I SA/Gd 1625/16
WyrokWSA w Gdańsku2017-02-21
Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Zbigniew Romała, Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik, będący marynarzem wykonującym pracę na statku badawczym eksploatowanym przez norweską firmę, może skorzystać z ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w związku z ulgą abolicyjną, jeśli nie uprawdopodobni, że statek jest eksploatowany w transporcie międzynarodowym i przez podmiot norweski?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że podatnik nie uprawdopodobnił kluczowych przesłanek do zastosowania ulgi abolicyjnej. Nie wykazał, że statek badawczy, na którym pracował, jest eksploatowany w transporcie międzynarodowym, ani że jest on eksploatowany przez podmiot norweski w rozumieniu Konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania. Brak spełnienia tych przesłanek uniemożliwia ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy.Stan faktyczny
Podatnik, polski marynarz, wystąpił o ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2016 rok, powołując się na możliwość skorzystania z ulgi abolicyjnej. Pracował na statku badawczym eksploatowanym przez norweską firmę. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił ograniczenia, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Organ odwoławczy uznał, że statek nie jest eksploatowany w transporcie międzynarodowym i nie uprawdopodobniono, który podmiot faktycznie go eksploatuje. Podatnik zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów materialnych i procesowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2016 rok oddala skargę.
Wnioskiem z dnia 20 stycznia 2016 r. pan M. G. wystąpił
do Naczelnika Urzędu Skarbowego o ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w roku podatkowym 2016 z uwagi na możliwość skorzystania z ulgi abolicyjnej. Skarżący wyjaśnił, że jest marynarzem i w 2016 r. będzie wykonywał pracę najemną w charakterze nawigatora na pokładzie statku morskiego eksploatowanego w transporcie międzynarodowym przez przedsiębiorstwo z siedzibą w Norwegii. Wskazał ponadto, że nie zamierza osiągać na terytorium Polski żadnego innego dochodu. Skorzystanie z ulgi abolicyjnej spowoduje, że należny w 2016 roku podatek nie wystąpi. Możliwość zastosowania ulgi abolicyjnej spowoduje zdaniem podatnika zwrot wpłaconych zaliczek na podatek dochodowy. Do wniosku dołączono:
- potwierdzenie zatrudnienia i wynagrodzenia wystawione przez A z dnia 11 stycznia 2016 r., w którym stwierdzono, że podatnik jest pracownikiem B (Isle of Man) Limited z faktycznym zarządem przedsiębiorstwa w Norwegii, zatrudniony na stanowisku nawigatora z rocznym wynagrodzeniem w wysokości 198.744 zł,
- kopię umowy – kontraktu w języku angielskim,
- kopię dwóch stron książeczki żeglarskiej dotyczących okresu zamustrowania od 1 grudnia 2015 r. do 13 stycznia 2016 r.,
- kopię książeczki żeglarskiej dotyczącą okresu zamustrowania na statku C od 17 lutego 2016 r. do 31 marca 2016 r.
Decyzją z dnia 20 maja 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego
odmówił podatnikowi ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2016 rok.
Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu odwołania, decyzją
z dnia 11 października 2016 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy, przywołując treść art. 14 ust. 1 - 3, art. 22 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 lit. d) Konwencji z dnia 9 września 2009 r. zawartej między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Norwegii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodów (Dz. U. z 2010 r., Nr 134, poz. 899) zmienionej przez Protokół między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Norwegii zmieniający Konwencję między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Norwegii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodów podpisany w Oslo dnia 5 lipca 2012 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 680) stwierdził, że w świetle zmian wprowadzonych w Konwencji decydujący wpływ
na powstanie obowiązku podatkowego po stronie polskiego marynarza mają wewnętrzne regulacje norweskiego prawa podatkowego. Zgodnie z tymi uregulowaniami wynagrodzenie marynarza mającego miejsce zamieszkania
w Polsce i wykonującego pracę na statku zarejestrowanym w Norweskim Międzynarodowym Rejestrze Statków, z uwagi na zwolnienie ich z opodatkowania
w Norwegii, będzie podlegało opodatkowaniu w Rzeczypospolitej Polskiej. Przy czym do rozliczenia tych dochodów będzie miała zastosowanie metoda proporcjonalnego odliczenia, co oznacza, że dochód osiągany za granicą jest opodatkowany w Polsce, ale od podatku dochodowego obliczonego według skali podatkowej podatnik
ma prawo odliczyć podatek zapłacony za granicą. Odliczenie to możliwe jest tylko
do wysokości podatku przypadającego proporcjonalnie na dochód uzyskany
w obcym państwie.
W dalszej kolejności Dyrektor, dokonując wykładni art. 22 § 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.), podniósł, że instytucja ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy może zostać zastosowana przez organ podatkowy wyłącznie wtedy, gdy podatnik uprawdopodobni, że zaliczki miesięczne byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od dochodu, przewidywanego na dany rok podatkowy.
Uprawdopodobnienie przez stronę zaistnienia okoliczności wskazanych
w treści tego przepisu warunkuje zastosowanie normy stanowiącej o ograniczeniu poboru zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy- wynikającej z dyspozycji
art. 22 § 2a Ordynacji podatkowej.
Oceny zebranego materiału dowodowego należy, zdaniem organu, dokonać pod kątem spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek wykonywania pracy
na pokładzie statku morskiego eksploatowanego w transporcie międzynarodowym przez przedsiębiorstwo norweskie.
W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie uprawdopodobniona została jedynie przesłanka wykonywania przez podatnika pracy najemnej na statku morskim.
Ustosunkowując się do kwestii uprawdopodobnienia przesłanek wykonywania przez podatnika pracy najemnej na statku morskim eksploatowanym w transporcie międzynarodowym przez przedsiębiorstwo norweskie organ odwoławczy wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że statek C, na którym pływa podatnik jest sejsmograficznym statkiem badawczym, przeznaczonym do badań geofizycznych dna morskiego a nie statkiem transportowym eksploatowanym w transporcie międzynarodowym. Statek ten należy do floty wykorzystywanej przez norweską firmę zajmującą się badaniami dna morskiego. Nie jest wykorzystywany do transportu zaopatrzenia lub personelu
do lub z miejsca lub pomiędzy dwoma miejscami, gdzie prowadzona jest działalność w morskiej strefie przybrzeżnej lub w związku z pracą najemną wykonywaną
na pokładzie holowników lub innych statków eksploatowanych w sposób pomocniczy w stosunku do tej działalności. Jako jednostka pływająca służąca wyłącznie
do prowadzenia badań naukowych nie spełnia w/w definicji. Statek wprawdzie jest jednostką, która przemieszcza się w celu prowadzenia badań geofizycznych, jednakże tego rodzaju przemieszczanie się nie może być uznane za eksploatowanie w transporcie międzynarodowym. Brak jest zatem podstaw do uznania, że podatnik uprawdopodobnił przesłankę wykonywania pracy najemnej na statku morskim eksploatowanym w transporcie międzynarodowym.
W odniesieniu do ostatniej przesłanki dotyczącej eksploatacji statku morskiego przez przedsiębiorstwo norweskie organ odwoławczy podniósł, że z przedłożonej przez podatnika książeczki żeglarskiej wynika, że armatorem statku jest firma B, natomiast w zaświadczeniu wystawionym przez A w Norwegii wskazano, że podatnik jest pracownikiem B (Isle of Man) Limited, a w 2016 r. pracownik będzie wypełniał swoje obowiązki na pokładzie statku zarządzanego przez B. Jednocześnie z rejestru DNV GL wynika, że właścicielem statku C jest D, natomiast jako zarządcę wskazano ES. We wniosku o ograniczenie poboru zaliczek podatnik nie wskazał, jaki podmiot faktycznie eksploatuje statek.
Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że zarówno Konwencja, jak i pozostałe zawarte przez Polskę umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, a także Komentarz do konwencji modelowej OECD ściśle wiążą regulacje
o opodatkowywaniu przychodów z morskiego transportu międzynarodowego
z przepisami o opodatkowaniu marynarzy wykonujących prace na statkach morskich w transporcie międzynarodowym - należy stwierdzić, że dochody te podlegają opodatkowaniu w państwie, w którym znajduje się faktyczny zarząd przedsiębiorstwa eksploatującego te statki. Eksploatację statku w transporcie należy utożsamiać z jego używaniem w żegludze do określonych, własnych celów, we własnym imieniu
i na własną rzecz, zaś warunkiem eksploatacji statku w transporcie międzynarodowym jest uzyskiwanie przez eksploatującego przychodów z tego transportu. Eksploatującym statek nie jest zatem podmiot tylko zarządzający,
czy też zapewniający obsługę techniczną lub obsadę pracowniczą. W przypadku zawarcia umowy najmu właściciel również nie będzie podmiotem eksploatującym statek, bowiem nie będzie czerpał korzyści (zysków) z tytułu żeglugi, a jedynie
z umowy najmu.
Podmiotem eksploatującym statek we własnym imieniu jest armator, zgodnie
z historycznym znaczeniem tego słowa. Podobnie została skonstruowana definicja legalna tego pojęcia. Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 18 września 2001 r. - Kodeks morski (Dz. U. z 2013 r., poz. 758 ze zm.) armatorem jest ten, kto we własnym imieniu uprawia żeglugę statkiem morskim własnym lub cudzym.
W opinii organu odwoławczego wielość podmiotów uniemożliwia jednoznaczne stwierdzenie, który podmiot jest przedsiębiorstwem faktycznie
i na własną rzecz eksploatującym statek C, na którym podatnik wykonuje pracę. Strona nie przedłożyła ponadto żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że jakikolwiek inny podmiot jest przedsiębiorstwem eksploatującym statek, na pokładzie którego świadczy pracę najemną. Tym samym pan M. G. nie uprawdopodobnił przesłanki eksploatowania statku przez podmiot norweski.
W związku z powyższym, w ocenie Dyrektora, w niniejszej sprawie
nie zachodzą przesłanki pozwalające na zastosowanie zapisów zawartych w art. 14 ust. 3 Konwencji między Rzeczpospolitą Polską, a Królestwem Norwegii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodów. W dalszej części uzasadnienia Dyrektor przytaczając treść przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) – określanej dalej jako "u.p.d.f." - wskazał, że M. G. mógłby skorzystać z przewidzianej w art. 27g tej ustawy tzw. ulgi abolicyjnej, co uzasadniałoby zwolnienie go z obowiązku odprowadzania zaliczek na podatek w pełnym zakresie, gdyby wykazał, że zapłacił podatek do tych dochodów za granicą. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że w uzasadnieniu
do projektu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (vide: druk sejmowy Nr 550),iż w odniesieniu do niektórych kategorii dochodów uzyskanych za granicą podatnicy ci podlegają obowiązkowi podatkowemu w państwie uzyskania dochodów.
Przepis art. 27g tej ustawy, który in extenso odsyła do art. 27 ust. 9 tej ustawy, jest immanentnie związany z ustawą z dnia 25 lipca 2008r. o szczególnych rozwiązaniach dla podatników uzyskujących niektóre przychody poza terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, która wprowadziła go w życie na podstawie art. 14, a zatem zapłata podatku za granicą jest jedną z nadrzędnych przesłanek do tego,
aby podatnik mógł skorzystać z tzw. abolicji podatkowej.
W przypadku gdy dochody nie podlegają opodatkowaniu za granicą,
nie występuje natomiast zrównanie obciążeń podatkowych wynikających z metod unikania podwójnego opodatkowania. Przyjęcie odmiennego stanowiska
niż zaprezentowane doprowadziłoby do naruszenia konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowania, stosownie do art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także podważałoby zasadę równości wobec prawa zawartą w art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Zawarte w art. 27g ust. 1 u.p.d.o.f. uregulowanie prawne, dotyczy dochodów uzyskanych w roku podatkowym poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
co oznacza, że tzw. ulga abolicyjna ma zastosowanie do określenia wysokości podatku należnego za dany rok podatkowy wykazywanego w zeznaniu rocznym składanym do dnia 30 kwietnia następnego roku podatkowego. Natomiast przepis ten nie ma zastosowania do określenia wysokości należnej zaliczki od dochodu uzyskiwanego w trakcie roku podatkowego, której wysokość ustala się w sposób określony w art. 44 ust. 3a tej ustawy.
Zdaniem organu, przedłożone dokumenty nie dają podstaw do ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, bowiem
nie uprawdopodobniono, że zaliczki obliczone według zasad określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych byłyby niewspółmiernie wysokie
w stosunku do należnego podatku od dochodu przewidzianego za dany rok.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji organu odwoławczego, z uwagi na naruszenie przez organ odwoławczy zarówno przepisów materialnych jak i procesowych, które miało wpływ na wynik sprawy, oraz o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
- art. 2 w zw. z art. 7, w zw. z art. 32 ust. 2 oraz w zw. z art 83 Konstytucji RP poprzez niejednolite i nierówne traktowanie podatników, niejednolite, nierzetelne
i niespójne odniesienie się do wniosku podatnika, działanie organu w oparciu
o własne stanowisko wypracowane na skutek zastosowania tzw. partykularyzmu interpretacyjnego w zakresie ustalenia jaki podmiot faktycznie zarządzał
i eksploatował statek w transporcie międzynarodowym oraz w zakresie ustalenia
czy statek był w ogóle eksploatowany w transporcie międzynarodowym; dopuszczenie się przez organ dyskryminacji podatnika ze względu na wykonywany przez niego zawód oraz naruszenie przez organ obowiązku przestrzegania prawa poprzez niezastosowanie się przez organ do dyspozycji powszechnie obowiązujących przepisów prawa;
- art. 84 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że wiążącym dla organu jest oparcie swoich twierdzeń na orzecznictwie sądów administracyjnych (które de facto nie są źródłem prawa) wydanych w sprawach w ogóle nie związanych z niniejszą sprawą;
- art. 14 ust. 3 oraz art. 22 ust. 1 lit. b) i d) Konwencji poprzez uznanie,
że umowa ta nie znajduje zastosowania w niniejszym stanie faktycznym, bowiem niemożliwe jest ustalenie reżimu prawnego z uwagi na brak dokumentów potwierdzających, jaki podmiot i z jaką siedzibą/zarządem eksploatuje statek,
na którym podatnik wykonuje pracę i czy statek ten wykonuje transport międzynarodowy;
- art. 3 ust. 2 Konwencji, poprzez stworzenie pojęcia eksploatacji statku, pojęcia operatora i armatora statku wg własnego uznania przez pracownika organu, pomijając przepisy prawa międzynarodowego, które winny być stosowane wprost,
a mianowicie postanowień: Międzynarodowej Konwencji o pracy na morzu (MLC 2006), Standardowego Formularza BIMCO CREWMAN B, Kodeksu ISM, Konwencji FAL, Konwencji o ograniczeniu odpowiedzialności za roszczenia morskie, Międzynarodowej Konwencji o ujednoliceniu niektórych zasad dotyczących linii morskich i hipotecznych (1967), Rezolucji IMO A.898 (21) Wytycznych w sprawie odpowiedzialności armatorów z tytułu roszczeń morskich, Międzynarodowej konwencji o odpowiedzialności cywilnej za szkody spowodowane zanieczyszczeniem olejami (2001);
- art. 3g Konwencji poprzez uznanie, że statek na którym podatnik wykonuje pracę nie wykonuje transportu międzynarodowego;
- art. 22 § 2a Ordynacji podatkowej, poprzez niezastosowanie go w przedmiotowej sprawie i uznanie, że podatnik nie uprawdopodobnił, iż zaliczki będą niewspółmiernie wysokie w stosunku do należnego podatku, argumentując to brakiem wykazania,
że faktyczny zarząd przedsiębiorstwa usytuowany jest w Norwegii oraz że statek wykonuje transport międzynarodowy pomimo dostarczenia dokumentów potwierdzających, jaki podmiot i na jakim obszarze eksploatuje statek;
- art. 27g ust. 1 i 2 u.p.d.f., poprzez brak przyznania podatnikowi prawa do ulgi abolicyjnej, pomimo spełnienia przez niego wszystkich przewidzianych prawem przesłanek warunkujących jej przyznanie oraz legitymowanie się przez niego indywidualną interpretacją przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie podatnika;
- art. 2a Ordynacji podatkowej, poprzez nierozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika zgodnie z założeniem nowej procedury podatkowej.
Zaskarżonej decyzji zarzucił ponadto naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 22 § 2 a Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie tj. utrzymanie w mocy wadliwej decyzji;
- art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez podjęcie przez organ podatkowy działań niezgodnych z przepisami prawa, poprzez rozstrzygnięcie
na niekorzyść podatnika wszystkich niejasności co do interpretacji przepisów; stosowanie wykładni prawa krzywdzącej dla podatnika; uporczywe twierdzenie,
że brak jest jasnych przesłanek pozwalających na ustalenie, jaką umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania należy stosować w odniesieniu do podatnika; podjęcie przez organ podatkowy działań, które nie zmierzały do dokładnego wyjaśnienia sprawy, stosowanie wykładni przepisów prawa krzywdzącej dla podatnika
oraz uporczywe twierdzenie, że zapłata podatku za granicą warunkuje zastosowanie art. 27g u.p.d.f.;
- art. 180, art. 187 w zw. art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez: niedopuszczenie jako dowodu w sprawie wyjaśnień przedstawionych przez podatnika w toku prowadzonego postępowania; wyprowadzenie nielogicznych wniosków przez organ na skutek nieprawidłowej interpretacji przepisów, dokonanej na podstawie własnej, dowolnej oceny i uznania organu; niewyczerpujące i nierzetelne rozpatrzenie całego materiału dowodowego przedstawionego przez podatnika oraz dokonanie
przez organ oceny dowodów w sposób dowolny, nielogiczny, nierzetelny i niespójny.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych aktów z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718
ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg
na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona
w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost
z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Powyższe oznacza, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 22 § 2a Ordynacji podatkowej organy podatkowe na wniosek podatnika ograniczą pobieranie zaliczek, jeżeli podatnik uprawdopodobni, że zaliczki byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego za cały rok podatkowy. W stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2013 r. organ jest zobligowany do podjęcia decyzji ograniczającej wysokość pobieranych zaliczek,
o ile uzna, że podatnik dostatecznie uprawdopodobnił to, że zaliczki są za wysokie.
W kontekście powyższego nie jest zasadny zarzut, że organ, z naruszeniem przepisów postępowania, przerzucił ciężar dowodzenia na podatnika.
O ile obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego spoczywa wyłącznie na organie podatkowym i nie może być przerzucony na stronę, o tyle ciężarem uprawdopodobnienia może zostać obarczona strona postępowania w tych podatkowoprawnych stanach faktycznych, w których ustawodawca uzna
to za celowe, a więc uzasadnione interesem podatnika lub interesem publicznym. Podkreślić należy, że w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem na podstawie
art. 22 § 2a Ordynacji podatkowej nie jest przeprowadzane pełne postępowanie dowodowe.
Podatnik, składając wniosek o ograniczenie poboru zaliczek, jest inicjatorem tego postępowania, co wymaga jego szczególnego zaangażowania, gdyż to on posiada wiedzę co do okoliczności, które mogą uprawdopodobnić, że zaliczki obliczone według zasad określonych w ustawach podatkowych byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od dochodu przewidywanego za dany rok.
Przez uprawdopodobnienie rozumieć należy taką czynność procesową, która stwarza w ocenie organu orzekającego większy lub mniejszy stopień przekonania
o prawdopodobieństwie istnienia lub nie istnienia określonego faktu lub wystąpienia pewnych okoliczności.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.d.o.f., osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł- przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).
Zgodnie z powołanymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji art. 3 ust. 1 lit. c), f), g), art. 14 ust. 1-2 i 3 w brzmieniu nadanym w art. 1 Protokołu decydujący wpływ
na powstanie obowiązku podatkowego po stronie polskiego marynarza mają wewnętrzne regulacje norweskiego prawa podatkowego. Zgodnie z tymi uregulowaniami wynagrodzenie marynarza mającego miejsce zamieszkania
w Polsce i wykonującego pracę na statku zarejestrowanym w Norweskim Międzynarodowym Rejestrze Statków z uwagi na zwolnienie ich z opodatkowania
w Norwegii, będzie podlegało opodatkowaniu w Polsce, przy czym do rozliczenia tych dochodów w Polsce będzie miała zastosowanie metoda proporcjonalnego odliczenia, co oznacza, że dochód osiągany za granicą jest opodatkowany w Polsce, ale od podatku dochodowego obliczonego według skali podatkowej podatnik
ma prawo odliczyć podatek zapłacony za granicą. Odliczenie jest tylko
do wysokości podatku przypadającego proporcjonalnie na dochód uzyskany
w obcym państwie.
W ocenie Sądu prawidłowa jest ocena, że skarżący uprawdopodobnił jedynie przesłankę dotyczącą wykonywania pracy najemnej na statku morskim.
W okolicznościach niniejszej sprawy organ prawidłowo stwierdził
w zaskarżonej decyzji, że skarżący nie uprawdopodobnił przesłanki eksploatacji statku morskiego w transporcie międzynarodowym. Wskazać należy, że w przepisie art. 3 ust. 1 lit. g) Konwencji zawarta jest definicja transportu międzynarodowego. Określenie to oznacza wszelki transport statkiem morskim lub powietrznym,
za wyjątkiem przypadku, gdy statek morski lub powietrzny jest eksploatowany wyłącznie między miejscami położonymi w Umawiającym się Państwie. Poprzez transport (w tym transport międzynarodowy) należy rozumieć zespół czynności związany z przemieszczaniem osób i dóbr materialnych za pomocą odpowiednich środków. Zatem aby podatnik mógł skorzystać z tzw. "ulgi abolicyjnej" winien wykonywać pracę najemną na pokładzie statków eksploatowanych w komunikacji międzynarodowej.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że statek C, na którym pływa podatnik jest sejsmograficznym statkiem badawczym, przeznaczonym do badań geofizycznych dna morskiego a nie statkiem transportowym eksploatowanym w transporcie międzynarodowym. Statek ten należy do floty wykorzystywanej przez norweską firmę zajmującą się badaniami dna morskiego, przy czym nie jest wykorzystywany do transportu zaopatrzenia
lub personelu do lub z miejsca lub pomiędzy dwoma miejscami, gdzie prowadzona jest działalność w morskiej strefie przybrzeżnej lub w związku z pracą najemną wykonywaną na pokładzie holowników lub innych statków eksploatowanych
w sposób pomocniczy w stosunku do tej działalności. Nie można uznać, że statek badawczy, którego podstawowym zadaniem jest prowadzenie badań na morzu wykonuje transport międzynarodowy. Definicji "transportu międzynarodowego" w tym przypadku nie można utożsamiać z jakimkolwiek przemieszczaniem się jednostki poza wody terytorialne danego państwa, bowiem sejsmograficzne statki badawcze nie przewożą towarów ani pasażerów, nie prowadzą handlu, a jedynie wykonują badania. W tych okolicznościach trafnie więc organ odwoławczy uznał
za nieuprawdopodobnioną okoliczność wykonywania przez stronę pracy
na pokładzie statku eksploatowanego w transporcie międzynarodowym.
W zakresie przesłanki eksploatacji statku morskiego przez przedsiębiorstwo norweskie wskazać należy, że art. 14 ust. 3 Konwencji posługuje się niedefiniowanym w tej Konwencji pojęciem "podmiot eksploatujący". Pomimo braku takiej definicji, zarówno Konwencja, jak i pozostałe zawarte przez Polskę umowy
o unikaniu podwójnego opodatkowania, a także Komentarz do Modelowej Konwencji OECD, ściśle wiążą regulacje o opodatkowaniu przychodów z morskiego transportu międzynarodowego z przepisami o opodatkowaniu marynarzy wykonujących pracę na statkach morskich w transporcie międzynarodowym. Zdaniem Sądu, trafnie organ odwoławczy argumentował, że zyski z żeglugi morskiej, śródlądowej i wodnego transportu międzynarodowego przesądzają, w jakim miejscu będzie podlegał opodatkowaniu dochód marynarzy i z tymi zyskami łączyć należy podmiot, o jakim mowa w art. 14 ust. 3 Konwencji. Zatem eksploatację statku w transporcie należy utożsamiać z jego używaniem w żegludze do określonych, własnych celów,
we własnym imieniu i na własną rzecz, zaś warunkiem eksploatacji statku
w transporcie międzynarodowym jest uzyskiwanie przez eksploatującego przychodów z transportu międzynarodowego. Natomiast podstawową oznaką eksploatacji jest odprowadzanie podatków od zysków osiąganych z żeglugi danej jednostki. Eksploatującym statek nie jest zatem ani podmiot zarządzający ani też zapewniający obsługę techniczną czy obsadę pracowniczą. W przypadku zawarcia umowy najmu właściciel również nie będzie podmiotem eksploatującym statek, bowiem nie będzie osiągał zysków z tytułu żeglugi, a jedynie z umowy najmu. Podmiotem eksploatującym statek we własnym imieniu jest armator, co wynika
z historycznego znaczenia tego słowa. Podobnie została skonstruowana legalna definicja tego pojęcia. Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 18 września 2001 r. - Kodeks morski (Dz. U. z 2013 r. poz. 758 z zm.) armatorem jest ten, kto we własnym imieniu uprawia żeglugę statkiem morskim własnym lub cudzym. Organ odwoławczy uznał, że wielość podmiotów uniemożliwia jednoznaczne stwierdzenie, który
z wskazywanych w materiale dowodowym podmiotów jest przedsiębiorstwem faktycznie na własną rzecz eksploatującym statek C, na którym wykonuje pracę skarżący. Skarżący nie wykazał, jaki podmiot eksploatuje statek oraz czy jest to podmiot norweski. Przedłożone przez skarżącego dokumenty nie zawierały informacji, które pozwoliłyby na dokonanie jednoznacznych ustaleń w tym zakresie.
W kontekście powyższego, zdaniem Sądu, zasadnie organ odwoławczy powziął wątpliwości co do faktycznego i rzeczywistego zarządu przedmiotowym statkiem. W tych okolicznościach trafnie organ odwoławczy uznał,
że na podstawie posiadanych dowodów nie można wywieść jednoznacznego stwierdzenia, która firma jest podmiotem zarządzającym i eksploatującym wskazany statek. Dyrektor Izby Skarbowej wyraźnie wskazał, dlaczego dokumenty przedstawione przez podatnika okazały się niewystarczające
dla uprawdopodobnienia tej przesłanki. Co istotne, organ nie podważył wiarygodności przedstawionych przez skarżącego dokumentów.
Mając zatem na uwadze przedstawiony wyżej stan prawny oraz zgromadzone dowody w sprawie, jak również biorąc pod uwagę zakres zarzutów podniesionych
w skardze, Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie organy podjęły niezbędne działania w celu dokonania wyczerpujących ustaleń faktycznych, umożliwiających merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku w przedmiocie ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji i podanych w niej motywów, stwierdzić należy, że ocena dowodów, jakiej dokonał w tej sprawie organ odwoławczy, nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzystała z ochrony przewidzianej w art. 191 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreśla, że organ odwoławczy rozważył całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w uzasadnieniu decyzji odniósł się do wszystkich zgłoszonych przez skarżącego twierdzeń, a prawne uzasadnienie decyzji spełnia wymogi art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Ponadto nie sposób się zgodzić ze skarżącym, że organ odwoławczy
nie wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji zasadności przesłanek, którymi kierował się
przy załatwianiu sprawy.
Organy orzekające w niniejszej sprawie dysponowały materiałem dowodowym umożliwiającym podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie, natomiast odmienna ocena prawna tego materiału nie oznacza automatycznie naruszenia art.120, art.121, art.122, art.124, art. 180 § 1 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.
Wreszcie, nie sposób mówić o naruszeniu na gruncie rozpoznawanej sprawy przepisów o randze konstytucyjnej, skoro zaskarżona decyzja ma umocowanie
w obowiązujących przepisach prawa.
Końcowo zauważyć trzeba, że rozważania organu odwoławczego dotyczące możliwości skorzystania z "ulgi abolicyjnej" tylko w przypadku zapłaty podatku
w drugim umawiającym się Państwie należy uznać za przedwczesne i zbędne
w ustalonym przez organ, a zaaprobowanym przez Sąd stanie faktycznym. Pozostały one zatem bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.
Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Sąd działając na mocy art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło