II SA/Go 1008/16
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-02-15
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Sławomir Pauter, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik prowadzący działalność gospodarczą polegającą na kupnie i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek, który w poprzednim roku otrzymał płatności bezpośrednie przekraczające równowartość 5000 euro, może zostać uznany za rolnika aktywnego zawodowo w rozumieniu art. 9 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013, co pozwala na przyznanie mu płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na kupnie i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek, w tym wynajmie miejsc postojowych i lokali mieszkalnych, stanowi świadczenie usług w zakresie obrotu nieruchomościami w rozumieniu art. 9 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013. Działalność ta, nastawiona na osiągnięcie zysku i wykonywana w sposób zorganizowany (np. poprzez wystawianie faktur VAT przez firmę), wyklucza rolnika z możliwości otrzymania płatności ONW, jeśli w poprzednim roku otrzymał płatności bezpośrednie przekraczające równowartość 5000 euro. Niezłożenie przez rolnika wymaganych dokumentów potwierdzających status rolnika aktywnego zawodowo w terminie składania wniosku skutkuje niedopuszczalnością wniosku.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2015. Organ administracji stwierdził, że rolnik prowadzi działalność gospodarczą polegającą na kupnie i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek (PKD 68.10.Z), co jest działalnością wykluczającą z płatności. Rolnik otrzymał w poprzednim roku płatności bezpośrednie przekraczające równowartość 5000 euro. Rolnik nie zaznaczył w swoim wniosku odpowiedniej rubryki ani nie przedłożył wymaganych dokumentów potwierdzających status rolnika aktywnego zawodowo w terminie. Po wezwaniu złożył wyjaśnienia i dokumenty, ale po terminie. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, a WSA oddalił skargę rolnika.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2017 r. sprawy ze skargi B.R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2015 oddala skargę.
W dniu 15 czerwca 2016r. w Biurze Powiatowym ARiMR (zwanym dalej Biurem Powiatowym ARiMR) został złożony przez B.R. wniosek o przyznanie płatności na rok 2015. W złożonym wniosku B.R. wskazał, iż ubiega się o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) zwana dalej płatnością ONW. Łączna powierzchnia gruntów zadeklarowana w/w wniosku wyniosła 132,82 ha.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR poddał w/w wniosek kontroli administracyjnej zgodnie z art. 28, art. 29 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69) - zwanego dalej rozporządzeniem nr 809/2014. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w ramach przeprowadzonej kontroli administracyjnej stwierdził, iż przedmiotem przeważającej działalności B.R. jest kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek oznaczonych kodem PKD 68.10.Z (vide: informacja z GUS).
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 364 ze zm.), płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jeżeli spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem nr 1305/2013.
Art. 31 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013 stanowi, że płatności udziela się rolnikom, którzy zobowiązują się do kontynuowania działalności rolniczej na obszarach wyznaczonych zgodnie z art. 32 i którzy są rolnikami aktywnymi zawodowo w rozumieniu art. 9 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013.
Zgodnie z art. 9 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r.) - zwane dalej rozporządzeniem nr 1307/2013, nie przyznaje się płatności bezpośrednich osobom fizycznym lub prawnym ani grupom osób fizycznych lub prawnych, które administrują portami lotniczymi, wodociągami, stałymi terenami sportowymi i rekreacyjnymi, jak również świadczą usługi przewozu kolejowego lub usługi w zakresie obrotu nieruchomościami.
W związku z faktem, iż B.R. prowadzi jedną z działalności wykluczonych z płatności Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wystosował w dniu 29.09.2016 r. do strony wezwanie nr [...] do złożenia wyjaśnień w przedmiotowym zakresie.
W odpowiedzi na w/w wezwanie strona złożyła wyjaśnienia z dnia [...].10.2015 r., w którym stwierdza, że świadczenie usług w zakresie obrotu nieruchomościami wskazuje na działalność wykonywaną na zamówienie z zewnątrz zazwyczaj przez biura obrotu nieruchomościami. Tym samym w ocenie strony wykonywanie w/w działalności nie dotyczy własnych nieruchomości. Ponadto strona wskazuje, że w roku 2015 dokonała zakupu nieruchomości, remontu i jej sprzedaży, a w 2015 nabyła 5 miejsc postojowych i trzy obecnie wynajmuje na podstawie umów zawartych po złożenie wniosku o przyznanie płatności w roku 2015. Dodatkowo strona stwierdza, że w instrukcji wypełniania wniosku nie znalazła wyjaśnienia lub uściślenia użytego pojęcia. Specyfikacja działu 68 Polskiej Klasyfikacji Działalności wskazuje, że dział ten obejmuje zarówno usługi z zakresu obrotu nieruchomościami jak i działalność gospodarczą prowadzoną na własnych nieruchomościach. B.R. podał, iż jako osoba fizyczna nie wykonuje działalności za zamówienie czyli usług obrotu nieruchomościami. Strona również podnosi, że w roku 2014 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiągnęła przychód w wysokości 18.404,77 zł oraz jako osoba fizyczna osiągnęła przychód w wysokości 27.180,00 zł, tym samym w ocenie strony roczna kwota płatności bezpośrednich wynosi znacznie więcej niż 5% całości przychodów uzyskanych z działalności pozarolniczej w ostatnim roku obrotowym. W ostatnim zdaniu swoich wyjaśnień strona wskazuje, że prowadzona działalność gospodarcza jest jedynie formą lokowania nadwyżek środków wypracowanych w rolnictwie i tym samym ma charakter marginalny i nie zmienia mojego statusu rolnika aktywnego zawodowo. Wraz z w/w wyjaśnieniami strona przedłożyła:
– akt notarialny repertorium A numer [...] sprzedaży lokalu mieszkalnego,
– zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2014 - PIT-36L,
– informację o wysokości dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2014 - PIT/B,
– umowę najmu miejsca postojowego w ilości 3 sztuk,
– potwierdzenie przelewu na poczet strony za czynsz,
– zeznanie o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za rok 2014 - PIT-28,
– informacja o przychodach podatnika z działalności prowadzonej na własne nazwisko oraz najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze w roku 2014 -P1T-28/A.
Następnie B.R. w dniu 08.01.2016 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR pismo, w którym informuje, że w roku 2015 nie dokonał zakupu i sprzedaży nieruchomości. W dniu 12.01.2016 r. strona w/w pismo wycofała z uwagi na nieuwzględnienie wszystkich danych,
W dniu 12.01.2016 r. B.R. w Biurze Powiatowym ARiMR złożył pismo, w którym wyjaśnia, że w styczniu kupił mieszkanie i 5 miejsc postojowych. Po wyremontowaniu mieszkania zostało sprzedane zgodnie z profilem działalności. Strona podała, ze w okresie od lutego 2015 do sierpnia przychodów nie miała, a od września przychody są tylko z najmu miejsc postojowych. Do w/w pisma strona dołączyła zbiorcze podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za rok 2015 wystawione przez biuro finansowo księgowe.
W dniu 13.01.2016 r. B.R. w Biurze Powiatowym ARiMR złożył:
– akt notarialny repertorium [...] z dnia [...].01.2015 r. umowa sprzedaży lokalu,
– akt notarialny repertorium [...] z dnia [...].01.2015 r. umowa sprzedaży lokalu mieszkalnego,
– akt notarialny repertorium [...] z dnia [...].01.2015 r. umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu i umowa sprzedaży,
– faktury VAT w ilości 12 sztuk dotyczące opłaty za wynajem miejsca garażowego.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego dokonał weryfikacji złożonego przez B.R. wniosku o przyznanie płatności na rok 2015 w oparciu o przepisy prawa krajowego i unijnego oraz wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. płatność ONW przysługuje rolnikowi którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jeżeli spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013 tj. którzy są rolnikami aktywnymi zawodowo w rozumieniu art. 9 rozporządzenia nr 1307/2013. Zgodnie z art. 9 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia nr 1307/2013 nie przyznaje się płatności bezpośrednich osobom fizycznym lub prawnym ani grupom osób fizycznych lub prawnych, które administrują portami lotniczymi, wodociągami, stałymi terenami sportowymi i rekreacyjnymi, jak również świadczą usługi przewozu kolejowego lub usługi w zakresie obrotu nieruchomościami. Oprócz sytuacji określonych w ust. 1 i 2, państwa członkowskie mogą zadecydować na podstawie obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriów, że nie przyznaje się płatności bezpośrednich osobom fizycznym lub prawnym lub grupom osób fizycznych lub prawnych:
a) których działalność rolnicza stanowi tylko nieznaczącą część ogółu ich działalności gospodarczej; lub
b) których główną działalność lub przedmiot działalności nie stanowi wykonywanie działalności rolniczej.
Natomiast art. 9 ust. 4 rozporządzenia nr 1307/2013 stanowi, że ust. 2 i 3 nie mają zastosowania do rolników, którzy w poprzednim roku otrzymali tylko płatności bezpośrednie nieprzekraczające określonej kwoty. Kwotę tę określają państwa członkowskie na podstawie obiektywnych kryteriów, takich jak ich charakterystyczne cechy krajowe lub regionalne, i nie może być ona wyższa niż 5 000 euro. Wobec powyższych przepisów Kierownik Biura wskazał, że za rok 2014 B.R. otrzymał kwotę płatności bezpośrednich w wysokości 119 515,11 zł tj. 28 608,56 euro, a jednocześnie prowadził jedną z działalności o której mowa w art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, tym samym był zobowiązany w roku 2015 do przedłożenia dowodów potwierdzających spełnienie warunku rolnika aktywnego o których mowa w § 4 ust. 1, ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. z 2015 r., poz. 351 ze zm.). Zgodnie z w/w § 4 ust. 1, ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. dowodami potwierdzającymi wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 9 ust. 2 akapit trzeci lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, są:
1) zaświadczenie o przychodach z działalności pozarolniczej wydane przez właściwy organ podatkowy;
2) dokumenty zawierające informacje o wysokości rocznej kwoty płatności bezpośrednich, obliczonej zgodnie z art. 12 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 639/2014", pochodzące z zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, o którym mowa w tytule V rozdział II rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1306/2013".
Dowodami potwierdzającymi wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 9 ust. 2 akapit trzeci lit. b rozporządzenia nr 1307/2013, są:
1) zaświadczenie o przychodach z działalności pozarolniczej wydane przez właściwy organ podatkowy;
2) faktury w rozumieniu art. 2 pkt 31 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.2)), w tym faktury VAT RR, o których mowa w art. 116 ust. 2 tej ustawy, lub inne równoważne dowody potwierdzające sprzedaż produktów rolnych;
3) dokumenty zawierające informacje o wysokości uzyskanego wsparcia, o którym mowa w art. 11 ust, 1 rozporządzenia nr 639/2014, pochodzące z zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, o którym mowa w tytule Y rozdział II rozporządzenia nr 1306/2013;
4) zaświadczenie o wysokości uzyskanego wsparcia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 639/2014, wydane przez organ lub podmiot, który wypłacił takie wsparcie.
Dowodami potwierdzającymi wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 9 ust. 2 akapit trzeci lit. c rozporządzenia nr 1307/2013, są:
1) dokumenty zawierające informacje o rodzaju lub rodzajach prowadzonej działalności, pochodzące z zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, o którym mowa w tytule V rozdział II rozporządzenia nr 1306/2013;
2) zaświadczenie o wpisie w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) prowadzonej na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672, z późn. zm.), zawierające informacje o rodzaju lub rodzajach prowadzonej działalności;
3) odpisy, wyciągi, zaświadczenia oraz informacje z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1203, z późn, zm,), zawierające informacje o rodzaju lub rodzajach prowadzonej działalności;
4) dokumenty zawierające informacje o rodzaju lub rodzajach prowadzonej działalności, pochodzące z krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2012 r, poz. 591, z późn. zm.).
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, że na podstawie przedłożonych dokumentów, oświadczeń przez B.R. jednoznacznie wynika, iż strona prowadziła działalność związaną z kupnem i sprzedażą nieruchomości na własny rachunek oznaczoną kodem PKD 68.10.Z tj. działalność wykluczoną z płatności o której mowa w art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, i tym samym w niniejszym przypadku płatności nie mogą zostać przyznane.
Ponadto Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ponadto zaznaczył, że strona składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2015 nie zaznaczyła pola 08 oraz nie przedłożyła dokumentów określonych w § 5 ust. 1 Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 352 ze zm.). Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, że dokumenty określone w/w § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi należało złożyć wraz z wnioskiem o przyznanie płatności w roku 2015 w terminie określonym w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1551 ze zm.) tj. od 15 marca do 15 czerwca jak również do 10 lipca 2015 r. zgodnie z regulacją określoną w art. 13 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48) – dalej jako "rozporządzenia 640/2014".
Wobec faktu, że strona złożyła stosowne wyjaśnienia, dokumenty oraz oświadczenia w dniu 15.10.2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, że nie miał obowiązku weryfikacji spełnienia przez stronę kryteria rolnika aktywnego zawodowo określonego w art. 9 ust. 2 akapit trzeci lit. a, b, c rozporządzenia, nr 1307/2013.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w świetle ustalonego stanu faktycznego w oparciu o zgromadzoną dokumentację stwierdził, że B.R. prowadzi działalność wykluczoną z płatności oznaczoną kodem PKD 68.10.Z - kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek (dotyczy nieruchomości własnych lub dzierżawionych) i w związku z tym faktem odmówił płatności, o które ubiegała się strona.
Wobec powyższych ustaleń w dniu [...].06.2016r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] odmówił B.R. przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2015.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł B.R..
W uzasadnieniu swego odwołania strona podniosła, że organ ARiMR miał obowiązek przy wydawaniu decyzji oceny spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek przyznania płatności co do kryterium aktywnego rolnika aktywnego zawodowo, uwzględniając przy tym wszystkie dowody znane organowi w momencie wydawania decyzji. Ponadto strona wskazała, że wbrew ustaleniu organu jako wnioskodawca nie przedstawił dowodów i nie dawał wyjaśnień umożliwiających weryfikację przez organ spełnienia kryterium rolnika aktywnego zawodowo, podczas gdy materiał dowodowy i informacje konieczne do rozpatrzenia wniosku ocenia się na moment wydania decyzji, a nie na moment złożenia wniosku. Dalej strona wskazała, że właściwe przepisy nie stanowią, że prowadzenie jednocześnie pozarolniczej działalności gospodarczej określonej kodem PKD 68.10.Z - kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek powoduje bezwzględną odmowę przyznania płatności, podczas gdy w świetle złożonych wyjaśnień i przedstawionych dokumentów charakter działalności gospodarczej prowadzonej przez stronę, jej zakres i rozmiar prowadzą do wniosku o spełnieniu kryterium rolnika aktywnego zawodowo pomimo prowadzenia równocześnie pozarolniczej działalności gospodarczej. Ponadto strona stwierdza, że powołanie się przez organ na kod PKD 68.10.Z z tzw. listy negatywnej jest posługiwaniem się pozaprawnymi kryteriami oceny, podczas gdy organ ma obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa, zaś właściwe przepisy Rozporządzenia nr 1307/2013 określają jako działalność ewentualnie wykluczającą od płatności "świadczenie usług w zakresie obrotu nieruchomościami" i należy zauważyć, że jedno z drugim nie jest tożsame, a istota tych przedmiotów działalności jest różna. Strona wyraźnie wskazuje, że w rzeczywistości - co potwierdzają dokumenty - nie świadczy usług w zakresie obrotu nieruchomościami tzn. nie wykonuje czynności na zlecenie, lecz dysponuje nieruchomościami własnymi. W związku z powyższymi zarzutami wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W dniu 09.08.2016 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło uzupełnienie odwołania złożone przez pełnomocnika strony, który zarzucił decyzji organu I instancji naruszenie art. 8 kpa poprzez dokonywanie przez organ I instancji czynności zaprzeczających zasadzie pogłębiania zaufania uczestników do władzy publicznej, a to poprzez skierowanie do strony wezwania do złożenia wyjaśnień i dowodów po nadmiernie długim czasie od złożenia wniosku i wyciąganie wobec strony negatywnych konsekwencji z faktu złożenia wyjaśnień i dowodów po terminie składania wniosków. Dodatkowo zarzucił naruszenie art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 poprzez uznanie, że prowadzenie działalności gospodarczej w przedmiocie "kupno i sprzedaż nieruchomości na rachunek własny" jest świadczeniem usług w zakresie obrotu nieruchomościami i wymaga wypełnienia rubryki 08 w II części wniosku. Wskutek złożenia przez stronę wyjaśnień i dowodów dla wykazania statusu rolnika aktywnego zawodowo po dniu 10 lipca 2015 r. czyli po ostatecznym terminie składania wniosków czyni wniosek niedopuszczalnym, a przedłożone dowody spóźnionymi. Dodatkowo wskazuje, że organ nie miał obowiązku oceny spełnienia przez stronę wymogu rolnika aktywnego zawodowo wskutek niezaznaczenia rubryki 08 w części III wniosku i złożenia dowodów po ostatecznym terminie składania wniosków, podczas gdy organ miał obowiązek oceny spełnienia wymogu według stanu i dowodów istniejących i znanych organowi na moment wydawania decyzji administracyjnej. Ponadto zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 poprzez uznanie, że strona nie jest rolnikiem aktywnym zawodowo, ponieważ prowadzi działalność gospodarczą w przedmiocie "kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek" bez względu na marginalny charakter tej działalności i proporcjonalnie niewielką wielkość dochodów z tytułu tej działalności w stosunku do dochodów, w tym płatności, z tytułu prowadzonej działalności rolniczej. Uzasadniając zarzuty pełnomocnik wskazuje, że pojęcie "usług w zakresie obrotu nieruchomościami" nie zostało zdefiniowane we właściwych przepisach unijnych i nie ma podstaw przyjmować, że prowadzenie działalności gospodarczej w przedmiocie kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek stanowi zarazem świadczenie usług w zakresie obrotu nieruchomościami, o czym mowa w art. 9 ust. 2 rozporządzenia 1307/2013, gdyż na własny rachunek nie jest świadczeniem usług czyli wykonywaniem czynności dla kogoś, na czyjś rachunek, w imieniu osoby trzeciej. Tym samym w ocenie pełnomocnika strona nie miała obowiązku zaznaczać pola 08 we wniosku i składać stosownych dokumentów dla udowodnienia statusu rolnika aktywnego zawodowo. Ponadto pełnomocnik wskazał, że organ miał obowiązek oceny na podstawie przedłożonych dokumentów czy strona spełnia cechy uprawniającej do uzyskania płatności oraz że brak jest podstaw prawnych dla stanowiska, że wykazanie cech rolnika aktywnego zawodowo musi nastąpić w terminie przewidzianym do złożenia samego wniosku gdyż przepis art. 13 rozporządzenia nr 809/2014 stanowi jedynie o terminie składania wniosku oraz konsekwencjach złożenia wniosku po terminie, a nie przewiduje sankcji za złożenie dodatkowych dokumentów. Pełnomocnik podnosi, że strona udowodniła przed organem, że roczna kwota płatności wynosi co najmniej 5% przychodów uzyskanych z działalności pozarolniczej oraz niemarginalny charakter prowadzonej działalności rolniczej. W świetle powyższej argumentacji pełnomocnik stwierdził, że B.R. nie jest podmiotem świadczącym usługi w zakresie obrotu nieruchomościami, o którym mowa w art. 9 ust. 2 rozporządzenia 1307/2013. Nawet gdyby uznać stronę za podmiot świadczący w/w usługi to w toku postępowania wyjaśniającego udowodnił, że jest rolnikiem aktywnym zawodowo.
W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia [...] września 2016r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 10, art. 107, ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016, poz. 23) - kpa, w zw. art. 10 ust. 2 Ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. z 2014 r., poz. 1438), § 2 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 364 ze zm.), § 4 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. z 2015 r., poz. 351 ze zm.), § 5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 352 ze zm.) oraz art. 9 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) m\ 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r.) w zw. z art. 31 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, iż postępowanie organu I instancji było prawidłowe, a swoje rozstrzygnięcie organ I instancji oparł na całości zgromadzonej dokumentacji oraz zastosował w sposób właściwy przepisy prawa.
W dalszej części uzasadnienia Dyrektor przywołał przepisy, które jego zdaniem mają zastosowanie w sprawie oraz wskazał, iż na ich podstawie wszystkie wnioski o przyznanie płatności złożone przez rolników poddawane są kontroli administracyjnej o której mowa w art. 46 ust. 1 ustawy PROW. Podkreślił, iż w związku z wprowadzeniem nowego okresu programowania 2014- 2020, od roku 2015 uległy zmianie zasady przyznawania płatności w ramach wsparcia programu rozwoju obszarów wiejskich (PROW). W związku z powyższym zasadniczym elementem zreformowanego systemu płatności ONW jest tzw. kryterium aktywnego rolnika. Zgodnie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ONW, płatność ONW przysługuje rolnikowi którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jeżeli spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013. Art. 31 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013 stanowi, że płatności udziela się rolnikom, którzy zobowiązują się do kontynuowania działalności rolniczej na obszarach wyznaczonych zgodnie z art. 32 i którzy są rolnikami aktywnymi zawodowo w rozumieniu art. 9 rozporządzenia nr 1307/2013.
W art. 9 rozporządzenia nr 1307/2013 wprowadzone zostało pojęcie rolnika aktywnego zawodowo, które ogranicza krąg osób uprawnionych do otrzymywania płatności ONW. We wskazanym przepisie została ustanowiona podstawowa zasada, że jedynie rolnik aktywny zawodowo może otrzymywać płatności ONW. Natomiast rolnik, który nie spełnia tego kryterium, zostanie wykluczony w danym roku ze wszystkich płatności. Stosownie do art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013, nie przyznaje się płatności osobom fizycznym lub prawnym ani grupom osób fizycznych lub prawnych, które administrują portami lotniczymi, wodociągami, stałymi terenami sportowymi i rekreacyjnymi, jak również świadczą usługi przewozu kolejowego lub usługi w zakresie obrotu nieruchomościami. Zaklasyfikowanie rodzaju prowadzonej działalności do działalności wykluczonej z płatności na podstawie art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013, następuje na podstawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), wprowadzonej Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. (Dz. U. Nr 251, poz. 1885, ze zm.).
Natomiast w art. 9 ust. 3 rozporządzenia 1307/2013 określono, że oprócz sytuacji określonych w ust. 1 i 2, państwa członkowskie mogą zadecydować na podstawie obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriów, że nie przyznaje się płatności ONW osobom fizycznym lub prawnym lub grupom osób fizycznych lub prawnych:
a. których działalność rolnicza stanowi tylko nieznaczącą część ogółu ich działalności gospodarczej; lub
b. których główną działalność lub przedmiot działalności nie stanowi wykonywanie działalności rolniczej.
Ponadto w art. 9 ust. 4 rozporządzenia 1307/2013 wskazano, że ust. 2 i 3 nie mają zastosowania do rolników, którzy w poprzednim roku otrzymali tylko płatności bezpośrednie nieprzekraczające określonej kwoty. Kwotę tę określają państwa członkowskie na podstawie obiektywnych kryteriów, takich jak ich charakterystyczne cechy krajowe lub regionalne, i nie może być ona wyższa niż 5 000 euro.
Wobec wskazania powyższych przepisów w przypadku rolników ubiegających się o przyznanie płatności ONW w roku 2015, każdy rolnik ubiegający się o płatność ONW, który w 2014r. otrzymał łączną kwotę płatności (z wyłączeniem przejściowego wsparcia krajowego) nie większą niż równowartość w złotych kwoty 5000 euro (przed uwzględnieniem zmniejszeń i wykluczeń), zostanie automatycznie uznany za rolnika aktywnego zawodowo. Równowartość w złotych kwoty 5000 euro stanowi kwota 20 888,00 zł, a obliczona została w następujący sposób:
– kurs wymiany euro, po którym przeliczane były płatności bezpośrednie za rok 2014 r. wynosił 4,1776 zł za 1 euro,
– 5000 euro x 4,1776 zł = 20888,00 zł.
Natomiast w przypadku kiedy kwota płatności bezpośrednich za rok 2014 przewyższała kwotę 20 888,00 zł następowała weryfikacja czy rolnik nie prowadzi jednej z wykluczonych działalności nierolniczej o której mowa w art. 9 ust. 2 rozporządzenia 1307/2013, W tym miejscu Dyrektor wskazał rodzaje działalności wykluczonych (na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. (Dz. U. Nr 251, poz. 1885, ze zm. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD).
Wskazane w przepisach prawa unijnego rodzaje działalności wykluczonych (art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013) zostały przełożone na grunt prawa krajowego na podstawie przepisów ww. rozporządzenia Rady Ministrów przy wykorzystaniu kodów Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) stosowanej w statystyce, ewidencji i dokumentacji oraz rachunkowości, a także w urzędowych rejestrach i systemach informacyjnych administracji publicznej. Klasyfikacja ta została zharmonizowana między innymi w ramach systemów wykorzystywanych w Unii Europejskiej (statystyczna klasyfikacja działalności gospodarczych Unii Europejskiej NACE Rev.2), jak i poszczególnych państwach członkowskich w ten sposób, że klasyfikacje tego samego rodzaju zachowują wzajemne powiązania pojęciowe, zakresowe i w większości przypadków kodowe, a wyróżniają się przede wszystkim rozwiniętą strukturą (rozbudowaną szczegółowością).
Organ podkreślił, że klasyfikacja rodzajów działalności wykluczonych przy użyciu kodów PKD jest praktyką stosowaną także w innych krajach członkowskich, a identyfikacja działalności wykluczonych odbywa się w oparciu o rejestry statystyczne NACE. Kody PKD charakteryzują się rozbudowaną szczegółowością obejmującą swym zakresem klasyfikację pięciopoziomową, która jednoznacznie wskazuje na rodzaje działalności przypisane do poszczególnego poziomu. Najbardziej szczegółowa klasyfikacja ujęta została w podklasach, na których opis zakresu wskazuje w/w Rozporządzenie Rady Ministrów. Biorąc pod uwagę zawarte tam wskazania ustalono, że rodzaje działalności z tzw. "negatywnej listy", określone w art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013, dotyczyć będą działalności zaklasyfikowanych do następujących kodów (podklas) PKD: 68.10.Z, 68.31.Z, 49.10.Z, 49.20.Z, 49.31.Z, 68.32.Z, 52.23.Z, 36.00.Z, 93.11.Z, 93.2.
Jeżeli zatem dany rolnik otrzymał w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą równowartość w złotych kwoty 5000 euro i prowadzi działalność zaklasyfikowaną do następujących kodów (podklas) PKD: 68.10.Z, 68.31.Z, 49.10.Z, 49.20.Z, 49.31.Z, 68.32.Z, 52.23.Z, 36.00.Z, 93.11.Z, 93.2 oznacza, że prowadzi działalność nierolniczą z tzw. "negatywnej listy" lub "wykazu negatywnego," określonego w art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013.
Główną działalność gospodarczą lub przedmiot działalności określa się w oparciu o kod i nazwę przeważającego rodzaju działalności według PKD, wprowadzonej Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. (Dz. U. Nr 251 poz. 1885, z późn. zm.).
Organ II instancji podał, iż prowadzenie jednej z wykluczonych działalności nierolniczej nie oznacza braku jakiejkolwiek możliwości uznania, że rolnik spełnia kryterium rolnika aktywnego zawodowo. Sytuacja taka dotyczy w szczególności rolników, którzy w poprzednim roku otrzymali kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą równowartość złotych kwoty 5000 euro, a jednocześnie wykonują poza prowadzeniem działalności rolniczej rodzaje działalności nierolniczej wymienione w art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013.
W związku z powyższym przypadkiem zgodnie z art. 9 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia nr 1307/2013 podmioty prowadzące działalność wykluczoną należy uznać za rolników aktywnych zawodowo, jeżeli są one w stanie udowodnić, że spełniają jedno z kryteriów:
– roczna kwota płatności bezpośrednich wynosi co najmniej 5% całości przychodów uzyskanych z działalności pozarolniczej w ostatnim roku obrotowym, za który dowody takie są dostępne (art. 9 ust. 2 akapit trzeci lit. a Rozporządzenia nr 1307/2013),
– jeżeli działalność rolnicza nie ma charakteru marginalnego (art. 9 ust. 2 akapit trzeci lit. b Rozporządzenia nr 1307/2013) - znaczenia działalności rolniczej w całości prowadzonej działalności gospodarczej oraz
– jeżeli główną działalność gospodarczą lub przedmiot działalności stanowi wykonywanie działalności rolniczej (art. 9 ust. 2 akapit trzeci lit. c Rozporządzenia nr 1307/2013).
W § 4 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U, z 2015 r., poz. 351 ze zm.) wskazano, że dowodami potwierdzającymi wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 9 ust. 2 akapit trzeci lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, są:
1) zaświadczenie o przychodach z działalności pozarolniczej wydane przez właściwy organ podatkowy;
2) dokumenty zawierające informacje o wysokości rocznej kwoty płatności bezpośrednich, obliczonej zgodnie z art. 12 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 639/2014, pochodzące z zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, o którym mowa w tytule V rozdział II rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013.
W ustępie 2 w/w § 4 wskazano, że dowodami potwierdzającymi wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 9 ust. 2 akapit trzeci lit. b rozporządzenia nr 1307/2013, są:
1) zaświadczenie o przychodach z działalności pozarolniczej wydane przez właściwy organ podatkowy;
2) faktury w rozumieniu art. 2 pkt 31 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.2)), w tym faktury VAT RR, o których mowa w art. 116 ust. 2 tej ustawy, łub inne równoważne dowody potwierdzające sprzedaż produktów rolnych;
3) dokumenty zawierające informacje o wysokości uzyskanego wsparcia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 639/2014, pochodzące z zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, o którym mowa w tytule V rozdział II rozporządzenia nr 1306/2013;
4) zaświadczenie o wysokości uzyskanego wsparcia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 639/2014, wydane przez organ łub podmiot, który wypłacił takie wsparcie.
W ustępie 3 w/w § 4 wskazano, że dowodami potwierdzającymi wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 9 ust. 2 akapit trzeci lit. c rozporządzenia nr 1307/2013, są:
1) dokumenty zawierające informacje o rodzaju łub rodzajach prowadzonej działalności, pochodzące z zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, o którym mowa w tytule V rozdział II rozporządzenia nr 1306/2013;
2) zaświadczenie o wpisie w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) prowadzonej na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672, z późn. zm.), zawierające informacje o rodzaju lub rodzajach prowadzonej działalności;
3) odpisy, wyciągi, zaświadczenia oraz informacje z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1203, z późn. zm.), zawierające informacje o rodzaju lub rodzajach prowadzonej działalności;
4) dokumenty zawierające informacje o rodzaju lub rodzajach prowadzonej działalności, pochodzące z krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 591, z późn. zm.).
Wobec wskazanych powyżej uregulowań prawnych rolnik, który prowadzi jedną z działalności nierolniczej (art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia 1307/2013) ma możliwość wykazania i udokumentowania, że spełnia kryteria rolnika aktywnego zawodowo. Rodzaje dowodów potwierdzających wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 9 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia nr 1307/2013, zostały określone w/w § 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. W świetle § 5 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia ONW w zw. z delegacją wyrażoną w art. 22 ust. 10 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu 15 marca 2015 r. opublikował rozporządzenie w sprawie wniosku.
W § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wniosku zostały określone dokumenty składane wraz z wnioskiem o przyznanie płatności przez rolników prowadzących działalność określoną w art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013 jak również w przypadku których kwota uzyskanych płatności bezpośrednich za rok ubiegły przekracza równowartość w złotych kwoty 5000 euro tj. 20888,00 zł za rok 2014. § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wniosku stanowi, że jeżeli rolnik wykonuje działalność gospodarczą, o której mowa w art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013, i w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich uzyskał kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą równowartość w złotych kwoty określonej w art. 7 ust. 3 ustawy, do wniosków, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. a-f, dołącza - w przypadku, o którym mowa w art. 9 ust. 2 akapit trzeci:
1) lit. a rozporządzenia nr 1307/2013 - zaświadczenie o przychodach z działalności pozarolniczej wydane przez właściwy organ podatkowy, lub
2) lit. b rozporządzenia nr 1307/2013:
a) zaświadczenie o przychodach z działalności pozarolniczej wydane przez właściwy organ podatkowy,
b) faktury w rozumieniu art. 2 pkt 31 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn, zm.), w tym faktury VAT RR, o których mowa w art. 116 ust. 2 tej ustawy, albo ich kopie potwierdzone za zgodność z oryginałem przez upoważnionego pracownika Agencji lub inne równoważne dowody potwierdzające sprzedaż produktów rolnych,
c) zaświadczenie o wysokości uzyskanego wsparcia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 639/2014 wydane przez organ lub podmiot, który wpłacił takie wsparcie.
Organ odwoławczy podkreślił, iż jak wynika z § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wniosku w/w dokumenty należało złożyć w raz z wnioskiem o przyznanie płatności w roku 2015 w terminie określonym w art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1551 ze zm.) tj. od 15 marca do 15 czerwca. Ponadto na podstawie art. 13 ust. 1 rozporządzenia 640/2014 można było takie dokumenty złożyć również do 10 lipca 20015 r. jednakże opóźnienie takie prowadziło do zmniejszenia o 1 % za każdy dzień roboczy kwot, do których beneficjent byłby uprawniony, gdyby wniosek został złożony w terminie. Złożenie wniosku o płatność po ostatecznym terminie skutkuje uznaniem wniosku za niedopuszczalny, a rolnikowi nie przyznaje się pomocy.
Wskazał, iż w/w przepisy dotyczące terminów mają zastosowanie do wszelkich dokumentów, umów oraz innych deklaracji, które należy przedstawić właściwym organom, jeśli takie dokumenty, umowy lub deklaracje stanowią o kwalifikowalności do danej pomocy lub wsparcia. Albowiem art. 13 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014 stanowi, że bez uszczerbku dla jakichkolwiek szczególnych środków wprowadzanych przez państwa członkowskie odnośnie do konieczności składania dokumentów uzupełniających w należytym terminie, aby umożliwić planowanie oraz przeprowadzenie skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również do wniosków o wsparcie, dokumentów, umów oraz innych deklaracji, które należy przedstawić właściwym organom, jeśli takie wnioski o wsparcie, dokumenty, umowy lub deklaracje stanowią o kwalifikowalności do danej pomocy lub wsparcia. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie dotyczyło kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy lub wsparcia,
W ramach kontroli administracyjnej wniosków o przyznanie płatności wnioski weryfikowane są zarówno pod kątem deklaracji przez rolników prowadzenia działalności z tzw. "negatywnej listy" (zaznaczone pole 08 we wniosku) jak i automatycznie pod kątem prowadzenia w/w działalności wykluczonych na podstawie ogólnodostępnych baz danych (np. rejestry REGON, CEIDG).
W świetle wskazanych powyżej przepisów prawa obowiązujących od roku 2015 organ wskazał, iż podczas kontroli administracyjnej o której mowa w art. 28 rozporządzenia nr 809/2014 ustalone zostało, że B.R. za rok 2014 otrzymał płatności bezpośrednie w wysokości 119 515,11 zł (vide decyzja nr [...] z dnia [...].01.2015r.) oraz prowadził jedną z działalności o której mowa w art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia 1307/2013.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, iż podczas kontroli administracyjnej z wykorzystaniem systemów KRS i REGON (vide dokumenty w aktach sprawy) ustalono, że B.R. prowadząc działalność w zakresie kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek kod PKD 68.10.Z czyli działalność wskazaną w art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia 1307/2013 w zakresie obrotu nieruchomościami, jak również, że za rok 2014 otrzymał płatności bezpośrednie w kwocie przewyższającej kwotę 5 000 euro. W związku z powyższym B.R. był zobowiązany do złożenia oświadczenia (pole nr 08 wniosku), że pomimo prowadzenia w/w działalności jest rolnikiem aktywnym zawodowo oraz zobowiązany był do przedłożenia dokumentów o których mowa w w/w § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wniosku. W związku z faktem, iż B.R. nie wypełnił przedmiotowego oświadczenia jak również nie przedłożył stosownych dokumentów potwierdzających, że jest rolnikiem aktywnym zawodowo, został wezwany w dniu [...].09.2015 r. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR do złożenia stosownych wyjaśnień. B.R. w odpowiedzi na w/w wezwanie złożył wyjaśnienia z dnia [...].10.2015 r., w którym stwierdza, że świadczenie usług w zakresie obrotu nieruchomościami wskazuje na działalność wykonywaną na zamówienie podmiotu z zewnątrz, zazwyczaj przez biura obrotu nieruchomościami. Tym samym w ocenie strony wykonywanie w/w działalności nie dotyczy własnych nieruchomości. Ponadto strona wskazuje, że w roku 2015 dokonała zakupu nieruchomości, remontu i jej sprzedaży, a w 2015 nabyła 5 miejsc postojowych i trzy obecnie wynajmuje na podstawie umów zawartych po złożenie wniosku o przyznanie płatności w roku 2015.
Z przedłożonych przez B.R. wyjaśnień, dokumentów i oświadczeń jednoznacznie wynika, że prowadzi działalność związaną z kupnem i sprzedażą nieruchomości na własny rachunek czyli działalność oznaczoną kodem PKD 68.10.Z. Ponadto z danych GUS (vide akta sprawy) wynika, że w/w działalność oznaczona kodem PKD 68.10.Z jest działalnością przeważającą. Tym samym strona składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2015 chcąc wypełnić warunki do otrzymania pomocy o której mowa w art. 7, art. 8 ustawy powinna wskazać na wniosku, że prowadzi jedną z działalności wykluczonych i przedłożyć dokumenty o których mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wniosku. Jednakże strona tych wymogów nie wypełniła, a fakt prowadzenia jednej z działalności wykluczonej oznaczonej kodem PKD 68.10.Z ujawniła dopiero na wezwanie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...].10.2015 r.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR mając na uwadze wskazane powyżej uregulowania stwierdził, iż B.R. nie spełnił w roku 2015 warunków do przyznania płatności ONW z uwagi na fakt prowadzenia jednej z działalności wykluczonych w zakresie kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek PKD 68.10.Z czyli działalność wskazaną w art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia 1307/2013 w zakresie obrotu nieruchomościami. Ponadto B.R. mając świadomość prowadzenia działalności związanej z obrotem nieruchomości PKD 68.10.Z, nie dołączył do wniosku o przyznanie płatności na rok 2015 dokumentów o których mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wniosku.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy zgodnie z przepisami prawa wskazanymi w niniejszej decyzji stwierdza, iż B.R. nie spełnił wymogów pozwalających uznać go za rolnika aktywnego zawodowo. Tym samym rolnik, który nie spełnia tego kryterium oraz warunków określonych w rozporządzeniu ONW zostaje wykluczony w danym roku z płatności ONW bowiem nie są spełnione warunki przyznania tych płatności określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy PROW tj. art. 9 rozporządzenia 1307/2013, w przepisach rozporządzenia ONW (§2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ONW) oraz w przepisach wydanych na jego podstawie § 5 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia ONW (§ 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wniosku i § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie płatności).
Organ II instancji podkreślił, iż wskazane powyżej wymogi tj. zaznaczenie pola 08 sekcji III wniosku oraz przedłożenie stosownych dokumentów, strona powinna spełnić w związku z art. 13 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014 zgodnie z art. 21 ustawy tj. w terminie składania wniosków, który w roku 2015 przypadał od dnia 15 marca 2015 r. do 10 lipca 2015 r. Wskazał, iż art. 13 ust. 1 akapit drugi i trzeci rozporządzenia nr 640/2014 stanowi, że bez uszczerbku dla jakichkolwiek szczególnych środków wprowadzanych przez państwa członkowskie odnośnie do konieczności składania dokumentów uzupełniających w należytym terminie, aby umożliwić planowanie oraz przeprowadzenie skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje sie również do wniosków o wsparcie, dokumentów, umów oraz innych deklaracji, które należy przedstawić właściwym organom, jeśli takie wnioski o wsparcie, dokumenty, umowy lub deklaracje stanowią o kwalifikowalności do danej pomocy lub wsparcia. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie dotyczyło kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy lub wsparcia.
Jeśli takie opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny, a beneficjentowi nie przyznaje się pomocy lub wsparcia.
Ponadto w tym miejscu organ wskazał, iż przepis art. 27 ust. 2 ustawy PROW nałożył na strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu obowiązek przedstawienia dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, zaś ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Dodatkowo należy podkreślić, iż wobec nie zaznaczenia pola 08 we wniosku oraz nie przedłożenia dokumentów (§ 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wniosku) przez B.R., w terminie na złożenie wniosku w roku 2015, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nie był zobowiązany do weryfikacji czy przedłożona przez stronę dokumentacja w dniu 12.10.2015 r. i dnia 13.01.2016 r. pozwala na uznanie, że strona spełnia definicje rolnika aktywnego zawodowo.
Odnosząc się natomiast do treści odwołania B.R., organ odwoławczy stwierdził, iż nie zawiera merytorycznych przesłanek pozwalających uznać je za zasadne.
W pierwszej kolejności wskazał, iż zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy PROW, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu mają obowiązek przedstawienia dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, zaś ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W związku z faktem, iż strona nie przedłożyła wymaganych przepisami prawa dokumentów potwierdzających spełnienie definicji rolnika aktywnego zawodowo w terminie na składanie wniosków tym samym organ weryfikował dokumentację złożoną w dniu 12.10.2015 r. i dniu 13.01.2016r. w zakresie prowadzenia przez stronę prowadzenia działalność wykluczonej. Wynika to faktu, iż jak szczegółowo opisano w niniejszej decyzji wniosek wraz z wszelkimi dokumentami mających wpływ na ustalenie kwalifikowalności do pomocy, w tym dokumentacji w zakresie spełnienia kryterium rolnika aktywnego zawodowo, należało złożyć w terminie od 15 marca 2015 r. do 10 lipca 2015 r. Natomiast złożenie takowej dokumentacji po wskazanym terminie uznaje się za niedopuszczalne. Ponadto odnosząc się do zarzutu strony, że prowadzenie działalności pozarolniczej w zakresie "kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek" nie jest tożsamą z działalnością wskazaną w art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013 tj. usługi w zakresie obrotu nieruchomościami organ odwoławczy stwierdził, że jest nieuzasadniona. Wskazać należy, iż zgodnie z zasadami metodycznymi PKD — działalność związana z obsługą rynku nieruchomości dotyczy zarówno obrotem nieruchomościami na własny rachunek jak również obrotu zlecenie i obejmuje m.in. PKD 68.10.Z "Kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek" dotyczy nieruchomości własnych lub dzierżawionych i PKD 6 8.3 l.Z "Pośrednictwo w obrocie nieruchomościami" dotyczy obrotu nieruchomościami realizowanego na zlecenie. Tym samym przepisy unijne jak również obejmują wszystkie osoby prowadzące działalność pozarolniczą związaną z nieruchomościami zarówno na własny rachunek jak również na zlecenie. Weryfikacja w przedmiotowym zakresie następuje zgodnie z opisanym w uzasadnieniu niniejszej decyzji art. 13 ust. 3 Rozporządzeniem Delegowanym Komisji (UE) nr 639/2014. Tym samym zarzut strony, że organ posługiwał się pozaprawnymi kryteriami jest bezzasadny.
Ponadto organ podkreślił, iż strona wiedząc o prowadzonej działalności pozarolniczej, w zakresie kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek miała obowiązek wskazania tego we wniosku zgodnie z brzmieniem art. 27 ust. 2 ustawy PROW, aby uchronić się przed negatywnymi skutkami zatajania tej informacji przed organem I instancji.
Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika organ odwoławczy wskazał, że również nie mogą stanowić przesłanek do uchylenia skarżonej decyzji.
W pierwszej kolejności organ II instancji podkreślił, iż skierowanie wezwania do złożenia wyjaśnień nie nastąpiło po nadmiernie długim czasie. Wskazać należy, iż zgodnie z przepisami ustawy organ administracji do dnia 1 marca po roku w którym został złożony wniosek ma obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 31 ustawy PROW). Tym samym organ administracji do tego czasu może prowadzić postępowanie administracyjne.
Art. 28 ust. 1 lit. a, b, c, d, rozporządzenia nr 809/2014 stanowi, że kontrole administracyjne, o których mowa w art. 74 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, łącznie z kontrolami krzyżowymi, pozwalają na wykrycie niezgodności, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole te obejmują wszystkie elementy, których kontrola jest możliwa i stosowna za pomocą kontroli administracyjnych. Kontrole te gwarantują, że spełnione są kryteria kwalifikowalności, zobowiązania i inne obowiązki w odniesieniu do systemu pomocy lub środka wsparcia, występuje brak podwójnego finansowania z innych systemów unijnych, wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest kompletny i został złożony w odpowiednim terminie oraz, w stosownych przypadkach, złożone zostały dokumenty uzupełniające i świadczą o kwalifikowalności.
Natomiast w art. 29 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 wskazano, że w stosownych przypadkach, kontrole administracyjne obejmują kontrole krzyżowe uprawnień do płatności w celu sprawdzenia ich istnienia i kwalifikowalności do pomocy. Wskazana powyżej kontrola administracyjna przeprowadzana jest na podstawie danych zadeklarowanych we wniosku, który zgodnie z art. 14 ust. 1 lit. a, b, c, d, e, f, g rozporządzenia 809/2014 zawiera wszystkie informacje niezbędne do ustalenia kwalifikowalności do pomocy lub wsparcia, w szczególności: tożsamość beneficjenta, szczegóły dotyczące przedmiotowych systemów płatności bezpośrednich lub środków rozwoju obszarów wiejskich, identyfikację uprawnień do płatności zgodnie z systemem identyfikacji i rejestracji przewidzianym w art. 7 rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014 do celów systemu płatności podstawowej, w odniesieniu do których składany jest wniosek o wsparcie w ramach środków rozwoju obszarów wiejskich, w razie potrzeby, wszelkie dokumenty uzupełniające potrzebne do wykazania kwalifikowalności do przedmiotowego systemu lub środka, oświadczenie beneficjenta, że jest świadomy warunków przedmiotowych systemów płatności bezpośrednich lub środków rozwoju obszarów wiejskich.
Tym samym w kontroli administracyjnej dokonywana jest weryfikacja poprawności deklaracji w złożonym wniosku i spełnienia przez beneficjentów ARiMR warunków określonych w przepisach prawa krajowego i unijnego w terminach określonych w art. 21 ustawy oraz art. 13 ust. 1 akapit drugi i trzeci rozporządzenia nr 640/2014.
Dodatkowo wskazać należy, iż brak zaznaczenia pola 08 na wniosku i nie złożenia stosownych dokumentów nie może być traktowane przez pełnomocnika jako braki formalne.
W ocenie Organu II instancji braki formalne dotyczą braku wypełnienia obowiązkowych pól we wniosku, a nie ustalenia kwalifikowalności do pomocy, która następuje na etapie kontroli administracyjnej. Dodatkowo zaznaczyć należy, iż strona w ogóle nie wskazała na żadnym dokumencie na wniosku o fakcie, że prowadzi jedną z działalności wykluczonych. Tym samym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nie mógł domniemywać, że strona takową działalność prowadzi. Zwłaszcza, że we wniosku o przyznanie płatności nie jest wymagane wskazywanie rodzaju prowadzonej działalności. Podkreślić należy, że ubieganie się o płatności bezpośrednie jest dobrowolne i przyznawane są na podstawie danych wskazanych we wniosku. To rolnik we wniosku podaje dane niezbędne do ustalenia warunków kwalifikujących do pomocy i tym samym za treść błędnych danych lub ich zatajenie odpowiada rolnik.
Dodatkowo pełnomocnik zarzuca naruszenie art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 poprzez uznanie, że prowadzenie działalności gospodarczej w przedmiocie "kupno i sprzedaż nieruchomości na rachunek własny" jest świadczeniem usług w zakresie obrotu nieruchomościami i wymaga wypełnienia rubryki 08 w II części wniosku. Odnosząc się do powyższego organ wskazał, iż w art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013 podano zakres działalności, które z mocy przepisów są wykluczane z płatności m.in. usługi w zakresie obrotu nieruchomościami. Wskazać należy, że weryfikacja czy rolnik prowadzi działalności rolnicza następuję zgodnie z art. 13 ust. 3 Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) nr 639/2014, poprzez wszystkie prowadzone w Polsce ewidencje podmiotów i rodzaje ich działalności, tj.: Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli (ZSZiK), Krajowy Rejestr Sądowy (KRS), Krajowy Rejestr Urzędowy Podmiotów Gospodarki Narodowej (REGON), Centralną Ewidencją i Informację o Działalności Gospodarczej (CEIDG). W/w systemy weryfikacji pozwalają na szerokie możliwości zweryfikowania, co jest głównym przedmiotem działalności podmiotu ubiegającego się o płatności ONW. W oparciu o w/w przepisy ustalenie głównej działalności gospodarczej następuje w oparciu o Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. (Dz. U. Nr 251, poz. 1885, ze zm.) określające Polską Klasyfikację Działalności (PKD). A w/w Rozporządzeniu Rady Ministrów wskazano PKD 68.10.Z "Kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek" dotyczy nieruchomości własnych lub dzierżawionych", PKD 68.3l.Z "Pośrednictwo w obrocie nieruchomościami" dotyczy obrotu nieruchomościami realizowanego na zlecenie. Tym samym strona, zdaniem Dyrektora, prowadząc działalność pozarolniczą oznaczona kodem PKD 68.10.Z była zobowiązana do wypełnienia pola 08 i złożenia stosownych dokumentów albowiem zgodnie z zasadami metodycznymi PKD — działalność związana z obsługą rynku nieruchomości dotyczy zarówno obrotem nieruchomościami na własny rachunek jak również obrotu nieruchomościami na zlecenie. A jak już szczegółowo opisano w uzasadnieniu niniejszej decyzji obowiązek wypełnienia pola 08 we wniosku i złożenie stosownych dokumentów należało dopełnić w terminie składania wniosków o przyznanie płatności w roku 2015, a czego strona nie dopełniła. Zgodnie z art. art. 13 ust. 1 akapit drugi i trzeci rozporządzenia nr 640/2014 brak jest możliwości uzupełniania wszelkich dokumentów po ostatecznym terminie na ich złożenie tj. po 10 lipca 2015 r. Tym samym przedłożenie dokumentacji o której mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wniosku po terminie składania wniosków czyni te dokumenty jako niedopuszczalne i nie wypływające kwalifikowalność do pomocy.
Wobec tego zarzut pełnomocnika, że organ miał obowiązek analizy złożonych dokumentów pod kątem spełnienia kryterium rolnika aktywnego zawodowo staje się bezzasadny. Strona była zobowiązana na podstawie przepisów prawa krajowego i unijnego do spełnienia tych warunków w termie składania wniosków, a czego nie uczyniła. Wobec powyższego niezrozumiały jest zarzut pełnomocnika, że naruszony został art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy PROW.
Reasumując organ odwoławczy wskazał, że strona mając świadomość prowadzonej działalności nierolniczej (art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia 1307/2013) była zobowiązana do złożenia wraz z wnioskiem dokumentów o których mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wniosku.
Dodatkowo organ wskazał, że w odniesieniu do aktów staranności wymaganych od producenta rolnego można posiłkować się m.in. art. 355 § 2 kc. W myśl tego przepisu należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności. Zdaniem organu odwoławczego surowsze wymagania w zakresie aktów staranności podmiotu wykonującego swoją działalność zawodowo i na własny rachunek, w porównaniu do aktów staranności wymaganych od przeciętnego (relewantnego) konsumenta, można wywieść także z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.
Skargę na powyższą decyzję złożył, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, B.R., który wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2016 r. numer [...].
2. zasądzenie od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, według norm prawem przepisanych.
Strona podniosła następujące zarzuty:
1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie przepisu art. 9 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 poprzez uznanie, że:
– prowadzenie działalności gospodarczej w przedmiocie "Kupno i sprzedaż nieruchomości na rachunek własny" jest "świadczeniem usług w zakresie obrotu nieruchomościami" i wymaga wypełnienia przez wnioskodawcę rubryki 08 w III części wniosku,
– wskutek złożenia przez wnioskodawcę wyjaśnień i dowodów dla wykazania statusu rolnika aktywnego zawodowo po dniu 10 lipca 2015 r. czyli po ostatecznym terminie składania wniosków czyni wniosek o przyznanie płatności niedopuszczalnym, a przedłożone dowody spóźnionymi,
– organ I instancji nie miał obowiązku oceny spełnienia przez skarżącego wymogu rolnika aktywnego zawodowo wskutek niezaznaczenia rubryki 08 w III części wniosku i złożenia dowodów po ostatecznym terminie składania wniosków, podczas gdy organ miał obowiązek oceny spełnienia wymogu według stanu i dowodów istniejących i znanych organowi na moment wydawania decyzji administracyjnej,
– skarżący nie jest rolnikiem aktywnym zawodowo, ponieważ prowadzi działalność gospodarczą w przedmiocie "Kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek" bez względu na marginalny charakter tej działalności i proporcjonalnie niewielką wielkość dochodów z tytułu tej działalności w stosunku do dochodów, w tym płatności, z tytułu prowadzonej działalności rolniczej;
2. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
naruszenie przepisu art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej KPA) poprzez dokonywanie w postępowaniu przez organ I instancji czynności zaprzeczających zasadzie pogłębiania zaufania uczestników do władzy publicznej, a to poprzez skierowanie do skarżącego wezwania z dnia [...].09.2015 r. do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dowodów po nadmiernie długim czasie od złożenia wniosku i wyciąganie wobec skarżącego negatywnych konsekwencji z faktu złożenia wyjaśnień i dowodów po maksymalnym terminie składania wniosków tj. po 10 lipca 2015 r.;
a to naruszenie przepisu art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20.02.2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz.U. 2015 r., poz. 349) - zwana dalej: ustawą o wspieraniu rozwoju (...) poprzez zaniechanie przez organ II instancji rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w zakresie, w jakim skarżący przedstawił dowody i dał wyjaśnienia co do okoliczności istotnych dla ustalenia spełnienia przez skarżącego w roku 2015 cechy rolnika aktywnego zawodowo.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066), art. 3 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). Natomiast w przypadku gdy skarga nie jest zasadna w oparciu o art. 151 p.p.s.a. sąd skargę oddala.
Przedmiotem badania Sądu w niniejszej sprawie jest kwestia zgodności z prawem decyzji organów ARiMR w sprawie odmowy przyznania B.R. płatności na rok 2015 dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (płatności ONW).
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa w stopniu, który skutkowałby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Sąd przy tym uznał, że stan faktyczny ustalony przez organ znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym i te ustalenia przyjął za podstawie faktycznego rozstrzygnięcia. W złożonej skardze strona nie wskazała na inne dowody pozwalające poczynić odmienne ustalenia co do stanu faktycznego sprawy.
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020 płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013, którego gospodarstwo jest położonej na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, jeżeli spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013. Zgodnie z art. 31 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 płatności udziela się rolnikom, którzy podejmują się prowadzić działalność rolniczą na obszarach wyznaczonych zgodnie z art. 32 i którzy są rolnikami aktywnymi zawodowo w rozumieniu art. 9 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ( UE) nr 1307/2013. Przepis art. 9 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 stanowi, że nie przyznaje się płatności bezpośrednich osobom fizycznym lub prawnym ani grupom osób fizycznych i prawnych, które administrują portami lotniczymi, wodociągami, stałymi terenami sportowymi i rekreacyjnymi, jak również świadczą usługi przewozu kolejowego lub usługi w zakresie obrotu nieruchomościami. W stosownych przypadkach państwa członkowskie mogą na podstawie obiektywnych i nie dyskryminujących kryteriów zadecydować o dodaniu do listy w akapicie pierwszym wszelkich innych podobnych nierolnicznych przedsiębiorstw lub rodzajów działalności, a następnie mogą zadecydować o usunięciu tych dodatków. Osobę lub grupę osób objętych akapitem pierwszym art. 9 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 uważa się jednak za rolnika aktywnego zawodowo, jeżeli za pomocą możliwych do zweryfikowania dowodów, w formie wymaganej przez państwa członkowskie, udokumentuje, że:
– roczna kwota płatności bezpośrednich wynosi co najmniej 5% całości przychodów uzyskanych przez na z działalności pozarolniczej w ostatnim roku obrotowych, za który dowody są dostępne:
– jej działalność rolnicza nie ma charakteru marginalnego : lub
– jej główną działalnością gospodarczą lub przedmiot działalności stanowi wykonywanie działalności rolniczej.
W ust. 3 art. 9 powołanego rozporządzenia nr 1307/2013 określono dalsze sytuacje w których państwo członkowskie może zadecydować o nieprzyznawaniu płatności bezpośrednich.
Z brzemienia powołanego art. 9 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 wynika, że płatność ONW nie jest przyznawana osobom fizycznym lub prawnym ani grupom osób fizycznych lub prawnych które m.ini. świadczą usługi w zakresie obrotu nieruchomościami, która to okoliczność stanowiła podstawę odmowy przyznania skarżącemu płatności ONW na rok 2015. Skarżący stoi na stanowisku, że dokonywane przez niego czynności w zakresie wynajmu nieruchomości i sprzedaży w latach 2014- 2015 nie nosiły znamion świadczenia usług w zakresie obrotu nieruchomościami, lecz należały do czynności rozporządzania własnym majątkiem prywatnym.
W ocenie Sądu poglądu strony skarżącej nie można podzielić. Prowadzenie działalności gospodarczej, działalności związanej z świadczeniem usług w zakresie obrotu nieruchomościami należy oceniać na podstawie konkretnych okoliczności faktycznych. Przyjąć należy, że wszelkie działanie cechujące się fachowością, stałym nieokazjonalnym charakterem, podporządkowaniem regułom opłacalności i zysku lub zasadzie racjonalnego gospodarowania, działaniem na własny rachunek, powtarzalnością działań, uczestnictwem w obrocie gospodarczym, wypełniają znamiona prowadzenia działalności gospodarczej w danej dziedzinie np. świadczenie usług w zakresie handlu artykułami spożywczymi, w zakresie usług obrotu nieruchomościami. Należy wskazać, że przepisy prawa nie narzucają ani stopnia zorganizowania, ani formy organizacyjnej wykonywanej działalności. Prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczna nie wymaga w zasadzie żadnej organizacji, w znaczeniu instytucjonalnym. O wykonywaniu działalności gospodarczej w sposób zorganizowany świadczy w szczególności aktywne działanie danej osoby, zmierzające do osiągnięcia celu tej działalności. O ile za prowadzenie działalności gospodarczej nie można uznać przedsięwzięć jednorazowych, o tyle nie można tej działalności utożsamiać też z koniecznością wykonywania jej bez przerwy. Istotny jest zamiar powtarzalności określonych czynności, celem osiągnięcia dochodu. Wykonywanie działalności gospodarczej może być przez osobę fizyczną w zasadzie w dowolnym momencie rozpoczęte, jak i zakończone. Okres jej wykonywania dany podmiot może zaś poprzedzić przygotowaniem do jej prowadzenia lub podejmować takie czynności, które w danej chwili nie przynoszą jeszcze dochodu, czy nawet przychodu, ale z uwagi na zamierzony cel są niezbędne do jego uzyskania lub maksymalizacji.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że w ustalonym stanie faktycznym zachodzą podstawy do przyjęcia, iż skarżący B.R. w 2015 roku świadczył usługi w zakresie obrotu nieruchomościami, która to działalność należy do działalności wykluczającej z płatności bezpośrednich w tym ONW w rozumieniu art. 9 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013. Z poczynionych przez organy administracyjne ustaleń wynika bowiem, że w wskazanym okresie skarżący w styczniu 2015 roku kupił pięć miejsc postojowych, z których trzy następnie odpłatnie wynajął osobom trzecim zawierając umowy najmu w dniu [...] sierpnia 2015 roku, [...] października 2015roku i [...] października 2015 roku. Umowy te zostały zawarte na czas nieokreślony. W tym samym dniu tj. [...] stycznia 2015 roku skarżący nabył po uprzednim ustanowieniu odrębnej własności lokal mieszkalny położony w [...] w tym samym budynku co wyżej wymienione miejsca postojowe, a następnie lokal ten z zyskiem sprzedał w dniu [...] stycznia tego samego roku. Nadto w aktach administracyjnych znajduje się umowa sprzedaży zawarta w formie aktu notarialnego nosząca datę [...] czerwice 2014 roku, zgodnie z którą strona skarżącą dokonuje sprzedaży innego lokalu mieszkalnego położonego w [...], w której to umowie oświadcza, że lokal stanowiący przedmiot sprzedaży uprzednio nabył na cele prowadzonej działalności gospodarczej. Wskazać nadto należy, że wystawiającym faktury Vat z tytułu otrzymanego czynszu z wynajem miejsc postojowych jest firma A B.R.. Powyższe ustalenia znajdujące potwierdzenie w dokumentach złożonych do akt sprawy pozwalają przyjąć, że skarżący B.R. prowadził w 2015 roku i wcześniej działalność w zakresie świadczenia usług obrotem nieruchomościami w rozumieniu art. 9 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013. Został więc spełniony warunek wyłączający skarżącego jako rolnika aktywnego zawodowo od przyznania płatności ONW za 2015 rok. Zdaniem Sądu organy zasadnie przyjęły, że prowadzona przez niego działalność, nie jest działalnością związaną z rozporządzaniem własnym mieniem, a jedynie działalnością gospodarczą związaną z świadczeniem usług w zakresie obrotu nieruchomościami. Świadczy o tym bliskość czasowa między nabyciem nieruchomości, a następnie ich sprzedażą lub odpłatnym wynajęciem, wystawianie faktur jako firma o nazwie A B.R.. Działalność ta jest nastawiona na osiągnięcie zysku w określonym czasie. Nadto sprzedając lokal mieszkalny w 2014 roku sam skarżący w akcie notarialnym oświadczył, że nabył go na uprzednio na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Pod pojęciem obrót nieruchomościami należy rozumieć nie tylko pośredniczenie w ich sprzedaży, ale także nabywanie nieruchomości z zamiarem ich sprzedaży lub ich wynajmowania. Dowodem potwierdzającym powyższe ustalenia jest również wydruk z danych z wypisu rejestru REGON zgodnie z którym skarżący od 2013 roku prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie kupna- sprzedaży nieruchomości. W złożonej skardze kwestionując ustalenia organów w tym zakresie skarżący nie przedstawił innych dowodów pozwalających podważyć te ustalenia. Uzasadnienie skargi zawiera zdaniem Sądu jedynie polemikę z ustaleniami organów nakierowaną na podważenie oceny zgromadzonego materiału dowodowego, nie popartą żadnymi dowodami pozwalającymi przyjąć odmienne w tym zakresie ustalenia. Dokonana przez organ ocenia zgromadzonego materiału dowodowego odpowiada kryteriom określonym w art. 80 k.p.a. Nadto uwzględniała ona całokształt zgromadzonego materiału dowodowego.
Konsekwencją ustalenia, iż skarżący jako rolnik aktywny zawodowo prowadził działalność wykluczającą w rozumieniu art. 9 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 było obowiązek wypełnienia przez niego w chwili składania wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2015 rubryki nr 8 wniosku "oświadczenia, że jest rolnikiem aktywnym zawodowo, pomimo, że świadczy usługi w zakresie obrotu nieruchomościami" oraz dołączenia do wniosku dowodów określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze treść wniosku w tym zakresie jest jednoznaczna i nie budzi wątpliwości co do obowiązku jego odpowiedniego wypełnienia poprzez zakreślenie odpowiedniej "kratki", a czego wnioskodawca w niniejszej sprawie nie uczynił.
Z powyższym obowiązkiem wypełnienia rubryki nr 8 wniosku wiąże się kolejny zarzut skargi, a dotyczący obowiązku wzywania przez organ beneficjenta do uzupełnienia braków wniosku. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcie bezpośredniego oraz art. 13 rozporządzenia (UE) na 809/2014 wnioski oraz dokumenty, które należy złożyć wraz z wnioskiem o przyznanie płatności, składało się w 2015 roku od 15 marca do 15 czerwca 2015 roku. Wniosek można było złożyć w terminie 25 dni kalendarzowych po terminie do składania wniosków. Za wyjątkiem działania siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności w rozumieniu art. 4 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, złożenie wniosku o przyznanie płatności po terminie prowadzi do zmniejszenia o 1% za każdy dzień roboczy, kwot, do których rolnik był uprawniony, jeżeli wniosek o pomoc został złożony w terminie. Wniosek złożony po dniu 10 lipca 2015 roku nie jest rozpatrywany, czego konsekwencją jest pozbawienie rolnika płatności na rok 2015. Nie powinno więc budzić wątpliwości, że po 10 lipca 2015 roku – zarówno na podstawie przepisów unijnych jak i krajowych – niedopuszczalne jest dokonanie przez beneficjenta (z własnej inicjatywy lub po otrzymaniu informacji od organu o stwierdzonych brakach) poprawek (usunięcie braków w złożonym wniosku o płatność. Termin ten dotyczy również dokumentów, które należy złożyć, jeżeli dokumenty te stanowią o kwalifikowalności wnioskowanej płatności. Intencja ustawodawcy unijnego nakazująca dokonanie takiej wykładni przepisów dotyczących terminów składania wniosków o przyznanie płatności została wyrażona w motywie 15 preambuły do rozporządzenia (UE). Zgodnie z tym wskazaniem przestrzeganie terminów składania wniosków o przyznanie pomocy, wniosków o płatność i innych deklaracji, terminów zgłaszania poprawek do wniosków o przyznanie pomocy obszarowej lub wniosków o płatność oraz terminów składania dokumentów uzupełniających lub umów jest niezbędne, aby organy krajowe miały możliwość planowania, a następnie przeprowadzania skutecznych kontroli poprawności wniosków o przyznanie pomocy, wniosków o płatność lub innych dokumentów. Należy zatem ustanowić przepisy dotyczące terminów, w których będą przyjmowane spóźnione dokumenty. Aby skłonić beneficjentów do przestrzegania terminów, w przypadku wniosków złożonych po terminie należy stosować zniechęcające zmniejszenie, z wyjątkiem opóźnień wynikających z przypadków siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.
Oczywiście, niezbędne jest również tu odniesienie się do nałożonego w art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) na organy ARiMR- kierownika biura powiatowego – obowiązku niezwłocznego poinformowania po złożeniu wniosku rolnika w przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności w ramach działań o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 10-12 nie czyni wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 2 k.p.a. o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia11 marca 2014 roku. Ustawodawca krajowy nałożył więc na organ ARiMR, nieustanowiony w przepisach unijnych obowiązek formalnego sprawdzenia wniosku i poinformowania rolnika o stwierdzonych brakach. Jednocześnie ustawodawca nie określił bliżej pojęcia "niezwłocznie". Dokonując interpretacji tego pojęcia należy podzielić wyrażany zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych i w doktrynie pogląd zgodnie z którym określenie niezwłocznie oznacza "bez zbędnej zwłoki". Zatem dla ustalenia, czy organ dokonał wymaganej czynności niezwłocznie, niezbędne jest badanie, czy nie dopuścił się w tym zakresie zwłoki, a więc nagannego opóźnienia. W niniejszej sprawie kierownikowi biura powiatowego ARiMR nie można postawić zarzutu nie wywiązania się z obowiązku niezwłocznego poinformowania strony skarżącej o braku wniosku dotyczącego niewypełnienia punktu 8 .Bezspornym jest, że organ I instancji w terminie do 10 lipca 2015 roku nie poinformował skarżącego o braku polegającym na niewypełnieniu spornego punktu wniosku. Z akt sprawy wynika, że wniosek o przyznanie płatności, w tym ONW ,wpłynął do biura organu w dniu 16 czerwca 2015 roku (został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 15 czerwca 2015 roku). Już z tego powodu strona skarżąca skróciła sobie możliwy termin do usuwania braków (zgłoszenia poprawek, uzupełnień). Tym samym beneficjent zwiększył z przyczyn leżących po jego stronie ryzyko uchybienia terminowi do usuwania braków, a równocześnie skrócił też organowi termin do skutecznego stwierdzenia braków we wniosku, tym samym również do poinformowania strony o stwierdzonych brakach i do dokonania uzupełnień (poprawek) po otrzymaniu takiej informacji – z uwagi na nieprzekraczalny termin do ich dokonywania (10 lipca 2015 roku przy jednoczesnym pomniejszeniu należnej płatności o 1 % za każdy dzień roboczy po dniu 15 czerwca 2015 roku). Nadto wskazać należy, że brak wniosku strony skarżącej nie można zaliczyć do braków oczywistych, które można stwierdzić już w trakcie pierwszej kontroli prawidłowości wypełnienia wniosku. Brak wniosku złożonego przez skarżącego polegał na niewypełnieniu spornego punktu 8, który to punkt jest wypełniany tylko w sytuacji gdy beneficjent jest rolnikiem aktywnym zawodowo i jednocześnie wykonuje działalność wykluczająca, którą w niniejszej sprawie było świadczenie usług w zakresie obrotu nieruchomościami. Tym samym nie wypełnienie tego punktu nie świadczy o braku wniosku w przypadku gdy organ na danym etapie postepowania nie posiada informacji o prowadzeniu takiej działalności przez beneficjenta. Nie jest możliwe stwierdzenie takiego braku na etapie kontroli formalnej wniosku sprowadzającej się do sprawdzenia czy wszystkie konieczne rubryki zostały wypełnione. Brak wypełnienia rubryki nr 8 i nie złożenie dowodów określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie ma więc charakteru oczywistego, nie można przyjąć, że jest łatwy do stwierdzenia. Brak taki zostaje ujawniony przez organ jedynie na dalszym etapie sprawdzania wniosku i to już w trakcie oceny merytorycznej. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy, zwłaszcza przy uwzględnieniu faktu złożenia wniosku w ostatnim dniu ustalonego terminu (nadanie go w urzędzie pocztowym), rodzaj braku (nie wypełnieniu punktu 8 wniosku, który podlega wypełnieniu tylko w określonych sytuacjach ) oraz okoliczności obiektywne związanymi z ilością i rodzajem wniosków jakie wpływają do biura powiatowego ARiMR w przedmiocie przyznania płatności należy stwierdzić, iż brak jest podstaw do postawienia organowi zarzuty nie wywiązania się z obowiązku określonego w art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...).
Nadmienić również należy, co uszło uwadze strony skarżącej, iż zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) na strony – beneficjentów pomocy – został nałożony obowiązek przedstawiania dowodów oraz składania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek: ciężar udowodniania faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Jedynie zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 3 organ udziela stronom na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że strona zwracała się do organu I instancji o pouczenie, udzielenie informacji w przedmiocie wypełnienia wniosku o przyznanie płatności na rok 2015, a w szczególności znaczenia punktu 8 wniosku. W aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek wzmianki czy też dokumenty z treści którego wynikałoby, iż skarżący zwracał się o udzielenie takich informacji, pouczeń. Również w uzasadnieniu skargi powyższe nie było podnoszone. Wskazać należy, iż od producentów rolnych składających wnioski o przyznanie płatności należy wymagać między innymi w zakresie wypełniania wniosków o przyznanie płatności należytej staranności. Wykonują swoją działalność zawodowo i na własny rachunek. Nakłada to na nich nie tylko posiadanie wysokich kwalifikacji odnośnie produkcji rolniczej i ich podnoszenie, ale także stosownej wiedzy w zakresie zasad i trybu przyznawania pomocy finansowej, zwłaszcza takiej jak w przypadku płatności rolniczych, która jest przyznawana na wniosek zainteresowanej takim wsparciem osobie. Przepisy unijne jak i krajowe w zakresie przyznawania płatności nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości. Uznaniowość prowadziłaby bowiem do nierównego traktowania producentów rolnych spełniających takie same warunki oraz byłaby sprzeczna z zasadą konkurencyjności. To z kolei nakłada na beneficjentów tej pomocy obowiązek zachowania należytej staranności na etapie wypełniania i składania wniosków o przyznanie płatności.
Tym samym skoro skarżący jako rolnik aktywny zawodowo prowadził usługi w zakresie obrotu nieruchomościami, nie wypełnił punktu 8 wniosku dotyczącego powyższej okoliczności oraz w terminie zakreślonym do składania wniosku o przyznanie płatności nie przedłożył dowodów określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcie bezpośredniego na okoliczność spełnienia przesłanek do otrzymania płatności ONW na rok 2015, mimo prowadzenia działalności wykluczającej, należy stwierdzić, że zaskarżoną decyzją w przedmiocie odmowy przyznania tej płatności odpowiada prawu. Uwzględniono przy tym przesłankę, że za rok 2014 skarżący otrzymał płatności bezpośrednie w kwocie przewyższającej kwotę 5000 euro (art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ... ). Powyższa ostatnia okoliczność była w niniejszej sprawie bezsporna, strona skarżąca jej nie podważała. Zarzuty zawarte więc skardze nie zasługują na uwzględnienie z przyczyn wyżej podanych.
Sąd nie popatrzył się ze strony organów naruszenia wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Działania podejmowanie przez organy po dniu 10 lipca 2015 roku miały na celu ustalenie czy skarżący jako rolnik zawodowo aktywny prowadzi działalność wykluczającą przyznanie płatności, o której mowa w art. 9 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Komisji (UE) nr 1307/2014.
Z tych powodów należało na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić skargę.
Odnośnie zwrotu kosztów postępowania sądowego należy powołać się na art. 199 p.p.s.a. zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepis art. 200 i art. 201 p.p.s.a. określają sytuacje których skarżącemu przysługuje zwrot kosztów postępowania od organu tj. w razie uwzględnienia skargi przez sąd lub umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. Nie zostały również spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 208 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło