Łodzi zawierało wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa, w związku z czym zarzut naruszenia art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. był bezzasadny. WSA podniósł, że organy obu instancji w uzasadnieniach decyzji powołały się na przepis § 2 pkt 2 oraz § 9 ust. 3 uchwały Nr XLIV/459/14 Rady Powiatu Zgierskiego z dnia 28 lutego 2014r. w sprawie ustalenia i trybu udzielania i rozliczania dotacji szkołom i placówkom niepublicznym oraz publicznym niezaliczonym do sektora finansów publicznych, a także trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania. Podstawę prawną do ustalenia kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w decyzji stanowił przepis art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 885 ze zm., dalej "ufp"), który został powołany w sentencjach decyzji organu I oraz organu II instancji. Zdaniem Sądu, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego i dokonanych ustaleń organy obu instancji prawidłowo oceniły, że kwota 16.216,41 zł stanowiła dotację pobraną w nadmiernej wysokości w rozumieniu powyższego przepisu. Również za nietrafny uznał WSA zarzut naruszenia art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty, bowiem zgodnie z tym przepisem, w przypadku braku na terenie powiatu szkoły publicznej danego typu i rodzaju, podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę lub powiat na prowadzenie szkoły publicznej tego typu lub rodzaju. Jak wskazał dalej WSA, zasady udzielania i rozliczania dotacji szkołom ogólnokształcącym dla dorosłych określone w uchwale Nr XLIV/459/14 rady Powiatu Zgierskiego z dnia 28 lutego 2014r. nie uległy zmianie w okresie pobierania dotacji przez A Sp. z o.o. w Ł. Spółka skarżąca powinna znać zatem te zasady i mieć świadomość, że zgodnie z regulacjami powyższej uchwały ostateczne rozliczenie dotacji następuje w terminie do 31 marca roku następującego po roku udzielenia dotacji. Zgodne zatem z prawem było zmniejszenie stawki dotacji w oparciu o pismo Wydziału Edukacji w Departamencie Spraw Społecznych Urzędu Miasta Łodzi z 4 lutego 2016r. WSA nie stwierdził tym samym naruszenia zasady lex retro non agit. WSA wskazał również, że art. 211 oraz 214 pkt 1 ufp dotyczą kwestii związanych z uchwalaniem budżetu jednostki samorządu terytorialnego i załączników do uchwały budżetowej. Okoliczność, że w załącznikach do uchwały budżetowej zamieszczane są zestawienia planowanych kwot dotacji udzielanych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego nie oznacza, że otrzymane dotacje nie podlegały rozliczeniu, czy kontroli pod kątem prawidłowości ich wykorzystywania. Orzekając w przedmiocie wysokości pobranej dotacji SKO w Łodzi nie mogło naruszyć powyższych przepisów. Również podnoszona przez stronę okoliczność, że otrzymana w 2015r. dotacja została wydatkowana i szkoła nie posiadała już tych środków nie miała wpływu na ocenę, czy dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości. A Sp. z o.o. w Ł. w skardze kasacyjnej zaskarżyła powyższy wyrok w całości domagając się jego uchylenia i uwzględnienia skargi na decyzję SKO w Łodzi a w konsekwencji uchylenia decyzji organów obu instancji a także umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie, albowiem istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Ewentualnie, uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W każdym z przypadków skarżący kasacyjnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1. art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r. , poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. w związku z art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez przyjęcie przez Sąd, że możliwe jest zmniejszenia stawki dotacji w trakcie roku, co nie narusza zasady lex retro non agit, co skutkowało tym, że Sąd nie uwzględnił skargi i nie uchylił zaskarżonych decyzji; 2. art. 145 § 1 ust. 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez jego bezpodstawne zastosowanie, co do zaistnienia przesłanek do zwrotu dotacji i przyjęcie przez Sąd I instancji , iż dotacje zostały udzielone w nadmiernej wysokości, co skutkowało tym, że Sąd nie uwzględnił skargi i nie uchylił zaskarżonych decyzji; 3. art. 145 § 1 ust. 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 211 oraz art. 214 pkt. 1 ustawy o finansach publicznych poprzez przyjęcie przez Sad, że dopuszczalna jest zmiana ustalonych stawek dotacji po uchwaleniu budżetu przez jednostkę samorządu terytorialnego, co skutkowało tym, że Sąd nie uwzględnił skargi; 4. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" i "c" p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie wniesionej skargi w granicach danej sprawy, nie wzięcie przez Sąd pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów prawa, które powinny znaleźć w rozpoznawanej sprawie zastosowanie, w szczególności poprzez nie wzięcie pod uwagę przy rozpoznaniu i rozstrzygnięcia treści, tj. a) art. 90 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty stanowiących podstawę do obliczenia stawki dotacji w odniesieniu do aktu prawa miejscowego wydanego z przekroczeniem ustawowego upoważnienia, tj. uchwały nr XLIV/459/14 Rady Powiatu Zgierskiego z dnia 28 lutego 2014 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji szkołom i placówkom niepublicznym oraz publicznym niezaliczanym do sektora finansów publicznych, a także trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania w §9 ust- 3 ; b) art. 87, 94, 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej uprawniających organ do odmowy zastosowania §9 ust. 3 w/w uchwały wobec wydania z naruszeniem ustawy o systemie oświaty; co skutkowało tym, że Sąd nie uwzględnił skargi; 5. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. tj. zasady praworządności oraz art. 8 k.p.a. - zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że na gruncie niniejszej sprawy nie doszło do wydania decyzji bez jakiegokolwiek wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co skutkowało tym, że Sąd nie uwzględnił skargi i nie uchylił zaskarżonych decyzji; 6. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 15 k.p.a. - zasady dwuinstancyjności poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że w uzasadnianiu decyzji zawarto szczegółowe wyliczenia składowych kwoty dotacji przypadającej do zwrotu oraz nieuzasadnione przyjęcie, że na gruncie sprawy zaistniały przesłanki do zwrotu dotacji, w związku z jej pobraniem w nadmiernej wysokości , co skutkowało tym, że Sąd nie uwzględnił skargi i nie uchylił zaskarżonych decyzji; 7. Naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 107 § 1 i §3 k.p.a. poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że w decyzji: a) przywołano fakty, które zostały uznane za udowodnione, dowody na których organ się oparł a nie ogólnikowe stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu decyzji, co skutkowało tym, że Sąd nie uwzględnił skargi i nie uchylił zaskarżonych decyzji; b) wyjaśniono podstawę prawną poprzez wskazanie postępowania, do których organ odniósł się w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji, jak również, że wystarczające jest powołanie konkretnych postanowień uchwały dotacyjnej jedynie w uzasadnieniu decyzji; Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. SKO w Łodzi nie skorzystało z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie występuje. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przechodząc do złożonego środka zaskarżenia stwierdzić należy, że przedstawione zarzuty kasacyjne pozwalały na dokonanie kontroli zakwestionowanego orzeczenia. Zaznaczyć przy tym trzeba, że zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie tak przepisów postępowania, jak i prawa materialnego. Mając na względzie, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania zasadniczo wiążą się w niniejszej sprawie z zarzutami naruszenia prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za uzasadnione łączne odniesienie się do podniesionej w tym zakresie argumentacji. Przedstawiona przez Spółkę argumentacja dotyczy niezasadnego, jej zdaniem, oddalenia przez Sąd I instancji skargi na wydaną w trybie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] września 2016 r. w przedmiocie określenia pobranej w nadmiernej wysokości dotacji za 2015 r. do zwrotu wraz z odsetkami. W przedmiotowej sprawie podstawą wydania zaskarżonej decyzji było pobranie przez Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych A w Z. (prowadzone przez skarżącą Spółkę) dotacji w wysokości wyższej niż określona w art. 90 ust. 3 u.s.o. Zgodnie z tym przepisem, którego zastosowanie kwestionuje skarżąca kasacyjnie, dotacja dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych (w stosunku do których nie istnieje ani obowiązek szkolny ani obowiązek nauki) przysługują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu. w wysokości nie niższej niż 50% ustalonych w budżecie odpowiednio danej gminy lub powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia, pod warunkiem że osoba prowadząca szkołę niepubliczną poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji, z zastrzeżeniem ust. 3h oraz 3i. Uczestnictwo uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych musi być potwierdzone ich własnoręcznymi podpisami na listach obecności na tych zajęciach. W przypadku braku na terenie gminy lub powiatu szkoły publicznej danego typu i rodzaju, podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę lub powiat na prowadzenie szkoły publicznej danego typu lub rodzaju." Z kolei w myśl art. 252 z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt. 1 lub pkt 2 (ust. 1 pkt 2). Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (ust. 3). Dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej (ust. 4). Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości (ust. 5). Z treści art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych wynika, że obowiązek zwrotu odnosi się do dotacji pobranych w nadmiernej wysokości. Oznacza to, że dotyczy on środków publicznych przyznanych i wypłaconych beneficjentowi. Wskazuje na to także treść art. 252 ust. 3 i ust. 5 u.f.p., gdzie mowa jest również o "dotacjach pobranych w nadmiernej wysokości", a więc takich, które zostały przyznane i wypłacone (tak też: w wyroku NSA z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2722/15, opubl. w CBOiS). Natomiast przepis art. 90 ust. 3 u.s.o. przewiduje ogólną regułę odnoszącą się do określania wysokości dotacji, która przy zastosowaniu ustawowej delegacji znajduje swoje uszczegółowienie w treści ww. uchwały Rady Powiatu Zgierskiego. Istota problemu sprowadza się zatem do stwierdzenia, czy w świetle wskazanych regulacji prawnych dopuszczalna jest ingerencja organów w wysokość ustalonej zaliczkowo i wypłaconej zaliczkowo dotacji w okresie po jej realizacji. Niewątpliwie pierwotna wysokość dotacji została określona w projekcie budżetu na 2015 rok na podstawie wykonania wydatków bieżących w 2014 roku. Oznacza to, że dotacja zaliczkowa na jednego ucznia została określona w oparciu o wysokość kosztów kształcenia jednego ucznia w szkołach tego samego typu lub rodzaju prowadzonych wówczas na terenie powiatu zgierskiego. Brak szkół danego typu lub rodzaju na terenie powiatu zgierskiego w roku szkolnym spowodował konieczność zweryfikowania określonej w projekcie budżetu zaliczkowo określonej dotacji na rok 2015. Zasadnie więc Sąd pierwszej instancji zaakceptował stanowisko organów wskazujące na konieczność zastosowania regulacji określonej w art. 90 ust. 3 zdanie drugie ustawy o systemie oświaty i w tym celu wykorzystał informacje uzyskane od innego organu administracji publicznej – miasta na prawach powiatu Łodzi, co szczegółowo zostało wyjaśnione w decyzji. Sposób obliczenia dotacji za 2015 r. pobranej w nadmiernej wysokości, wbrew zarzutowi skarżącej kasacyjnie, został podany przez organ w sposób klarowny. Wyliczona kwota 16 216,41 zł stanowi różnicę pomiędzy ustalonymi kwotami : przewidywanych na rok 2015 i faktycznie w tym roku wydatków bieżących ponoszonych przez miasto na prawach powiatu – Łódź na prowadzenie szkoły publicznej danego typu i rodzaju, w przeliczeniu na jednego ucznia lub słuchacza. Uchwała nr XLIV/459/14 Rady Powiatu Zgierskiego z 28 lutego 2014 r., co istotne, w żaden sposób nie została podważona przez skarżącą kasacyjnie i funkcjonuje w obrocie prawnym. W § 9 ust 1 uchwały (w brzmieniu na dzień udzielenia i rozliczania dotacji) postanowiono, że w przypadku podmiotów dotowanych, o których mowa w § 2 pkt 2 i 6, w terminie do dnia 31 marca roku następującego po roku udzielenia dotacji dokonuje się ustalenia ostatecznej kwoty udzielonej dotacji. Stosownie zaś do § 9 ust. 3 tejże uchwały, jeżeli w wyniku procedury, o której mowa w ust. 1, ustalone zostanie, że kwota udzielonej dotacji w przeliczeniu na jednego ucznia lub słuchacza była wyższa niż zrealizowana w ramach budżetu powiatu kwota wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju prowadzonych przez powiat w przeliczeniu na jednego ucznia lub słuchacza w roku udzielenia dotacji, osoba prowadząca lub organ prowadzący podmiot dotowany dokonuje zwrotu tej części otrzymanej dotacji, jako dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. Z kolei według § 9 ust. 4 uchwały przepisy ust. 1-3 mają odpowiednie zastosowanie do podmiotów dotowanych, dla których wysokość dotacji ustalona została na podstawie wydatków bieżących ponoszonych przez najbliższą gminę lub powiat na prowadzenie szkoły publicznej danego typu i rodzaju ,w przeliczeniu na jednego ucznia lub słuchacza. Nie zostało przy tym zakwestionowane ustalenie, że zasady udzielania i rozliczania dotacji określone w ww. uchwale nie uległy zmianie w okresie pobierania dotacji przez skarżącą kasacyjnie. Brak jest również podstaw do przyjęcia za prawidłowe stanowisko skarżącej spółki, że omawiany akt został wydany z przekroczeniem ustawowego upoważnienia. Przedstawiona wyżej argumentacja prowadzi również do wniosku, iż nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP. W tym stanie rzeczy zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, że decyzje organów administracji publicznej rozstrzygające o obowiązku zwrotu części dotacji pobranej są zgodne z przywołanymi wyżej przepisami prawa. W kontekście powyższych ustaleń nie mogła również odnieść skutku argumentacja Spółki o naruszeniu art. 107 § 3 K.p.a., przy czym zaznaczyć trzeba, że w skardze kasacyjnej nie wysunięto zarzutu o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a., w związku z czym brak podstaw do analizy zakwestionowanego orzeczenia w tym zakresie. Całkowicie niezasadne są zarzuty skarżącej kasacyjnie naruszenia prawa procesowego, przy czym przypomnieć należy, że kwestionowany stan faktyczny, Sąd pierwszej instancji uznał za niesporny. Tej oceny Sądu Spółka nie kwestionuje z uwagi na niepostawienie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., czy choćby art. 133 § 1 tej ustawy. Odwołanie się natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest trafne, bowiem Sądowi nie można zarzucić, że dokonując kontroli rozstrzygnięcia SKO wyszedł poza granice sprawy. Co do pozostałych zarzutów procesowych naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z art. 8, art. 9, art. 6 i art. 10 oraz art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. przypomnieć wypada, że uwzględnienie skargi kasacyjnej z uwagi na stwierdzone naruszenie prawa procesowego może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy naruszenie to ma istotny wpływ na wynik sprawy, a takiej zależności nie wykazała skarżąca kasacyjnie, a i nie dopatrzył się jej sąd kasacyjny. O wyniku sprawy zadecydowała wykładnia przepisów prawa materialnego prawidłowo przeprowadzona przez organ i słusznie zaakceptowana przez Sąd pierwszej instancji. NSA uznaje za słuszne stanowisko Sądu pierwszej instancji przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że Kolegium zasadnie zastosowało art. 252 ustawy o finansach publicznych. Podkreślić przy tym należy, że skoro dotacje pochodzą ze środków publicznych, to sposób ich wykorzystania jest pod szczególną kontrolą. Dotujący jest zobowiązany do kontrolowania wydatkowania dotacji, a dotowany - do przeznaczania otrzymanych dotacji tylko na zadania określone w umowie o dotację w terminie w niej określonym i w sposób tam opisany. Prawidłowość gospodarowania środkami dotacji z budżetów jednostek samorządu terytorialnego podlega ochronie określonej m.in. przepisami odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. W konsekwencji Kolegium, wobec stwierdzenia przesłanek do zastosowania art. 252 ustawy o finansach publicznych, zobligowane było do podjęcia rozstrzygnięcia, co do zwrotu pobranych przez Spółkę w nadmiernej wysokości dotacji wraz z odsetkami. Przy czym, określenie przez organ odwoławczy daty od której powinno naliczać się odsetki (v. punkt 2 zaskarżonej decyzji) również nie było przez stronę skarżącą kwestionowane w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji. W tym zakresie nie postawiono również zarzutu w postępowaniu kasacyjnym. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło