II SA/Łd 15/17
WyrokWSA w Łodzi2017-02-21
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Arkadiusz Blewązka, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia skanów dokumentów z przeprowadzonych kontroli wewnętrznych oraz kontroli u świadczeniodawców, które wymagały anonimizacji danych, stanowi informację przetworzoną, której udostępnienie jest uzależnione od wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądanie udostępnienia skanów dokumentów z przeprowadzonych kontroli, nawet jeśli wymaga anonimizacji, nie stanowi informacji przetworzonej. Anonimizacja jest czynnością techniczną, a nie intelektualną, a sama pracochłonność związana z odnalezieniem, uporządkowaniem i zeskanowaniem istniejących dokumentów nie przekształca informacji prostej w przetworzoną. Organ nie wykazał, aby ilość żądanych dokumentów była na tyle znaczna, aby uzasadniała kwalifikację jako informację przetworzoną, co miało wpływ na nieprawidłowe zastosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwróciło się do Dyrektora OW NFZ o udostępnienie informacji publicznej w postaci skanów dokumentów z przeprowadzonych kontroli od maja 2016 r. Organ uznał żądanie za informację przetworzoną i wezwał do wykazania jej szczególnej istotności dla interesu publicznego. Po odmowie udostępnienia informacji, stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez błędne uznanie informacji za przetworzoną i niezasadne wymaganie wykazania jej istotności dla interesu publicznego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 lutego 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2017 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Ł. z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej uchyla zaskarżaną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Ł. z dnia [...], nr [...]. LS
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy decyzję własną o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Jak wynika z akt sprawy wnioskiem z dnia 16 sierpnia 2016 r. stowarzyszenie A z siedzibą w W. zwróciło się drogą elektroniczną do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o udostępnienie informacji publicznej w postaci "podania adresu strony BIP, na której udostępniona jest dokumentacja wskazana w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie ustawy o dostępie do informacji publicznej albo udostępnienia skanów informacji wskazanych w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie ustawy o dostępie do informacji publicznej od maja 2016 r. do dnia wykonania wniosku".
W odpowiedzi na powyższy wniosek, Dyrektor [...] OW NFZ w dniu 30 sierpnia 2016 r. poinformował, że żądana informacja jest informacją przetworzoną i skierował drogą elektroniczną oraz tradycyjną do wnioskodawcy pismo wzywające, na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) w związku z art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 z późn. zm.), do uzupełnienia wniosku poprzez wykazanie, iż udostępnienie wnioskowanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, w terminie 7 dni od dnia otrzymania przedmiotowego wezwania.
W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca nie podzielił stanowiska organu co do rodzaju żądanej informacji i wskazał, że informacja ta nie wymaga poczynienia jakichkolwiek działań intelektualnych w celu wytworzenia nowej informacji, a jedynie przedsięwzięcia czynności technicznych.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor [...] OW NFZ, na podstawie art. 5 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz w zw. art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2014 r., poz. 782 z późn. zm.) oraz art. 104 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) oraz art. 98 ust. 1 pkt 4 i art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tj. Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.), odmówił udostępnienia informacji publicznej wskazanej we wniosku. W uzasadnieniu organ administracji wyjaśnił, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku jest Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w Ł., jako podmiot reprezentujący państwową jednostkę organizacyjną mająca osobowość prawną. Wynika to z przepisu art. 96 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, stanowiącego w szczególności, że Narodowy Fundusz Zdrowia jest państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną. Zgodnie z art. 107 ust. 1 tej ustawy, dyrektor oddziału wojewódzkiego funduszu kieruje oddziałem wojewódzkim Funduszu i reprezentuje Fundusz na zewnątrz w zakresie właściwości danego oddziału. Właściwość ta znajduje umocowanie także w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, według którego obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne. Zdaniem organu w analizowanym stanie faktycznym, żądane dane w zakresie postępowań kontrolnych stanowią informacje publiczną w rozumieniu przepisów ustawy, gdyż dotyczą danych publicznych - dokumentacji przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpień, stanowisk, wniosków i opinii podmiotów ją przeprowadzających (art. 6 ust. 1 pkt 4a tiret drugie ustawy). Organ dodał, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje w żaden sposób pojęcia informacji przetworzonej, ani też nie określa przesłanek szczególnej istotności udostępnienia takiej informacji dla interesu publicznego. Organ podkreślił, że wnioskodawca wniósł o udostępnienie wszystkich dokumentów związanych z postępowaniami kontrolnymi, zarówno prowadzonymi przez podmioty zewnętrzne w [...] OW NFZ, własnymi kontrolami wewnętrznymi, jak i kontrolami prowadzonymi przez Oddział u świadczeniodawców. Wskazał, że instytucje zewnętrzne prowadzące postępowania kontrolne zobowiązane są do prowadzenia Biuletynu Informacji Publicznej i zamieszczają w nim informacje o przebiegu, efektach i wynikach kontroli. W przypadku kontroli własnych prowadzonych przez [...] OW NFZ u świadczeniodawców, we wskazanym okresie, szacowana łączna objętość dokumentów związanych z tymi postępowaniami wynosi kilka tysięcy stron i wszystkie te postępowania obejmują informacje ustawowo chronione dotyczące stanu zdrowia i przebiegu leczenia pacjentów. Są to dane osobowe szczególnie chronione na podstawie art. 27 ustawy o ochronie danych osobowych, do przetwarzania, których, wymagane jest upoważnienie ustawowe. Skanowanie tej dokumentacji, uważna analiza każdej strony pod kątem ewentualnego zasłonięcia lub usunięcia danych prawnie chronionych i faktyczne czynności techniczne związane z tymi operacjami pochłonęłyby bardzo dużo czasu i wymagałyby zaangażowania do tej czynności kilkudziesięciu pracowników na okres kilku miesięcy. W oczywisty sposób nie tylko negatywnie wpłynęłoby to na funkcjonowanie Oddziału, ale wręcz uniemożliwiłoby jego prawidłową pracę. Organ wziął pod uwagę prawo obywateli do dostępu do informacji publicznej, w tym do wyraźnie wskazanego w ustawie prawa uzyskania dostępu do "dokumentacji przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpień, stanowisk, wniosków i opinii podmiotów ją przeprowadzających", jednak jego zdaniem uprawnienie to nie może skutkować nadmiernym obciążeniem podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji, powodującym poważne utrudnienie lub wręcz paraliż jego funkcjonowania. W opinii organu przedmiot, zakres i sposób udostępnienia dokumentacji, o którą wnioskuje wnioskodawca, w jednoznaczny sposób wskazują, że jest to informacja przetworzona. Organ dodał, że z informacji dostępnych na stronie internetowej wnioskodawcy wynika, że aktywnie działa on m.in. na rzecz prawa obywateli do dostępu do informacji publicznej i prawidłowej realizacji obowiązków instytucji publicznych wynikających z tego prawa. Organ uznał jednak, że chociaż działalność wnioskodawcy związana jest z szeroko rozumianym interesem publicznym, to informacje wnioskowane interesowi publicznemu służyć nie będą - można bowiem domniemywać, że istotą wniosku nie jest dalsze wykorzystanie pozyskanych informacji dla dobra publicznego, a tylko sprawdzenie sposobu realizacji przez [...] OW NFZ obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Pismem z dnia [...] stowarzyszenie A z siedzibą w W. wniosło o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy decyzję własną o odmowie udostępnienia informacji publicznej, powielając argumentację zawartą w decyzji z dnia [...]
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosło stowarzyszenie A z siedzibą w W.. Strona zarzuciła naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez ograniczenie prawa do informacji publicznej, art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, że przedmiotem wniosku była informacja przetworzona oraz błędne zastosowanie, art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez błędne uznanie, że przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego nie została spełniona. Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji wydanej w I instancji. Strona skarżąca podtrzymała wcześniej prezentowaną argumentację, wedle której żądana informacja jest informacja prostą, a zatem nie posiada waloru informacji przetworzonej. W opinii strony skarżącej, przetworzenie polega na podjęciu czynności związanych z uogólnianiem lub uszczegółowianiem informacji posiadanych przez podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznych. Może to być zatem dokonywanie pewnych analiz, zestawień, wyliczeń. W kontekście tych rozważań zauważyła, że czynności związane z uogólnianiem czy uszczegółowianiem stanowią efekt intelektualnego zaangażowania osoby, czynności tych dokonującej, nie zaś wyłącznie rezultat określonych czynności technicznych. Podniosła, że analizując tok prac parlamentarnych nad projektem ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie można w żaden sposób znaleźć uzasadnienia dla stwierdzenia, że o przetworzeniu informacji stanowi kosztochłonność w udostępnieniu informacji publicznej, czy znaczne zaangażowanie podmiotu zobowiązanego. W opinii strony skarżącej, należy także wskazać, że pracochłonność nie jest argumentem przesądzającym o tym, że przedmiotem wniosku jest udostępnienie informacji przetworzonej. Strona skarżąca podkreśliła, że czynności związane z tzw. anonimizacją, nie stanowią o przetworzeniu informacji publicznej. Nie są to bowiem czynności intelektualne (czyli, jak wskazano, związane z dokonywaniem analiz, zestawień, wyliczeń, etc), tylko są to zwykłe czynności techniczne i jako takie nie uzasadniają przyjęcia, że w sprawie przedmiotem żądania było udostępnienie informacji przetworzonej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] OW NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Organ dodatkowo wskazał, że strona skarżąca niezasadnie zarzuciła naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Kontrole przeprowadzane przez NFZ nie dotyczą jednak działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, co zdaniem organu, jest wystarczającą podstawą do wyłączenia tych informacji spod definicji informacji publicznej. Ponadto, środki, które otrzymują świadczeniodawcy nie są środkami, które miałyby zostać zakwalifikowane jako przesłanki wskazane w tym przepisie w postaci gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 2058), służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.
W rozpoznawanej sprawie spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy. Nie ulega bowiem wątpliwości i nie było też kwestionowane przez żadną ze stron, że Dyrektor [...] OW NFZ jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Charakter żądanej informacji nie był również kwestionowany przez strony na etapie postępowania administracyjnego. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ zakwestionował to ustalenie. Nie ulega jednak wątpliwości, że żądana przez stronę skarżącą informacja ma charakter publiczny. Informacja dotycząca sprawy publicznej, rozumianej jako sprawy dotyczącej działań podmiotów realizujących zadania zaliczone do szeroko rozumianego interesu publicznego, stanowi informację publiczną. Dokumentacja pokontrolna (powstała w wyniku kontroli), bez względu na to, czy została sporządzona odręcznie czy też w formie wydruku elektronicznego czy maszynopisu, w tym w szczególności wszelkie protokoły, oficjalne pisma organu tworzone w związku z prowadzoną sprawą, wyniki oraz ustalenia pokontrolne, dotycząca danych publicznych i wytworzona przez podmiot realizujący zadanie publiczne, stanowi informację publiczną.
Stosownie do treści art. 7 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze: ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej (pkt 1), udostępniania na wniosek zainteresowanego podmiotu, o którym mowa w art. 10 i 11 (pkt 2), wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia (pkt 3); umieszczania informacji publicznych w centralnym repozytorium (pkt 4).
W przedmiotowej sprawie wnioskiem z dnia 16 sierpnia 2016 r. skarżące stowarzyszenie wniosło o udostępnienie skanów informacji wskazanych w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie ustawy o dostępie do informacji publicznej od maja 2016 r. do dnia wykonania wniosku. Bez wzywania do sprecyzowania wniosku, organ a priori uznał, że chodzi o wszystkie dokumenty związane z postępowaniami kontrolnymi, zarówno prowadzonymi przez podmioty zewnętrzne w [...] OW NFZ, własnymi kontrolami wewnętrznymi, jak i kontrolami prowadzonymi przez Oddział u świadczeniodawców. Organ wskazał przy tym w odpowiedzi na wniosek i w wydanych decyzjach, że instytucje zewnętrzne prowadzące postępowania kontrolne zobowiązane są do prowadzenia Biuletynu Informacji Publicznej i zamieszczają w nim informacje o przebiegu, efektach i wynikach kontroli.
W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż informacje publiczne opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej uważa się za udostępnione, jednakże załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w takim zakresie odbywa się poprzez wskazanie stron internetowych Biuletynu Informacji Publicznej, na których znajdują się informacje objęte wnioskiem. Pełnomocnik organu wskazał na rozprawie w dniu 21 lutego 2017 r., że kontrole zewnętrzne dokonywane były przez NIK i Centralę NFZ. Skoro zatem organ uznał, że wniosek strony skarżącej z dnia 16 sierpnia 2016 r. dotyczy także dokumentów z kontroli przeprowadzanych przez podmioty zewnętrzne, to poinformowanie wnioskodawcy, że żądane w tej części wniosku informacje zostały opublikowane na bliżej nieokreślonych stronach BIP tj. bez wskazania ich konkretnych adresów, nie stanowi de facto załatwienia wniosku strony w tym zakresie, a już z pewnością nie stanowi podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej w oparciu o art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
W odniesieniu z kolei do pozostałej części wniosku dotyczącego dokumentów związanych z prowadzonymi kontrolami wewnętrznymi, jak i kontrolami prowadzonymi przez Oddział u świadczeniodawców wskazać należy, że w myśl art. 3 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wyjaśnienia zatem wymaga, że ustawa o dostępie do informacji publicznej rozróżnia dwa rodzaje informacji: prostą i przetworzoną.
Informacja prosta może być definiowana w sposób negatywny, jako informacja, która nie wymaga przetworzenia (P. Sitniewski, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wrocław 2011, s. 55). Każda informacja prosta nie jest zatem informacją przetworzoną i odwrotnie: informacja przetworzona nie jest informacją prostą. Wadą definicji negatywnej jest fakt, że nie oddaje ona istoty tego rodzaju informacji. Dlatego też, poszukując pozytywnej definicji informacji prostej, można uznać, że taką informacja jest informacja, którą podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie w jakiej ją posiada (wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1857/13, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Informacja prosta to taka, która jest już w posiadaniu zobowiązanego i może zostać od razu udzielona wnioskodawcy, a jej wyodrębnienie ze zbiorów informacji (rejestrów, zbiorów dokumentów, akt postępowań), nie jest związane z koniecznością poniesienia pewnych kosztów osobowych lub finansowych trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji. Informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną poprzez proces przekształcenia, a zatem udostępnienie informacji prostej nie wiąże się z koniecznością wykonania pewnych dodatkowych, ponadprzeciętnych czynności, które z informacji prostych tworzyłyby nową informację. Informacja prosta może być udostępniona od razu w formie w jakiej jest w posiadaniu zobowiązanego, albo też może być udostępniona wtedy, gdy po pewnych zwykłych, niewymagających większego wysiłku czynnościach może zostać udostępniona. Czynności takie nie powodują powstania nowej informacji, lecz tylko stanowią pewne jej "obrobienie", tak aby mogła zostać udostępniona wnioskodawcy.
Na pojęcie informacji przetworzonej składają się dwa elementy. Ten rodzaj informacji publicznej stanowi jakościowo nowy typ informacji, przygotowany specjalnie dla wnioskodawcy, a zatem to taka informacja, której organ wprost nie posiada i dla jej wytworzenia niezbędne jest przeprowadzenie pewnych działań na posiadanych już informacjach. W wyniku tych działań powstaje nowa jakościowo informacja. Nie jest ona jedynie innym technicznie zestawieniem danych, innym sposobem ich uszeregowania, ale stanowi jakościowo nową informację prowadzącą zazwyczaj do określonej oceny, czy interpretacji danego zjawiska (wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 978/09; podobnie wyroki NSA: z dnia 30 października 2008 r., sygn. akt I OSK 951/08, z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 529/13, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl), a więc przetworzenie informacji wymaga dokonania stosownych działań analitycznych, zebrania lub zsumowania pojedynczych informacji na podstawie różnych kryteriów wynikających z treści wniosku (wyrok NSA z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 3097/12, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Informacją przetworzoną jest taka informacja, która nie była w posiadaniu zobowiązanego, ale została przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy, wedle wskazanych przez niego kryteriów. Podnosi się jednak, że często przygotowanie takiej informacji wiąże się z poniesieniem określonych środków finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami organu państwa (wyrok NSA z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt I OSK 865/13, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powstanie tego rodzaju informacji powoduje, że dla jej wytworzenia koniecznym jest zaangażowanie ponadprzeciętnych zasobów zobowiązanego, niezwiązanych z jego zwykłą, codzienną działalnością. Nie będą więc informacją przetworzoną dokumenty, analizy albo opinie sporządzane przez zobowiązanego, lub dla jego potrzeb, które zostały wytworzone w związku z jego bieżącą działalnością albo analizy dla potrzeb statystycznych. Takie dokumenty już istnieją i ich ujawnienie nie wymaga stworzenia nowej informacji.
W orzecznictwie wskazuje się na trudność z zakreśleniem granicy pomiędzy informacją przetworzoną, a informacją prostą, udostępnioną po wykonaniu na niej pewnych czynności umożliwiających jej udostępnienie. Problem pojawia się bowiem, gdy wnioskodawca wnosi o przedstawienie mu wielu informacji prostych. W tym zakresie wystąpiły w orzecznictwie dwa poglądy. Zgodnie z pierwszym nie stanowi informacji przetworzonej proste zebranie danych, z wielu dokumentów jakimi organ dysponuje. O tym, czy daną informację należy traktować jako przetworzoną, a nie prostą, nie może decydować pracochłonność konieczna do jej wytworzenia, czy udostępnienia (wyrok NSA z dnia 19 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2875/12), a więc charakteru takiej informacji nie mogą zmienić ewentualne trudności podmiotu wykonującego zadania publiczne w udostępnieniu informacji (wyrok NSA z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1292/12, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zbiór szeregu informacji prostych, nawet gdy ich zebranie powoduje konieczność wykonania pewnych działań przez angażujących pracowników i środki zobowiązanego, nie powoduje, że informacje proste przekształcają się w informację przetworzoną. Drugi pogląd reprezentowany w orzecznictwie i doktrynie, wskazuje, że w pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania (wyrok NSA z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1199/11; podobnie wyrok NSA z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 416/12, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę doszedł do przekonania, że organ nie wykazał, aby wnioskodawca żądał udostępnienia informacji przetworzonej. Dostrzec należy, że stowarzyszenie A z siedzibą w W. w istocie domagało się udostępnienia informacji źródłowej, posiadającej walor dokumentu urzędowego tj. skanów dokumentów z przeprowadzonych kontroli wewnętrznych, jak i kontroli u świadczeniodawców. Takie sformułowanie wniosku nie wskazywało, by strona żądała analizy tego materiału źródłowego, czy udostępnienia jakościowo nowej informacji, a jedynie informacji już istniejącej, którą należało odszukać, uporządkować i skopiować. Konieczność dokonania anonimizacji dokumentów nie czyni z nich jeszcze informacji przetworzonych. Organ ponadto nie wykazał, by ze względu na przygotowanie dużej ilości informacji prostej, należało zakwalifikować ją jako przetworzoną, co wiązałoby się z czynnościami wykraczającymi poza zwykłą działalność zobowiązanego. Organ w treści kontrolowanych decyzji nie wskazał nawet w przybliżeniu ilości kontroli przeprowadzonych w okresie objętym wnioskiem. W piśmie z dnia 13 lutego 2017 r. pełnomocnik organu przedstawił wykaz 53 rozpoczętych w okresie od maja do sierpnia 2016 r. kontroli [...]OW NFZ u świadczeniobiorców. Zdaniem sądu trudno na tej podstawie uznać, że powołana ilość kontroli wygeneruje taką ilość dokumentów i zaangażuje taką ilość pracowników, która pozwoli na zakwalifikowanie żądanej informacji jako przetworzonej. Twierdzenie organu, że objętość żądanych dokumentów związanych z prowadzonymi postępowaniami wynosi kilka tysięcy stron nie znajduje potwierdzenia w przedłożonej przez pełnomocnika organu dokumentacji. Zebranie wnioskowanych dokumentów, odpowiednie ich zestawienie i zeskanowanie jest z pewnością cechą informacji pracochłonnej, ale jak już wyżej wspomniano nie informacji przetworzonej. Pomimo obszernego uzasadnienia decyzji, organ nie przedstawił przekonywujących argumentów, że żądaną informację uznać należy za informację przetworzoną. Uchybienie to miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia - spowodowało bowiem nieprawidłowe zastosowanie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Mając powyższe na uwadze sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak sentencji wyroku.
JK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło