I SA/Gl 1289/16

WyrokWSA w Gliwicach2017-04-06

Skład orzekający: Przemysław Dumana, Wojciech Gapiński, Bożena Pindel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną może obejmować zarzuty dotyczące podstawy prawnej wystawienia tytułów wykonawczych lub legalności działalności gospodarczej, a także czy błędne oznaczenie wierzyciela w protokole zajęcia ruchomości stanowi wadę uzasadniającą uchylenie czynności egzekucyjnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarga na czynność egzekucyjną może dotyczyć jedynie zarzutów formalnoprawnych odnoszących się do prawidłowości postępowania egzekucyjnego i sposobu dokonania czynności egzekucyjnych, a nie kwestii podstawy prawnej tytułów wykonawczych czy legalności działalności gospodarczej. Błędne oznaczenie wierzyciela w protokole zajęcia ruchomości, w kontekście zmiany właściwości organów wynikającej z rozporządzenia Ministra Finansów, nie stanowiło wady uzasadniającej uchylenie czynności egzekucyjnej, gdyż protokół zawierał wystarczające informacje do identyfikacji wierzyciela i dochodzonego obowiązku. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem.
Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. wniosła skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu pięciu automatów do gry. Spółka zarzuciła m.in. błędne oznaczenie wierzyciela w protokole zajęcia oraz niedopuszczalność egzekucji z uwagi na uchylenie decyzji wymiarowych i nieobowiązujące przepisy prawa. Organ egzekucyjny oddalił skargę, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. WSA w Gliwicach oddalił skargę spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński (spr.), Bożena Pindel, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie Skarga na czynności egzekucyjne oddala skargę. Dyrektor Izby Skarbowej w K. (dalej - organ odwoławczy) postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 – dalej k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1, § 3a, § 4 pkt 1 i art. 54 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 599 - dalej u.p.e.a.), po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez A Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej - Spółka, skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. (dalej - organ rekwizycyjny lub organ egzekucyjny) z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi z dnia [...] r. na czynność egzekucyjną egzekutora (poborcy skarbowego Izby Celnej w K.) dokonaną protokołem zajęcia ruchomości z dnia [...] r. Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W związku z czynnościami sprawdzającymi przed wydaniem automatów do gry z magazynu depozytowego, Urząd Celny w C. zwrócił się do Izby Celnej w K. o ustalenie, czy wobec właściciela urządzeń jest prowadzone postępowanie egzekucyjne. W odpowiedzi Dyrektor Izby Celnej w W. pismem z dnia [...] r., działając na podstawie art. 31 § 1 u.p.e.a. zlecił organowi rekwizycyjnemu dokonanie czynności egzekucyjnych w postaci zajęcia ruchomości, tj. 5 sztuk automatów do gry, stanowiących własność Spółki. Wraz z wnioskiem Dyrektora Izby Celnej w W. przesłano do organu rekwizycyjnego odpisy tytułów wykonawczych z dnia [...] r. o nr [...], [...] obejmujących należności Spółki z tytułu kary pieniężnej. W dniu 18 marca 2016 r. organ rekwizycyjny dokonał zajęcia 5 ruchomości, tj. urządzeń do gier o nazwie: Apollo Games [...], Apollo Games [...], Apex Hot Magic Fruits [...], Apex Multi Magic [...], Hot Magic Fruits [...]. Zajęcie to odbyło się bez udziału Spółki, ale w obecności pracowników magazynu depozytowego Urzędu Celnego w R. Zajętą ruchomość pozostawiono pod dozorem M. S. w magazynie depozytowym w R. przy ul. [...]. Z uwagi na fakt, że przy dokonaniu opisanego zajęcia ruchomości nie uczestniczyła Spółka ani upoważniona przez nią osoba, protokół zajęcia i odbioru w/w ruchomości wysłano Spółce pocztą. Jego odbiór Spółka potwierdziła w dniu 29 marca 2016 r. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik Spółki wniósł skargę na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego dokonaną w dniu [...] r., która polegała na zajęciu ruchomości w postaci pięciu urządzeń do gry. W piśmie tym Spółka wniosła również zarzut niedopuszczalności egzekucji, na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Skarżąc dokonaną czynność, pełnomocnik Spółki wskazał, iż należności wynikające z postępowań wszczętych tytułami wykonawczymi zostały podjęte w czasie uchylenia decyzji wymiarowych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Okoliczność ta była znana organowi egzekucyjnemu, co winno skutkować weryfikacją aktualności zajęcia egzekucyjnego. Następnie wskazał, że uzasadnieniem niniejszej skargi na czynności egzekucyjne są aktualne uwarunkowania prawne, które odnoszą się do sfery działalności gospodarczej obejmującej urządzania i prowadzenie gier na automatach losowych w zakresie dopuszczalności gospodarczego użytkowania tych automatów w miejscu niebędącym kasynem gry oraz nieobjętym ważną koncesją na prowadzenie kasyna gry. Ponadto stwierdził, że egzekucja ta jest niedopuszczalna z uwagi na to, że tytuły wykonawcze obejmują należności, które powstały na podstawie nieobowiązujących przepisów. Mianowicie przepisy prawa, na podstawie których nałożono na Spółkę karę pieniężną, uregulowane są w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 471). Powołany akt prawny zaliczany jest do tzw. "przepisów technicznych" (ograniczających swobodny przepływ towarów), który podlega obowiązkowi notyfikacji przez Komisję Europejską. Wobec tego, że procedura ta nie została wdrożona w stosunku do tego aktu prawnego, ustawa o grach hazardowych nie jest skuteczna od samego momentu wejścia w życie. Tym samym nie można przyjąć, aby urządzanie gier na automatach dozwolone było wyłącznie w kasynach gier. Na tej podstawie zaskarżono dokonaną czynność zajęcia w całości i wniesiono o jej uchylenie. Zawiadomieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny poinformował pełnomocnika Spółki, że organem właściwym do rozpatrzenia wniesionych zarzutów jest Dyrektor Izby Celnej w W. Wobec tego, stosownie do art. 66 k.p.a., Spółka winna odrębne podanie w tym przedmiocie wnieść do wskazanego organu. Następnie postanowieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny oddalił złożoną przez pełnomocnika Spółki skargę na czynność egzekucyjną – zajęcie ruchomości. W uzasadnieniu wyjaśniono, że skarga na czynności egzekucyjne, zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., służy kontroli prawidłowości stosowania w tym postępowaniu czynności egzekucyjnych, które zmierzają do bezpośredniego wyegzekwowania należności. Zatem może być wnoszona na czynności zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, a więc na czynności o charakterze wykonawczym i to tylko wtedy, gdy ustawa nie przewiduje innych środków zaskarżenia. Wobec tego w trybie skargi na czynności egzekucyjne nie ma prawnej możliwości odniesienia się do kwestii podstawy prawnej do wystawienia tytułów wykonawczych (kwestii obowiązywania przepisów), jak również do charakteru (w tym legalności) prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej. Dokonując oceny zaskarżonej czynności, organ egzekucyjny wskazał, że jednym ze środków egzekucyjnych stosowanych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych jest egzekucja z ruchomości (art. 1a pkt 12 lit. a tired 12 u.p.e.a.). Zgodnie natomiast z przepisem art. 67 § 1 u.p.e.a. podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., stanowi protokół zajęcia i odbioru ruchomości. Elementy tych protokołów określa art. 67 § 4 przy uwzględnieniu § 2 tego przepisu oraz art. 53 § 1 pkt 5 u.p.e.a. Analizując protokół zajęcia z dnia [...] r., organ egzekucyjny stwierdził, iż przedmiotowy dokument posiada wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w przywołanych przepisach. Ponadto protokół zajęcia i odbioru ruchomości jest również zgodny z obowiązującym wzorem, określonym w załączniku nr 11 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 2310), obowiązującym od dnia 1 stycznia 2016 r. W rozpatrywanej sprawie zajęcie urządzeń do gry odbyło się bez udziału zobowiązanego, w obecności świadków - funkcjonariuszy magazynu depozytowego Urzędu Celnego w R. Powołani świadkowie nie byli pracownikami ani organu egzekucyjnego ani wierzyciela (art. 52 § 2 u.p.e.a.). Ponadto protokoły zajęcia i odbioru zostały podpisane przez poborcę podatkowego oraz świadków stosowanie do art. 98 § 1 u.p.e.a., a następnie ich odpisy zostały doręczone Spółce w dniu 29 marca 2016 r. (art. 98 § 2 u.p.e.a.). W złożonym zażaleniu na postanowienie z dnia [...] r. pełnomocnik Spółki zaskarżonym czynnościom zarzucił naruszenie: 1) art. 67 § 2 pkt 1 w związku z art. 67 § 4 u.p.e.a. poprzez błędne oznaczenie w protokole zajęcia wierzyciela, którego organ egzekucyjny oznaczył jako Dyrektora Izby Celnej w S., podczas gdy Dyrektor Izby Celnej w S. nie jest wierzycielem w przedmiotowej sprawie, co stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej; 2) art. 67 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe określenie tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia, który organ egzekucyjny określił jako tytuł wykonawczy wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w S. o nr [...], [...], podczas gdy względem zobowiązanej Spółki nie jest prowadzone żadne postępowanie egzekucyjne na podstawie takiego tytułu wykonawczego, co doprowadziło do naruszenia art. 32 w związku z art. 15 u.p.e.a. poprzez dokonanie czynności egzekucyjnych przez organ egzekucyjny w ramach niewszczętego prawidłowo postępowania egzekucyjnego z brakiem poszanowania podstawowej zasady upomnienia; 3) art. 67 § 4 pkt 2 u.p.e.a. poprzez niezawarcie w protokole zajęcia i odbioru ruchomości adnotacji, które z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, czy też które ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego, a które odbiera. Na tej podstawie wniesiono o uchylenie postanowienia organu I instancji oraz zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji. W pierwszej kolejności organ przedstawił zakres kontroli przeprowadzanej w następstwie wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. Wskazał, że w tego typu sytuacji bada się, czy w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego czynności zostały dokonane zgodnie z przepisami ustawy egzekucyjnej. Następnie podzielił stanowisko organu egzekucyjnego, iż protokoły sporządzone z czynności zajęcia ruchomości są zgodne z art. 67 § 4 przy uwzględnieniu § 2 tego przepisu oraz art. 53 § 1 pkt 5 u.p.e.a. oraz wzorem, określonym w załączniku nr 11 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 2310). Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu, organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawą zajęcia automatów do gry były tytuły wykonawcze wystawione przez Dyrektora Izby Celnej w K. w dniu [...] r. Natomiast w przedmiotowym protokole o zajęciu organ egzekucyjny wskazał, iż wierzycielem należności objętych wspomnianymi tytułami wykonawczymi jest Dyrektor Izby Celnej w S. Jak bowiem wynika z treści § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz.U. z 2015 r. poz. 1494), w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S., przy czym podjęte w tych sprawach czynności pozostają w mocy. Zgodnie zaś z § 4 powyższego rozporządzenia, jego przepisy weszły w życie z dniem 1 października 2015 r. Zatem choć tytuły wykonawcze z dnia [...] r. zostały wystawione przez Dyrektora Izby Celnej w K., organ egzekucyjny w protokole o zajęciu ruchomości z dnia [...] r., właściwie oznaczył wierzyciela jako Dyrektora Izby Celnej w S., bowiem na dzień sporządzenia tego protokołu o zajęciu wierzycielem w sprawie był Dyrektor Izby Celnej w S. Wskazać przy tym należy, iż choć zapisy wzoru protokołu zajęcia i odbioru ruchomości, określonego w załączniku nr 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych, mogą sugerować, że w treści tego protokołu należy wskazać organ, który wystawiał tytuł wykonawczy stanowiący podstawę zajęcia, poprzez sformułowanie "dokonuje się zajęcia ruchomości na pokrycie należności pieniężnych objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi przez", to zestawiając powyższe sformułowanie z treścią przepisu art. 67 § 2 pkt 1 u.p.e.a., nie ulega wątpliwości, iż w treści protokołu należy oznaczyć nie organ, który wystawił tytuł wykonawczy, lecz wierzyciela. Wobec powyższego zarzut błędnego oznaczenia wierzyciela w protokole zajęcia ruchomości oraz niewłaściwe określenie tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia, a tym samym naruszenie art. 67 § 2 pkt 1 w związku z art. 67 § 4, oraz art. 67 § 2 u.p.e.a. nie znajduje uzasadnienia w wskazanych wyżej przepisach prawa. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 67 § 4 pkt 2 u.p.e.a. poprzez niezawarcie w protokole zajęcia i odbioru ruchomości adnotacji, które z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, czy też które ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego, organ odwoławczy wyjaśnił, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Mianowicie, mając na uwadze treść art. 67 § 4 pkt 2 oraz art. 100 § 1 u.p.e.a., adnotacja w protokole o pozostawieniu urządzeń do gry pod dozorem pracownika magazynu depozytowego w Urzędzie Celnym w R. czyni zadość wymaganiom wskazanych uregulowań prawnych. W skardze wniesionej pismem z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] r. podniesiono zarzuty: 1) naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy organ egzekucyjny (rekwizycyjny) winien w pierwszej kolejności wyjaśnić istotną w sprawie okoliczność jaką jest ustalenie, czy ruchomości, których dokonania zajęcia planuje, stanowią własność zobowiązanego, gdyż czynność egzekucyjna skierowana do składnika nie będącego majątkiem zobowiązanego jest wadliwa i jako taka winna zostać uchylona, zaś z informacji uzyskanych od Spółki wynika, że zajęte w sprawie ruchomości nie stanowią własności zobowiązanej Spółki, a znajdowały się w jej posiadaniu na podstawie stosownych umów zobowiązaniowych; 2) naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 67 § 2 pkt 1 w związku z art. 67 § 4 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy w protokole z zaskarżonej czynności egzekucyjnej organ rekwizycyjny błędnie określił wierzyciela, wskazując, iż zajęcie dotyczy tytułu wykonawczego nr [...] oraz [...], jak również podając wierzyciela jako Dyrektora Izby Celnej w S., w sytuacji gdy Dyrektor Izby Celnej w S. nie wystawił w/w tytułów wykonawczych i zgodnie z dyspozycją art. 5 § 1 pkt 1 i 4 w związku z art. 1a pkt 13 u.p.e.a. nie jest wierzycielem i podmiotem uprawnionym do zainicjowania postępowania egzekucyjnego na podstawie aktu administracyjnego powoływanego w tytule wykonawczym, co stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej; 3) naruszenia art. 6 i art. 8 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. przejawiające się w obciążaniu zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela, podczas gdy z zasady legalizmu oraz działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej wynika, że to organ egzekucyjny winien dokonywać czynności egzekucyjnej w taki sposób, aby jednoznacznie wynikało z niej z inicjatywy jakiego wierzyciela czynność ta zostaje dokonana. W rezultacie pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do pierwszego zarzutu, organ odwoławczy zauważył, że do dnia złożenia skargi do WSA w Gliwicach na powyższe postanowienie, pełnomocnik Spółki, zarówno na etapie dokonywania czynności egzekucyjnej, jak również w momencie złożenia skargi na czynności egzekucyjne oraz zażalenia na postanowienie organu I instancji w przedmiocie oddalenia skargi, nie wskazywał, iż zajęte automaty nie stanowią własności Spółki. Ponadto organ podniósł, iż oprócz wskazania faktu, iż Spółka nie jest właścicielem automatów, a jedynie znajdowała się w ich posiadaniu na podstawie stosownych umów zobowiązaniowych, pełnomocnik Spółki nie dołączył żadnych dokumentów potwierdzających tą tezę. Również podmiot mający być właścicielem przedmiotowych ruchomości nie złożył wniosku o ich wyłączenie spod egzekucji na podstawie art. 38 u.p.e.a. Wobec czego zarzut ten, zdaniem organu odwoławczego, nie zasługuje na uwzględnienie. Z kolei ustosunkowując się do zarzutu zawartego w pkt 2 i 3 skargi, organ odwoławczy przywołał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu opierającą się w głównej mierze na § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest prawidłowość dokonanej przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia ruchomości (pięciu automatów do gry), a w konsekwencji zasadność oddalenia skargi Spółki na tę czynność egzekucyjną. Przechodząc do rozważań, należy zauważyć, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. W myśl art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez "czynność egzekucyjną" rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. W postępowaniu tym bada się zgodność z przepisami prawa i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Należy przy tym zwrócić uwagę na fakt, że skarga może dotyczyć tylko okoliczności, które nie są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia, co jest również zgodne z przyjętą linią orzecznictwa, gdzie wskazuje się, że w skardze można podnieść okoliczności, które nie są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia (zob. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13, wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 644/08 oraz z dnia 18 lipca 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 379/07, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - dalej CBOSA). W związku z powyższym, przedmiotem skargi mogą być tylko zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz ewentualnego naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych. Z kolei art. 97 § 1 u.p.e.a. stanowi, iż do egzekucji z ruchomości zobowiązanego poborca skarbowy przystępuje przez ich zajęcie. Zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione (art. 97 § 2 u.p.e.a.). Zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę. Treść, jaką powinien zawierać protokół, określa art. 67 § 4 i art. 67 § 2 u.p.e.a. Powinien on zawierać m.in. oznaczenie wierzyciela. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie (art. 98 § 1 u.p.e.a.). Zobowiązanemu doręcza się odpis protokołu zajęcia, jeżeli uprzednio nie został on zobowiązanemu doręczony (art. 98 § 2 u.p.e.a.). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uznał, iż przedmiotowa czynność egzekucyjna odpowiada prawu. Dokonując zajęcia przedmiotowych automatów do gry, Dyrektor Izby Celnej w K. działał bowiem na podstawie zlecenia organu egzekucyjnego - Dyrektora Izby Celnej w W., wystawionego na podstawie art. 31 § 1 u.p.e.a. Zastosowany przez egzekucyjny organ rekwizycyjny środek egzekucyjny w postaci egzekucji z ruchomości jest wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. Ponadto zajęcia przedmiotowych automatów dokonano poprzez ich wpisanie, zgodnie z powołanym wcześniej art. 98 § 1 u.p.e.a., do sporządzonego na tę okoliczność protokołu zajęcia ruchomości, na druku określonym rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 2310). Sporządzony protokół został podpisany przez osobę sporządzającą protokół oraz trzy osoby uczestniczące. W protokole oznaczono zarówno zobowiązanego, wierzyciela jaki i właściwy miejscowo organ egzekucyjny. Dokonano nadto opisu zajętych urządzeń poprzez określenie ich rodzaju, nazwy i numerów oraz wskazano miejsce, w którym urządzenia te się znajdują. Sporządzony protokół zawierał także wymagane prawem pouczenia o skutkach dokonanego zajęcia oraz o prawach i obowiązkach zobowiązanego i dozorcy, zaś zakwestionowana czynność egzekucyjna, dokonana została w ramach toczącego się wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w oparciu o wskazane wcześniej tytuły wykonawcze. W konsekwencji powyższej analizy uznać należało, że zasadnie oddalono skargę Spółki wniesioną na podstawie art. 54 §1 u.p.e.a. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia organu zarówno w I, jak i w II instancji pozostają w zgodzie z obowiązującymi przepisami regulującymi postępowanie egzekucyjne i postępowanie administracyjne, którego przepisy mają odpowiednie zastosowania w egzekucji na podstawie art. 18 u.p.e.a. Zajmując się zarzutem błędnego oznaczenia wierzyciela w protokole zajęcia, co nie koresponduje z wierzycielem określonym w tytułach wykonawczych tam wskazanych, przywołać należy rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wyznaczenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz.U. z 2015 r. poz. 1494 z późn. zm.). Przepis § 3 tego rozporządzenia stanowi, że w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia (tj. przed 1 października 2015 r.), dla których przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S. W uregulowaniu tym zawarto również stwierdzenie, że wszystkie podjęte w tych sprawach czynności pozostają w mocy. Rozporządzenie to posiada ustawową delegację wskazana w art. 9 ust. 2 a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2015 r, poz. 990 z późn. zmianami). Ponieważ zapisy rozporządzenia nie zostały zakwestionowane w trybie skargi konstytucyjnej i derogowane z obrotu, stanowią one funkcjonujące prawo. Wobec tego w protokole prawidłowo wskazano jako wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w S., gdyż zobowiązania należne od Spółki egzekwowane są trybie egzekucji administracyjnej. Natomiast ujawnione w tym protokole tytuły wykonawcze faktycznie nie zostały wystawione przez wskazany organ. Dokumenty te jednak wystawione zostały przed zmianą właściwości miejscowej wskazanej w powołanym rozporządzeniu. Tym samym nie można upatrywać wady protokołu w ich wskazaniu, która uzasadniałyby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Ponadto opowiedzieć się należy za prawidłowym stanowiskiem organu, że informacje zawarte w protokole zajęcia ruchomości pozwalają na "identyfikację" wierzyciela i dochodzonego przez niego obowiązku. Wskazano w nim bowiem numery tytułów wykonawczych, kwotę należności głównej oraz wskazano wierzyciela – Dyrektora Izby Celnej w S. Tym samym nie można uznać, że naruszono art. 6 i art. 8 k.p.a., poprzez "obciążenie zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela". Nie znalazł też uznania Sądu zarzut oparty na twierdzeniu, że zajęte ruchomości mogą nie stanowić własności skarżącego, a zadaniem organu było poczynienie ustaleń w tym względzie. Trzeba zauważyć, że poborca skarbowy jest uprawniony do zajęcia wszystkich ruchomości, którymi zobowiązany faktycznie włada. Poborca skarbowy nie jest ani obowiązany, ani uprawniony do badania, czy zobowiązany ma tytuł do rzeczy, którą dysponuje (zob. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2008, str. 328). Osoba roszcząca sobie prawo do zajętej rzeczy może bronić swych praw zgłaszając wniosek o wyłączenie rzeczy spod egzekucji (art. 38 § 1 u.p.e.a). Zatem nie ma podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 97 § 2 u.p.e.a., bowiem ten wskazuje, że zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło