I SA/Gl 1128/16

WyrokWSA w Gliwicach2017-04-05

Skład orzekający: Teresa Randak, Beata Machcińska, Anna Tyszkiewicz-Ziętek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji dotyczące zaliczenia nadpłaty podatku od nieruchomości, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, zamiast rozstrzygnąć ją merytorycznie?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji, ponieważ ocena przyczynienia się organu do powstania przesłanki uchylenia decyzji wymiarowej nie wymagała ponownego postępowania dowodowego. Organ odwoławczy powinien był rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, oceniając zgromadzony materiał dowodowy i działania organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zaliczenia nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za 2004 r. przez organ pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że wymaga ona uzupełnienia postępowania dowodowego. Strona skarżąca zarzuciła SKO naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne ustalenia faktyczne co do przyczynienia się organu pierwszej instancji do uchylenia jego decyzji, co miało wpływ na kwestię oprocentowania nadpłaty.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i zasądził od SKO na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak (spr.), Sędziowie WSA Beata Machcińska, Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Dominika Zabielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A S.A. w J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za 2004 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. – dalej określane zamiennie "SKO" lub "Kolegium" – działając na podstawie art. 233 § 2 w zw. z art. 239 oraz art. 144 § 3 w zw. z art. 144 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /tj. Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm./ oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych /t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 1659/ i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 roku w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych /Dz.U. Nr 198, poz. 1925/ po rozpatrzeniu zażalenia "A" – dalej określanej też "Spółka", "podatnik" lub "skarżąca" – reprezentowanej przez doradcę podatkowego na postanowienie Wójta Gminy O. z dnia [...]. nr [...], o zaliczeniu nadpłaty w podatku od nieruchomości za [...] rok na poczet bieżącego zobowiązania z tytułu opłaty eksploatacyjnej za [...]. oraz na poczet bieżącego zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za [...] rok (raty za okres od [...]) uchyliło w całości postanowienie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Uzasadniając rozstrzygnięcie, SKO wskazało, że zaliczenie dotyczyło nadpłaty powstałej w związku z decyzją Wójta Gminy O. z dnia [...]. (znak: [...]) określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za [...] rok w kwocie [...]zł i decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], mocą której uchylono decyzję organu I instancji z dnia [...]. i określono "A". wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za [...]r. w kwocie [...]. Na powyższe postanowienie Spółka wniosła zażalenie zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisu art. 78 § 3 pkt 1 O.p. z uwagi na nienaliczenie oprocentowania nadpłaty - powstałej w wyniku uchylenia decyzji Wójta z dnia [...]r. w sprawie podatku od nieruchomości za [...] rok od dnia jej powstania, w sytuacji, gdy organ przyczynił się do powstania przesłanki uchylenia tejże decyzji. Spółka podkreśliła, że organ odwoławczy uchylając decyzję z dnia [...]. decyzją z dnia [...]r. wskazał na istotne naruszenia przepisów prawa materialnego oraz postępowania podatkowego przez organ I instancji, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nie zaś na wyrok TK z 13 września 2011r., sygn. P 33/09. Kolegium wskazało następnie, że w myśl art. 72 § 1 O.p. za nadpłatę uważa się m.in. kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Na równi z nadpłatą traktowana jest ta część wpłaty, która została zaliczona na poczet odsetek za zwłokę - w sytuacji, gdy wpłata dotyczyła zaległości podatkowej (art. 72 § 2 O.p.). Zgodnie z art. 73 § 1 pkt 1 O.p. nadpłata powstaje z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej. Przepis art. 76 § 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym stanowi, że nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba, że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Z powyższego wynika, że w braku zaległych i bieżących zobowiązań nadpłata podlega zwrotowi. Zwrot podatku jest czynnością materialno- techniczną i nie jest przedmiotem postanowienia w sprawie zaliczenia nadpłaty na poczet zobowiązań podatkowych. W myśl art. 76a § 1 O.p. w sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. W przypadku zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych przepisy art. 55 § 2 i art. 62 § 1 stosuje się odpowiednio. W myśl art. 76a § 2 pkt 1 O.p. w przypadku nadpłaty wynikającej z zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości wyższej od należnej (art. 73 § 1 pkt 1 O.p.) zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych następuje z dniem powstania nadpłaty. Zgodnie z Ordynacją podatkową nadpłaty w określonych przypadkach podlegają oprocentowaniu (art. 78 § 1 O.p.). Przepis ten w § 3 w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016r. stanowił, że m.in. w przypadku wydania decyzji o zmianie, uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego oprocentowanie, z zastrzeżeniem pkt 2, przysługuje od dnia powstania nadpłaty. Z pkt 2 wynika, że jeżeli organ nie przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji, a nadpłata nie została zwrócona w terminie, oprocentowanie przysługuje od dnia wydania decyzji o zmianie lub uchyleniu decyzji. Wnioskując a contrario w sytuacji, gdy organ przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji, oprocentowanie przysługuje zawsze od dnia powstania nadpłaty. Pojęcie przyczynienia się organu winno być rozumiane w ten sposób, że nie każda wadliwość decyzji wydanej przez organ podatkowy, wiąże się z obowiązkiem wypłaty oprocentowania. "Przyczynienie się" oznacza, że zmiana decyzji lub uchylenie decyzji musi nastąpić z przyczyny leżącej po stronie organu. Oprocentowanie przysługuje w przypadku uchylenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego od dnia wydania decyzji, jeżeli organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji, a nadpłata nie została zwrócona w terminie. Niezachowanie terminu zwrotu powoduje, że oprocentowanie jest naliczane od dnia uchylenia lub zmiany decyzji do dnia zwrotu (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 grudnia 2010 r. sygn. akt III SA/G1 1633/10). Wskazać należy w ślad za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2014r., sygn. akt II FSK 2698/12 (LEX nr 1588098), że przepisy dotyczące oprocentowania nadpłat są przepisami prawa materialnego. Dla oceny, czy i za jaki okres należy się oprocentowanie, stosować należy przepisy obowiązujące w dacie powstania nadpłaty, jeżeli przepis przejściowy nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 77 § 1 O.p., w przypadku zmiany uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania takiej decyzji. Termin ten ma zastosowanie wówczas, gdy postępowanie w sprawie kończy się definitywnie wydaniem jednej z powyższych decyzji. Jeżeli natomiast po uchyleniu lub po uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji organ podatkowy nadal prowadzi postępowanie w sprawie, termin ten jest liczony inaczej. Decydujące znaczenie ma w tym przypadku wydanie nowej decyzji. Gdy organ podatkowy w ciągu 3 miesięcy od dnia uchylenia lub stwierdzenia nieważności wyda nową decyzję w tej samej sprawie, nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni, ale od wydania nowej decyzji. Nadpłatą jest w takim przypadku różnica pomiędzy kwotą wpłaconą przez podatnika a kwotą wynikającą z nowej decyzji. Jeżeli w terminie 3 miesięcy organ podatkowy nie wyda nowej decyzji, nadpłata stanowiąca kwotę wpłaconą na podstawie uchylonej lub unieważnionej decyzji podlega zwrotowi bez zbędnej zwłoki (art. 70 § 4 O.p.). Jak zauważył w wyroku z dnia 3 lutego 2016r., sygn. akt I SA/Gl 992/15 WSA w Gliwicach termin z art. 77 § 4 O.p. nie jest momentem rozpoczęcia ani zakończenia zobowiązania naliczania oprocentowania. Jego niezachowanie rozstrzyga w tym przypadku wyłącznie o spełnieniu jednej z przesłanek do zastosowania naliczania oprocentowania nadpłaty od dnia wydania decyzji o zmianie lub uchyleniu decyzji. Zgodnie z art. 78 § 4 O.p. oprocentowanie z tytułu nadpłaty przysługuje do dnia zwrotu nadpłaty, zaliczenia jej na poczet bieżących lub zaległych zobowiązań podatkowych lub dnia złożenia wniosku o zaliczeniu nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Zgodnie z brzmieniem art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej wskazanemu w tym przepisie sposobowi zaliczenia podlegają nadpłaty wraz z oprocentowaniem. Jeżeli zatem w sprawie wydano postanowienie o zaliczeniu nadpłaty, to z tego postanowienia powinno wynikać, w jaki sposób zaliczono nadpłatę i czy uwzględniono w zaliczaniu oprocentowanie i w jakiej wysokości. W rozpatrywanej sprawie ustalono, że poprzednik prawny "A" – "B". zadeklarowała Wójtowi Gminy O. podatek od nieruchomości za [...]r. w kwocie [...]zł. Postanowieniem z dnia [...]r. Wójt Gminy O. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za [...]rok. Istotą sporu było opodatkowanie budowli w podziemnych wyrobiskach górniczych. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzję I instancyjną z dnia [...]. określającą Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za [...] rok w kwocie [...]zł. W związku z powyższym Spółka w dniu [...]. dokonała na poczet zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości wpłaty w wysokości [...]zł na należność główną i [...]zł na odsetki. Spółka zaskarżyła również ostateczną decyzję Kolegium. Po rozpoznaniu skargi z dnia [...]. WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 22 listopada 2011r., sygn. akt I SA/Gl 941/11 uchylił decyzję Kolegium. Od tego wyroku Kolegium wniosło skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 10 czerwca 2014r., sygn. akt II FSK 1514/12 ją oddalił. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kolegium decyzją z dnia [...]. [...]uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...]r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazać należy, że uchylenie decyzji Kolegium z dnia [...]. i zalecenia Sądu, co do dalszego postępowania dowodowego oraz ocena prawna zawarta w wyroku z dnia [...]. pozostawały w ścisłym związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 września 2011r., sygn. akt P33/09. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...]., znak: [...] określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za [...] rok w kwocie [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]. nr [...] uchyliło decyzję organu i instancji i określiło Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie [...]zł. Jak wynika z zaskarżonego postanowienia organ podatkowy I instancji uznał, że w sprawie nie zaistniała przesłanka przyczynienia się organu do uchylenia decyzji w związku, z którą Spółka dokonała zapłaty podatku i nie uwzględnił oprocentowania nadpłaty od dnia jej powstania. Organ naliczył jedynie oprocentowanie od dnia [...]r., tj. od dnia wydania decyzji Kolegium uchylającej decyzję organu I instancji z [...]r. Uznając brak przyczynienia się organu do uchylenia decyzji organ skupił się na roli, jaką odegrał w tej sprawie wyrok TK z dnia 13 września 2011r. sygn. akt P 33/09 i w związku z tym wyrokiem organ I instancji dążył do wykazania, że uchylająca decyzja Kolegium z dnia [...]. zapadła z przyczyn obiektywnych, niezależnych od organu I instancji. Zdaniem Kolegium powyższe było niewystarczające dla rozstrzygnięcia kwestii oprocentowania nadpłaty. Organ winien mieć na uwadze, że również decyzją z dnia [...]. Nr [...]organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i określił wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie niższej aniżeli Wójt. Kolegium stanęło na stanowisku, że dla poprawnego zaliczenia nadpłaty (tj. ustalenia czy powinna ona być oprocentowana od dnia powstania) wynikającej z decyzji Kolegium z [...]r. konieczne jest przeprowadzenie oceny, czy wydanie decyzji reformatoryjnej spowodowane było przyczynami obiektywnymi czy też do powstania przesłanki wydania takiej decyzji przyczynił się organ podatkowy. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik Spółki zarzucił organowi odwoławczemu: 1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to: a) art. 233 § 2 w zw. z art. 239 O.p. poprzez wydanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym, w sytuacji, gdy nie było podstaw do wydania tego typu rozstrzygnięcia; b) art. 121 § 1 O.p. z uwagi na wydawanie odmiennych rozstrzygnięć, co do sposobu oprocentowania tej samej nadpłaty w podatku od nieruchomości za [...] r. - tj. raz uznając zasadność jej oprocentowania z uwagi na brak jej zwrotu w terminie, innym razem zaś odmawiając jej oprocentowania; c) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 O.p. z uwagi na błędne ustalenia faktyczne co do zaistnienia przesłanki przyczynienia się Wójta do uchylenia jego decyzji podatkowej z [...]r.; d) art. 153 p.p.s.a. poprzez odmienną ocenę przez SKO przyczyn uchylenia decyzji organu I instancji od prawomocnych orzeczeń sądowych, zapadłych na gruncie przedmiotowej sprawy. 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: a. art. 78 § 3 pkt 1 O.p. z uwagi na nienaliczenie oprocentowania nadpłaty w podatku od nieruchomości za [...]r. od dnia jej powstania (tj. od dnia nienależnej zapłaty podatku), w sytuacji, gdy nadpłata ta powstała na skutek uchylenia decyzji Wójta z dnia [...] r, na mocy decyzji SKO z dnia [...] r. - co wynikało z wyroku WSA w Gliwicach z dnia 22.11.2011 r., o sygn. akt I SA/GI 941/11 oraz wyroku NSA z dnia 10.06.2014 r" o sygn. akt II FSK 1514/12 - a wobec tego Wójt niewątpliwie przyczynił się do powstania przesłanki uchylenia decyzji z dnia [...]r. W obszernym uzasadnieniu skargi ([...].) pełnomocnik przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania a następnie rozwinął argumentację związaną ze zgłoszonymi zarzutami odwołując się w tym ramach zarówno do orzecznictwa sądowego, jak i poglądów judykatury. W tych ramach pełnomocnik stwierdził m.in., że: - wbrew stanowisku wyrażonemu przez organ odwoławczy, to właśnie SKO jest podmiotem, który dysponuje najpewniejszą informacją na temat przyczyn uchylenia decyzji Wójta w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok [...]. Tym samym w przedmiotowej sprawie nie zostały ziszczone przesłanki uzasadniające zastosowanie przez SKO rozstrzygnięcia kasacyjnego; - naruszenie art. 121 § 1 O.p., wynika z faktu, że nadpłata w podatku od nieruchomości za 2004 r. została rozliczona na mocy 3 postanowień, gdzie za każdym razem inaczej rozstrzygnięto kwestię oprocentowania: a) odmawiając całkowicie Spółce oprocentowania nadpłaty, b) przyznając Spółce w ograniczonym zakresie oprocentowanie nadpłaty (od dnia uchylenia decyzji), c) uznając, że kwestia ta wymaga uzupełnienia postępowania dowodowego przez organ I instancji. Pełnomocnik zaakcentował, że organ odwoławczy w sposób zupełnie odmienny rozstrzygnął zagadnienie oprocentowania tej samej nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok [...], wynikającej z uchylenia decyzji Wójta z dnia [...]r., która została dobrowolnie opłacona przez Spółkę. W związku z powyższym rozstrzygnięcia SKO w sprawie sposobu zaliczenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok [...] istotnie naruszają zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, trudno bowiem racjonalnie uzasadnić sytuację, w której SKO w tym samym stanie faktycznym i prawnym, w sposób odmienny rozstrzyga kwestię oprocentowania tej samej nadpłaty; - naruszenie art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 O.p. obejmowało błędne ustalenia faktyczne, co do zaistnienia przesłanki przyczynienia się Wójta do uchylenia jego decyzji podatkowej z dnia [...]r., określającej Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za [...]., art. 153 p.p.s.a. poprzez odmienną ocenę przyczyn uchylenia decyzji organu I instancji od prawomocnych orzeczeń sądowych, zapadłych na gruncie przedmiotowej sprawy, a w konsekwencji również art. 78 § 3 pkt 1 z uwagi na nienaliczenie oprocentowania nadpłaty w podatku od nieruchomości za [...]r., od dnia jej powstania, w sytuacji, gdy nadpłata ta powstała na skutek uchylenia decyzji organu I instancji z dnia [...]r, na mocy decyzji organu odwoławczego z dnia [...]r. - co wynikało z wyroku WSA w Gliwicach z dnia 22.11.2011 r., o sygn. I SA/GI 941/11 oraz wyroku NSA z dnia 10.06.2014 r., o sygn. II FSK1514/12 - a Wójt niewątpliwie przyczynił się do powstania przesłanki uchylenia jego decyzji z dnia [...]r. pełnomocnik odwołał się do prawnej regulacji zawartej w art. 78 § 1 O.p., zgodnie z którym, nadpłaty podlegają oprocentowaniu w wysokości równej wysokości odsetek za zwłokę, pobieranych od zaległości podatkowych. Wyjątkiem od zasady oprocentowania nadpłat są sytuacje, w których wysokość nadpłaty nie przekracza dwu - krotności kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (co wynika z przepisu art. 78 § 2 O.p.). Odwołując się do treści art. 78 O.p. pełnomocnik wskazał, że przedmiotem sporu pozostaje kwestia czy nadpłata ta podlega oprocentowaniu zgodnie z art. 78 § 3 pkt 1 O.p. - i jeśli tak, to od jakiego momentu - tj. od dnia jej powstania czy też od dnia uchylenia decyzji z dnia [...]r., wobec nieprzyczynienia się Wójta do powstania przesłanki jej uchylenia. Zdaniem skarżącej, w sprawie kluczowe jest ustalenie przyczyn uchylenia pierwotnie opłaconej przez Spółkę decyzji (tj. z dnia [...]r.), gdyż to jej uchylenie spowodowało ujawnienie nadpłaty. W tym kontekście zaś nie jest możliwe podzielenie stanowiska organów podatkowych, że Wójt nie przyczynił się do powstania przesłanki uchylenia tej decyzji. Konsekwentnie, skoro organ I instancji przyczynił się do powstania przesłanki uchylenia decyzji podatkowej z dnia [...]r., to nadpłata wynikająca z uchylenia wskazanej decyzji powinna być należna Spółce od dnia jej powstania, czyli dnia dokonania nienależnej wpłaty - art. 78 § 3 pkt 1 O.p. Zdaniem skarżącej, analizując kwestię przyczynienia się organu I instancji do powstania przesłanki uchylenia decyzji z dnia [...]r., w pierwszej kolejności wyjaśnić należy motywy uchylenia tejże decyzji przez organ odwoławczy w toku kontroli instancyjnej. Przedmiotowa analiza dowodzi, że pomiędzy działaniem Wójta, a stwierdzeniem wadliwości jego decyzji przez organ odwoławczy niewątpliwie zachodził związek przyczynowo-skutkowy, który kwalifikować należy wprost, jako przyczynienie się do powstania przesłanki uchylenia tejże decyzji. Za pozostający bez wpływu na wynik sprawy uznał pełnomocnik wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt P 33/09. Pełnomocnik wniósł o: 1) uchylenie zaskarżanego postanowienia w całości; 2) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego; 3) połączenie spraw, zgodnie ze złożonym odrębnie wnioskiem, ze skarg Spółki na decyzje SKO z dnia z dnia [...]r. znak: [...]oraz [...], a także z dnia [...]r. znak: [...]w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. SKO, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętego skargą postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia - na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1088) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.; dalej p.p.s.a.) - dała podstawy do uznania, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa skutkującym koniecznością jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność postanowienia organu odwoławczego, uchylającego w całości postanowienie organu I instancji i przekazującego temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania. Przyjdzie wskazać, że postanowienie organu I instancji dotyczyło zaliczenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za [...] r. na poczet bieżącego zobowiązania z tytułu opłaty eksploatacyjnej za [...] oraz bieżącego zobowiązania w podatku od nieruchomości za miesiące od [...]r. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z brzmieniem art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, który to przepis został powołany jako podstawa prawna zaskarżonego postanowienia, uchylającej orzeczenie organu I instancji, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, lub znacznej części. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przepis ten zatem wymaga, aby organ odwoławczy wykazał w sposób przekonywujący, że w sprawie nie przeprowadzono postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Tylko w przypadku zaistnienia tej przesłanki organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną tj. uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. W innych przypadkach Ordynacja podatkowa wymaga wydania decyzji merytorycznej tj. albo utrzymania decyzji organu I instancji w mocy, albo jej uchylenia i orzeczenia co do istoty sprawy, albo umorzenia postępowania w sytuacji zaistnienia ku temu podstaw. Z tymi uregulowaniami koresponduje art. 229 Ordynacji podatkowej wprowadzający obowiązek przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, lub zwrócenie się o to do organu I instancji. Tymczasem w niniejszej sprawie SKO uchyliło postanowienie organu I instancji, które rozstrzygało m.in. o odmowie oprocentowania nadpłaty w podatku od nieruchomości za [...] r., w którym sporną kwestię stanowiła prawna ocena stanu faktycznego w odniesieniu do ziszczenia się warunku przyczynienia się organu do powstania przesłanki zmiany decyzji wymiarowej w podatku od nieruchomości za [...] r. określonej w art. 78 § 3 pkt 2 O.p., w wyniku której ujawniona została nadpłata. Ocena ta nie wymagała przeprowadzenia żadnego postępowania dowodowego. Podstawą bowiem oceny spełnienia się przesłanki określonej w w/w przepisie stanowił materiał dowodowy zgromadzony w sprawie określenia wysokości zobowiązania oraz działania, które organ podejmował w trakcie tego postępowania. Kolegium nie uzasadniło, w oparciu o jakie, konkretne dowody należałoby uzupełnić materiał dowodowy co wydaje się zrozumiałe, skoro podstawę oceny przesłanki stanowiły okoliczności sprawy dotyczącej określenia skarżącej Spółce wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za [...] r., a więc działanie zakończone wydaniem ostatecznej decyzji. Postanowienie w sprawie rozliczenia nadpłaty – jeżeli istnieje zaległość podatkowa lub bieżące zobowiązanie – jest działaniem następczym, a to oznacza, że na tym etapie postępowania w odniesieniu do istnienia przesłanki przyczynienia się nie ustala się stanu faktycznego tylko ocenia stan faktyczny zaistniały na etapie postępowania w sprawie określania wysokości zobowiązania. Twierdzenie zatem organu odwoławczego, że stanowisko organu I instancji winno uwzględniać fakt, że decyzja wymiarowa została uchylona przez SKO, które określiło wysokość zobowiązania w wysokości niższej niż organ I instancji a nie tylko okoliczności związane z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt P 33/11 nie wypełnia dyspozycji art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Słusznie zatem pełnomocnik podniósł w skardze, że to właśnie SKO posiadało pełną wiedzę o przyczynach uchylenia decyzji organu I instancji, a to przesądzało o konieczności merytorycznego rozstrzygnięcia sporu. Powyżej wskazane zaniechania organu odwoławczego oznaczają nieuzasadnione uchylanie się przez skarżony organ od zbadania sprawy, w tym oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego, poprzez ograniczenie się jedynie do wytknięcia organowi I instancji uchybienia w postaci nie uwzględnienia – przy ocenie istnienia przesłanki – faktu uchylenia decyzji wymiarowej. W ponownym postępowaniu organ odwoławczy winien dokonać merytorycznej oceny istnienia lub nie istnienia przesłanki przyczynienia się organu I instancji do zmiany decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za [...]r. a co za tym idzie rozstrzygnięcie kwestii spornej tej sprawy tj. oprocentowania/nieoprocentowania nadpłaty za wskazany rok. W przypadku stwierdzenia prawa do oprocentowania organ wskaże na konkretną jednostkę redakcyjną art. 78 O.p. mającą zastosowanie w sprawie oraz wyjaśni podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 wskazanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło