I FSK 1570/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-02-28

Skład orzekający: Sędzia NSA Marek Kołaczek (sprawozdawca), Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, Sędzia del. WSA Dominik Mączyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących transakcje w ramach oszustwa wewnątrzwspólnotowego, jeśli nie dochował należytej staranności w weryfikacji kontrahentów i powinien był mieć świadomość fikcyjności transakcji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż skarżący nie dochował należytej staranności w weryfikacji kontrahentów, co uzasadniało pozbawienie go prawa do odliczenia podatku naliczonego. Sąd podkreślił, że brak podjęcia kroków w celu weryfikacji kontrahentów, zwłaszcza w branży narażonej na oszustwa, oraz istnienie nieprawidłowości w dokumentacji transakcji, świadczy o braku dobrej wiary podatnika, który powinien był mieć świadomość uczestnictwa w oszustwie.
Stan faktyczny
Skarżący M.B. prowadził działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży oleju opałowego i napędowego. Organy podatkowe zakwestionowały jego prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez firmy R. i P. za okres od marca do grudnia 2012 r., uznając transakcje za fikcyjne i będące częścią oszustwa wewnątrzwspólnotowego. Skarżący argumentował, że działał w dobrej wierze, nabył towar i za niego zapłacił, a także odbierał paliwo z bazy paliw. Organy i WSA uznały, że skarżący nie dochował należytej staranności w weryfikacji kontrahentów, co uzasadniało odmowę prawa do odliczenia VAT.
Rozstrzygnięcie
1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M.B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu kwotę 10.800 (słownie: dziesięć tysięcy osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Kołaczek (sprawozdawca), Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, Sędzia del. WSA Dominik Mączyński, Protokolant Marek Wojtasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2020 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 1336/16 w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 1 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od marca do grudnia 2012 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M.B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu kwotę 10.800 (słownie: dziesięć tysięcy osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Wr 1336/16 oddalił skargę M.B. (dalej: "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z 1 września 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od marca do grudnia 2012 r. Z uzasadnienia powyższego wyroku wynikało, że zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu utrzymał w mocy orzeczenie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z 7 kwietnia 2016 r. określające Skarżącemu zobowiązanie w podatku od towarów i usług za wskazany okres rozliczeniowy. Skarżący w badanych okresach prowadził działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży oleju opałowego i napędowego oraz usług transportowych. Przeprowadzone postępowanie ujawniło, że odliczył on podatek naliczony na podstawie faktur niedokumentujących rzeczywistych transakcji. Organ podatkowy zakwestionował transakcje z firmami R. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: "R.") i P. z siedzibą w W. (dalej: "P."). Wskazując na zebrane dowody organ stwierdził, że Skarżący nie mógł nabyć paliwa od tych podmiotów, gdyż nie prowadziły one w rzeczywistości obrotu paliwami. Jedynym dostawcą R. miała być spółka P. z siedzibą w W. (dalej: "P."), natomiast jej dostawcami były firmy P. z siedzibą w K. (dalej: "P.") oraz B. z siedzibą w P. (dalej: "B."). Podmioty te posiadały w ocenie organu wszelkie oznaki funkcjonowania w zorganizowanym oszustwie wewnątrzwspólnotowym mającym na celu zaniżenie zobowiązań w podatku od towarów i usług w zakresie obrotu paliwami ciekłymi. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. Na powyższe rozstrzygnięcie Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Sąd I instancji wskazał, że udokumentowane spornymi fakturami transakcje nie odzwierciedlały zdarzeń faktycznych. W oparciu o materiał dowodowy zebrany przez organy podatkowe Sąd uznał, że R. nie była podmiotem, który prowadził realną działalność gospodarczą w zakresie obrotu paliwami. Przeprowadzone czynności dowodowe wykazały, że pomimo formalnej rejestracji, zawarcia umów dzierżawy zbiorników na paliwo w bazie paliw w L. i zatrudnienia pracowników, spółka ta nie prowadziła działalności w zakresie obrotu paliwami, stwarzając jedynie pozory takich działań. Na potwierdzenie tego Sąd wskazał na zeznania świadków, fakt wydania dla R. decyzji, w której także zanegowano sprzedaż na rzecz Skarżącego, okoliczności dotyczące działalności tej spółki i jej dostawców, wreszcie analiza dowodów źródłowych (faktur, dokumentów badań towaru i jego dostaw) wykazująca nieprawidłowości, tak co do obiegu towaru (pochodzenia), jak i jego ilości. W ocenie Sądu taki obraz spornych w sprawie transakcji potwierdzają również dalsze ustalenia organów podatkowych odwołujące się do kontrahenta R. - spółki. W opinii Sądu zasadnie organy podatkowe przyjęły też, że zarówno P. jak i B. nie prowadziły faktycznej działalności gospodarczej, stwarzając jedynie jej pozory. W ocenie Sądu I instancji relacje miedzy wskazanymi firmami nie potwierdzają rzeczywistych transakcji, co w efekcie przekonuje, że obieg towaru był inny niż wynika to z wystawionych dokumentów. Sąd wskazał, że w zw. z powyższym, spółka R. nie mogła nabyć towaru, który następnie został sprzedany Skarżącemu. Zebrane w sprawie dowody nie dawały, w ocenie Sądu, podstaw do zanegowania twierdzeń Skarżącego, że wszedł on w posiadanie ww. towaru w ilościach wykazanych w spornych fakturach w zw. z czym sporne faktury nie dokumentują zdarzeń rzeczywistych. W opinii Sądu Skarżący co prawda mógł nie wiedzieć, że uczestniczy w oszustwie, ale w świetle okoliczności towarzyszących spornym transakcjom świadomość taką powinien mieć. Sąd wskazał, że jako podmiot rozpoczynający działalności w zakresie obrotu paliwami płynnymi winien wykazać się większą dociekliwością w zakresie wiedzy o kontrahentach. Skarżący nie sprawdził natomiast czy wskazane firmy mają odpowiednie możliwości dokonywania dostaw oraz czy są one rzetelnymi podatnikami. W tych okolicznościach, w opinii Sądu, słusznie organ podatkowy powołując się na art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a) ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej: "ustawa o VAT") zakwestionował transakcje wykazane na spornych fakturach. W ocenie Sądu, organ podatkowy właściwie wykazał okoliczności wskazujące na brak staranności Skarżącego, a tym samym brak dobrej wiary przy zakupie spornego paliwa. Skarżący wniósł skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżając w niej w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zarzucił mu naruszenie prawa materialnego na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), tj.: a) art. 86 ust. 1 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i pozbawienie Skarżącego przysługującego jej prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, poprzez nieuwzględnienie, że w przedmiotowej sprawie Skarżący nabywała paliwa od R. oraz P. w dobrej wierze, w sytuacji istnienia dowodów potwierdzających nabycie towaru od ww. firm, a w szczególności faktur, dowodów zapłaty oraz fizycznego posiadania i władania nabytym towarem, które stanowią o ekonomicznym poniesieniu tych wydatków, które mają bezpośredni związek z uzyskanym przychodem, poprzez nie uwzględnienie związku ekonomicznego wydatku potwierdzonego przelewami (dowodami) zapłaty dokonanymi na rzecz ww. podmiotów z przychodami uzyskanymi z tytułu tego nabycia, pomijając tym samy, że za dokument księgowy uznaje się również dowód zapłaty (przelew bankowy) zapłaty, w zamian za otrzymany towar lub usługę, który ma bezpośredni lub pośredni związek z uzyskanym przychodem, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce gdyż nabyty od ww. firm towar handlowy został dalej sprzedany, a Skarżący poniósł ekonomiczny ciężar tego wydatku płacą za ten towar kontrahentowi, tym samym nawet przy nierzetelnej fakturze, ale dokonanej zapłacie i nabyciu towaru, wydatek ten stanowi prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. W oparciu o art. 174 pkt. 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 86 ust. 1 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i pozbawienie Skarżącego przysługującego jej prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, poprzez nieuwzględnienie że w przedmiotowej sprawie Skarżącego nabywała paliwa od R. oraz P. w dobrej wierze, w sytuacji istnienia dowodów potwierdzających nabycie towaru od ww. firm, a w szczególności faktur, dowodów zapłaty oraz fizycznego posiadania i władania nabytym towarem, które stanowią o ekonomicznym poniesieniu tych wydatków, które mają bezpośredni związek z uzyskanym przychodem, poprzez nie uwzględnienie związku ekonomicznego wydatku potwierdzonego przelewami (dowodami) zapłaty dokonanymi na rzecz ww. podmiotów z przychodami uzyskanymi z tytułu tego nabycia, pomijając tym samy, że za dokument księgowy uznaje się również dowód zapłaty (przelew bankowy) zapłaty, w zamian za otrzymany towar lub usługę, który ma bezpośredni lub pośredni związek z uzyskanym przychodem, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce gdyż nabyty od ww. firm towar handlowy został dalej sprzedany, a Skarżący poniósł ekonomiczny ciężar tego wydatku płacą za ten towar kontrahentowi, tym samym nawet przy nierzetelnej fakturze ale dokonanej zapłacie i nabyciu towaru, wydatek ten stanowi prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego; b) art. 145 §1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z - art. 122, art. 123 §1, art. 180 §1, art. 181, art. 187 §1, art. 188, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997r. Nr 137 poz 926 ze. zm.; dalej: "O.p.") poprzez naruszenie tych przepisów w ten. sposób, że organ podatkowy pomimo posiadania dowodów zgromadzonych w postępowaniu wskazujących, że nabycie oraz sprzedaż oleju napędowego od R. oraz P. miało miejsce, odbyło się w dobrej wierze przez Skarżącego, poprzez oparcie uzasadnienia skarżonych decyzji o materiał zgromadzony w innych postępowaniach, nie uwzględniając wszystkich dowodów zgromadzonych w postępowaniu, tym samym nie dążąc do prawdy materialnej, naruszenie ww. wskazanych przepisów co ma istotne znaczenie dla niniejsze sprawy pomimo tego, że zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego cyt.: "W opinii Sądu zebrane w sprawie dowody wskazują, że Skarżący co prawda mógł nie wiedzieć, że uczestniczy w oszustwie, ale w świetle okoliczności towarzyszących spornym transakcjom świadomość taką powinien mieć" c) art. 151 i art. 141 §4 P.p.s.a. poprzez oddalenie skarżonej decyzji oraz błędnym wskazaniem w skarżonym wyroku braku naruszenia prawa, które by uzasadniało wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego pomimo, że Sąd w przedmiotowej sprawie zauważa, że cyt.: "W opinii Sądu zebrane w sprawie dowody wskazują, że Skarżący co prawda mógł nie wiedzieć, że uczestniczy w oszustwie, ale w świetle okoliczności towarzyszących spornym transakcjom świadomość taką powinien mieć", odrzucając jednocześnie tę istotną dla sprawy okoliczność faktyczna i prawną, że Skarżący nabył w dobrej wierze towary handlowe od wskazanych w decyzji kontrahentów pobierając towar z Bazy Paliw w L. dokonując za nie zapłaty ponosząc tym samym ciężar ekonomiczny tego kosztu. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. Uzasadniając sformułowane zarzuty naruszenia przepisów postępowania autor skargi kasacyjnej nie przyporządkował swej argumentacji do konkretnych zarzutów. Taki stan rzeczy znacznie utrudnia rzeczową polemikę z nimi, lub - w niektórych przypadkach - sprawia, że niektóre z tych zarzutów nie spełniają wymogów prawidłowo skonstruowanych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, albowiem brak jest argumentacji wskazującej na to, że to naruszenia miało istotny wpływ na wynik sprawy. W tych okolicznościach niezbędne jest przypomnienie, że stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wyrażona w tym przepisie zasada oznacza pełne związanie Sądu podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Konkretne, zawarte w skardze kasacyjnej przyczyny zaskarżenia determinują całkowicie zakres rozpoznania sprawy, czyli badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego wyroku Sądu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną uwzględnia tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wymienione w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków, gdyż skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych. To z tej przyczyny istnieje wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 P.p.s.a.). Dodać należy, że podnosząc zarzuty uchybienia przepisom proceduralnym strona powinna uwzględnić przy konstruowaniu takich zarzutów, że w świetle art. 174 pkt 2 P.p.s.a. podstawa kasacyjna obejmująca zarzut naruszenia przepisów postępowania może być skuteczna (tj. mogąca prowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej) jedynie w przypadku, gdy zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wykazanie, że taki potencjalny istotny wpływ na rozstrzygnięcie zachodzi, należy również do strony, gdyż także w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny nie ma uprawnień do zastępowania jej w prawidłowym formułowaniu podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Tymczasem w uzasadnieniu tego zarzutu takiej argumentacji dopatrzeć się nie sposób. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przede wszystkim wyeksponowano okoliczność, że Sąd I instancji stwierdził, że zebrane w sprawie dowody wskazują, że skarżący co prawda mógł nie wiedzieć, że uczestniczy w oszustwie, ale w świetle okoliczności towarzyszących spornym transakcjom świadomość taką powinien mieć. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, uznanie w tym zakresie okoliczności, które wynikają ze zgromadzonego materiału dowodowego, iż skarżący mógł nie wiedzieć, że uczestniczy w oszustwie potwierdza stanowisko strony skarżącej oraz determinuje przesłankę do uchylenia zaskarżonej decyzji, czego w przedmiotowej sprawie Sąd nie uczynił (s. 6 skargi kasacyjnej). Następnie pełnomocnik odwołał się do orzecznictwa TSUE dotyczącego tzw. dobrej wiary i stwierdził, że wbrew temu orzecznictwu organy podatkowe i Sąd I instancji w sposób nieuzasadniony wymagają od podatnika podjęcia kroków w celu weryfikacji kontrahentów w sytuacji, kiedy skarżący odebrał od kontrahentów dokumenty wskazujące na prowadzenie przez nich działalności gospodarczej a dodatkowym dowodem odbierania paliwa było miejsce na bazie paliw w L. Tym samym – zdaniem pełnomocnika – nieuzasadnionym jest twierdzenie, że ma do czynienia z nierzetelnymi kontrahentami oraz fakt, że nabywane paliwo odbierał osobiście z bazy paliw w L. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przez organy podatkowe i Sąd I instancji dotycząca okoliczności towarzyszących spornym transakcjom na podstawie, których stwierdzono, że skarżący "powinien mieć świadomość, że uczestniczy w oszustwie" naruszała prawo w zakresie art. 122, art. 187 § 1 O.p. (s. 7 skargi kasacyjnej). Mając na uwadze przytoczoną wyżej argumentację uznać należy, że kwestią sporną pozostaje zatem, czy Skarżący dochował należytej staranności w obrocie z powyższymi kontrahentami, w związku z czym powinien wiedzieć, że podmiot ten jest nierzetelny i dopuszcza się oszustwa. Przedstawiona jednak w skardze kasacyjnej argumentacja Skarżącego nie daje podstaw do jej uwzględnienia. Trafnie bowiem stwierdził Sąd I instancji, że jak wskazywał sam Skarżący nie podjął on żadnych kroków w celu weryfikacji kontrahentów, zaś ewentualne dokumenty dotyczące ich działalności dostarczyli skarżącemu sami kontrahenci. Istotne jest też, że to z ich inicjatywy nawiązana została współpraca, przy czy skarżący nie zna osób z którymi się kontaktował w sprawach dostaw, nie została podpisana żadna umowa. Jako podmiot rozpoczynający działalność w tej branży skarżący nie sprawdził, czy firmy mają odpowiednie możliwości dokonywania dostaw oraz czy są one rzetelnymi podatnikami. Należy przyznać rację Sądowi I instancji, że ważąca jest niedbałość skarżącego w zakresie pozyskania informacji o kontrahentach wobec faktu rozpoczynania działalności, a zatem w sytuacji, gdy skarżący nabywał doświadczenia na tym rynku, który jak wskazano narażony jest na działalność firm mających na celu wykorzystanie prawidłowo i rzetelnie funkcjonujących podmiotów w celu ukrycia rzeczywistego źródła pochodzenia towaru i uniknięcia zobowiązań podatkowych. Niedbałość skarżącego została ponadto wykazana na podstawie analizy rozliczeń z kontrahentami, co szczegółowo opisały organy podatkowe odwołując się do relacji faktur od "R." i sprawozdań z badania jakości paliwa. Jak słusznie wskazały organy podatkowe dokumenty te zawierają szereg nieprawidłowości, do faktury "R." załączono sprawozdanie z badania paliwa opatrzone pieczątką innej firmy "K.". Do innej faktury dołączono sprawozdanie z badania innego paliwa. Zaś w zakresie dokumentacji dotyczącej relacji ze spółką "P." wskazać trzeba na dokumenty dotyczące wcześniejszego etapu obrotu towaru, z których, co szczegółowo opisano w treści zaskarżonej decyzji wynika, że miał ona trafić do "A." sp. z o.o. w B., przy czym nie jest to jednostkowy przypadek, co szeroko opisano także na stronach 60-63 decyzji organu I instancji. Nieprawidłowości dotyczą także ilości nabywanego paliwa. Całkowitą rację ma również Sąd I instancji, że fakty te winny uczulić skarżącego i sprowokować podjęcie działań mających na celu wyjaśnienie istniejących nieprawidłowości. Kontakt z osobami pełniącym funkcje zarządcze w tych firmach tj. M. S. i A. P. niewątpliwe przekonałyby stronę o nierzetelności kontrahentów. W tych okolicznościach zasadnie przyjęły organy podatkowe, że skarżący nie dochował staranności wymaganej w ramach uznania, że wykazał się on dobra wiarą, co dawałaby podstawę do odliczenia podatku naliczonego z zakwestionowanych przez organy podatkowe dokumentów. Oceny tej nie mogą zmienić podnoszone przez skarżącego fakty, że zaopatrywał się on w bazie w L., miejscu w którym prowadzona była działalność w zakresie obrotu paliwami, co dawało mu poczucie dokonywania zakupu w miejscu sprawdzonym. Sam bowiem skarżący w swoich wyjaśnieniach wskazywał, że w tym miejscu towar był sprzedawany przez wiele firm, co realizowały te same osoby, posługujące się jedynie innymi pieczęciami (pieczątkami innych firm). Fakt ten, wbrew intencjom skarżącego, nie przemawia na jego korzyść, co w zestawieniu z przedstawionymi już okolicznościami wyklucza istnienie po jego stronie dobrej wiary. Brak reakcji Skarżącego w stosunku do dostawców odnośnie wadliwego fakturowania dostaw, co wymagało kontaktu z tymże dostawcą, świadczy o braku należytej staranności Odnośnie tego elementu braku należytej staranności Skarżącego wskazać należy, że w wyroku NSA z 7 listopada 2017 r., sygn. akt I FSK 178/16 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA") stwierdzono, że o nienależytej staranności podatnika stanowiącej - w oparciu o art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT - podstawę do zakazu odliczenia przez niego podatku naliczonego, świadczą takie zaniechania tego podatnika, których brak skutkowałby tym, iż podatnik wiedziałby lub co najmniej powinien wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem lub nadużyciem w zakresie podatku VAT. Gdyby zatem w okolicznościach niniejszej sprawy Skarżący podjął próbę nawiązania kontaktu z dostawcami, w celu wyeliminowania wadliwego fakturowania przez niego zakwestionowanych dostaw, mógłby zorientować się, że ma do czynienia z podmiotem dokonującym oszustwa gospodarczo-podatkowego. W świetle powyższego brak jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. 122, art. 123 § 1, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 , art. 188 oraz art. 191 O.p., gdyż - wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej - materiał dowodowy niniejszej sprawy został zgromadzony i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, zaś w uzasadnieniu skargi kasacyjnej brak jest jakiejkolwiek argumentacji wskazującej na naruszenie wskazanych przepisów. Trafnie zatem Sąd I instancji uznał w zaskarżonym wyroku, że kwestionowana decyzja nie narusza art. 191 O.p., gdyż ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie wykracza poza granice zasady swobodnej oceny dowodów i nie nosi znamion oceny dowolnej. Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 141 § 4 P.p.s.a., a zatem przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W konsekwencji powyższego oczywiście bezzasadne są zarzuty naruszenia prawa materialnego: art. 86 ust. 1 ustawy o VAT oraz art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a) i b), pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, tj. odmowę prawa do odliczenia podatku naliczonego, gdyż w sytuacji, gdy w żaden sposób nie został podważony ustalony w tej sprawie stan faktyczny, w którym przyjęto, że zakwestionowane faktury nie dokumentowały faktycznie dokonanych dostaw towarów przez R. sp z o.o. oraz P., a Skarżący - przy zachowaniu należytej staranności kupieckiej - co najmniej powinien mieć świadomość ich fikcyjności - nie można Sądowi I instancji zarzucić nieprawidłowości oceny zastosowania ww. przepisów prawa materialnego przez organy podatkowe i w konsekwencji pozbawienia Skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu przedmiotowych faktur. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 P.p.s.a. - oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło