II GSK 2872/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-10-10

Skład orzekający: Cezary Pryca, Małgorzata Rysz, Sylwester Miziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest nałożenie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym, gdy nacisk osi lub masa całkowita pojazdu przekracza dopuszczalne normy, nawet jeśli pojazd przewozi ładunek podzielny i nie może uzyskać zezwolenia kategorii VII?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że kary pieniężne za przejazd pojazdem nienormatywnym można nakładać również w przypadku przewożenia ładunku podzielnego, gdy pojazd nie może uzyskać zezwolenia kategorii VII, ale przekracza dopuszczalne normy nacisku osi lub masy całkowitej. Sąd potwierdził, że wagi typu SAW 10C/II mogą być używane do ważenia pojazdów czteroosiowych i sumowania nacisków osi w celu ustalenia masy całkowitej, a także że miejsce ważenia spełniało wymagane normy pochylenia terenu.
Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej zatrzymano pojazd czteroosiowy przewożący kruszywo, który przekraczał dopuszczalne normy nacisku podwójnej osi napędowej o 30% oraz dopuszczalną masę całkowitą o 21,56%. Kierowca nie posiadał zezwolenia kategorii VII na przejazd pojazdem nienormatywnym. Organy nałożyły karę pieniężną w wysokości 15 000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek Protokolant Patrycja Kołtan-Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 10 października 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 2492/16 w sprawie ze skargi T. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od T. O. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 2700 (słownie: dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 5 kwietnia 2017 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2492/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany "WSA"), działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej zwanej "ppsa"), oddalił skargę T. O. (dalej zwanego "Skarżącym") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej zwanego "GITD") z [...] września 2016 r. (nr [...]) w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym. WSA orzekał w następującym stanie sprawy. W dniu [...] maja 2016 r. w miejscowości [...] na drodze krajowej nr 11 funkcjonariusze Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymali do kontroli czteroosiowy pojazd marki [...] (nr rej. [...]), którym wykonywany był w imieniu Skarżącego przewóz kruszywa (ładunek podzielny, sypki). W trakcie kontroli zważono pojazd przy użyciu dwóch przenośnych legalizowanych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II. Po zważeniu pojazdu stwierdzono, że: 1) nacisk podwójnej osi napędowej wynosi 24,7 t, czyli o 5,7 t (tj. o 30%) przekracza dopuszczalną wartość (19 t), 2) rzeczywista masa całkowita kontrolowanego pojazdu wynosi 38,9 t, czyli o 6,9 t (tj. 21,56%) przekracza dopuszczalną wartość dla czteroosiowego pojazdu (32 t). Decyzją z [...] czerwca 2016 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej zwany "WITD") nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 15 000 zł jak za brak zezwolenia kategorii VII na wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym. Skarżący złożył odwołanie od decyzji WITD. Decyzją z [...] września 2016 r. GITD utrzymał w mocy decyzję WITD. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia GITD wskazał m.in. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej zwanej "kpa") oraz art. 64 ust. 1 i 2, art. 140aa ust. 1, 3 i 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b) oraz ust. 2 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.; dalej zwanej "prd"), jak również § 3 i § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 305; dalej zwanego "rozporządzeniem z 31 grudnia 2002 r."). GITD wskazał w szczególności, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z 20 listopada 2015 r., który to protokół został sporządzony przez uprawnionego geodetę i zatwierdzony przez zarządcę drogi, a zatem ma walor dokumentu urzędowego. Natomiast nadesłany przez Skarżącego dokument z pomiaru pochylenia terenu w miejscu ważenia z 25 maja 2016 r. jest - zdaniem GITD - jedynie dokumentem prywatnym sporządzonym przez geodetę na zlecenie strony postępowania. W ocenie GITD, zgromadzone dowody świadczą, że cała procedura ważenia odbyła się prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych, a jej wyniki są w pełni wiarygodne. GITD stwierdził, że wyniki ważenia wskazują, że pojazd Skarżącego o 30% przekroczył dopuszczalny nacisk podwójnej osi napędowej (określony w § 5 ust. 1 pkt 5 lit. c rozporządzenia z 31 grudnia 2002 r.) i o 21,56% przekroczył dopuszczalną masę całkowitą czteroosiowego pojazdu samochodowego z dwiema osiami kierowanymi (określoną w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z 31 grudnia 2002 r.). Skarżący złożył do WSA skargę na decyzję GITD. Podniósł w szczególności, że podczas kontroli użyto wag SAW 10C/II, które są przeznaczone wyłącznie do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi i nie są przeznaczone do wyznaczania masy całkowitej pojazdu, a nadto są przeznaczone do ważenia pojazdów o liczbie osi nieprzekraczającej 3, a kontrolowany pojazd jest czteroosiowy. Skarżący dodał, że organ nie przedstawił dowodu wskazującego, że zgodnie z instrukcją wagi te były połączone ze sobą oraz że był dokonywany wydruk z urządzenia. Zdaniem Skarżącego, również stanowisko do ważenia nie spełniało wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345), ponieważ wskazują na to pomiary terenu wykonane na zlecenie Skarżącego przez uprawnionego geodetę. WSA oddalił skargę. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, WSA stwierdził, że wagi typu SAW 10C/II mogą służyć zarówno do pomiaru nacisku osi, jak i masy całkowitej kontrolowanego pojazdu. WSA powołał się w tym zakresie również na pismo producenta wag ([...]) z 10 grudnia 2014 r., z którego wynika, że wagi SA 10C/II mogą być wykorzystywane do ważenia kilku osi, w tym 3 lub więcej. Wobec tego WSA uznał, że nie ma przeszkód, aby za pomocą wag typu SAW dokonać wyznaczenia całkowitej masy pojazdu przez sumowanie poszczególnych nacisków osi. Sąd zauważył także, że fakt przeładowania pojazdu wynika również z kwitu wagowego przedstawionego podczas kontroli, według którego masa załadowanego pojazdu wynosiła o 7,425 t więcej niż dopuszczalna ładowność. WSA dodał ponadto, że z instrukcji obsługi wspomnianych wag wynika, że mogą być one stosowane, gdy spadek podłużny (w kierunku ruchu) nie przekracza 2%. WSA stwierdził, że z protokołu z 20 listopada 2015 r. wynika, że miejsce ważenia w dniu kontroli spełniało to wymaganie. WSA zauważył, że wymaganie to byłoby również spełnione nawet gdyby przyjąć za prawidłowe i miarodajne pomiary wykonane na zlecenie Skarżącego. Niemniej jednak WSA uznał, że organ prawidłowo nie uwzględnił tego dokumentu jako dowodu, ponieważ z dokumentu nie wynika w jakim miejscu dokonano pomiaru, a jedynie, że pomiar został dokonany w [...], co może dotyczyć dowolnego miejsca w tej miejscowości. Zdaniem WSA, pomiar nacisku osi został przeprowadzony prawidłowo, przy użyciu połączonych wag. Stwierdzone przekroczenie parametrów masy całkowitej pojazdu oraz nacisku podwójnej osi napędowej pozwala zakwalifikować przejazd jako przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach, a zatem konieczne było wymierzenie kary w wysokości 15 000 zł jak za brak zezwolenia kategorii VII. Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Oświadczył też, że zrzeka się rozprawy. Skarżący zarzucił wyrokowi WSA naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na sentencję zaskarżonego wyroku (wynik sprawy), a mianowicie: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 7, art. 8, art. 11, art. 15, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa przez nieuwzględnienie skargi w sytuacji, w której zaskarżona decyzja GITD - działającego jako organ II instancji - została wydana z naruszeniami szeregu przepisów postępowania administracyjnego, mającymi istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: zasady prawdy obiektywnej z art. 7 kpa, zasady pogłębiania zaufania z art. 8 kpa, zasady przekonywania z art. 11 kpa, zasady dwuinstancyjności z art. 15 kpa, zasady zbierania w sposób wyczerpujący i rozpatrywania całego materiału dowodowego w sprawie, a także zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 kpa oraz z naruszeniem dyspozycji art. 107 § 3 kpa w postaci braków uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji, które to naruszenie przez WSA mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) art. 141 § 4 ppsa, polegające na przedstawieniu przez WSA stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, które to naruszenie przez WSA mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 3) art. 106 § 3 i § 5 ppsa w zw. z art. 248 § 1 i art. 250 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.; dalej zwanej "kpc") w związku z art. 141 § 4 ppsa przez nieprzeprowadzenie przez WSA z urzędu, pomimo podnoszonych od początku postępowania administracyjnego przez Skarżącego, kluczowego nader istotnego uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów geodezyjnych złożonych przez Skarżącego, a to w celu wykazania swoich racji i wykazania, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu i została wydana z naruszeniem szeregu ww. przepisów postępowania, które to naruszenie przez WSA mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu Skarżący stwierdził w szczególności, że w sprawie nie odniesiono się do podnoszonej przez niego kwestii nieprawidłowego stosowania jednej pary wag SAW 10C/II przy badaniu pojazdu czteroosiowego, a tym bardziej przy badaniu tą parą wag rzeczywistej masy całkowitej tegoż pojazdu. Zdaniem Skarżącego, sam fakt, że w toku ponownego rozpoznania sprawy GITD uzyskał od producenta wagi typu SAW 10C/II tzw. uzupełnienie do instrukcji obowiązującej w dniu kontroli (rzekomo potwierdzające zasadność jego stanowiska) oznaczać może tylko tyle, że nie wyjaśniono w toku postępowania administracyjnego, czy uzupełnienie to obowiązywało w dniu kontroli, a dalej - czy zasadnym było badanie jedną parą wag SAW 10C/II pojazdu czteroosiowego w zakresie rzeczywistej masy całkowitej, co było wykluczone zgodnie z treścią pierwotnej instrukcji. Ponadto nie rozstrzygnięto, czy homologacja wydana dla wag typu SAW 10C/II z pierwotną instrukcją utraciła czy też nie swoją ważność z dniem wydania uzupełnienia instrukcji. Skarżący zakwestionował też rzetelność ważenia z uwagi na wielkość pochylenia podłużnego na miejscu ważenia pojazdu. Powołując się na § 27 ust. 2 zarządzenia nr 16.2014 GITD z 16 czerwca 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, Skarżący stwierdził, że maksymalne pochylenie podłużne to 1%. Tymczasem z opinii uprawnionego geodety przedłożonej przez Skarżącego (mającej taką samą moc dowodową jak badanie przeprowadzone przez uprawnionego geodetę w dniu 20 listopada 2015 r.) wynika, że spadek podłużny wynosił nawet 1,06%. Zdaniem Skarżącego, jego wątpliwości w tym zakresie nie zostały wyjaśnione w toku postępowania, a przedłożona opinia uprawnionego geodety została zmarginalizowana bez żadnego uzasadnienia poza lapidarnym stwierdzeniem, że jako dokument prywatny nie ma żadnej mocy dowodowej w sprawie. W piśmie procesowym z 21 lipca 2017 r. (złożonym w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej) pełnomocnik GITD wniósł o przeprowadzenie rozprawy w niniejszej sprawie. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik GITD (radca prawny) wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą ten środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 ppsa, a których istnienia w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzuty skargi kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie zostały oparte na podstawie z art. 174 pkt 2 ppsa i dotyczą naruszenia przepisów postępowania. Podkreślić należy, że w takim przypadku ustawową przesłanką i zarazem warunkiem skuteczności takich zarzutów jest wykazanie, że ewentualne uchybienia Sądu w tym zakresie rzeczywiście mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Użycie słowa "wpływ" w art. 174 pkt 2 ppsa należy rozumieć w ten sposób, że pomiędzy wydanym orzeczeniem a błędem postępowania musi zachodzić związek przyczynowy. W skardze kasacyjnej należy zatem wykazać zarówno fakt naruszenia przepisów procesowych, jak i uprawdopodobnić istnienie potencjalnego związku. W pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 ppsa, bowiem jego uwzględnienie mogłoby wykluczyć możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych, objętych skargą kasacyjną nieprawidłowości. Przypomnieć trzeba, że przepis ten określa, z jakich niezbędnych elementów powinno składać się uzasadnienie orzeczenia sądu administracyjnego. Są to: zwięzłe przedstawienie stanu faktycznego sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa jako samodzielna podstawa kasacyjna może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (vide uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010 nr 3, poz. 39; wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08). W takich przypadkach może być niemożliwa kontrola kasacyjna skarżonego wyroku. Przez zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa nie można natomiast skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, a w konsekwencji do zarzucania błędnego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z 18 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1096/13, LEX nr 1572587). Zaskarżony kasacyjnie wyrok WSA, w części jego uzasadnienia, nie zawiera wad powodujących uchybienie któremukolwiek z elementów wymienionych w przywołanym przepisie. Nie zachodzi też przypadek braku możliwości dokonania kontroli kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, wobec uzasadnienia rozstrzygnięcia w sposób niezrozumiały, niejasny, czy nadmiernie lakoniczny. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA uczynił zadość obowiązkowi sporządzenia uzasadnienia w sposób uwzględniający konsekwencje wynikające z towarzyszącej uzasadnieniu każdego orzeczenia sądowego funkcji kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej WSA wyjaśnił dlaczego i na jakiej podstawie (analizując zapisy instrukcji obsługi zastosowanych w sprawie wag typu SAW 10C/II wraz z uzupełnieniem nadesłanym przez producenta) przyjęto dopuszczalność ważenia wagami SAW 10C/II pojazdu takiego jak pojazd, którym był wykonywany transport. Z uzasadnienia omawianego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 ppsa wynika natomiast, że w istocie autor skargi kasacyjnej polemizuje z tym stanowiskiem WSA odnośnie do przyjętego stanu faktycznego - a w tym zakresie, co do prawidłowości ważenia kontrolowanego pojazdu czteroosiowego, co nie mogło okazać się skuteczne. Wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie jest zgodny z oczekiwaniami strony, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego polemika wyrażona w skardze kasacyjnej na tym polu nie może sprowadzać się do postawienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 ppsa. Fakt, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, nie poddaje się kontroli kasacyjnej, czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Oceniając skargę kasacyjną w zakresie pozostałych zarzutów, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie była skuteczna. Istota zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej w tym zakresie sprowadza się do oceny, czy zasadne jest stanowisko WSA, uznające za niewadliwe ustalenia organów, w zakresie prawidłowości dokonanego ważenia pojazdu czteroosiowego, a ponadto czy prawidłowo zaakceptowano, że miejsce posadowienia wag nadawało się do umieszczenia w nim wag. Z akt sprawy wynika, że kontroli drogowej został poddany czteroosiowy pojazd, który wykonywał po drodze krajowej przejazd z ładunkiem kruszywa. W wyniku pomiarów kontrolnych organ stwierdził przekroczenie dopuszczalnych norm m.in. w zakresie nacisku podwójnej osi napędowej o 5,7 tony, a więc o 30% dopuszczalnej wartości, oraz przekroczenie dopuszczalnych norm w zakresie masy całkowitej pojazdu o 6,9 tony, co stanowi przekroczenie o 21,19% dopuszczalnej wartości. Ponadto ustalono, że podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Ustosunkowując się do zarzutu postawionego w skardze kasacyjnej jako pierwszy, w którym autor skargi kasacyjnej wskazuje jako naruszone przepisy postępowania administracyjnego regulujące postępowanie dowodowe tj. art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa dotyczący uzasadnienia decyzji (w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa), zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw, aby twierdzić, że zebrany materiał dowodowy jest niekompletny, został błędnie oceniony, a uzasadnienie decyzji zawierało luki uzasadniające jej uchylenie oraz że naruszono zasadę przekonywania. Odnosząc się do powyższych zarzutów należy wskazać, że w myśl zasady prawdy obiektywnej, ustanowionej art. 7 kpa i doprecyzowanej art. 77 § 1 tej ustawy, na organach administracji publicznej spoczywa obowiązek podejmowania, z urzędu lub na wniosek stron, wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, jak i obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowy. W art. 75 § 1 kpa wskazano, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem i przykładowo wyliczono środki dowodowe. Art. 80 kpa wprowadza zasadę swobodnej oceny dowodów, a art. 107 § 3 tej ustawy określa elementy decyzji. W art. 8 kpa zawarto z kolei ogólną zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, a w art. 11 kpa zasadę przekonywania. Z powołanej wyżej zasady prawdy obiektywnej wynika, że podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy wymaga w pierwszym rzędzie rozważenia, jakie fakty mają w sprawie znaczenie. O tym zaś decydują normy prawa materialnego. Wykładnia, ani zastosowanie prawa materialnego stosowanego w sprawie przez organy, co zaakceptował WSA, nie było kwestionowane skargą kasacyjną. Poza sporem pozostaje okoliczność, że pomiary kontrolne organ wykonał przy użyciu jednej pary połączonych wag typu SAW 10C/II. Z treści art. 64d ust. 1 prd wynika, że zezwolenie kategorii VII wydaje się dla pojazdu, którego ruch, ze względu na wymiary, masę lub naciski osi, nie jest możliwy na podstawie zezwoleń kategorii I-VI. Z kolei przepis art. 64d ust. 2 pkt 1 prd nie dopuszcza wydawania zezwoleń kategorii VII na przejazd pojazdu nienormatywnego przewożącego ładunek podzielny, ale przepis art. 140aa ust. 1 prd przewiduje nałożenie kary pieniężnej zarówno za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez wymaganego zezwolenia, jak i za przejazd takich pojazdów niezgodnie z warunkami określonymi dla odpowiedniego zezwolenia. Tak więc nawet wówczas, gdy mamy do czynienia z sytuacją, w której pojazd jako nienormatywny kwalifikuje się do wydania zezwolenia kategorii VII, ale ze względu na rodzaj ładunku (podzielny) takiego zezwolenia nie może otrzymać, to przejazd takim pojazdem nienormatywnym podlega karze, na takich zasadach, jak przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia kategorii VII. Natomiast, zgodnie z art. 140 ab ust. 1 pkt. 3 c) prd, karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1 ustala się, za brak zezwolenia kategorii VII, w wysokości 15.000 złotych, w pozostałych przypadkach, a więc w przypadku, gdy nacisk jednej osi lub wielu osi, przekracza dopuszczalną wartość o więcej niż 20%. Jako że nacisk podwójnej osi napędowej pojazdu przekraczał o 20% dopuszczalne wartości, już za sam fakt tego przekroczenia, nałożona kara pieniężna winna wynosić 15.000 złotych. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej zapisy znajdującej się w aktach instrukcji wag SAW/Seria II dopuszczają ważenie osi wielokrotnych przy pomocy jednej pary wag. Świadczy o tym przede wszystkim punkt 2.5 tej instrukcji, przedstawiający w formie graficznej (w części poświęconej ważeniu przy pomocy 1 pary wag) sposób ważenia dla pojazdów z osiami dwu- i trzykrotnymi. Dopuszczalność tego sposobu ważenia potwierdza również pkt 2.4, który w uwadze drugiej wskazuje m.in., że jeżeli niemożliwe jest jednoczesne zważenie kół mostów dwu– lub trzyosiowych, należy zrównoważyć różnicę wysokości przy pomocy płyt pomocniczych. Ponadto możliwość wykorzystywania wag typu SAW 10C/II do ważenia kilku osi, w tym 3 lub więcej potwierdził producent ww. wag firma [...] w piśmie z 10 grudnia 2014 r. załączonym przez organ do akt sprawy. Na ten dokument zwrócił słusznie uwagę również WSA, wskazując ponadto, że wynika z niego także, iż brak jest przeszkód, by za pomocą wag tego typu dokonywać wyznaczenia całkowitej masy pojazdu poprzez sumowanie poszczególnych nacisków osi. Co do tej ostatniej kwestii, autor skargi kasacyjnej kwestionuje taką możliwość, powołując się na wyrok NSA z 21 października 2014 r. o sygn. akt II GSK 1315/13. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, wyrok ten nie jest jednak adekwatny do rozpoznawanej sprawy, albowiem dotyczy stanu faktycznego, w którym kontroli poddano naczepę wyposażoną w oś wielokrotną, składającą się z 4 osi składowych i tego wariantu dotyczyły rozważania NSA – na gruncie brzmienia Instrukcji obsługi wag SAW. Natomiast adekwatne do rozpoznawanej w niniejszym postępowaniu sprawy i parametrów skontrolowanego pojazdu było wzięcie pod uwagę wszelkich okoliczności rozważanego stanu faktycznego. Zgodnie bowiem z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z treści tego przepisu wywodzi się, że ocena kompletnego materiału dowodowego powinna być pełna i wnikliwa, organ nie jest skrępowany żadnymi przepisami co do wartości poszczególnych rodzajów dowodów, ich znaczenia oraz wiarygodności. Odnośnie do masy całkowitej pojazdu zostały w sprawie wzięte pod uwagę nie tylko wyniki ważenia pojazdu podczas kontroli, ale również zeznania świadka – kierowcy oraz kwit wagowy z ważenia pojazdu po załadunku. Jak wskazał WSA, według zeznań kierowcy, pojazd był ważony przed opuszczeniem terenu załadowcy i kierowca wiedział ile waży pojazd po załadunku (tj. 40 720 kg, a więc nawet więcej, niż stwierdzono podczas kontroli), tym samym miał też świadomość nienormatywności pojazdu. Bezzasadne były również argumenty dotyczące naruszenia ww. przepisów postępowania w zakresie nieprawidłowego przygotowania miejsca badania i posadowienia wykorzystanych podczas kontroli wag. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, organ przemilczał dlaczego dokument prywatny z opinii biegłego geodety nie został przez niego wzięty pod uwagę i dlaczego nie mógł on przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, skoro zgodnie z art. 75 § 1 kpa możliwe jest wykorzystanie takiego dowodu w postępowaniu. Tak postawiony zarzut przede wszystkim jest niezgodny ze stanem rzeczy, który miał miejsce w sprawie, gdyż wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej organy wzięły pod uwagę dokument przedłożony przez stronę tj. kopię szkicu sporządzonego przez geodetę, jednak oceniły go jako niemogący wpłynąć na zmianę stanowiska. Organy przeciwstawiły bowiem temu dokumentowi prywatnemu przedstawionemu przez stronę dokument o charakterze dokumentu urzędowego tj. protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z 20 listopada 2015 r., sporządzony również przez uprawnionego geodetę, ale także zatwierdzony we właściwym trybie przez zarządcę drogi. Kwestię tę ocenił właściwie także WSA, gdyż nie tylko szczegółowo wyjaśnił, jakimi parametrami, zgodnie z przepisami oraz wymogami instrukcji obsługi wag SAW 10C, powinno się charakteryzować miejsce ważenia i odniósł je do miejsca ważenia wykorzystanego w sprawie, ale także skontrolował i ocenił dokumenty posiadane przez organ oraz przedstawione przez Skarżącego, dotyczące prawidłowości wyznaczenia tego miejsca. Słusznie wskazał, zgadzając się z organami, że przy pomocy szkicu przedłożonego przez Skarżącego nie można było zakwestionować dokumentu urzędowego świadczącego o spełnianiu przez wykorzystane w sprawie miejsce ważenia wymaganych parametrów, albowiem dokument złożony przez Skarżącego nie wskazywał w jakim punkcie był dokonany pomiar. Z dokumentu tego wynika jedynie, że pomiar został dokonany w [...] powiat [...], co jak trafnie przyjął organ mogło dotyczyć dowolnego miejsca w tej miejscowości. Bezzasadna wreszcie była argumentacja skargi kasacyjnej o naruszeniu przez organ drugiej instancji zasady dwuinstancyjności, która miałaby się przejawiać w "powieleniu wcześniejszego stanowiska w sprawie, co pozwala przyjąć że odstąpiono od rzetelnego powtórnego rozpoznania sprawy, w tym argumentów Odwołującego. Co prawda organ II instancji próbował zastosować się do wskazań WSA zawartych w wyroku z 04.02.2015r. jednakże zrobił to nieudolnie i nieskutecznie." Zauważenia wymaga, że kara wymierzona w tej sprawie wynikała z naruszenia, które stwierdzono podczas kontroli w dniu [...] maja 2016 r., zatem niemożliwe jest, aby mógł w tej sprawie zapaść już wcześniej - 4 lutego 2015 r. – wyrok jej dotyczący. Dlatego też zarzut dotyczący naruszenia art. 15 kpa, jako całkowicie niezrozumiały, nie mógł zostać uwzględniony. Reasumując tę część rozważań, nie można było uznać trafności zarzutów skargi kasacyjnej odnośnie do błędnego, według autora skargi kasacyjnej, stanowiska WSA, który zaakceptował ustalenia i ocenę materiału dowodowego dokonaną przez działające w sprawie organy administracji i przyjął za podstawę orzekania w sprawie ustalony przez te organy stan faktyczny. Bezzasadny wreszcie jest także ostatni zarzut skargi kasacyjnej, dotyczący nieprzeprowadzenia przez WSA z urzędu, "pomimo podnoszonych od początku postępowania administracyjnego przez Skarżącego kluczowego, nader istotnego uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów geodezyjnych złożonych przez Skarżącego, a to w celu wykazania swoich racji i wykazania, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu (...)", czym Sąd miał naruszyć art. 106 § 3 i 5 ppsa w zw. z art. 248 § 1 i art. 250 kpc i w zw. z art. 141 § 4 ppsa. Zgodnie z art. 106 § 3 ppsa sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, z kolei zgodnie z § 5 do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Omawiane przepisy ppsa dotyczą tzw. uzupełniającego postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym. Sąd administracyjny orzeka w zasadzie na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracji. Zgodnie bowiem z art. 133 § 1 ppsa sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. (...). W postępowaniu przed sądem administracyjnym postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodu z dokumentu, przy czym dowód uzupełniający to taki, który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżaną decyzją. Bezzasadne jest zatem twierdzenie, że WSA naruszył art. 106 § 3 ppsa, skoro potrzeba przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w ogóle nie powstała, gdyż dowód z pomiarów geodety, sporządzony na zlecenie Skarżącego został już przez niego przedstawiony w postępowaniu administracyjnym, był w posiadaniu organów administracji, które brały go pod uwagę i oceniały, a ta ocena była z kolei kontrolowana przez WSA, co wynika wprost z uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz wcześniejszych wywodów zawartych w niniejszym uzasadnieniu. Co do zasady, nie może stanowić naruszenia art. 106 § 3 i § 5 ppsa dokonanie przez sąd I instancji oceny materiału dowodnego zgromadzonego na etapie postępowania administracyjnego i do którego organy już się ustosunkowały, co sąd skontrolował. Wynik tej kontroli, niesatysfakcjonujący dla strony, nie może być obalony zarzutem naruszenia ww. przepisów, gdyż nie odnoszą się one do takiej sytuacji. Skutecznym zarzutem kasacyjnym dotyczącym naruszenia art. 106 § 3 i 5 ppsa można byłoby zakwestionować nieprzeprowadzenie przez WSA dowodów, mimo spełnionych, zgodnie z tym przepisem, przesłanek, a nie dokonanie nawet wadliwej – zdaniem strony – oceny dowodów już przeprowadzonych wcześniej (na etapie administracyjnym). Z tych też przyczyn również i ostatni zarzut skargi kasacyjnej nie mógł zostać uwzględniony. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 184 ppsa skargę kasacyjną oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 ppsa oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.), zasądzając od Skarżącego na rzecz GITD 2700 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, który wziął udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i nie prowadził sprawy w postępowaniu przed WSA.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło