VI SA/Wa 2240/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M.M. i W.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2012 r.; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących M. M. i W. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2016 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 kpa i art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a, po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez M. i W. M. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2012 r. odmawiające wszczęcia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. w przedmiocie wygaśnięcia lub uchylenia przedmiotowej decyzji. Zajmując stanowisko w sprawie organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. odmowa wszczęcia postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wydaje się, jeżeli zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Organ, powołując się na stanowisko doktryny, omówił przesłankę odmowy wszczęcia postępowania "z innych uzasadnionych powodów" i wyjaśnił, że na wstępnym etapie postępowania nadzorczego bada, czy zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania, dokonując oceny, czy istnieją przesłanki procesowe uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku. Wskazał także, że odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. można w takim przypadku, kiedy oczywistym jest, że osoba wnioskująca o wszczęcie postępowania nie ma przymiotu strony w tym postępowaniu. W ocenie Kolegium wnioskodawcy nie mogą być stroną postępowania wszczętego w oparciu o przepis art. 162 § 1 i 2 k.p.a. albowiem nie posiadają przymiotu strony w tym postępowaniu. To jest nie posiadają własnego, indywidualnego i skonkretyzowanego interesu prawnego wywodzącego się z przepisów prawa materialnego. Wniosek o wygaśnięcie i uchylenie decyzji oparty jest wyłącznie o przesłanki wskazujące na interes prawny innego podmiotu będącego stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzję. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, M. M. i W. M. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia utrzymanego nim w mocy i zasądzenie kosztów postępowania. Podnieśli zarzut naruszenia: - art. 7 i art. 77 kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego a przede wszystkim nie rozpatrzenie zażalenia, - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., oraz w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 61a § 1 k.p.a. poprzez błędne ich przyjęcie i niewłaściwe zastosowanie; - art. 28 w zw. z art. 162 § 1 i 2 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony; - art. 124 w zw. z art. 126 poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinęli i szczegółowo uzasadnili podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do stwierdzenia, iż wydając przedmiotowe rozstrzygnięcia organ dopuścił się obrazy przepisów postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Naruszenie to polegało na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, jak również brak odniesienia się do argumentacji skarżących przywołanej w toku postępowania. Zawarta w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa określa wyraźnie to, co implicite jest zawarte w zasadzie praworządności. Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i rozstrzygnięcia wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje/postanowienia nie uwzględniają ich żądań (por. Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, Komentarz do art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego /Dz.U.00.98.1071/, [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III).Ponadto w ocenie Sądu, spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 k.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu rozstrzygnięcia przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody. Możliwość dokonania oceny legalności decyzji/postanowienia warunkowana jest spełnieniem wymogów formalnych określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie ma, bowiem na celu wykazanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji/postanowienia i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego część dyspozytywną (wyr. NSA z dnia 30 czerwca 1983 r., I SA 178/83, ONSA 1983, nr 1 poz. 51). Obowiązek jego sporządzenia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenie szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. A zatem ocenie Sądu nie podlega jedynie osnowa, ale decyzja/postanowienie jako całość, łącznie z uzasadnieniem. Tym samym, więc uzasadnienie, którego treść nie pozwala na poznanie motywów, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy skutkuje wadliwością uzasadniającą uchylenie decyzji/postanowienia z tego powodu, że nie poddaje się kontroli i ocena legalności nie jest możliwa (por. wyrok NSA z 28 października 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 1651/96; wyrok NSA z 14 grudnia 1998 r., sygn. akt II SA 1756/99). W rozpoznawanej sprawie skarżący w toku postępowania administracyjnego powołują się na konkretnie wskazane orzeczenia zarówno Samorządowego Kolegium Odwoławczego jak i Sądu Administracyjnego. Tymczasem organ I instancji ograniczył swoje rozważania do opisania stanu faktycznego sprawy i stwierdzenia, że cyt. "zezwolenie udzielone P. Sp. z o.o. decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. nie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku Pani M. M. i Pana W. M., lecz dotyczy wyłącznie interesu prawnego i obowiązku podmiotu, któremu udzielone zostało niniejsze zezwolenie. Zatem Państwo M. nie mogą żądać wygaśnięcia lub uchylenia wskazanej decyzji z uwagi na fakt, iż nie byli stroną w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji". Natomiast stanowisko organu odwoławczego praktycznie sprowadza się do trzech zdań a mianowicie cyt." wnioskodawcy nie mogą być stroną postępowania wszczętego w oparciu o przepis art. 162 § 1 i 2 k.p.a. albowiem nie posiadają przymiotu strony w tym postępowaniu. To jest nie posiadają własnego, indywidualnego i skonkretyzowanego interesu prawnego wywodzącego się z przepisów prawa materialnego. Wniosek o wygaśnięcie i uchylenie decyzji oparty jest wyłącznie o przesłanki wskazujące na interes prawny innego podmiotu będącego stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzję". W stanowisku obu organów zabrakło odniesienia się do argumentacji skarżących, a należy w tym miejscu zauważyć chociażby to, że postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. SKO uchyliło postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie wygaśnięcia lub uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. Skoro zatem organ aktualnie reprezentuje odmienne stanowisko to winien szczegółowo je uzasadnić. Nadto skarżący opierają swoją wywody również na, jak już wyżej wskazano, poglądach wyrażonych w wyrokach tut. i Naczelnego Sądu Administracyjnego. I w tym zakresie zbrakło ze strony organu jakikolwiek rozważań. Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż organ administracji zobowiązany będzie ponownie rozpatrzyć wniosek strony, przedstawiając w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia szczegółowe merytoryczne stanowisko odnoszące się do wszystkich argumentów i zarzutów podniesionych przez skarżących w toku dotychczasowego postępowania. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji orzeczenia. O kosztach Sąd postanowił w myśl art. 200 p.p.s.a. ----------------------- 4