II FSK 3818/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-10-22
Skład orzekający: Maciej Jaśniewicz, Antoni Hanusz, Artur Kot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo umorzył postępowanie zażaleniowe dotyczące odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego, gdy postępowanie odwoławcze zostało już zakończone decyzją merytoryczną?Ratio decidendi
Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo umorzył postępowanie zażaleniowe dotyczące odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego, ponieważ postępowanie to stało się bezprzedmiotowe w momencie wydania decyzji merytorycznej kończącej postępowanie odwoławcze. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak przedmiotu, którym jest konkretna sprawa podlegająca rozstrzygnięciu. W tej sytuacji, gdy postępowanie odwoławcze zostało zakończone, nie było już przedmiotu do zawieszenia, co uzasadniało umorzenie postępowania zażaleniowego.Stan faktyczny
Skarżący wniósł o zawieszenie postępowania odwoławczego. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił zawieszenia, a następnie umorzył postępowanie zażaleniowe dotyczące tej odmowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie o umorzeniu. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym bezzasadne umorzenie postępowania zażaleniowego oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących zawieszenia postępowania odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną i zasądził od C. L. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 480 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Artur Kot, Protokolant Anna Dziewiż-Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 22 października 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej C. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 1613/16 w sprawie ze skargi C. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 16 września 2016 r., nr [...], [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od C. L. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrokiem z 22 lutego 2017 r., I SA/Gd 1613/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę C. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z 16 września 2016 r. w przedmiocie umorzenia postępowania.
2. Od powyższego orzeczenia pełnomocnik skarżącego wywiódł skargę kasacyjną, w której wniesiono o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Autor skargi kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 pkt 3 w związku z art. 239 w związku z art. 207 § 2, art. 208 § 1, art. 127 w związku z art. 219 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej o.p.") poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, w sytuacji gdy skarżący wykazał, że Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku postanowieniem z 16 września 2016 r. bezzasadnie umorzył postępowanie zażaleniowe dotyczące postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z 23 czerwca 2016 r., które odmawia zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z 17 listopada 2015 r.,
2. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 201 § 1 pkt 2 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, w sytuacji gdy skarżący wykazał, iż wystąpiły przesłanki do zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z 17 listopada 2015 r. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego,
3. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 217 § 1 i § 2 w związku z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, gdyż skarżący wykazał, iż postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z 16 września 2016 r. zawiera błędne uzasadnienie faktyczne i prawne, nie spełniające przesłanek ustawowych,
4. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 pkt 3 w związku z art. 239 w związku z art. 207 § 2, art. 208 § 1, art. 127 w związku z art. 219 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu wyroku z 22 lutego 2017 r.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
3. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Analiza akt sprawy wskazuje, że nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie naruszeń przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej.
Przepis art. 174 p.p.s.a. stanowi, że skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W świetle art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także przewidzianym dla niej wymaganiom szczególnym, tzn. powinna zawierać dodatkowo m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Koniecznym warunkiem uznania, że strona prawidłowo powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych jest wskazanie, które przepisy ustaw zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. To na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, czyli treść zaskarżonego orzeczenia. Zarzuty kasacyjne nie odpowiadające tym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (por. np. wyrok NSA z 16 listopada 2011 r., II FSK 861/10).
W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej sformułował zarzuty polegające jedynie na naruszeniu przepisów postępowania, które w istocie sprowadzają się do kwestionowania prawidłowości rozstrzygnięcia tj. czy słusznie Dyrektor Izby Skarbowej umorzył postępowanie zażaleniowe w sprawie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego jako bezprzedmiotowe, z uwagi na rozpatrzenie odwołania strony i wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Jak słusznie zwrócił uwagę w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd administracyjny pierwszej instancji, w piśmie z 22 marca 2016 r. stanowiącym wypowiedzenie się w sprawie materiału dowodowego od decyzji organu pierwszej instancji pełnomocnik skarżącego zawarł wniosek o zawieszenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 o.p. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił zawieszenia tego postępowania, co skutkowało wniesieniem przez stronę skarżącą zażalenia na to rozstrzygnięcie. Podkreślić w tym miejscu należy, że w sprawie bezspornym jest fakt, iż decyzją z 23 czerwca 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z 17 listopada 2015 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. w kwocie 3.730,00 zł. Tym samym organ odwoławczy zakończył postępowanie odwoławcze o zawieszenie którego wnosiła strona skarżąca.
W art. 233 § 1 pkt 3 o.p. ustawodawca nie określił wyraźnie przesłanek umorzenia postępowania odwoławczego (zażaleniowego), skutkiem czego w piśmiennictwie i orzecznictwie dotyczącym tego przepisu 233 § 1 pkt 3 jednolicie przyjmuje się, że do umorzenia postępowania odwoławczego (zażaleniowego) może dojść, po pierwsze, w razie skutecznego cofnięcia odwołania (zażalenia) przez stronę, po drugie z powodu bezprzedmiotowości. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (wyrok NSA z 24 kwietnia 2003 r., III SA 2225/01).
W sytuacji, która zaistniała w badanej sprawie, tj. gdy nie ma już przedmiotu zawieszenia, jakim jest toczące się postępowanie odwoławcze zakończone decyzją ostateczną, bezprzedmiotowym - w myśl art. 208 o.p. - stało się rozstrzyganie zażalenia na odmowę zawieszenia tegoż postępowania. Tym samym organ odwoławczy winien był, na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 w związku z art. 239 o.p., umorzyć postępowanie zażaleniowe.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w myśl art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło