II FZ 309/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Bogusław Dauter, , , po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. L. Q. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 1022/16 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi T. L. Q. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 25 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki. postanawia oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z 4 kwietnia 2017 r., III SA/Wa 1022/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek T. L. Q. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Ze stanu faktycznego przedstawionego przez sąd pierwszej instancji wynika, że pismem z 13 marca 2017 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 lutego 2017 r. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego wskazał, że został ustanowiony do reprezentowania skarżącego 27 lutego 2017 r. Skarżący poinformował go aby w przypadku oddalenia skargi nie wnosił skargi kasacyjnej. Jednocześnie skarżący wyjaśnił, że 1 marca wyjeżdża na okres 8-9 dni. W dniu 9 marca 2017 r. skarżący skontaktował się z pełnomocnikiem informując, iż chce składać kasację od wyroku. Pełnomocnik podniósł także, że nawet jeżeli miałby od skarżącego polecenie złożenia wniosku byłoby to utrudnione, bowiem na początku marca pełnomocnik był chory jednakże nie starał się o uzyskanie zwolnienia lekarskiego, gdyż w tym czasie nie miał zaplanowanych żadnych rozpraw ani nie starał się o zasiłek chorobowy. W dniu 6 marca 2017 r. miał przeprowadzone prześwietlenie odcinka lędźwiowego kręgosłupa a ponadto otrzymał jednocześnie receptę na lek przeciwbólowy. Sąd pierwszej instancji wskazał w motywach postanowienia, że przytoczone przez pełnomocnika skarżącego okoliczności nie dawały podstaw do stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Sąd podkreślił, że skarżący sam zdecydował, aby skargi kasacyjnej nie wnosić w przypadku wyroku oddalającego skargę, a okoliczność późniejszej zmiany stanowiska przez skarżącego odnośnie zaskarżenia wydanego przez sąd orzeczenia nie uzasadniają uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu i dowodzą, że nie dochował on staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby należycie dbającej o swoje interesy. Odnosząc się zaś do wskazywanych przez pełnomocnika problemów zdrowotnych sąd wskazał, że schorzenie kręgosłupa nie uniemożliwia skorzystania z pomocy osób trzecich i tym samym dochowania terminu do złożenia wniosku. 2. W zażaleniu z 13 kwietnia 2017 r. pełnomocnik skarżącego zarzucił obrazę przepisów postępowania tj. art. 86 § 1 p.p.s.a. mającego istotny wpływ na wynik sprawy polegający na błędnym uznaniu, "że strona nie uprawdopodobniła braku winy podczas gdy właściwa ocena załączonych do wniosku dokumentów prowadzi do wniosku przeciwnego". Wobec powyższego pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywróci termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobniając równocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Z powyższego unormowania wynika, że brak winy w uchybieniu terminu stanowi konieczną i podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Bezspornym jest też fakt, iż pojęcie winy strony w uchybieniu terminu obejmuje swoim zakresem także winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonych czynności. Od momentu podpisania pełnomocnictwa skarżący działa przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem, od którego należy oczekiwać należytej staranności. Jak podkreślono w postanowieniu NSA z 7 maja 2010 r. (I OZ 327/10) uchybienie terminu przez stronę, spowodowane okolicznościami związanymi z osobą jej pełnomocnika, w pełni odnosi negatywne skutki wobec niej samej. Brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy strona i jej pełnomocnik nie mogli usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Z uwagi na fakt, iż przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, aby strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, to w ustalonych przez sąd pierwszej instancji okolicznościach faktycznych, nie może być mowy o zastosowaniu dyspozycji art. 86 § 1 p.p.s.a. Wymóg uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, zawarty w art. 87 § 2 p.p.s.a., jest niezbędną przesłanką zasadności wniosku o przywrócenie terminu. I tak dokumentacji wskazującej na chorobę pełnomocnika strony nie należy automatycznie traktować jako okoliczność wykluczającą winę. Zgodnie z utrwaloną już linią orzeczniczą NSA tylko nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jednak muszą zostać spełnione określone warunki. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany i nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona lub pełnomocnik mają obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Słusznie podkreślono w postanowieniu sądu pierwszej instancji, że schorzenie kręgosłupa nie uniemożliwia skorzystania z pomocy osób trzecich. Pełnomocnik skarżącego przy dochowaniu minimum staranności mógł dochować terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Nie jest to bowiem czynność, którą należy dokonać osobiście. Na marginesie należy dodać, że przywołane w zażaleniu, postanowienie WSA w Szczecinie z 13 listopada 2015 r., II SA/Sz 506/15 zapadło w nieco innym stanie faktycznym, gdyż tam pełnomocnik przebywał na zwolnieniu lekarskim i dodatkowo wykazał, iż mógł liczyć na pomoc bliskich dopiero po upływie terminu, a to nie zostało wykazane w niniejszym zażaleniu. Wobec powyższych konstatacji, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.