I OSK 1543/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 marca 2017 r. sygn. akt IV SA/Wr 494/16 w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 28 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia rodzicielskiego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia od J.S. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 2 marca 2017 r. (sygn. akt IV SA/Wr 494/16), Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu skargi J.S. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 28 września 2016 r. nr [...] oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję Burmistrza Polkowic z dnia 24 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia rodzicielskiego. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją z dnia 24 sierpnia 2016 r. nr [...], Burmistrz Polkowic, działając na wniosek J.S. z dnia 1 czerwca 2016 r., odmówił wnioskodawczyni przyznania świadczenia rodzicielskiego na dziecko M.S. (ur. [...] maja 2016 r.), gdyż od dnia 31 maja 2018 r. strona miała przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na syna M., a które to świadczenie pobierała. Rozpatrując sprawę w instancji odwoławczej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy, decyzją z dnia 28 września 2016 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1518), zwanej dalej: "u.ś.r.". W sprawie niesporne zaś było, że J.S. pobierała świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad synem M. (ur. [...] marca 2006 r.), a które to świadczenie zostało przyznane zainteresowanej na okres od dnia 1 maja 2014 r. do dnia 31 maja 2018 r. (decyzja Burmistrza Polkowic z dnia 5 czerwca 2014 r. nr [...]). W związku z tym, zdaniem Kolegium, skoro z treści art. 27 ust. 5 u.ś..r. wynikał brak możliwości jednoczesnego pobierania świadczenia pielęgnacyjnego oraz świadczenia rodzicielskiego to brak było podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Kolegium podkreśliło w tym miejscu, iż celem powyższej regulacji jest zapobieżenie sytuacji, w której jedna osoba mogłaby pobierać jednocześnie kilka wymienionych w nim świadczeń rodzinnych i (uregulowanego odrębną ustawą) zasiłku dla opiekuna. Przy tym wspólną cechą wszystkich świadczeń, wymienionych w tym przepisie, jest to, że służą one zapewnieniu środków utrzymania osobie uprawnionej, która nie pozostaje w zatrudnieniu w związku ze sprawowaniem opieki nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny, w stosunku do którego posiada obowiązek alimentacyjny. Kolegium zaakcentowało bowiem, że w ten sposób ustawodawca ograniczył pomoc przysługującą osobie uprawnionej w związku ze sprawowaniem opieki nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny do jednego świadczenia, niezależnie od liczby osób będących pod opieką, którymi ta osoba jednocześnie się opiekuje, gdyż niewątpliwie koszty utrzymania osoby sprawującej opiekę nie zależą od liczby osób, którymi się opiekuje. Na częściowe zaś pokrycie wydatków przeznaczonych na utrzymanie dzieci, ustawa o świadczeniach rodzinnych przewiduje odrębne świadczenie, jakim jest zasiłek rodzinny wraz z dodatkami do tego zasiłku. Reasumując, Kolegium wyraziło pogląd, iż z uwagi na posiadanie przez j.s. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, przyznanego na okres od dnia 1 maja 2014 r. do dania 31 maja 2018 r. (w związku ze sprawowaniem opieki nad synem M.S.) i nie wskazaniem przez odwołująca się, które świadczenie wybiera spośród obu formalnie przysługujących jej świadczeń, należało odmówić stronie przyznania prawa do świadczenia rodzicielskiego. Na wyżej przedstawioną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 28 września 2016 r. J.S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której twierdziła, iż w jej przypadku nie nastąpił zbieg uprawnień, o którym mowa w art. 27 usta. 5 u.ś.r. Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uchylając – na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) zwanej dalej: "p.p.s.a." – zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Polkowic z dnia 24 sierpnia 2016 r. nr [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że skarga była uzasadniona. Sąd przytoczył w tym miejscu treść art. 17c ust. 9 u.ś.r. i stwierdził, że w szczególności świadczenie rodzicielskie nie przysługuje, jeżeli w związku z wychowywaniem tego samego dziecka lub w związku z opieką nad tym samym dzieckiem jest już ustalone prawo do świadczenia rodzicielskiego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów ( art. 17c ust. 9 pkt 4). W ocenie Sądu, wykładnia powyższej regulacji prawnej prowadzi do wniosku, że skoro art. 17c ust. 9 pkt 4 u.ś.r. ogranicza prawo do świadczenia rodzicielskiego z powodu zbiegu wyszczególnionych świadczeń rodzinnych, ale tylko w związku z wychowaniem, czy sprawowaniem opieki nad tym samym dzieckiem, to oznacza to, iż art. 17c ust. 9 pkt 4 u.ś.r. zakazuje kumulacji określonych świadczeń rodzinnych, jedynie tylko w związku z uprawnieniami przysługującymi na to samo dziecko. Zdaniem Sądu, powyższy przepis ma charakter przesłanki negatywnej, a zatem należy interpretować go ściśle, to jest w ten sposób, że przepis ten zawiera zamknięty katalog przesłanek negatywnych, stanowiących podstawę do odmowy przyznania świadczenia rodzinnego, Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, że skoro nie występowała w niej żadna z okoliczności, wskazanych w art. 17 c ust.9 pkt 1-5 omawianej ustawy, to stanowisko organów obu instancji nie było prawidłowe. Jak twierdził Sąd, skarżąca miała bowiem przyznane uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 u.ś.r., którego przepis ust. 5 enumeratywnie wymienia sytuacje, związane z osobą sprawującą opiekę i osobą wymagająca opieki, w których świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje a żadna z określonych w tym przepisie negatywnych przesłanek nie wskazywała także na brak uprawnień w przypadku zbiegu ze świadczeniem rodzicielskim. W ocenie Sądu, niebyło również podstaw, aby w niniejszym stanie faktycznym uwzględnić stanowisko organów orzekających, powołujących się na treść art. 27 ust. 5 u.ś.r., regulującym zbieg praw do określonych w tym przepisie świadczeń rodzinnych, gdyż przepis ten – jak przyjął Sąd - ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy mamy do czynienia z łączeniem uprawnień w sensie podmiotowym tj. zarówno co do osoby sprawującej opiekę lub wychowanie jak i osoby wymagającej opieki. Zatem przepis art. 27 ust. 5 u.ś.r. dotyczy prawa do przyznania jednego ze świadczeń rodzinnych na skutek zbiegu uprawnień na podstawie wyboru osoby uprawnionej w sytuacji wychowywania lub opieki nad tym samym dzieckiem, a nie dotyczy przypadku, gdy mamy do czynienia ze zbiegiem uprawnień z tytułu wychowywania lub opieki nad różnymi dziećmi. Z tych powodów Sąd polecił, by organ, rozpatrując sprawę ponownie, uwzględnił powyższą wykładnię art. 27 ust. 5 u.ś.r. W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy zarzuciło Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu naruszenie prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w postaci błędnej wykładni art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2016, poz. 1518 z późn. zm.) - polegającej na przyjęciu, że zbieg uprawnień do określonych w tym przepisie świadczeń ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy mamy do czynienia z łączeniem uprawnień w sensie podmiotowym zarówno co do osoby sprawującej opiekę lub wychowanie, jak i osoby wymagającej opieki, podczas, gdy - w ocenie skarżącego kasacyjnie - zbieg ten ma miejsce w sytuacji kumulacji świadczeń w stosunku do osoby uprawnionej, bez względu na tożsamość osoby, nad którą sprawowana jest opieka. Wskazując na powyższą podstawę kasacyjną, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy wnosiło o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego i jednocześnie zrzekło się prawa do rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jej autor przedstawił obszerną i wszechstronną argumentację odnosząca się do powyższego zarzutu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczka postępowania – J.S., również zrzekając się prawa do rozprawy, wnosiła o jej oddalenie. W piśmie z dnia 29 maja 2017 r. Rzecznik Praw Dziecka również wnosił o oddalenie skargi kasacyjnej podnosząc, że przy stosowaniu art. 27 ust. 5 u.ś.r. nie można pominąć nakazu zachowania korelacji z wartościami ujętymi w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej., wskazując w tym miejscu na art. 18 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP. W zwiazku z tym, zdaniem Rzecznika Praw Dziecka, dokonując wykładni art. 27 ust. 5 u.ś.r., należało przyjąć, że celem tego uregulowania jest w istocie rzeczy jedynie ustanowienie - dla osób uprawnionych do otrzymywania co najmniej dwu z wymienionych w ust. 5 świadczeń - prawa do wyboru jednego z tych świadczeń, tego, które uprawniony zamierza otrzymywać, przy czym "zbieg uprawnień", o którym mowa w ww. przepisie, należy rozumieć jako sytuację, w której ta sama osoba jest uprawniona równocześnie do co najmniej dwu wskazanych tam świadczeń, przysługujących na tego samego podopiecznego (np. dziecko). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstawy kasacyjnej, przytoczonej w skardze kasacyjnej, a która to podstawa okazała się usprawiedliwiona. Zaskarżonym wyrokiem, Sąd Wojewódzki uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 28 września 2016 r. oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję Burmistrza Polkowic z dnia 24 sierpnia 2016 r. nr [...], którą odmówiono J.S. przyznania świadczenia rodzicielskiego na dziecko M.S., gdyż w okresie objętym wnioskiem zainteresowana pobierała już przyznane jej wcześniej świadczenie pielęgnacyjne na syna M. Zdaniem zaś Sądu Wojewódzkiego, wykładnia art. 27 ust. 5 u.ś.r., będącego materialnoprawną podstawą powyższych decyzji, dokonana przez organy administarcji publicznej, była wadliwa. W związku z tym należy wyjaśnić, że zarówno świadczenie pielęgnacyjne, jak i świadczenie rodzicielskie są świadczeniami uregulowanymi w tej samej ustawie to jest w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016, poz. 1518). Świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem, które przysługuje osobom, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej (i nie są osobami pobierającymi emeryturę, rentę lub podobne świadczenie) w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji edukacji albo orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 u.ś.r.). Natomiast świadczenie rodzicielskie, które zostało wprowadzone do systemu świadczeń rodzinnych, ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1217), obowiązującą od dnia 1 stycznia 2016 r., jest świadczeniem przysługującym osobom, które urodziły dziecko a nie otrzymują zasiłku macierzyńskiego lub uposażenia macierzyńskiego (art. 17 c) u.ś r.). Jak z powyższego zatem wynika oba rodzaje w/w świadczeń, które mają charakter świadczeń pieniężnych i przysługują osobie, która opiekę wykonuje, mają za zadanie zapewnienie środków utrzymania rodzicowi (opiekunowi) w okresie, w którym on (najogólniej rzecz ujmując) nie pracuje z powodu na fakt, że sprawuje wspomnianą wyżej opiekę. Podkreślić też trzeba, że chociaż każde z tych świadczeń ma swoistą, odrębną regulację prawną, zawartą we wspomnianej ustawie, tym niemniej ustawodawca postanowił także uregulować kwestię zbiegu tych świadczeń. Przepisem, który normuje zbieg prawa m. in. do świadczenia rodzicielskiego i pielęgnacyjnego jest właśnie art. 27 ust. 5 u.ś.r. Zgodnie z treścią tego przepisu (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekana przez organy), w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną. Z uwagi zaś na fakt, że jak wyżej wspomniano, zarówno świadczenie rodzicielskie, jak i pielęgnacyjne są świadczeniami, mającymi zapewnić środki utrzymania osobie sprawującej osobistą opiekę i z tego powodu niepozostającej w zatrudnieniu, czyli są świadczeniami zastępującymi wynagrodzenie za pracę, część poglądów, dokonując wykładni tego przepisu (np. wyrok WSA z dnia 8 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 421/17) wskazywała na fakt (tak jak przyjęły to organy w niniejszej sprawie), że przepis art. 27 ust. 5 u.ś.r. ma rację bytu tylko przy przyjęciu, że reguluje on kwestię zbiegu prawa do świadczeń, a więc ma zastosowanie w sytuacji, gdy w tym samym czasie (jednocześnie) spełnione są wszystkie przesłanki do świadczenia rodzicielskiego i do innego świadczenia wymienionego w tym przepisie. Tylko wtedy bowiem można mówić o sytuacji, w której faktycznie osoba wnioskująca o świadczenie rodzicielskie mogłaby uzyskać prawo do obu świadczeń i musiałaby zostać postawiona przed koniecznością dokonania wyboru jednego z nich. Zgodnie zaś z drugim poglądem, a który reprezentował Sąd Wojewódzki oraz uczestniczka postępowania a także Rzecznik Praw Dziecka to rozstrzygające znaczenie w analizowanym stanie faktycznym miał art. 17c ust. 9 u.ś..r. W przepisie tym wymieniono bowiem sytuacje, w których świadczenie rodzicielskie nie przysługuje, jeżeli: 1) co najmniej jeden z rodziców dziecka lub osoba, o której mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, otrzymują zasiłek macierzyński lub uposażenie za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub okres urlopu rodzicielskiego; 2) dziecko zostało umieszczone w pieczy zastępczej - w przypadku osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 4; 3) osoba ubiegająca się o świadczenie rodzicielskie lub osoba pobierająca świadczenie rodzicielskie nie sprawuje lub zaprzestała sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, w tym w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej, które uniemożliwiają sprawowanie tej opieki; 4) w związku z wychowywaniem tego samego dziecka lub w związku z opieką nad tym samym dzieckiem jest już ustalone prawo do świadczenia rodzicielskiego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 5) osobom, o których mowa w ust. 1, przysługuje za granicą świadczenie o podobnym charakterze do świadczenia rodzicielskiego, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. W związku z tym, wg Sądu Wojewódzkiego, powołany w art. 27 ust. 5 u.ś.r. zbieg uprawnień do określonych w nim świadczeń ma zastosowanie tylko sytuacji, gdy mamy do czynienia z łączeniem uprawnień w sensie podmiotowym (zarówno co do osoby sprawującej opiekę lub wychowanie jak i osoby wymagającej tej opieki). Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, z powyższym stanowiskiem Sądu I instancji nie można się jednak zgodzić. Zasadnie organ w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł bowiem, że gdyby przyjąć, że omawiany przepis dotyczy sytuacji, gdy mamy do czynienia z łączeniem uprawnień w sensie podmiotowym, to jest - zarówno co do osoby sprawującej opiekę lub wychowanie, jak i osoby wymagającej opieki - to byłby on przepisem martwym, ponieważ z innych przepisów, wykluczających możliwość uzyskania jednocześnie prawa do obu świadczeń (np. art. 17c ust. 9 pkt 4 u.ś.r.) wynika brak prawa do ich równoczesnego pobierania. Zatem zgodzić się trzeba z Kolegium, iż przepis art. 17c ust. 9 pkt 4 u.ś.r. jest przepisem, który jedynie wskazuje przesłanki negatywne do otrzymania świadczenia rodzicielskiego a nie jest przepisem, który reguluje zbiegu uprawnień do wymienionych w nim świadczeń. Ponadto, wprawdzie istotnie - po myśli art. 18 Konstytucji RP - małżeństwo (...) rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej a w art. 71 ust. 1 Konstytucji RP postanowiono, że Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzglednia dobro rodziny, ale w Konstytucji RP została również zagwarantowana zasada równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP) i zasada sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP). Przyjęcie zaś poglądu, iż osoba sprawująca opiekę nad dwojgirm dzieci miałaby prawo do pobierania dwóch różnych świadczeń, z których każde, stanowiąc namiastkę wynagrodzenia za pracę, ma na celu dostarczenie jej (a nie podopiecznym) środków utrzymania, stawiałoby taką osobę w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do osób, które – niezależnie od ilości posiadanych dzieci - pozostając w zatrudnieniu, otrzymują tylko jedno wynagrodzenie za pracę. Poza tym pokreślić wypada, iż wszelkie wątpliwości, dotyczące wykładni omawianego przepisu rozwiewa treść art. 27 ust. 5 u.ś.r. w jego obecnym brzmieniu, to jest obowiązującym od dnia 1 sierpnia 2017 r. a zatem już w w dacie wydania zaskarżonego wyroku. Ustawą nowelizujacą z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz. U. poz. 1428) ustawodawca po słowach (cyt:): “przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną" dodał zwrot (cyt.): " – także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami" (art. 6 pkt 17 ustawy nowelizującej). W uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. czytamy przy tym, że nowelizując art. 27 ust. 5 u.ś.r., ustawodaca nie tyle zmienial jego dotychczasową treść, co ją jedynie doprecyzował, tłumacząc, iż uczynił to (cyt.): “w celu zapewnienia jednolitości stosowania przepisów ustawy przez organy właściwe i jednoznacznego wskazania, że nie jest możliwa kumulacja wielu rodzajów świadczeń finansowych z budżetu państwa, które są związane z brakiem aktywności zawodowej spowodowanej opieką nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny" ( vide: Sejm RP VIII kadencji nr druku 1625). Dodać też w tym miejscu trzeba, że ustawa o świadczeniach rodzinnych reguluje również świadczenia przewidziane dla podopiecznych w postaci zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku a ponadto w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. poz. 195 ze zm.) przewidziano również świadczenie wychowawcze, którego celem jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb (art. 4 ust. 1 w/w ustawy). Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy art. 188 w zw z art. 151 i art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego Sąd oparł na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., mając na uwadze charakter rozpoznawanej sprawy.