II FZ 479/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 3 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Ol 831/16 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia 3 października 2016 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia wierzytelności z egzekucji postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Ol 831/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił wniosek W. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia 3 października 2017 r. w przedmiocie zwolnienia z egzekucji wierzytelności. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 17 stycznia 2017 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego, Sąd postanowieniem z dnia 6 marca 2017r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Skarżący w dniu 21 marca 21017 r. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wniosek ten był tożsamy z wnioskiem złożonym na formularzu 6 grudnia 2016 r. oraz pismami uzupełniającymi złożonymi na wezwanie referendarza sądowego, a także sprzeciwami z dnia 30 stycznia 2017 r. i 20 lutego 2017 r. Uzasadniając zaskarżone postanowienie Sąd I instancji wskazał, że skarżący kilkukrotnie składał wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym. Ocena zasadności wniosku skarżącego została przeprowadzona i zostały wydane w tym zakresie stosowne rozstrzygnięcia. Pomimo oddalenia wniosków o przyznanie prawa pomocy skarżący wciąż składa ponowne wnioseki o przyznanie prawa pomocy powołując się na dotychczas wskazywane okoliczności, które były już przedmiotem analizy w sprawie. Sąd I instancji uznał, że zachowanie skarżącego praktycznie uniemożliwia procedowanie w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, a co za tym idzie stanowi nadużycie przysługującego skarżącemu prawa do terminowego załatwienia jego sprawy. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o ponowne merytoryczne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie jako niezasadne należało oddalić. W myśl art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Cytowany przepis przewiduje możliwość weryfikacji określonych rozstrzygnięć wojewódzkiego sądu administracyjnego pod warunkiem, że zmianie uległ stan faktyczny sprawy w sposób na tyle istotny, że zachodzą przesłanki do zmiany wydanego uprzednio orzeczenia. Do kategorii postanowień niekończących postępowania w sprawie, objętych zakresem przytoczonej regulacji, należą między innymi postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, że złożenie przez stronę kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 P.p.s.a. Rolą sądu jest bowiem w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. podobnie postanowienie NSA z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 282/12 - treść orzeczenia dostępna na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na gruncie niniejszej sprawy stwierdzić należało, że skarżący w złożonym powtórnie wniosku z dnia 21 marca 2017 r. nie wskazał okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od poglądu wyrażonego we wcześniejszym postanowieniu sądu. Słusznie stwierdził Sąd I instancji, że z analizy wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżącemu wynika, że jego sytuacja majątkowa ani rodzinna nie uległa zmianie i nie zaszły żadne nowe okoliczności w tym zakresie. Przy stwierdzeniu braku zmiany okoliczności faktycznych sprawy Sąd I instancji nie był władny do dokonania innej oceny tych okoliczności, niż uczyniono to we wskazanym postanowieniu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się podstaw uzasadniających weryfikację wcześniejszego prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Jedynym uchybieniem WSA w Olsztynie było niepowołanie w podstawie prawnej rozstrzygniecia art. 165 p.p.s.a., co jednak nie miało żadnego wpływu na prawidłowość wydanego postanowienia. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie oddalił.