II OSK 2956/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-10-17

Skład orzekający: Wojciech Mazur, Andrzej Wawrzyniak, Piotr Broda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek prowadzenia postępowania rozgraniczającego w sytuacji, gdy strona kwestionuje przebieg granicy działek i tym samym prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organ nadzoru budowlanego nie ma obowiązku prowadzenia postępowania rozgraniczającego, gdyż nie leży to w jego kompetencjach. Kwestionowanie przebiegu granic przez stronę, bez przedstawienia dowodów, nie nakłada na organ obowiązku przeprowadzania takich badań, zwłaszcza gdy nie ma obiektywnych wątpliwości co do tej okoliczności. Sąd podkreślił również, że WSA był związany poprzednim wyrokiem w sprawie dotyczącej zgodności ogrodzenia z przepisami prawa budowlanego i warunków technicznych.
Stan faktyczny
K.Z. żądał nakazania rozbiórki części ogrodzenia wybudowanego przez J.F. na działce sąsiedniej, twierdząc, że zostało ono wzniesione częściowo na jego nieruchomości i z naruszeniem przepisów. Organy nadzoru budowlanego dwukrotnie odmówiły nakazania rozbiórki, uznając, że ogrodzenie nie wymagało pozwolenia na budowę, nie przekraczało dopuszczalnej wysokości i nie stwarzało zagrożenia. WSA w Lublinie uchylił pierwotne decyzje, wskazując na brak podstaw do umorzenia postępowania, ale następnie w kolejnym wyroku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów co do braku podstaw do nakazania rozbiórki. NSA oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 17 października 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 13/17 w sprawie ze skargi K.Z. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania rozbiórki części ogrodzenia oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 13/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę K.Z. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2016r. w przedmiocie odmowy nakazania rozbiórki części ogrodzenia. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia [...] 2015r. K.Z. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z żądaniem wszczęcia postępowania i wydania nakazu rozbiórki oraz ukarania sprawcy samowoli budowlanej, opisanej jako "budowla żelbetowa o fundamentach 70-H 80 cm głębokości", wybudowanej na działce nr [...] położonej w R., stanowiącej własność J.F. W toku przeprowadzonych w dniu [...] 2015r. oględzin na działce organ stwierdził, że pomiędzy działkami [...] i [...] znajdują się trzy słupki stalowe wbetonowane w podłoże przy betonowym cokole ogrodzenia działki nr [...]. Na słupkach zamontowano przęsło ogrodzeniowe z elementów stalowych o wysokości ok. 1,40 m. Jadwiga Fijołek stwierdziła, że słupki zostały wybudowane na terenie jej działki ze względu na dokonaną przez wnioskodawcę rozbiórkę ogrodzenia pomiędzy działkami. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane budowa ogrodzeń nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, zaś w myśl art. 30 ust. 1 pkt 3 tej ustawy zgłoszenia właściwemu organowi wymaga m. in, budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Ponieważ wspomniane ogrodzenie ma mniejszą wysokość, nie ma podstaw do prowadzenia postępowania. Zdaniem organu nie ma też podstaw do zobowiązania właścicielki działki [...] do usunięcia przęseł, poprzez ich przesunięcie na teren przedmiotowej nieruchomości. Wobec powyższego organ postępowanie w sprawie rozbiórki umorzył na podstawie art. 105 § 1 kpa. Po rozpoznaniu odwołania K.Z. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie podzielił stanowisko organu I instancji i jego decyzję utrzymał w mocy. Podczas ponownych oględzin, których przeprowadzenie zlecono organowi I instancji ustalono, że ogrodzenie składa się z przęsła stalowego o długości 5,10m i wysokości 1,35m przytwierdzonego do trzech stalowych słupków wbetonowanych w podłoże przy istniejącym cokole starego ogrodzenia działki. Szczebliny pionowe z kątowników stalowych w górnej części zostały przycięte pod kątem ok. 45° i tępo zakończone (zaokrąglone krawędzie). Także organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 23 Prawa budowlanego budowa ogrodzeń nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, zaś w myśl art. 30 ust. 1 pkt 3 tej ustawy zgłoszenia właściwemu organowi wymaga m. in. budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Ponadto tak wykonane ogrodzenie nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i zwierząt i jest zgodne z wymogami przepisu § 41 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Po rozpoznaniu skargi K.Z. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 lutego 2016r. ( sygn. akt II SA/Lu 689/15 ) uchylił obie decyzje. Sąd podzielił przedstawioną w zaskarżonej decyzji argumentację, uznał jednak, że nie było podstaw do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 kpa. Nie stanowi bowiem o bezprzedmiotowości postępowania fakt, iż określone żądanie nie może być uwzględnione. Ponownie rozpoznając sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. decyzją z dnia [...] 2016r. na podstawie art. 51 ust.1 pkt.1 ustawy Prawo budowlane odmówił nakazania rozbiórki wspomnianej części ogrodzenia. Organ powielił swoją dotychczasową argumentację, dodatkowo stwierdził natomiast, że nie ma przesłanek do stwierdzenia, aby budowa ogrodzenia miała miejsce w warunkach określonych w art. 50 ust.1 ustawy Prawo budowlane. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie decyzją z dnia [...] 2016r. rozstrzygnięcie organu I instancji utrzymał w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznając wniesioną przez K.Z. skargę uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zdaniem Sądu istotne znaczenie w sprawie ma fakt, że była ona już przedmiotem oceny WSA w Lublinie, który formułując uwagi co do bezprzedmiotowości postępowania, podzielił jednocześnie stanowisko organów co do zasadności zastosowanych przepisów prawa budowlanego i wywiedzionych na ich tle wniosków. Sąd wywiódł między innymi, że ogrodzenie wybudowane wewnątrz działki nie podlega reglamentacji administracyjnej, chyba, że posiada wysokość powyżej 2,20 m. W toku postępowania administracyjnego jednoznacznie wyjaśniono, że przedmiotowe ogrodzenie nie przewyższało wartości wskazanej w powołanym przepisie, zatem prawidłowo zastosowano tryb postępowania naprawczego z art. 51 ustawy Prawo budowlane. Jednocześnie w wyroku z dnia 18 lutego 2016r. Sąd zwrócił uwagę, że każdy obiekt budowlany musi spełniać warunki określone w art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego. Jednym z wymogów wskazanych w treści tego przepisu jest konieczność budowania obiektu budowlanego w sposób określony w przepisach, w tym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., 1422 ze zm.). Sąd podzielił ocenę PINB w R., według którego tak wykonane ogrodzenie nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i zwierząt wynikające z § 41 ww. rozporządzenia i uznał zarzuty skargi w tym zakresie za niezasadne i nie poparte żadnymi dowodami. W świetle art. 153 p.p.s.a. dokonanie takiej oceny wyłącza możliwości ponownego prowadzenia postępowania w tym zakresie. W ocenie Sądu niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 66 Prawa budowlanego, który ma zastosowanie do przypadków szczególnego zaniedbania obowiązków ze strony właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego w odniesieniu do jego stanu technicznego. Z treści skargi natomiast nie sposób wywieść, jakiego obiektu budowlanego stan techniczny budzi obawy skarżącego. Zdaniem Sądu bez znaczenia dla oceny poprawności rozstrzygnięcia pozostaje wspomniana w skardze okoliczność usytuowania ogrodzenia na nieruchomości skarżącego. Sąd zwrócił uwagę na całkowitą gołosłowność tego stwierdzenia oraz fakt, że celem regulacji zawartej w art. 50 oraz 51 Prawa budowlanego jest wprawdzie doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, jednak chodzi wyłącznie o doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w aspekcie przepisów prawa administracyjnego (budowlanego), a nie prawa cywilnego, regulującego kwestie ochrony własności i odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną działaniami inwestora. W skardze kasacyjnej K.Z. zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając, że: 1.stosownie do art. 174 pkt 2) p.p.s.a., został wydany z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi na decyzję LWINB w Lublinie z dnia [...] 2016 r., gdy przy jej wydaniu doszło do naruszenie następujących przepisów postępowania, czego jednak Sąd I instancji niezasadnie się nie dopatrzył tj.: - art 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 85 § k.p.a. i art. 67 § 2 pkt 3 k.p.a. poprzez nienależyte, bowiem niewyczerpujące zgromadzenie i rozpatrzenie materiału dowodowego przez organy w sprawie, co wyrażało się w tym, że w toku przeprowadzenia dowodu z oględzin na nieruchomości należącej do uczestniczki postępowania stanowiącej działkę nr [...], położoną w R. przy ul. W. [...] i wykonanego w 2011 r. ogrodzenia oraz przeprowadzenia innych dowodów, w tym przedłożonych do akt sprawy przez wnioskodawcę: mapek z naniesionymi granicami działek, planu zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu, jak i licznych fotografii nieruchomości, w tym znajdującego się na niej wybudowanego przez uczestniczkę ogrodzenia, organy zaniechały badania i ustalenia kwestii przebiegu granicy działek nr [...] i nr [...] w kontekście wybudowania ogrodzenia - urządzenia technicznego (w rozumieniu art. 3 pkt 9 Pr, b.) w części działki do której inwestor nie posiadał prawa do dysponowania na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11) ustawy Prawo budowlane i zgodnie z art. 4 ustawy pomimo, że byłoby konieczne uzyskanie pozwolenia na budowę ( art. 28 ust. 1 Pr. b. i art. 29 ust. 1 pkt 23 Pr. b.) albo dokonania stosownego zgłoszenia budowy zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3) Pr. bud.; - art. 75 k.p.a., art. 84 § 1 k.p.a. i art. 85 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. poprzez niedopuszczenie z urzędu dowodu z opinii biegłego geodety i niedopuszczenie do uczestniczenia w oględzinach działki nr [...], na ustalenie okoliczności specjalnych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy tj. przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], w kontekście ustalenia, że uczestniczka nie posiadała tytułu prawnego do nieruchomości, na której częściowo zrealizowała ogrodzenie, - art. 80 k.p.a. i art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wyrażenie nieprawidłowej oceny dowodów z przeprowadzonych oględzin, w zakresie opisu i kwalifikacji cech szczególnych zrealizowanego ogrodzenia i błędne uznanie, że ogrodzenie znajduje się pomiędzy dziatkami, gdy w istocie w części znajduje się na działce skarżącego oraz, że to ogrodzenie nie stanowi umieszczenia na ogrodzeniu zabronionych w świetle przepisu § 41 ust- 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie elementów ostro zakończonych na wysokości 1,80 m, gdy prawidłowo należało uznać przeciwnie, a w związku z tym przy wykonaniu tego urządzenia nie można powiedzieć, aby nie doszło do spełnienia wymogu zgodności z cyt. przepisami prawa (zgodnie z wymogami: art. 4 i art. 5 ust. 1 Pr. bud.), co z kolei uzasadnia żądanie jego częściowej rozbiórki; - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. i art. 104 k.p.a. poprzez zastosowania w sprawie, gdy zaskarżona decyzja LWINB z dnia [...] 2016r. swym rozstrzygnięciem formalnym wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oznaczała niezasadną odmowę zastosowania w sprawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud., gdy w kontekście ww. naruszeń przepisów prawa procesowego, jakie winien dostrzec Sąd I instancji, ocena ta była, jeśli nie przedwczesna, to z całą pewnością błędna, gdyż wobec prawidłowo ustalonego stanu faktycznego w sprawie w oparciu o rzetelną ocenę dowodów, należało dojść do przekonania, że art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. powinien znaleźć zastosowanie albo przynajmniej, że postępowanie dowodowe, powinno zostać uzupełnione, a ocena zgromadzonych dowodów przeprowadzona przez organ II instancji dokonana raz jeszcze. WSA w Lubinie w konsekwencji akceptując swym orzeczeniem niesłuszny pogląd co do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. naruszył w istocie pozostałe wskazane tu przepisy, b) art. 145 § 1 pkt 1) lit. a p.p.s.a. w zw. art. 4 Pr. bud. i art. 3 pkt 11 Pr. bud. oraz art. 5 ust. 1 i § 41 ust. 2 rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. poprzez niezastosowanie tego przepisu i nieuchylenie zaskarżonej decyzji LWINB w Lublinie, gdy przy jej wydaniu doszło również do naruszenia tych przepisów, bowiem w sprawie niezasadnie nie dopatrzono się w kontekście uwzględnienie żądania rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud., wybudowania ogrodzenia z naruszeniem przepisu art. 4 Pr. bud. i art. 3 pkt 11 Pr. bud., gdy w zakresie zrealizowania ogrodzenia w części inwestor nie posiadał prawa do dysponowania gruntem do celów budowlanych, a nadto wykonanie tego urządzenia było zabronione ze względu na naruszenie § 41 ust. 2 rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, bowiem stanowiło to przesłanki do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. i nakazania rozbiórki urządzenia w części, w jakiej doszło do tych naruszeń i niezgodności z prawem, c) art. 1 p.p.s.a., art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 u.o.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i wadliwe przeprowadzenie przez WSA w Lublinie w zaskarżonym wyroku kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonej decyzji LWINB w Lublinie z dnia [...] 2016 r. i poprzestanie tylko na stwierdzeniu, że Sąd I Instancji jak i organy orzekające w sprawie ponownie, były związany oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 lutego 2016 r. sygn. akt: II SA/Lu 689/15, w zakresie odmowy w stanie faktycznym sprawy zastosowania w sprawie art. 51 Pr. bud. w kontekście oceny zarzutów naruszenia wymogu z art. 29 ust. 1 pkt 23 Pr. bud. - pozwolenia na budowę, z art. 30 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. - zgłoszenia budowy oraz spełnienia wymogów do których odsyła art. 5 ust. 1 cyt. ustawy, czyli rozporządzenia w sprawie warunków technicznych i jego § 41 - stwarzania zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i zwierząt (ust. 1), podczas gdy ta kontrola była niewystarczająca z punktu widzenia zakresu i kryteriów kontroli stosowanych względem decyzji administracyjnej, zawartych w powołanych wyżej przepisach p.p.s.a. i p.u.s.a. tj. zgodności z prawem i to niezależnie na podniesione w skardze zarzuty. Prawidłowo Sąd powinien ocenić negatywnie, w kontekście naruszeń proceduralnych, niewyjaśnioną dostatecznie kwestię naruszenia własności skarżącego w wyniku realizacji samowoli budowlanej, w kontekście konieczności realizacji prawa do zabudowy jedynie na terenie do którego posiada określony do niej tytuł prawny, niezależnie od tego czy zamierzenie budowlane wymagało pozwolenia czy zgłoszenia czy też nie. Tym bardziej, że nie czyniąc tego Sąd I instancji sam naruszył art. 153 p.p.s.a., bowiem do ww. kwestii odnosił się w swym orzeczeniu WSA w Lublinie w powołanym wyroku z dnia 18 lutego 2016 r. sygn. akt: II SA/Lu 689/15, co wiązało ten Sąd przy ponownym rozstrzyganiu sprawy tak jak i organy wyrażając właśnie wiążącą ocenę co do wykładni dyferentnych przepisów prawa, zaś Sąd I instancji nie rozważał w tym zakresie czy organy dokonały prawidłowych, czy jakichkolwiek ustaleń, d) art. 141 § 4 p.p.s.a. w kontekście art. 153 p.p.s.a., które to naruszenie przejawiało się także w uznaniu się przez Sąd I instancji za związanym oceną wyrażoną w wyroku WSA w Lublinie z dnia 18 lutego 2016 r., było też wyrażenie poglądu, jakoby tamten Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy był oczywiście wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro na skutek tego wyroku organ I instancji przeprowadził w dniu [...] 2016 r. kolejne oględziny na nieruchomości. Ponadto, trudno w świetle art. 153 p.p.s.a. uznać, że wiążąca jest ocena zastosowania przepisów wyrażona na innym stanie faktycznym. Wyrażając taki pogląd doszło do naruszenia tego przepisu przez Sąd I instancji. e) art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i bezpodstawne oddalenie przez Sąd I instancji zaskarżonym wyrokiem skargi na decyzję LWINB w Lublinie z dnia [...] 2016 r. w sytuacji, gdy należało ją uwzględnić i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c uchylić decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, ze względu na to, że przy jej wydaniu doszło również do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie nią w mocy decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust.1 pkt 1 Pr. bud., gdy nie było podstaw prawnych do uznania, że należało odmówić jego zastosowania i tym samym nakazania rozbiórki części ogrodzenia. 2. Stosownie do art. 174 pkt 1) p.p.s.a., został wydany również z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 4 Pr. bud. i art. 3 pkt 11 Pr. bud. oraz art. 5 ust. 1 i § 41 ust. 2 rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud, poprzez brak oceny w zakresie konieczności ich uwzględnienia i zastosowania przez organy w sprawie, gdy okoliczności faktyczne do takiego pozytywnego wniosku upoważniały, co miało wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby tak się stało, to rozstrzygnięcie merytoryczne na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. brzmiałoby, że nakazać rozbiórkę ogrodzenia w części w jakiej inwestor, nie posiadał prawa do dysponowania działkę na cele budowlane, na której je częściowo zrealizował, czym naruszył ten przepis w związku z art. 4 Pr. bud. i art. 3 pkt 11 Pr. bud. Dodatkowo też wskazując, że odnośnie elementów wykonanych niezgodnie z § 41 ust. 2 cyt. rozporządzenia, nakazano by również ich rozbiórkę. W tym ostatnim zakresie można uznać, że Sąd I instancji skupił się na ust. 1 paragrafu 41 rozporządzenia tracą z pola widzenia konieczność odniesienia się również do ust. 2 i wskazanych tam warunków i ich wykładni w kontekście stanu faktycznego sprawy. Na tej podstawie skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie o uchylenie wyroku oraz zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm. dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Jako chybione należało uznać zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 67 § 2 pkt 3, art. 75 art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1, art. 85 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej organy nie zaniechały ustalenia, czy urządzenie budowlane w postaci ogrodzenia zostało wzniesione w obrębie działki stanowiącej własność uczestniczki postępowania, a w konsekwencji ustalenia, czy jako inwestorka posiadała prawo do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane. Jak wynika z akt przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ dokonał dwukrotnie oględzin w terenie i nie znalazł podstaw do zakwestionowania prawidłowości lokalizacji spornego ogrodzenia. Jednocześnie sam fakt, że skarżący kasacyjnie kwestionuje dotychczasowy przebieg granicy pomiędzy działkami i tym samym istnienie prawa uczestniczki do dysponowania tą częścią nieruchomości na której wzniesiono ogrodzenie, nie może nakładać na organ nadzoru budowlanego obowiązku przeprowadzenia w tej sprawie postępowania rozgraniczającego, którego zresztą prowadzenie nie należy do kompetencji tego organu. Należy zauważyć, że poza twierdzeniami skarżącego kasacyjnie, nie popartymi żadnymi dowodami, brak jest podstaw do kwestionowania przebiegu granic pomiędzy działkami skarżącego i uczestniczki postępowania. Nie podważają tych ustaleń wskazane w skardze kasacyjnej dokumenty, które znajdują się w aktach sprawy. Brak było zatem podstaw do dopuszczenia w sprawie dowodu z opinii biegłego geodety na okoliczność przebiegu granic, która to opinia stanowi element postępowanie rozgraniczeniowego. Stąd kwestionowanie przebiegu granic i próba uregulowania tej kwestii w ramach postępowania prowadzonego przed organem nadzoru budowlanego, uznać należy za niedopuszczalne. Należy przy tym również wskazać, że organ administracji nie jest związany wnioskiem strony o powołanie biegłego dla ustalenia okoliczności, która w sposób niebudzący wątpliwości może być ustalona przez sam organ ( por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2017r. sygn. akt II OSK 479/17, LEX nr 2426873). Rację ma skarżący kasacyjnie, że w ramach postępowania prowadzonego w trybie art. 50 i art. 51 Pr. bud. dopuszczalne jest badanie prawa do dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane, nie oznacza to jednak obowiązku organu prowadzenie dodatkowych badań w tym zakresie z udziałem biegłych, w sytuacji gdy nie ma obiektywnych wątpliwości co do tej okoliczności. Gdyby organ powziął taką wątpliwość oczywiście miałby obowiązek dokonać weryfikacji oświadczenia inwestora w tym zakresie, co jednak w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Prawidłowo również Sąd I instancji uznał, że jest związany na podstawie art. 153 p.p.s.a. stanowiskiem Sądu wyrażonym w wyroku WSA w Lublinie z dnia 18 lutego 2016r. sygn. akt II SA/Lu 689/15 w zakresie w jakim Sąd przesadził kwestię zarówno braku podstaw do uznania, że zrealizowane ogrodzenie narusza § 41 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak i zwolnienia budowy przedmiotowego ogrodzenia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia, co czyni również zarzuty kasacyjne w tym zakresie bezzasadnymi. Należy również zauważyć, że brak wydania przez Sąd rozstrzygnięcia satysfakcjonującego skarżącego, nie świadczy jeszcze o naruszeniu art. 151 p.p.s.a., który jest przepisem ogólnym (blankietowym), wynikowym, stanowiącym jedynie prawną podstawę orzeczenia oddalającego skargę. Wobec tego o trafności zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. można byłoby mówić tylko wtedy, gdy Sąd uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie wydaje orzeczenie oddalające skargę lub gdy Sąd uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie uwzględnia ją, a z taką sytuacją nie mamy w sprawie do czynienia. Niezasadnie są również zarzuty kasacyjne naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 1, art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. Przepisy bowiem art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. jak i art.1 § 1 i 2 p.u.s.a. zawierają normy o charakterze ustrojowym, które stanowią, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie oraz że kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Do naruszenie tych przepisów mogłoby dojść wówczas, gdyby sąd administracyjny odmówił rozpoznania skargi mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli według kryteriów innych niż zgodność z prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie. Zaś to czy ocena legalności decyzji była prawidłowa, czy też nie, nie może być utożsamiane z naruszeniem powołanych przepisów. Podobnie wskazany przepis art. 1 p.p.s.a. ma charakter ogólnoustrojowy i w żaden sposób nie jest związany z postępowaniem dowodowym. Z natury rzeczy powyższa norma nie może być ustawowym wzorcem kontroli prawidłowości postępowania wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdyż określa zakres regulacji p.p.s.a. Chybione są również zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 4 i art. 3 pkt 11 Pr. bud. oraz art. 5 ust. 1 Pr. bud. w zw. z § 41 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W sprawie nie zostało skutecznie zakwestionowane prawo uczestniczki postępowania do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w tej części nieruchomości na której wybudowała sporne ogrodzenie. Zatem realizując swoje prawo do zabudowy wynikające z art. 4 Pr. bud. mogła wybudować ogrodzenie na należącej do niej nieruchomości. Jednocześnie wobec przesądzenia przez WSA w Lublinie w prawomocnym wyroku z dnia 18 lutego 2016r. sygn. akt II SA/Lu 689/159 kwestii zgodności zrealizowanego ogrodzenia z § 41 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, brak było również podstaw do przyjęcia, że przedmiotowe ogrodzenie stwarza zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt. Tym samym prawidłowa była ocena Sądu I instancji stanowiska organów w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło