II OSK 348/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-04
Skład orzekający: Marzenna Linska-Wawrzon, Paweł Miładowski, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały rady gminy, które nie stało się prawomocne, wstrzymuje wykonanie tej uchwały z mocy prawa?Ratio decidendi
Rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały organu gminy, które nie stało się prawomocne, wstrzymuje wykonanie tej uchwały z mocy prawa od dnia jego doręczenia, zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Brak prawomocności pierwszego rozstrzygnięcia nadzorczego nie wyklucza podjęcia przez organ nadzoru działań wobec późniejszej uchwały, mimo związku między sprawami, gdyż wstrzymanie wykonania uchwały następuje z mocy prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła uchwały Rady m.st. Warszawy stwierdzającej nieważność uchwał Rady Dzielnicy Białołęka dotyczących odwołań i wyborów organów Dzielnicy. Wojewoda Mazowiecki stwierdził nieważność uchwały Rady m.st. Warszawy, uznając, że została ona podjęta z istotnym naruszeniem art. 92 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, ponieważ nie uwzględniła skutków prawnych rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia 12 lutego 2016 r., które wstrzymało wykonanie wcześniejszej uchwały Rady m.st. Warszawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Miasta Stołecznego Warszawy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody. Miasto Stołeczne Warszawa wniosło skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Miasta Stołecznego Warszawy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 kwietnia 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Iwona Niżnik-Dobosz po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Miasta Stołecznego Warszawy reprezentowanego przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1037/16 w sprawie ze skargi Miasta Stołecznego Warszawy reprezentowanego przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 18 kwietnia 2016 r. nr LEX-I.4131.59.2016 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1037/16, oddalił skargę Miasta Stołecznego Warszawy reprezentowanego przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 18 kwietnia 2016 r. nr LEX-I.4131.59.2016 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały.
Wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Rada m.st. Warszawy na sesji w dniu 17 marca 2016 r. podjęła uchwałę nr XXV/649/2016 w sprawie stwierdzenia nieważności uchwał Rady Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy (bez numerów) z dnia 19 lutego 2016 r.:
1) w sprawie odwołania radnego W. K. z funkcji Przewodniczącego Rady Dzielnicy;
2) w sprawie wyboru Przewodniczącego Rady Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy;
3) w sprawie odwołania radnej M. R. z funkcji Wiceprzewodniczącej Rady Dzielnicy;
4) w sprawie wyboru Wiceprzewodniczącego Rady Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy;
5) w sprawie odwołania ze stanowiska Burmistrza Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy P. J.;
6) w sprawie wyboru Burmistrza Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy;
7) w sprawie wyboru Zastępcy Burmistrza Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy;
8) w sprawie wyboru Zastępcy Burmistrza Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy;
9) w sprawie wskazania przedstawicieli Rady Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy do Białołęckiej Rady Seniorów;
oraz uchwały Rady Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy bez numeru i daty podjęcia w sprawie wygaszenia mandatu radnej Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy J. R..
W podstawach prawnych uchwały wskazano § 64 ust. 3 w zw. z ust. 1 i § 62 ust. 1 Statutu Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy, stanowiącego załącznik nr 2 do uchwały Rady m.st. Warszawy nr LXX/2182/2010 z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 420), w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Zgodnie z § 64 ust. 3 Statutu Rada m.st. Warszawy stwierdza nieważność uchwały Rady Dzielnicy w całości lub części. Podstawą do stwierdzenia takiej nieważności, zgodnie z § 64 ust. 1 Statutu, jest naruszenie przez uchwałę Rady Dzielnicy któregokolwiek z kryteriów wymienionych w § 62 ust. 1 Statutu, tj. zgodności z prawem, celowości, rzetelności i gospodarności. Z kolei art. 35 ust. 3 pkt 5 u.s.g. stanowi przyczynek do wskazania, że powołane regulacje Statutu, w tym kwestie nadzoru organów gminy nad działalnością organów jednostki pomocniczej, mają umocowanie ustawowe. Dzielnice m.st. Warszawy są obowiązkowymi jednostkami pomocniczymi m.st. Warszawy, o czym stanowi art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1438).
Wojewoda Mazowiecki rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 18 kwietnia 2016 r., na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 446) stwierdził nieważność uchwały nr XXV/649/2016 Rady m.st. Warszawy z dnia 17 marca 2016 r.
Według Wojewody uzasadnienie do uchwały wskazuje, że w ocenie Rady m. st. Warszawy uchwały Rady Dzielnicy Białołęki naruszyły kryterium zgodności z prawem, o którym mowa w § 62 ust. 1 Statutu. Nie wskazano przy tym żadnego przepisu prawa materialnego, którego naruszenia upatruje Rada m.st. Warszawy. Przedstawiono jedynie ciąg zdarzeń odnoszących się do uchwał Rady m.st. Warszawy obejmujący:
‒ podjęcie w dniu 14 stycznia 2016 r. uchwały Rady m.st. Warszawy nr XXII/561/2016 w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały nr XII/43/2015 Rady Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy z dnia 6 października 2015 r. w sprawie odwołania Przewodniczącego Rady Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy oraz uchwały nr XIl/44/2015 Rady Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy z dnia 6 października 2015 r. w sprawie wyboru Przewodniczącego Rady Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy.
‒ podjęcie w dniu 14 stycznia 2016 r. uchwały Rady m.st. Warszawy nr XXII/562/2016 w sprawie stwierdzenia nieważności uchwał Rady Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie odwołania Przewodniczącego Rady Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy oraz w sprawie wyboru Przewodniczącego Rady Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy,
‒ stwierdzenie przez Wojewodę Mazowieckiego nieważności uchwały Rady m.st. Warszawy nr XXII/562/2016 rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 12 lutego 2016 r.,
‒ podjęcie przez Radę m.st. Warszawy uchwały nr XXIV/623/2016 w sprawie wniesienia skargi na ww. rozstrzygnięcie nadzorcze.
W uzasadnieniu przedmiotowej uchwały Rady m.st. Warszawy podniesiono, że stwierdzenie nieważności uchwał Rady Dzielnicy Białołęka odnosi taki skutek, jakby uchwały te nie zostały nigdy podjęte, a nieprawomocne rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody nie wywiera skutku prawnego i uchwała gminy, której nieważność stwierdzono, może być wykonywana w okresie tej nieprawomocności. Podniesiono, że rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody staje się wykonalne dopiero z chwilą uzyskania prawomocności. Stwierdzono, że W. K. nie był uprawniony do zwołania i przewodniczenia obradom sesji Rady Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy w dniu 19 lutego 2016 r., gdyż Przewodniczącym Rady Dzielnicy Białołęka pozostawała A. M. (na skutek stwierdzenia przez Radę m.st. Warszawy nieważności uchwał Rady Dzielnicy Białołęka uchwałami nr XXII/561/2016 i XXlI/562/2016, niezależnie od późniejszego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Mazowieckiego w stosunku do uchwały Rady m.st. Warszawy nr XXII/562/20l6). Uchwały zaś podjęte na sesji rady, której obrady prowadzone były przez radnego niebędącego przewodniczącym rady lub wiceprzewodniczącym rady naruszają w sposób istotny prawo.
Zdaniem Wojewody na podstawie tak sformułowanego uzasadnienia można jedynie przypuszczać, że niezgodność z prawem podjętych uchwał Rada m.st. Warszawy mogła upatrywać w naruszeniu § 17 ust. 2 zdanie 1 Statutu "Przewodniczący Rady Dzielnicy (...) organizuje prace Rady Dzielnicy oraz prowadzi jej obrady". Jednakże w uzasadnieniu Rada nie wskazała przepisu prawa materialnego, który został naruszony, zaś organ nadzoru nie może domniemywać, jaka norma została naruszona. Organ nadzoru nad jednostkami pomocniczymi winien wskazać wprost przepis, który został naruszony. Przytoczenie jedynie stanu faktycznego przyjętego przez Radę m.st. Warszawy przy podejmowaniu uchwały jest niewystarczające. Brak uzasadnienia uchwały, jak też całkowity brak w aktach sprawy jakichkolwiek informacji dotyczących merytorycznych powodów podjęcia aktu przez organ gminy, powodują, że taka uchwała uchyla się spod kontroli administracyjnej czy sądowo-administracyjnej, gdyż nie jest możliwym dokonanie jej oceny pod względem legalności. Obowiązek uzasadniania uchwal rady gminy jest zaliczany do standardów demokratycznego państwa prawnego.
Ponadto Wojewoda nie zgodził się z argumentacją, że wykonalność rozstrzygnięcia nadzorczego wojewody następuje dopiero z chwilą uzyskania przez to rozstrzygnięcie prawomocności, w konsekwencji czego uchwała organu gminy, której nieważność stwierdzono, może być wykonywana w okresie tej nieprawomocności. Aktualne brzmienie art. 92 ust. 1 u.s.g. nie nasuwa wątpliwości, że rozstrzygnięcie Wojewody Mazowieckiego z dnia 12 lutego 2016 r. (LEX.1.4131.17.2016) wstrzymało z mocy prawa wykonanie uchwały Rady m.st. Warszawy nr XXlI/562/2016 z dnia 14 stycznia 2016 r. z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Wojewoda zaznaczył, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania nadzorczego z dnia 1 lutego 2016 r. w stosunku do uchwały Rady m.st. Warszawy nr XXII/562/20ł6 postanowiono o wstrzymaniu jej wykonania (art. 91 ust. 2 u.s.g.).
Kwestia zgodności z prawem rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Mazowieckiego z dnia 12 lutego 2016 r. (LEX.I.4131.17.2016), a w konsekwencji także uchwały nr XXll/562/2016 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2016 r., będzie przedmiotem oceny dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na skutek skargi złożonej do tego Sądu przez m.st. Warszawa.
Zdaniem Wojewody brak w uchwałach Rady Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy właściwych oznaczeń numerowanych czy daty podjęcia, gdy inne okoliczności nie nasuwają wątpliwości do co faktu podjęcia tych uchwal, nie powinno być oceniane jako uchybienie kwalifikujące do stwierdzenia nieważności tych uchwał przez Radę m.st. Warszawy. Nie wskazano przy tym w uzasadnieniu uchwały Rady m.st. Warszawy przepisu prawa, z którym Rada upatruje sprzeczność tych uchybień.
W ocenie Wojewody uchwała z dnia 17 marca 2016 r. podjęta została z istotnym naruszeniem art. 92 ust. 1 u.s.g., jak też naruszeniem art. 7 i art. 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP oraz § 62 ust. 1 Statutu Dzielnicy Białołęka z uwagi na brak wskazania wprost przepisu prawa, który został naruszony działaniem Rady Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy, naruszając zasadę zaufania do państwa, wynikającą z zasady demokratycznego państwa prawnego oraz poprzez nieuwzględnienie wstrzymania wykonania uchwały nr XXIl/562/2016 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2016 r. z mocy prawa z chwilą doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Mazowieckiego z dnia 12 lutego 2016 r. (LEX.1.4131.17.2016).
Wojewoda poinformował również, że rozstrzygnięcie nadzorcze wstrzymuje wykonanie uchwały z mocy prawa z dniem jego doręczenia.
Miasto Stołeczne Warszawa reprezentowane przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy w skardze na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:
‒ art. 91 ust. 5 u.s.g. w zw. z art. 10 k.p.a. oraz art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,
‒ art. 91 ust. 4 u.s.g. poprzez przyjęcie, że brak wskazania przepisu prawa materialnego będącego podstawą prawną dla działań Rady m.st. Warszawy stanowi istotne naruszenie prawa,
‒ art. 7 w związku 97 § 1 K.p.a. przez brak zawieszenia postępowania z urzędu w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 17 marca 2016 r. nr XXV/649/2016 do chwili uprawomocnienia się rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Mazowieckiego z dnia 12 lutego 2016 r. nr LEX.I.4131.17.2016 stwierdzającego nieważność uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2016 r. nr XXII/562/2016, które ma charakter zagadnienia wstępnego dla niniejszej sprawy.
Strona skarżąca zarzuciła również naruszenie prawa materialnego w tym art. 91 ust. 1 i 4 w zw. z art. 85 u.s.g. poprzez stwierdzenie nieważności uchwały nr XXV/649/2016 Rady m.st. Warszawy z dnia 17 marca 2016 r. w sytuacji braku koniecznej przesłanki – istotnego naruszenia prawa.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że w dniu 26 listopada 2015 r. grupa radnych, w czasie ogłoszonej przez A. M. - Przewodniczącą Rady Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy przerwy w XIV sesji Rady Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy, podjęła uchwały w sprawie:
1) odwołania A. M. z funkcji Przewodniczącego Rady Dzielnicy Białołęka,
2) wyboru W. K. na Przewodniczącego Rady Dzielnicy Białołęka.
Rada m.st. Warszawy uchwałą z dnia 14 stycznia 2016 r., nr XXII/562/2016 stwierdziła nieważność ww. uchwał podjętych przez grupę radnych Dzielnicy Białołęka. Rozstrzygnięcie podjęto w oparciu o przepis art. 35 ust.3 pkt 5 u.s.g. oraz § 64 ust. 3 w związku z ust. 1 i § 62 ust. 1 Statutu Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy.
W uzasadnieniu uchwały nr XXII/562/2016 Rada m.st. Warszawy wskazała, że uchwała Rady Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy w sprawie odwołania A. M. z funkcji Przewodniczącego Rady Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy podjęta została z naruszeniem § 15 ust. 7 Statutu Dzielnicy, bez udziału zainteresowanej – A. M., która opuściła salę obrad po ogłoszeniu przerwy w obradach.
Konsekwencją wadliwego odwołania A. M. z funkcji Przewodniczącego Rady Dzielnicy był brak możliwości wyboru na to stanowisko nowej osoby. Naruszałoby to bowiem dyspozycję § 17 ust. 1 Statutu Dzielnicy, z którego wynika, że w Radzie Dzielnicy wybrany może być wyłącznie jeden Przewodniczący Rady Dzielnicy. Z tej przyczyny Rada m.st. Warszawy stwierdziła również nieważność uchwały Rady Dzielnicy Białołęka w sprawie wyboru W. K. na Przewodniczącego Rady Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy.
Wojewoda Mazowiecki rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 12 lutego 2016 r. nr LEX.1.4131.17.2016, stwierdził nieważność uchwały Rady m. st. Warszawy nr XXII/562/2016.
W dniu 19 lutego 2016 r. radny Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy W. K. zwołał, otworzył i poprowadził sesję nadzwyczajną Rady Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy, w trakcie której podjęto następujące uchwały:
1) w sprawie odwołania radnego W. K. z funkcji Przewodniczącego Rady Dzielnicy,
2) w sprawie wyboru Przewodniczącego Rady Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy,
3) w sprawie odwołania radnej M. R. z funkcji Wiceprzewodniczącej Rady Dzielnicy,
4) w sprawie wyboru Wiceprzewodniczącego Rady Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy,
5) w sprawie odwołania ze stanowiska Burmistrza Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy P. J.,
6) w sprawie wyboru Burmistrza Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy,
7) w sprawie wyboru Zastępcy Burmistrza Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy,
8) w sprawie wyboru Zastępcy Burmistrza Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy,
9) w sprawie wskazania przedstawicieli Rady Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy do Białołęckiej Rady Seniorów
10) uchwały w sprawie wygaszenia mandatu radnej Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy J. R. (bez daty i numeru).
Prezydent m.st. Warszawy, wskutek przeprowadzonej oceny uchwał podjętych w dniu 19 lutego 2016 r. pod względem kryterium zgodności z prawem, podjął decyzję o wszczęciu procedury nadzoru, o której mowa w § 62 ust. 1 i nast. Statutu Dzielnicy. Następnie, zgodnie z § 64 ust. 3 Statutu, Prezydent m.st. Warszawy zarządzeniem nr 277/2016 z dnia 1 marca 2016 r., wstrzymał wykonanie ww. uchwały i przedstawił Radzie m.st. Warszawy wniosek o stwierdzenie jej nieważności.
Rada m.st. Warszawy podzieliła stanowisko Prezydenta m.st. Warszawy, że uchwały Rady Dzielnicy Białołęka z dnia 19 lutego 2016 r. naruszają kryterium zgodności z prawem. Wobec powyższego w dniu 17 marca 2016 r. Rada m.st. Warszawy podjęła uchwałę nr XXV/649/2016 w sprawie stwierdzenia nieważności uchwał Rady Dzielnicy Białołęka.
Podejmując ww. uchwały Rada m.st. Warszawy uznała, że Przewodniczącym Rady Dzielnicy Białołęka jest A. M., a nie W. K.. Skoro zaś obradom przewodniczyła osoba do tego nieuprawniona, to stanowi to wystarczającą przesłankę dla stwierdzenia istotnego naruszenia prawa skutkującego nieważnością uchwał podjętych w taki sposób.
Wojewoda Mazowiecki, pismem z dnia 1 kwietnia 2016 r., zawiadomił Radę m.st. Warszawy o wszczęciu postępowania nadzorczego i wstrzymał jej wykonanie, następnie 18 kwietnia 2016 r. wydał rozstrzygnięcie nadzorcze nr LEX-I.4131.59.2016, stwierdzające nieważność uchwały nr XXIV/649/2016 Rady m.st. Warszawy z dnia 17 marca 2016 r. w sprawie stwierdzenia nieważności uchwał Rady Dzielnicy Białołęka.
Wojewoda Mazowiecki pismem z dnia 1 kwietnia 2016 r. zawiadomił Radę m.st. Warszawy o wszczęciu postępowania nadzorczego w stosunku do uchwał tej Rady nr XXV/649/2016 z dnia 17 marca 2016 r. Pismo to nie zawierało żadnych konkretnych zarzutów ani wątpliwości wobec przedmiotowych uchwał. Wojewoda Mazowiecki nie zwrócił się też do Rady m.st. Warszawy o złożenie stosownych wyjaśnień. Nie uzasadnił też przyczyn wstrzymania wykonania uchwały nr XXV/649/2016, co naruszyło przepis art. 91 ust. 2 u.s.g.
Ingerencję Wojewody w działania jednostki samorządu terytorialnego w sytuacji braku "istotnego naruszenia prawa" strona skarżąca uznała za naruszenie konstytucyjnej zasady samodzielności jednostek samorządu terytorialnego (art. 16 ust. 2 oraz art. 165 Konstytucji RP). Organ nadzoru nie przedstawił Radzie m.st. Warszawy uzasadnienia przyczyn wszczęcia postępowania nadzorczego, co pozwoliłoby na korektę treści uchwał przez Radę m.st. Warszawy.
Brak istotnego naruszenia prawa przez Radę m. st. Warszawy stanowi przesłankę wykluczającą możliwość stwierdzenia nieważności uchwały. Rada m.st. Warszawy na mocy § 62 ust. 2 w zw. z § 64 ust. 1 i ust. 3 i § 17 ust. 2 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 Statutu Dzielnicy Białołęka posiadała kompetencje do podjęcia uchwały nr XXV/649/2016.
Stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały nr XXV/649/2016 ze względu na istotne naruszenie prawa w postaci braku wyraźnego wskazania przepisu prawa materialnego, naruszenie którego było podstawą podjęcia ww. uchwał przez Radę m.st. Warszawy, miało miejsce z naruszeniem art. 91 ust. 4 u.s.g.
Wojewoda Mazowiecki przyjmując rygorystyczne podejście do skutków prawnych wstrzymania wykonania uchwały, zignorował fakt, że w świetle art. 91 ust. 1 u.s.g. nieważna jest jedynie taka uchwała organu gminy, która jest sprzeczna z prawem. Uchwała, która została zakwestionowana mocą zarządzenia nadzorczego Wojewody jest ważna, do chwili gdy rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody lub wyrok Sądu stwierdzający istotne naruszenie prawa nie stanie się prawomocny.
Podstawą dla oceny ważności zakwestionowanej uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 17 marca 2016 r. nr XXV/649/2016 jest prawomocne rozstrzygnięcie dotyczące skuteczności rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Mazowieckiego z dnia 12 lutego 2016 r. nr LEX.I.4131.17.2016 stwierdzające nieważność uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2016 r. nr XXI1/562/2016. Nieprawomocne rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody nie wywiera wprost skutku prawnego, a uchwała organu gminy, której nieważność stwierdzono, może być wykonywana w okresie tej nieprawomocności. Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody staje się wykonalne dopiero z chwilą uzyskania prawomocności. Skuteczność aktów jednostki samorządu terytorialnego, podjętych na podstawie np. uchwały gminy zakwestionowanej mocą zarządzenia nadzorczego Wojewody, uzależniona jest bezpośrednio od ważności tejże uchwały. Ich skuteczność uzależniona jest zatem od uzyskania lub nieuzyskania, na podstawie art. 98 ust. 5 u.s.g., prawomocności rozstrzygnięcia nadzorczego lub oddalenia lub odrzucenia skargi na to rozstrzygnięcie.
Jeśli zatem wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie ze skargi m.st. Warszawy dotyczącej rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Mazowieckiego z dnia 12 lutego 2016 r. nr LEX. 1.4131.17.2016, potwierdzi stanowisko zaprezentowane przez m.st. Warszawa co do bezprawnego odwołania A. M. z funkcji Przewodniczącego Rady Dzielnicy Białołęka oraz bezprawnego wyboru W. K. na Przewodniczącego Rady Dzielnicy Białołęka, wówczas uchwała Rady m.st. Warszawy z dnia 17 marca 2016 r. nr XXV/649/2016 będzie musiała zostać uznana za podjętą w sposób zgodny z prawem.
W takim przypadku nie będzie wątpliwości, że zakwestionowane przez Radę m.st. Warszawy uchwały podjęte w dniu 17 lutego 2016 r. przez grupę radnych pod przewodnictwem radnego W. K. powzięte zostały w sposób istotnie naruszający prawo, czego skutkiem jest nałożony ustawowo na Radę m.st. Warszawy obowiązek stwierdzenia ich nieważności.
Dla rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Mazowieckiego w niniejszej sprawie znaczenie podstawowe powinna mieć prawomocność jego rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia 12 lutego 2016 r. nr LEX.I.4131.17.2016 w stosunku do uchwały Rady m.st. Warszawy nr XXII/562/2016.
Dopiero w takiej sytuacji możliwe będzie stwierdzenie istnienia istotnej wady prawnej uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 17 marca 2016 r. nr XXV/649/2016. Powołanie się przez Wojewodę jedynie na formalne naruszenie art. 92 ust. 1 u.s.g., bez zaistnienia istotnego naruszenia przepisów prawa materialnego, nie może być uznane za istotne naruszenie prawa – w takiej sytuacji nie mogłaby zapaść uchwała Rady m.st. Warszawy innej treści niż ta, która zapadła w dniu 17 marca 2016 r.
Kwestia prawidłowości powołania Przewodniczącego Rady Dzielnicy Białołęka ma charakter zagadnienia wstępnego dla niniejszej sprawy. Na Wojewodzie Mazowieckim ciążył, w świetle art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., obowiązek zawieszenia postępowania do chwili prawomocnego zakończenia postępowania w zakresie skargi m.st. Warszawy na rozstrzygnięcie nadzorcze z dnia 12 lutego 2016 r. nr LEX.I.4131.17.2016.
Wojewoda Mazowiecki dopuścił się naruszenia przepisów art. 91 ust. 5 u.s.g. w związku art. 97 ust. 1 K.p.a., czego skutkiem jest wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego nr LEX - 1.4131.59.2016 z dnia 18 kwietnia 2016 r. z istotnym naruszeniem prawa.
Zarzuty podniesione przez Wojewodę Mazowieckiego w stosunku do uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 17 marca 2016 r. nr XXV/649/2016 dotyczące braku wskazania bezpośrednio w treści przedmiotowej uchwały podstaw prawnych dla ich podjęcia nie mają charakteru istotnego naruszenia prawa.
Zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego nr LEX -1.4131.59.2016 z dnia 18 kwietnia 2016 r., wydane zostało natomiast z naruszeniem przepisów prawa oraz interesu prawnego wspólnoty samorządowej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że stanowisko Wojewody wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu jest prawidłowe. Zdaniem Sądu brak było podstaw do stwierdzenia nieważności z powodu naruszenia prawa uchwał Rady Dzielnicy Białołęka podjętych w dniu 19 lutego 2016 r. Słusznie bowiem organ nadzoru wskazał, że obrady Rady Dzielnicy Białołęka zostały zwołane i prowadzone przez osobę, która została w dniu 26 listopada 2015 r. wybrana na stanowisko przewodniczącego tej Rady – tj. W. K..
Sąd zwrócił uwagę, że art. 92 u.s.g. został zmieniony przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r., o zmianie ustaw: o samorządzie gminnym, o samorządzie powiatowym, o samorządzie województwa, o administracji rządowej w województwie oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 45, poz. 497 z późn. zm.) oraz art. 43 pkt 47 ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta. Art. 92 ust.1 u.s.g. reguluje kwestie obligatoryjnego wstrzymania wykonania uchwały lub zarządzania organu gminy w przypadku, gdy na skutek przeprowadzonego przez organ nadzorczy postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, orzekł on nieważność całości lub części uchwały lub zarządzenia. Wstrzymanie następuje z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności i z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego.
Rozstrzygnięcie nadzorcze staje się prawomocne z chwilą bezskutecznego upływu terminu do wniesienia na nie skargi do sądu administracyjnego lub z datą oddalenia lub odrzucenia skargi przez ten sąd. Z tym momentem rozstrzygnięcie nadzorcze staje się co do zasady wykonalne. Zasadą jest zatem to, iż dopóki rozstrzygniecie nadzorcze nie stanie się prawomocne, nie wywiera ono skutku prawnego, a więc zakwestionowana w nim uchwała lub zarządzenie organu gminy obowiązuje. Art. 92 ust. 1 u.s.g. wprowadza jednak istotny wyjątek od tej zasady.
Sąd zwrócił uwagę na utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że nieprawomocne rozstrzygnięcie nadzorcze, w którym organ stwierdza nieważność uchwały organu gminy, wywołuje tylko takie skutki, jak postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania uchwały. Stan wstrzymania wykonania uchwały trwa do czasu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia nadzorczego, bądź jego wzruszenia przez sąd administracyjny.
Z powyższego wynika, iż wydanie w dniu 12 lutego 2016 r. przez Wojewodę Mazowieckiego rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność uchwały Rady m.st. Warszawy w XXII/562/2016 z dnia 14 stycznia 2016 r. spowodowało, iż wykonanie uchwały Rady Miasta stwierdzającej nieważność uchwał Rady Dzielnicy Białołęka w sprawie odwołania jej przewodniczącej i powołania nowego przewodniczącego zostało wstrzymane do czasu uprawomocnienia się tego rozstrzygnięcia. A zatem w dniu 19 lutego 2016 r. przewodniczącym Rady Dzielnicy Białołęka był W. K., powołany na tę funkcję uchwałą Rady Dzielnicy z dnia 26 listopada 2015 r. W. K. był zatem uprawniony do zwołania obrad Rady Dzielnicy Białołęka i prowadzenia ich w dniu 19 lutego 2016 r., a jeżeli tak, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że przy podejmowaniu uchwał w dniu 19 lutego 2016 r. doszło do rażącego naruszenia prawa, gdyż obrady prowadziła osoba, która nie była przewodniczącym.
Końcowo Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 13 lipca 2016 r., wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Wa 596/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Miasta st. Warszawy na ww. rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 12 lutego 2016 r. Wyrok Sądu w dacie orzekania w niniejszej sprawie był nieprawomocny, a to skutkowało tym, że rozstrzygnięcie nadzorcze także było nieprawomocne, a co za tym idzie, nadal występował opisany powyżej skutek określony w art. 92 u.s.g.
Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Miasto Stołeczne Warszawa w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniosło na podstawie art. 188 p.p.s.a. o jego uchylenie w całości i uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niedokonanie zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia toczącego się przez NSA postępowania ze skargi kasacyjnej m.st. Warszawy na wyrok WSA z dnia 13.07.2016 r. wydany w sprawie sygn. akt II SA/Wa 596/16, który miał charakter zagadnienia wstępnego dla niniejszej sprawy.
art. 7 w związku 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez oddalenie skargi mimo niedokonania przez Wojewodę Mazowieckiego, z urzędu, zawieszenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 17 marca 2016 r. Nr XXV/649/2016 do chwili uprawomocnienia się rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Mazowieckiego z dnia 12 lutego 2016 r. Nr LEX.I.4131.17.2016 stwierdzającego nieważność uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2016 r. Nr XXII/562/2016, które miało charakter zagadnienia wstępnego dla tej sprawy.
art. 141 § 4 p.p.s.a. przez przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, tj. ustalenie, że dniu 26 listopada 2015 r. został wybrany na stanowisko Przewodniczącego Rady Dzielnicy m.st. Warszawy - W. K., mimo braku przeprowadzenia w tym zakresie jakiegokolwiek postępowania dowodowego oraz dokonania własnych ustaleń przez Sąd oraz wobec toczącej się równolegle sprawy sygn. akt II SA/Wa 596/16, której przedmiotem było ustalenie tych faktów;
art. 91 ust. 5 u.s.g. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez Wojewodę Mazowieckiego zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, w ten sposób, że Wojewoda nie uzasadnił przyczyn wszczęcia postępowania nadzorczego ani nie przedstawił w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania nadzorczego jakichkolwiek zarzutów względem uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 17 marca 2016 r. Nr XXV/649/2016 w sprawie stwierdzenia nieważności uchwał Rady Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy, ani nie zawiadomił m.st. Warszawy przed wydaniem rozstrzygnięcia nadzorczego o zakończeniu postępowania nadzorczego, co w konsekwencji uniemożliwiło Skarżącemu złożenie koniecznych wyjaśnień, których treść miała kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia;
art. 91 ust. 5 u.s.g. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. poprzez oddalenie skargi mimo zaniechania przez Wojewodę Mazowieckiego w zakresie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i zaniechania dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, polegającego na braku wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy związanych z nieprzedstawieniem m.st. Warszawy oryginalnych dokumentów z sesji Rady Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy jaka odbyła się w dniu 19 lutego 2016 r.;
oraz z ostrożności procesowej
art. 91 ust. 4 u.s.g. poprzez oddalenie skargi pomimo przyjęcia przez Wojewodę Mazowieckiego w rozstrzygnięciu nadzorczym, iż brak wskazania ekspressis verbis w zakwestionowanej uchwale Rady m.st. Warszawy przepisu prawa materialnego, stanowiącego podstawę prawną dla działań Rady m.st. Warszawy stanowi istotne naruszenie prawa będące podstawą do stwierdzenia nieważności, podczas gdy okoliczność ta ma charakter nieistotnego naruszenia prawa i nie wpływa na ważność zakwestionowanej uchwały Rady m.st. Warszawy;
Zarzucono również naruszenie prawa materialnego - art. 91 ust. 1 i 4 w zw. z art. 85 u.s.g. poprzez oddalenie skargi, mimo iż stwierdzenie nieważności uchwały Nr XXV/649/2016 Rady m.st. Warszawy z dnia 17 marca 2016r. w sprawie stwierdzenia nieważności uchwał Rady Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy, dokonane zostało w sytuacji braku przesłanki koniecznej - istniejącego w dniu wydania rozstrzygnięcia nadzorczego istotnego naruszenia prawa.
Wojewoda Mazowiecki w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
W pierwszej kolejności należy zaznaczyć że kontrolowane przez Sąd Wojewódzki rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 18 kwietnia 2016 r. dotyczyło stwierdzenia nieważności uchwały Rady m. st. Warszawy z dnia 17 marca 2016 r. pozostającej w związku z uchwałą Rady m. st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2016 r. Obie wymienione uchwały wydane zostały w przedmiocie m. in. odwołania i wyboru Przewodniczącego Rady Dzielnicy Białołęka, przy czym zakwestionowanie w pierwszej uchwale wyboru dokonanego w dniu 26 listopada 2015 r., skutkowało stwierdzeniem nieważności uchwał Rady Dzielnicy Białołęka z 19 lutego 2016 r., jako podjętych na sesji przeprowadzonej przez radnego, uznanego za wadliwie wybranego na Przewodniczącego Rady. Istotną w sprawie była okoliczność, że pierwsza uchwała Rady m. st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2016 r. objęta została wcześniejszym rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody, który w dniu 12 lutego 2016 roku stwierdził jej nieważność. W takim stanie sprawy kluczowym zagadnieniem stała się ocena konsekwencji prawnych rozstrzygnięcia nadzorczego z 12 lutego 2016 r., które również zaskarżone zostało do sądu administracyjnego.
Rada m. st. Warszawy uznała bowiem w uchwale z 17 marca 2016 r., że dokonane przez nią w dniu 14 stycznia 2016 r. stwierdzenie nieważności uchwał Rady Dzielnicy Białołęka z dnia 26 listopada 2015 r. powodowało, iż nieskuteczny był wybór nowego Przewodniczącego Rady Dzielnicy, a w konsekwencji nie był on uprawniony do zwołania i przewodniczenia obradom sesji w dniu 19 lutego 2016 r. Jednocześnie w uchwale z 17 marca 2016 r. wyrażono pogląd, że rozstrzygnięcie nadzorcze 12 lutego 2016 r. - wobec jego zaskarżenia - nie wywołuje skutku prawnego, a uchwała nim objęta może być wykonywana w okresie nieprawomocności rozstrzygnięcia.
Z kolei Wojewoda Mazowiecki w kontrolowanym rozstrzygnięciu podważył stanowisko Rady m. st. Warszawy, jako sprzeczne z art. 92 ust. 1 u.s.g. stanowiącym, że stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego.
Ocenę Wojewody zaakceptował Sąd Wojewódzki, wskazując w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że na mocy znowelizowanego art. 92 ust. 1 u.s.g., a więc w brzmieniu obowiązującym od 30 maja 2001 r., następuje obligatoryjne wstrzymanie wykonania uchwały, której nieważność stwierdzona została rozstrzygnięciem nadzorczym.
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy oznaczało to, że wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego w dniu 12 lutego 2016 r., spowodowało wstrzymanie wykonania uchwały Rady m. st. Warszawy z 14 stycznia 2016 r., a co za tym idzie skutek prawny wywołały uchwały Rady Dzielnicy Białołęka z dnia 26 listopada 2015 r. Tym samym brak było podstaw do zakwestionowania w uchwale z 17 marca 2016 r. ważności uchwał Rady Dzielnicy Białołęka z 19 lutego 2016 r.
Podkreślić należy, że Wojewoda Mazowiecki w rozstrzygnięciu nadzorczym z 18 kwietnia 2016 r. stwierdził podjęcie uchwały z 17 marca 2016 r. przez Radę m. st. Warszawy z istotnym naruszeniem art. 92 ust. 1 u.s.g., a Sąd Wojewódzki ocenę tę zaaprobował, co skutkowało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Brak w skardze kasacyjnej zarzutu dotyczącego wykładni i zastosowania w sprawie art. 92 ust. 1 u.s.g. sprawiło, że nie została podważona zasadnicza przesłanka, która determinowała orzeczenie Sądu Wojewódzkiego o oddaleniu skargi.
Podniesienie natomiast zarzutu naruszenia art. 91 ust. 1 i 4 w zw. z art. 85 u.s.g. nie mogło być skuteczne. Wobec bowiem stwierdzonego przez Wojewodę istotnego naruszenia przez Radę m. st. Warszawy art. 92 ust. 1 u.s.g., drugorzędne znaczenie miało wskazane w rozstrzygnięciu nadzorczym naruszenie uchwałą z 17 marca 2016 r. prawa poprzez jej podjęcie bez wskazania wprost podstawy prawnej, a więc przepisu prawa, który został naruszony działaniem Rady Dzielnicy Białołęka.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił wywód prawny odnoszący się do regulacji zawartej w art. 92 ust. 1 u.s.g. i konsekwencji jej zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Skoro wnioskowanie Sądu Wojewódzkiego w tym zakresie nie zostało zakwestionowane, to pozostałe kwestie podniesione w omawianym zarzucie kasacyjnym nie mogły mieć znaczenia dla wyniku postępowania.
Z tej samej przyczyny nie mogły odnieść skutku zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd Wojewódzki przepisów postępowania wymienionych w pkt. 4, 5, 6 podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zaznaczyć bowiem należy, że podniesienie w skardze kasacyjnej zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów postępowania może doprowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku tylko wówczas, gdy proceduralne uchybienia sądu pierwszej instancji mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Takiego wpływu nie miała okoliczność, że Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu nie odniósł się do zarzutu skargi związanego z naruszeniem przez Wojewodę Mazowieckiego w toku postępowania nadzorczego przepisów art. 91 ust. 5 u.s.g. w zw. z art. 10 K.p.a. oraz art. 7 i 77 K.p.a. Zauważyć bowiem trzeba, że zasadniczą przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały z 17 marca 2016 r. było istotne naruszenie art. 92 ust. 1 u.s.g. Pogląd Rady Miasta co do tego, że wobec nieprawomocności rozstrzygnięcia nadzorczego mogła być wykonywana uchwała 14 stycznia 2016 r. był przedstawiony szeroko w uzasadnieniu uchwały 17 marca 2016 r. i w dalszym toku postępowania, a następnie został podtrzymany w skardze. Nie miało zatem znaczenia czy Wojewoda umożliwił wypowiedzenie się w tej kwestii Radzie Miasta przed wydaniem rozstrzygnięcia nadzorczego. Nie zachodziła również potrzeba gromadzenia w tym zakresie materiału dowodowego. Wadliwość uchwały Rady Miasta z 17 marca 2016 r. była wynikiem nieprawidłowej oceny co do konsekwencji prawnej rozstrzygnięcia nadzorczego a konkretnie wiązała się z niezastosowaniem art. 92 ust. 1 u.s.g. Stwierdzenie istotnego naruszenia art. 92 ust. 1 u.s.g. przez Radę m. st. Warszawy, które skutkowało wadliwą oceną uchwał z 19 lutego 2016 r. nie wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez Wojewodę, bowiem istotne okoliczności dotyczące chronologii i przedmiotu kolejnych uchwał Rady Dzielnicy Białołęka i Rady m. st. Warszawy nie były sporne.
Nie było również uchybieniem to, że Wojewoda nie zawiesił przedmiotowego postępowania nadzorczego do czasu rozstrzygnięcia skargi złożonej od rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia 12 lutego 2016 r. Brak prawomocności pierwszego rozstrzygnięcia nadzorczego nie wykluczył podjęcia działań przez organ nadzoru wobec podjętej później uchwały, mimo występującego związku pomiędzy obiema sprawami. Po pierwsze dlatego, że wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego z 12 lutego 2016 r. wywołało skutki określone w artykule 92 ust. 1 u.s.g., a po drugie zawieszenie postępowania uniemożliwiłoby wykonanie ustawowych zadań przez organ nadzoru w terminie przewidzianym w artykule 91 ust. 1 u.s.g. W rezultacie należało uznać że postępowanie nadzorcze nie było dotknięte wadami mogącymi mieć wpływ na wynik sprawy.
Ponadto nie ma racji autor skargi kasacyjnej, że Sąd Wojewódzki z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. przedstawił w uzasadnieniu wyroku stan sprawy niezgodnie z rzeczywistością, odwołując się do okoliczności wyboru W. K. w dniu 26 listopada 2015 r. na Przewodniczącego Rady Dzielnicy Białołęka. Sąd Wojewódzki podał ten fakt w kontekście rozważań związanych z przepisem art. 92 ust. 1 u.s.g., celem wykazania, że wstrzymanie wykonania uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 14 stycznia 2016 r. wywołało tymczasowy skutek w postaci działania uchwały z 26 listopada 2015 r., co z kolei rzutowało na tymczasową skuteczność działania Przewodniczącego Rady Dzielnicy Białołęka. Z argumentacji Sądu Wojewódzkiego nie należało natomiast wyprowadzać wniosku, że poddał on ocenie ważność uchwały z 26 listopada 2015 r., gdyż nie był to przedmiot rozpatrywanej sprawy sądowoadministracyjnej.
W uzasadnieniu wyroku Sąd Wojewódzki wykazał relację pomiędzy niniejszą sprawą a przedmiotem postępowania zakończonego wyrokiem WSA z 13 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 596/16. Wprawdzie rację ma autor skargi kasacyjnej, że związek obu spraw dawał podstawę do zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., lecz niedokonanie tego przez Sąd Wojewódzki nie miało wpływu na wynik sprawy.
Oceniając postawiony w tym zakresie zarzut, Naczelny Sąd Administracyjny miał obowiązek uwzględnić fakt uprawomocnienia się wyroku WSA z 13 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 596/16, którym oddalona została skarga Miasta Stołecznego Warszawy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z 12 lutego 2016 r.
Wskazać należy, że na mocy art. 170 p.p.s.a wiążący w niniejszej sprawie stał się wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 2429/16, którym orzeczono o oddaleniu skargi kasacyjnej złożonej od wymienionego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji przesądzona została zgodność z prawem rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Mazowieckiego z 12 lutego 2016 r., co niewątpliwie potwierdziło prawidłowość rozstrzygnięcia nadzorczego będącego przedmiotem zaskarżonego wyroku.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego podjęto na mocy art. 207 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło