II GZ 776/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło – Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 19 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 2321/16 w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 2321/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego - uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1 wyroku) oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej spółki kwotę 2.217 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2 wyroku). W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji nie wskazał podstawy prawnej postanowienia o kosztach postępowania, ani nie wyjaśnił powodów rozstrzygnięcia w tym zakresie. Skarżąca spółka złożyła zażalenie na postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego zawarte w punkcie 2. wskazanego wyżej wyroku, w części oddalającej żądanie skarżącej przyznania kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw ponad kwotę 2.217 zł, tj. w kwocie 925,96 zł. W uzasadnieniu autor zażalenia wskazał, że na żądaną kwotę składa się co najmniej: uiszczony wpis od skargi 400 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł, wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 2.400 zł oraz koszty podróży pełnomocnika na rozprawę w kwocie 325,96 zł. Postanowieniem z dnia 6 lipca 2017 r. (sygn. akt II GZ 523/17) Naczelny Sąd Administracyjny uchyli postanowienie zawarte w punkcie 2 ww. wyroku i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2017 r. w zakresie zaskarżonego postanowienia o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego nie odpowiada wymogom wynikającym z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: p.p.s.a.). Sąd I instancji w ogóle nie wskazał podstawy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, jak również nie wskazał powodów zasądzenia na rzecz strony skarżącej kosztów w wysokości wskazanej w punkcie 2. wyroku. Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 2321/16 zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz [...] kwotę 2.817 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wskazano, że w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie stronę skarżącą reprezentował profesjonalny pełnomocnik - radca prawny. Bez wątpienia sprawa będąca przedmiotem rozpoznania należy do kategorii spraw, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna w rozumieniu § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804). Zgodnie z § 2 pkt. 4 ww. rozporządzenia, stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 5000 zł do 10000 zł – 2400 zł. Do niezbędnych kosztów strony reprezentowanej przez radcę prawnego należy zdaniem WSA również zaliczyć wydatek poniesiony przez nią w związku z koniecznością uiszczenia opłaty skarbowej od dokumentu stwierdzającego ustanowienie pełnomocnika (17 zł) oraz kwotę wpisu sądowego od skargi, która w niniejszej sprawie wynosi 400 zł. Skarżąca spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, w części oddalającej żądanie skarżącej przyznania kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw ponad kwotę 2.817 zł, tj. w kwocie 325,96 zł. Autor zażalenia wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 200 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, iż koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw skarżącej w sprawie zamykają się kwotą 2.817 zł, gdy tymczasem Sąd I instancji powinien przyznać skarżącej od organu kwotę nie mniejszą niż 3.142,96 zł. W uzasadnieniu autor zażalenia wskazał, że na ww. kwotę składa się co najmniej: uiszczony wpis od skargi 400 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł, wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 2.400 zł oraz koszty podróży pełnomocnika na rozprawę w kwocie 325,96 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 205 § 1 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Z kolei według art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Zaskarżonym postanowieniem Sąd I instancji zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz [...] kwotę 2.817 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że na tą kwotę składał się: wpis sądowy od skargi w wysokości 400 zł, wynagrodzenie radcy prawnego na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804) w wysokości 2.400 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Natomiast WSA w żaden sposób nie odniósł się do żądania skarżącej dotyczącego zwrotu kosztów podróży pełnomocnika. Przy czym, nie może ulegać wątpliwości, że Sąd I instancji nie uwzględnił wniosku w tym zakresie, skoro zasądzona kwota 2.817 zł, nie obejmuje jednocześnie żądania zasądzenia zwrotu kosztów podróży pełnomocnika w wysokości 325,96 zł. Wprawdzie w dotychczasowym orzecznictwie dominował pogląd, że wydatkiem pełnomocnika nie są koszty podróży do sądu, bowiem za niezbędne ustawodawca uznał w tym zakresie tylko koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (por. np. wyrok NSA z 5 lipca 2007 r. o sygn. akt I FSK 1079/06). Jednakże, w związku z uchwałą SN z 18 lipca 2012 r. o sygn. akt III CZP 33/12 stanowisko to poddano rewizji. Na tle analogicznych do komentowanego przepisu unormowań procedury cywilnej przyjęto bowiem, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi zastępowanemu przez pełnomocnika będącego adwokatem (co odpowiednio dotyczy także innych kategorii fachowych pełnomocników) koszty jego przejazdu do sądu, jeżeli w okolicznościach sprawy były one niezbędne do celowego dochodzenia praw (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015). Tym samym zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podzielić należy pogląd, że - co do zasady - do wydatków profesjonalnego pełnomocnika, o których mowa w art. 205 § 2 p.p.s.a., należy zaliczyć koszty jego przejazdu do sądu. Trafnie podnosi się, że wydatki takie należą wręcz do typowych, ponoszonych przez profesjonalnego pełnomocnika reprezentującego stronę w postępowaniu sądowym (por. postanowienia NSA z dnia: 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GZ 455/17; 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GZ 302/16). Jednocześnie należy pamiętać o konieczności udokumentowania przez pełnomocnika wydatków poniesionych tytułem kosztów przejazdu do sądu, czy to poprzez przestawienie biletów kolejowych lub lotniczych, czy tez rachunków (faktur) za przejazdy taksówką lub dojazd własny (koszty paliwa). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy WSA zobowiązany będzie raz jeszcze odnieść się do wniosku w omawianym zakresie. Biorąc pod uwagę powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.