I OSK 2575/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-04-25
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Jolanta Rudnicka, Grzegorz Jankowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie wydania prawa jazdy kategorii D, oparte na stwierdzonym prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego fałszerstwie zaświadczenia o ukończeniu szkolenia, może być uzasadnione zarówno przesłanką "fałszywego dowodu" (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.), jak i przesłanką "wydania decyzji w wyniku przestępstwa" (art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a.), a także czy organ odwoławczy prawidłowo uzupełnił podstawę prawną decyzji organu I instancji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego fałszerstwo zaświadczenia o ukończeniu szkolenia na prawo jazdy kategorii D, które stanowiło podstawę wydania decyzji o uprawnieniach, wyczerpuje zarówno przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. (fałszywy dowód), jak i z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. (wydanie decyzji w wyniku przestępstwa). Sąd podkreślił, że w sytuacji, gdy fałszerstwo dokumentu zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem, nie ma istotnego znaczenia, która z tych przesłanek zostanie wskazana jako podstawa wznowienia, a uzupełnienie podstawy prawnej przez organ odwoławczy nie stanowi wady decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wydania prawa jazdy kategorii D dla P.M. po wznowieniu postępowania. Starosta uchylił wcześniejszą decyzję o wydaniu uprawnień, ponieważ zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, na podstawie którego je wydano, zostało wystawione przez kierownika ośrodka szkolenia, który poświadczył nieprawdę – skarżący faktycznie nie odbył wymaganego szkolenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję Starosty w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę P.M., a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 lipca 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 308/17 w sprawie ze skargi P.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kat. D oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 13 lipca 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 308/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu sprawy ze skargi P.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kat. D skargę oddalił.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Decyzją z dnia [...] września 2016 r. ([...]) na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 11 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2016 r. poz. 627) po wznowieniu postępowania, Starosta [...] uchylił decyzję ostateczną z dnia [...] lutego 2008 r. w przedmiocie wydania uprawnień kategorii D dla P.M. oraz odmówił wydania prawa jazdy kat. D na jego rzecz.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu [...] lutego 2008 r. Starosta [...] orzekł o wydaniu uprawnień kategorii D na rzecz P.M. w trybie
art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.
z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) na podstawie między innymi zaświadczenia
o ukończeniu szkolenia podstawowego dla osób ubiegających się o prawo jazdy kategorii D nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. wydanego przez Ośrodek Szkolenia Kierowców [...]. W dniu [...] lipca 2016 r. do Starosty wpłynął odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego [...] sygn. akt
[...] z dnia [...] stycznia 2013 r., z którego wynika, że M.D. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej jako Kierownik Ośrodka Szkolenia Kierowców [...] poświadczył nieprawdę, w ten sposób, że wystawił i podpisał
m.in. zaświadczenie o nr [...] stwierdzające, iż P.M. w okresie od
[...] września 2007 r. do [...] grudnia 2007 r. odbył szkolenie na prawo jazdy kat. D we wskazanym ośrodku, podczas gdy w rzeczywistości wymieniony nie odbywał kursu
w ww. ośrodku.
W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 149 § 1 i art. 150 § 1 k.p.a. Starosta [...] wznowił
z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją o wydaniu uprawnień kategorii D na rzecz P.M. Powołując się na art. 11 ustawy o kierujących pojazdami organ stwierdził, że brak ważnego zaświadczenia o ukończeniu szkolenia podstawowego w zakresie kategorii D powoduje, że P.M. nie spełnia przesłanek do wydania uprawnień kategorii D.
W odwołaniu od powyższej decyzji P.M. zarzucił naruszenie art. 7,
art. 75, art. 77 § 1, art. 8 w zw. z art. 149 § 3 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a., art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami i art. 2 Konstytucji RP.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia
[...] listopada 2016 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw.
z art. 151 § 1 pkt 2 i art. 145 §1 pkt 1 i 2 k.p.a. oraz art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy
o kierujących pojazdami utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy uznał za nieuzasadniony zarzut odwołującego się, iż nie zachodzi przesłanka wznowienia postępowania wymieniona w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., uzyskane bowiem, w wyniku przestępstwa, zaświadczenie o ukończeniu szkolenia na kat. D prawa jazdy stanowiło podstawę faktyczną do wydania decyzji o przyznaniu tej kategorii prawa jazdy odwołującemu się, zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy
o kierujących pojazdami, w związku z art. 27 ust. 4 ww. ustawy. Natomiast z materiału dowodowego wynika, że odwołujący się wymaganego szkolenia nie odbył.
Po wznowieniu postępowania aż do czasu wydania niniejszej decyzji odwołujący się nie przedłożył żadnego dowodu potwierdzającego ukończenie szkolenia w zakresie kat. D prawa jazdy. Zdaniem organu odwoławczego bezzasadne są też zarzuty dokonania przez organ I instancji błędnej wykładni art. 11 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy. W sytuacji,
w której powyższy przepis prawa wymaga odbycia szkolenia potwierdzonego uzyskaniem zaświadczenia, brak spełnienia tego wymogu nie może sanować okoliczność posiadania nawet przez dłuższy okres czasu prawa jazdy, bowiem żaden przepis prawa nie dopuszcza takiej możliwości. Organ dodał, że dokonując kontroli zaskarżonej decyzji dostrzegł brak wskazania w podstawie prawnej art. 151 § 1 pkt 2 oraz art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. i w tym zakresie uzupełnił zaskarżoną decyzję.
Za nietrafne uznano też zarzuty naruszenia przepisów art. 7, art. 75 oraz art. 77 § 1 k.p.a.
Na powyższe rozstrzygnięcie P.M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając mu naruszenie przepisów :
- art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie,
że podstawą wznowienia postępowania w sprawie jest przesłanka z art. 145 § 1
pkt 2 k.p.a., podczas gdy w sytuacji prawomocnego skazania osoby wystawiającej zaświadczenie o odbyciu szkolenia na prawo jazdy, podstawą wznowienia powinien być art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. (w konsekwencji decyzja ma niewłaściwe uzasadnienie prawne) jak również poprzez wskazanie jako podstaw decyzji zarówno art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., jak i art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. z jednoczesnym wskazaniem, że właściwą podstawą jest art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ stwierdził konieczność uzupełnienia podstaw decyzji organu I instancji także o art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., nie wskazując ostatecznie podstawy prawnej decyzji; w konsekwencji zaskarżona decyzja nie ma uzasadnienia prawnego w zakresie podstawy z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.
- art. 149 § 2 w zw. z art. 151 §1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7 i 64 § 2 k.p.a. polegające na nie przeprowadzeniu postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym do ustalenia, czy skarżący spełnia kryteria wydania prawa jazdy kategorii D,
w szczególności zaś brak wezwania skarżącego uzupełnienia braku formalnego wniosku o wydanie prawa jazdy poprzez doręczenie wymaganego zaświadczenia
o ukończeniu szkolenia;
- art. 7, 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. poprzez dowolne i nie znajdujące oparcia w materiale dowodowym stwierdzenie, że skarżący nie spełnia wymagań do wydania prawa jazdy kategorii D, pomimo braku poczynienia przez organ jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie we wznowionym postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uzasadniając wyrok wskazał,
że z zawartego w sentencji prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] Wydział II Karny z dnia [...] stycznia 2013 r. opisu czynu, za który skazano M.D., wynika, że wystawił poświadczające nieprawdę zaświadczenie nr [...]
o odbyciu przez skarżącego szkolenia na prawo jazdy kat. D, podczas gdy faktycznie skarżący takiego kursu nie odbywał (przestępstwo z art. 271 § 3 k.k. i w zw. z art. 91 § 1 k.k.). Powyższe wyczerpuje przesłankę wznowienia postępowania – "fałszywego dowodu" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. W sprawie niewątpliwie zatem fałsz dowodu (zaświadczenia) został stwierdzony prawomocnym wyrokiem. Przeprowadzone w sprawie postępowanie administracyjne odpowiada zatem przepisom art. 75 i 76 k.p.a. Organ administracyjny nie mógł pominąć w sprawie treści dokumentu w postaci zapadłego wyroku sądu karnego.
W aktualnym stanie prawnym, prawo jazdy jest wydawane osobie, która spełnia łącznie pięć warunków, określonych w art. 11 ust. 1 pkt 1-5 u.k.p. W dacie wydania skarżącemu prawa jazdy kat. D, przesłanki wydania prawa jazdy wskazane były
w art. 90 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym i regulacja obecna odpowiada zawartej w poprzednio obowiązującej w tym zakresie ustawie. Ustalenie fałszu
w dokumentach ma ten skutek, że rozstrzygające w sprawie organy nie mają podstaw do uznania, że zaświadczenie spełnia warunki dokumentu wymaganego przy złożeniu wniosku o wydanie prawa jazdy. W tym stanie, w sprawie trafnie uznano, że zaistniała podstawa do uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] lutego 2008 r.
Odnosząc się do zarzutów błędnej podstawy prawnej wznowienia postępowania Sąd wyjaśnił, że przyczyna wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1
pkt 1 k.p.a. uwarunkowana jest przede wszystkim występowaniem fałszywego dowodu w materiale dowodowym. Sfałszowanie dowodu powinno być co do zasady stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. W kontrolowanym postępowaniu niewątpliwie orzeczenie takie w postaci wyroku sygn. akt [...] istnieje. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. przyczyną wznowienia postępowania jest wydanie decyzji w wyniku przestępstwa. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, przestępstwo co do zasady powinno być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu
i w tym zakresie jest to wymóg analogiczny jak w przypadku fałszywego dowodu. Trudno nie zauważyć, że przyczyny wznowienia postępowania wskazane w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. nie są całkowicie rozłączne i przykładowo w razie sfałszowania dokumentu mogą być wyczerpane znamiona ich obu. To, która z nich zostanie w takiej sytuacji uznana za podstawę działań organu administracji w trybie nadzwyczajnym, zdaje się nie mieć większego znaczenia (T. Kiełkowski, op. cit i podane tam orzecznictwo, oraz B. Adamiak (w B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, 9 wydanie, Wyd. C.H. Beck 2008, str. 658 i nast.).
W świetle powyższego nie można się zgodzić z zarzutami skargi, iż wskazanie
w podstawie prawnej decyzji przepisu art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi naruszenie interesu prawnego skarżącego. Zauważyć także należy co istotne, że w postępowaniu wznowieniowym wszczętym z urzędu to organ jest pełnym dysponentem takiego postępowania, to znaczy może samodzielnie wskazywać przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego. Powyższe oznaczać musi, że uzupełnienie przez organ odwoławczy podstawy prawnej zaskarżonej decyzji o podanie w tej podstawie także art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. nie stanowi o wadliwości tej decyzji, która skutkować by miała uwzględnieniem skargi, nawet gdyby uznać, że wyłączną podstawę wznowienia postępowania w kontrolowanej sprawie stanowił art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Całkowicie niezasadny jest zarzut dotyczący braku uzasadnienia co do istnienia tej przesłanki wznowieniowej. Organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazał na treść wyroku Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt [...]. Nie można się także zgodzić
z zarzutem nie wezwania skarżącego do uzupełnienia wniosku o wydanie prawa jazdy przez doręczenie wymaganego zaświadczenia o ukończeniu szkolenia. Organy nie prowadziły bowiem postępowania wszczętego wnioskiem o wydanie prawa jazdy, ale postępowanie wznowieniowe, tj. mające na celu weryfikację ostatecznej decyzji
w przedmiocie uzyskania przez skarżącego uprawnień do prowadzenia pojazdów kat. D. Oczywiste jest, że po wznowieniu postępowania organ nie jest związany ustaleniami stanu faktycznego i prawnego dokonanymi w postępowaniu zwykłym i orzeka na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 k.p.a. Jednakże nie ma podstaw do odrzucenia tych ustaleń jeżeli nie stwierdza podstaw do ich zakwestionowania. Skarżący nie zakwestionował w toku postępowania wznowieniowego zasadniczej w sprawie okoliczności, tj. faktu, iż nie odbył szkolenia wymaganego dla uzyskania prawa jazdy kat. D i nie dysponuje stosownym zaświadczeniem.
W ocenie Sądu organy nie naruszyły przepisów postępowania wskazanych
w skardze ani art. 11 ust. 1 pkt. 3 ustawy o kierujących pojazdami. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.
P.M., reprezentowany przez pełnomocnika, zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w całości, opierając skargę na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to:
1) art. 1 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych zwanej dalej "p.u.s.a. "oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1, art. 135 p.p.s.a.
i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez wadliwą kontrolę zgodności z prawem działalności organów administracyjnych i nieuchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, pomimo uznania przez oba organy, że podstawą wznowienia postępowania w sprawie jest przesłanka z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. podczas gdy podstawą wznowienia powinien być art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., co w konsekwencji skutkowało niewłaściwym uzasadnieniem prawnym decyzji, jak również pomimo wskazania jako podstaw decyzji SKO w [...] zarówno art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., jak i art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., z jednoczesnym wskazaniem, że właściwą podstawą jest art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., pomimo czego organ stwierdził konieczność uzupełnienia podstaw decyzji organu I instancji także o art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., nie wskazując ostatecznie, jaka jest podstawa prawna decyzji; co w konsekwencji skutkowało także brakiem uzasadnienia prawnego decyzji organu w zakresie podstawy z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.;
2) art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1, art. 135 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. art. 149 § 2 oraz art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 64 § 2 k.p.a. poprzez wadliwą kontrolę zgodności
z prawem działalności organów administracyjnych i nieuchylenie obu decyzji, pomimo nierozpatrzenia przez organy sprawy na nowo, polegające na nie przeprowadzeniu postępowania dowodowego w zakresie czy skarżący spełnia kryteria do wydania prawa jazdy kategorii D, w szczególności zaś brak wezwania skarżącego przez którykolwiek organ do uzupełnienia braku formalnego wniosku
o wydania prawa jazdy poprzez doręczenie wymaganego zaświadczenia
o ukończeniu szkolenia;
3) art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1, art. 135 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. poprzez wadliwą kontrolę zgodności z prawem obu decyzji, pomimo dowolnego i nie znajdującego oparcia w materiale dowodowym stwierdzenia przez organy, że skarżący nie spełnia wymagań do wydania prawa jazdy kategorii D, pomimo braku poczynienia jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie we wznowionym postępowaniu. W związku z powyższym pełnomocnik skarżącego wniósł
o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) dalej: "p.p.s.a." - Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna
z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zasadności zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Wbrew stanowisku jej autora, Sąd pierwszej instancji nie naruszył wymienionych przepisów ustaw ustrojowych i procesowych
w sposób, w jaki przedstawione i uzasadnione to zostało w skardze kasacyjnej.
Trafnie ocenił Sąd pierwszej instancji, że wobec stwierdzonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] Wydziału II Karnego z dnia [...] stycznia 2013 r. sygn. akt sygn. akt [...] faktu popełnienia przestępstwa w zakresie poświadczenia nieprawdy w zaświadczeniu nr [...]o odbyciu przez skarżącego szkolenia na prawo jazdy kat. D, podczas gdy faktycznie skarżący takiego kursu nie odbywał (przestępstwo fałszu intelektualnego z art. 271 § 3 k.k.) zaistniała podstawa do uchylenia, w wyniku wznowienia, ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia
[...] lutego 2008r. o wydaniu uprawnień kategorii D na rzecz P.M. i orzeczenia
o odmowie wydania skarżącemu prawa jazdy kat. D.
Należy podkreślić, że źródłem uprawnień do kierowania pojazdami jest decyzja wydawana przez właściwy organ po ustaleniu, że zostały spełnione wszystkie przesłanki wymagane przez prawo, w tym m.in. odbycie wymaganego szkolenia,
o których mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami (analogiczny stan prawny obowiązywał w dacie wydania skarżącemu uprawnień - art. 90 ust. 1 pkt 3 i 4 Prawa o ruchu drogowym). Po odbyciu szkolenia ośrodek szkolenia kierowców wydaje osobie ubiegającej się o uzyskanie uprawnienia do kierowania pojazdem stosowne zaświadczenie o ukończeniu szkolenia (art. 27 ust. 4). Zaświadczenie takie jest warunkiem wydania prawa jazdy.
W sytuacji zatem gdy ustalono w oparciu o prawomocne orzeczenie sądu powszechnego, że wymienione zaświadczenie o odbyciu kursu (szkolenia) nie jest prawdziwe to - jak wskazał Sąd pierwszej instancji - nie można uznać, iż spełnione zostały wszystkie warunki do wydania skarżącemu prawa jazdy kat. D.
Rację ma też Sąd pierwszej instancji, że zdarzenie ustalenia fałszu tego dokumentu wyczerpuje zarówno przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., jak i odpowiada przesłance z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a.
Bezsprzecznie sfałszowanie zaświadczenia nastąpiło w wyniku przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, co zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem karnym, a zatem istnieje związek pomiędzy wydaniem decyzji o uprawnieniach skarżącego do kierowania pojazdem w kategorii D a przestępstwem sfałszowania dowodu stanowiącego podstawę wydania wymienionej decyzji.
Należy zwrócić uwagę, że konstrukcja prawna przesłanek wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. jest w znacznej części identyczna. Przestępstwo co do zasady powinno być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu i w tym zakresie jest to wymóg analogiczny jak w przypadku stwierdzenia fałszu dowodu (dokumentu). Tak więc wskazane przyczyny wznowienia postępowania nie są całkowicie rozłączne i w razie sfałszowania dokumentu mogą być wyczerpane znamiona obu przesłanek, co ma w istocie miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Słusznie zatem zauważył Sąd pierwszej instancji, że w zaistniałej sytuacji nie ma w zasadzie znaczenia która z wymienionych przesłanek wznowienia zostanie uznana za podstawę działań organu administracji w trybie nadzwyczajnym.
Wymienienie obu podstaw wznowienia w zaskarżonej decyzji nie stanowi żadnego błędu. Istotne bowiem znaczenie prawne w tej sprawie ma wyrok karny stwierdzający popełnienie przestępstwa w postaci sfałszowania dokumentu – dowodu
o odbyciu szkolenia, co stanowi, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wystarczające uzasadnienie dla wznowienia postępowania w przedmiocie wydania skarżącemu prawa jazdy kat. D, uchylenia dotychczasowej decyzji i rozstrzygnięcia na nowo w kwestii uprawnień skarżącego, z uwzględnieniem fałszu zaświadczenia. Wprawdzie, jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, po wznowieniu postępowania organ nie jest związany ustaleniami stanu faktycznego postępowania w którym zapadła uchylana decyzja ostateczna, to jednakże nie oznacza, że jest zobowiązany odrzucić wiarygodność wszystkich dowodów zebranych w sprawie. Zwłaszcza, że w obrocie funkcjonuje prawomocne orzeczenie karne stwierdzające sfałszowanie dowodu,
a skarżący nie zakwestionował zasadniczego faktu, iż nie odbył szkolenia wymaganego dla uzyskania prawa jazdy kat. D i nie wykazał, iż dysponuje właściwym zaświadczeniem. Przy czym należy wyjaśnić, że organ ze względu na rodzaj i charakter tego postępowania weryfikującego decyzję ostateczną nie miał obowiązku wzywania strony do uzupełnienia braku formalnego wniosku o wydanie prawa jazdy.
Ponadto, nawiązując do zarzutów skargi kasacyjnej, trzeba podkreślić, że w tego rodzaju postępowaniu, wszczętym z urzędu, organ samodzielnie, bez wniosku strony, decyduje o wyborze przesłanki wznowienia postępowania w oparciu o którą, jego zdaniem, należy wszcząć tryb nadzwyczajny w danej sprawie.
Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał za całkowicie niezasadne zarzuty skarżącego kasacyjnie postawione względem przyjętych w sprawie podstaw wznowieniowych i ich uzasadnienia.
W tych okolicznościach, skoro skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, to podlega ona oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło