II OSK 2530/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-06
Skład orzekający: sędzia NSA Zdzisław Kostka, sędzia NSA Grzegorz Czerwiński, sędzia del. NSA Jerzy Solarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skazanie za umyślne przestępstwo, nawet z warunkowo zawieszonym wykonaniem kary, stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń palną, bez potrzeby wykazywania indywidualnego zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo, zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji, stanowi ustawowe domniemanie zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego, które nie podlega obaleniu. W związku z tym, organ administracji nie ma obowiązku wykazywania indywidualnego zagrożenia ani prowadzenia dalszego postępowania dowodowego w tym zakresie, a cofnięcie pozwolenia na broń jest obligatoryjne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów łowieckich P. M. przez Komendanta Głównego Policji. Podstawą decyzji było prawomocne skazanie P. M. za umyślne przestępstwo z art. 229 § 1 k.k. (wręczenie korzyści majątkowej funkcjonariuszom policji), mimo warunkowego zawieszenia wykonania kary. P. M. kwestionował zasadność cofnięcia pozwolenia, argumentując, że jednorazowe naruszenie porządku, zwłaszcza z zawieszoną karą, nie powinno automatycznie oznaczać zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego i wymagało indywidualnej oceny. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną P. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 kwietnia 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) sędzia del. NSA Jerzy Solarski Protokolant: starszy asystent sędziego Anita Lewińska - Karwecka po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 2253/14 w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów łowieckich 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. M. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 2253/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów łowieckich.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...][...] Komendant Wojewódzki Policji w P. na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.) oraz art. 268a K.p.a., cofnął skarżącemu P. M. pozwolenie na posiadanie broni palnej do celów łowieckich.
W uzasadnieniu decyzji Komendant stwierdził, że zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: – przeciwko życiu i zdrowiu, – przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia, zaś w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, właściwy organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy. Tymczasem skarżący prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z dnia 28 czerwca 2013 r. sygn. akt II K 665/11, został skazany za popełnienie umyślnego przestępstwa określonego z art. 229 § 1 k.k., który to wyrok został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 14 lutego 2014 r. sygn. akt XVII Ka 1390/13 i przestępstwo to ma charakter umyślny. Natomiast wyrok sądu, z uwagi na obligatoryjność wskazanego wyżej przepisu, wiąże organ administracji w zakresie ustalenia prawnych i faktycznych przesłanek stanowiących podstawę odmowy wydania pozwolenia na broń i wynika z niego istnienie zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego.
W odwołaniu z dnia 23 września 2014 r. do Komendanta Głównego Policji, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez błędne przyjęcie, iż skazanie za czyn z art. 229 k.k. stanowi przesłankę wystarczającą do zastosowania wyżej wymienionych przepisów ustawy i cofnięcia pozwolenia na broń, a nadto że skazanie to automatycznie prowadzi do przyjęcia, iż skarżący stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego,
2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. w ten sposób, że organ I instancji nie podjął należytych czynności w przedmiocie wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia sprawy, nie wykonał obowiązku obiektywnej analizy materiału dowodowego zarówno zgromadzonego w toku postępowania, jak i zawnioskowanego przez skarżącego, w szczególności nie przeprowadził tych wniosków dowodowych, które zostały zgłoszone przez niego; organ I instancji nie wykazał również bezpośredniego związku w sprawie skazania za czyn z art. 229 k.k. z odmową wydania pozwolenia na broń do celów łowieckich.
Odwołujący się stwierdził m.in., że organ I instancji winien uwzględnić wywiad środowiskowy sporządzony w dniu 29 maja 2014 r. przez funkcjonariusza Policji, z którego wynika, iż prowadzi on działalność gospodarczą, w miejscu zamieszkania posiada opinię pozytywną oraz nie posiada skłonności do nadużywania alkoholu, środków odurzających i substancji psychotropowych.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2014 r.
W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny – powołując się na stan faktyczny i argumentację tam zawartą – stwierdził, że za wskazane przestępstwo z art. 229 § 1 k.k., polegające na tym, że skarżący w dniu 11 marca 2009 r. w G. wręczył funkcjonariuszom Wydziału Ruchu Drogowego KPP w G. korzyść majątkową w postaci wyrobów wędliniarskich z dziczyzny w zamian za podjęcie przez policjantów czynności polegających na udzieleniu pomocy w korzystnie przeprowadzonej kontroli drogowej samochodu ciężarowego marki M. nr rej. [...], którego kierowcą i sprawcą wykroczenia był jego brat, został skazany na karę ośmiu miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby dwóch lat oraz karę grzywny w wysokości stu stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę pięćdziesięciu złotych. Jak wynika z treści art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) lub b) ustawy, organ administracji nie musi w takich przypadkach badać oraz w drodze postępowania dowodowego wykazywać związku pomiędzy faktem skazania a zagrożeniem dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego, o ile popełnione przestępstwo ma charakter umyślny. W takich bowiem przypadkach ustawodawca jednoznacznie bowiem rozstrzygnął, iż osoby skazane za przestępstwa umyślne broni posiadać nie mogą, a zatem osobom spełniającym tę przesłankę pozwolenia wydać nie wolno, zaś pozwolenie wydane w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy należy cofnąć. Ustawodawca nie daje zatem organom administracji możliwości wyboru konsekwencji administracyjnoprawnych, jednocześnie przyznając bezwzględne pierwszeństwo interesowi społecznemu, bowiem ustawodawca nie przewidział możliwości wydania pozwolenia na broń osobie skazanej za przestępstwa umyślne, a bezspornie czyn z art. 229 § 1 k.k. ma charakter umyślny. Stąd bezpodstawnym jest zarzut, iż przed wydaniem rozstrzygnięcia organ administracji winien uwzględnić wywiad środowiskowy przeprowadzony ze skarżącym przez funkcjonariusza Policji, aby na jego podstawie ocenić, że nie stanowi on zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Słusznie również organ I instancji odmówił przeprowadzenia zawnioskowanego przez stronę dowodu z przesłuchania świadków, którzy – jak wskazano w odwołaniu – złożyli zeznania w toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym, bowiem niedopuszczalna jest jakakolwiek polemika z prawomocnym wyrokiem sądu karnego. Z tego względu zeznania zawnioskowanych przez stronę świadków nie mogłyby odnieść spodziewanego przez skarżącego skutku. Po wtóre, wobec obowiązującego stanu prawnego czynności te nie mogłyby mieć żadnego wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy, a prowadziłyby jedynie do niezasadnego przedłużenia postępowania. Wyrok skazujący za popełnienie znajduje się bowiem w obrocie prawnym, skazanie nie uległo zatarciu, a orzeczony przez Sąd dwuletni okres próby nie został zakończony. Wobec tego utraciły aktualność przywołane przez skarżącego wyroki Sądu wydane w oparciu o przepisy ustawy o broni i amunicji w brzmieniu sprzed jej nowelizacji ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r., wskazujące m.in. na konieczność wykazania związku przyczynowego między popełnionym czynem, cechami charakteru sprawcy i jego dotychczasowym postępowaniem, a istnieniem obawy możliwości sprzecznego z prawem użycia broni, bowiem niniejsze postępowanie zostało wszczęte po dniu po 10 marca 2011 r. Ponadto – jak wynika z orzecznictwa – dysponować bronią mogą osoby o nieposzlakowanej opinii, budzące zaufanie, co do tego, iż w żadnej sytuacji nie postąpią wbrew prawu, zaś skarżący, jako osoba skazana za przestępstwo umyślne, opinii takiej nie posiada.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący P. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego, a to art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż w stosunku do każdej osoby skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub za umyślne przestępstwo skarbowe zachodzi ustawowe domniemanie stanowienia zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, podczas gdy wykładnia taka jest nieprawidłowa, albowiem należy ją rozumieć jedynie w ten sposób, że pozwolenie na broń cofa się (odpowiednio odmawia wydania), jeżeli dana osoba rzeczywiście stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, co wymaga ustalenia w drodze postępowania dowodowego, a w szczególności została przy tym skazana m.in. za przestępstwo umyślne lub przestępstwo umyślne skarbowe;
2. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, 8, 9 oraz art. 11 a także art. 75, 77 K.p.a., poprzez brak wskazania bezpośredniego związku pomiędzy czynem popełnionym przez niego a cechami charakteru oraz dotychczasowego postępowania, które pozwoliłyby na ewentualne ustalenie, że w stosunku do niego, jako osoby skazanej wyrokiem karnym za popełnienie czynu określonego w art. 229 k.k., tj. przestępstwa umyślnego, rzeczywiście zachodzi obawa stwarzania przez niego zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz oparcie się w tej mierze jedynie na nieuzasadnionym, tj. niepopartym jakimikolwiek innymi dowodami, domniemaniem prawnym.
W uzasadnieniu skargi skarżący – powołując się na ustalony powyżej stan faktyczny – stwierdził, że organy administracji dokonały błędnej wykładni i w rezultacie także błędnego zastosowania do ustalonego stanu faktycznego przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, bowiem w istocie nie jest tak, że w stosunku do każdej osoby skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe zachodzi ustawowe domniemanie stanowienia zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Przyjąć należy, iż racjonalny ustawodawca w dalszym ciągu wymaga, aby podjęcie decyzji o cofnięciu względnie odmowie wydania pozwolenia na broń poprzedzone było jednak stwierdzeniem – co wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego – że dana osoba rzeczywiście stwarza zagrożenie, o którym mowa w przepisie, a w szczególności została przy tym skazana m.in. za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe. Samo brzmienie przepisu wskazuje, iż chodzi tu o osoby skazane orzeczeniem sądu i stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Błędne rozumienie wskazywanego przepisu spowodowało, iż organy zupełnie bezpodstawnie zaniechały przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia, czy w stosunku do osoby skarżącego rzeczywiście zachodzi zagrożenie stwarzania zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, co jednocześnie czyni zasadnym wskazanie w zarzutach naruszenia stosownych przepisów regulujących postępowanie dowodowe, stanowiących jednocześnie jedyną gwarancję prawidłowego rozpoznania sprawy.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 2253/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów łowieckich.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej nie gwarantuje wśród praw obywatelskich, prawa do posiadania broni. Co więcej, powyższa problematyka w polskim systemie prawnym jest wręcz przeciwnie regulowana, bowiem poddano ją daleko idącym ograniczeniom. Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym także prawa europejskiego. Zatem poza wypadkami określonymi w ustawie z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 576), nabywanie, posiadanie oraz zbywanie broni i amunicji jest zabronione. Ustawodawca, ściśle reglamentując cele, na które może być wydane pozwolenie na broń, wskazał szereg właściwości osób, jak i przesłanek, które muszą być spełnione, aby osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń mogła je otrzymać, ewentualnie, w przypadku osoby, która takie pozwolenie już uzyskała – by mogła z niego nadal korzystać. Innymi słowy mówiąc, prawodawca obwarował więc warunkami zasady wydawania pozwoleń na broń, łącząc je z celem, jakiemu ma służyć dany rodzaj broni. Zatem ustawodawca, reglamentując dostęp do posiadania broni, wprowadził wymogi, których spełnienie implikuje pozytywną dla strony decyzję.
Sąd podkreślił, że organ administracji, podejmując decyzję administracyjną w tego rodzaju sprawach, jest związany rygorami procedury administracyjnej określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego i orzekania. Musi więc przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), której realizacja wymaga, aby dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 K.p.a.). Ponadto jest zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 K.p.a.). Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że przy rozpoznawaniu sprawy w przedmiocie cofnięcia skarżącemu P. M. pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów łowieckich, zarówno z akt administracyjnych, jak i z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż organ administracji zadośćuczynił powyższym powinnościom wyczerpująco badając wszystkie okoliczności faktyczne i dokonując obiektywnej oraz wnikliwej ich oceny.
Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.), właściwy organ administracji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6. Natomiast w myśl art. 15 ust. 1 pkt 6) ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego:
a. skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe,
b. skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo:
– przeciwko życiu i zdrowiu,
– przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że P. M. został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z dnia 28 czerwca 2013 r. sygn. akt II K 665/11 za to, że w dniu 11 marca 2009 r. w G. wręczył funkcjonariuszom Wydziału Ruchu Drogowego KPP w G. korzyść majątkową w postaci wyrobów wędliniarskich z dziczyzny w zamian za podjęcie przez policjantów czynności polegających na udzieleniu pomocy w korzystnie przeprowadzonej kontroli drogowej samochodu ciężarowego marki M. nr rej. [...], którego kierowcą i sprawcą wykroczenia był jego brat, tj. popełnienia przestępstwa z art. 229 § 1 k.k. i za powyższe wymierzono mu karę ośmiu miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby dwóch lat oraz karę grzywny w wysokości stu stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę pięćdziesięciu złotych. Nie budzi również wątpliwości, że czyny te wyczerpują przesłanki przestępstwa umyślnego. Art. 15 ust. 1 pkt 6) ppkt a ustawy ma więc – wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze – zastosowanie do skarżącego. Przesłanki "zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego" nie muszą występować łącznie, lecz każda z nich może stanowić oddzielną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń. Podobnie rzecz się ma z przesłankami zawartymi w pkt a) i w pkt b), które nie muszą występować łącznie z przesłankami "zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego". Zatem zagrożenie dla siebie, zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego, skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe oraz skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, jak również skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia, są to przesłanki, które – zdaniem Sądu – każda oddzielnie, stanowią podstawę cofnięcia pozwolenia na broń a to z tego mianowicie powodu, że chociażby każde przestępstwo wymienione w pkt a) i b) samo w sobie i z jego istoty stanowi zagrożenie porządku lub bezpieczeństwa publicznego, a zatem niecelowe z punktu widzenia racjonalnego ustawodawcy byłoby powtarzanie tego zagrożenia. Stąd też chodzi tu o takie zdarzenia bądź fakty, które nie mając źródła w skazaniu w ogóle, bądź też za inne przestępstwa, stanowią takie zagrożenie w sposób niejako samoistny, tzn. niepowiązany z pkt a) i b) tegoż przepisu. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 7 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 731/12 stwierdził m.in., że "Powyższe rozważania prowadzą do konstatacji, że organy administracji nie mogą dowolnie interpretować przepisów reglamentujących dostęp do broni palnej, kształtować sytuacji normatywnych wynikających z norm prawa materialnego. Na gruncie językowych dyrektyw wykładni postanowień art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, rolą właściwych organów jest ocena, czy osoba ubiegająca się o pozwolenie na posiadanie broni palnej, nie stanowi zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz czy nie jest skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, bądź za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo, gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia". W świetle zatem powyższej konstatacji pozostaje bez znaczenia zarzut dotyczący nieuwzględnienia pozytywnych opinii o skarżącym, czy też brak wskazania bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez niego czynem a cechami charakteru oraz dotychczasowego postępowania.
Ponadto, jak podkreślił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 października 2008 r. sygn. akt II OSK 1296/07, warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania winny być badane w sposób restrykcyjny, a możliwość niewyrażenia zgody na jej posiadanie, nie może być postrzegana jako zamach na swobody obywatela, a jedynie jako działanie prewencyjne, zmierzające do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniósł P. M. podnosząc zarzuty naruszenia:
1. naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w stosunku skarżącego, wobec którego zastosowano instytucję warunkowego zawieszenia wykonania wymierzonej kary pozbawienia wolności za czyn z art. 229 § 1 k.k. tj. wręczenie funkcjonariuszom Wydziału Ruchu Drogowego KPP w G. korzyści majątkowej w postaci wyrobów wędliniarskich z dziczyzny zachodzi uzasadnione domniemanie stanowienia zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, gdy tymczasem stanowi to fakt tylko i wyłącznie jednorazowego naruszenia porządku lub bezpieczeństwa publicznego, fakt tylko i wyłącznie jednorazowego zachowania się osoby posiadającej pozwolenie na broń, w dodatku, co do którego sąd zawiesił wykonanie orzeczonej kary, uznając iż jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec sprawcy celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do (jakiegokolwiek) przestępstwa, przy jednoczesnym braku jakichkolwiek innych ujemnie wpływających na ocenę postawy skarżącego okoliczności, zaprzecza możliwości występowania zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego,
2. art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 75 i art. 77 K.p.a. poprzez brak ustalenia, że w stosunku do skarżącego, jako osoby skazanej wyrokiem karnym za popełnienie czynu określonego z art. 229 § 1 k.k. rzeczywiście zachodzi obawa stwarzania przez niego zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz oparcie się w tej mierze jedynie na nieuzasadnionym, tj. niepopartym jakimkolwiek innymi dowodami domniemaniu prawnym.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie, art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy stanowi, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Skarżący kasacyjnie został skazany za przestępstwo z art. 229 § 1 k.k. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 2 lat. Zgodnie z treścią art. 69 k.k. sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności, jeżeli jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa. Zawieszając wykonanie kary Sąd bierze pod uwagę przede wszystkim postawę sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste, dotychczasowy sposób życia oraz zachowanie się po popełnieniu przestępstwa. Wobec skarżącego pomyślnie przebiega dwuletni okres próby związany z zawieszeniem wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności. Skarżący kasacyjnie podniósł, że stosowanie do art. 72 § 1 pkt 8 k.k. sąd karny może zobowiązać skazanego do stosownego postępowania w okresie próby, gdy jest to uzasadnione i konieczne, jeżeli może to zapobiec popełnieniu ponownie przestępstwa. Organy Policji wydając decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń założyły, że sam wyrok karny przesądza o zakwalifikowaniu skarżącego jako osoby stanowiącej zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego (nie istnieje generalny zakaz posiadania broni przez osoby karane sądownie - wyrok NSA z dnia 29 lutego 2008 r., II OSK 84/07). Powinien zostać wzięty pod uwagę także fakt, iż czyn za który skazano skarżącego był i jest okolicznością tylko i wyłącznie incydentalną w jego życiorysie. Sąd karny uznał, że nie jest konieczne wykonywanie wobec skarżącego wymierzonej mu kary pozbawienia wolności uznając, że cele orzeczonej kary zostaną osiągnięte bez wykonania tej kary. Skarżący nie jest osobą zdemoralizowaną zaś stosowanie środka probacyjnego jest wystarczające, by spełnić cele prewencyjne, a także uczynić zadość społecznemu poczuciu sprawiedliwości. W świetle tych okoliczności błędna jest kontrola zgodności z prawem decyzji Komendanta Głównego Policji przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Skarżący nie wypełnia bowiem ustawowego domniemania stanowienia zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Jednorazowe nieodpowiedzialne zachowanie osoby posiadającej pozwolenie na broń nie daje podstaw do przyjęcia, że stanowi ona tego rodzaju zagrożenie.
Organ administracji wydając decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń palną myśliwską nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego przez co nie ustalił, że w stosunku do skarżącego nie zachodzi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Organy administracji oparły swoje ustalenie w tej kwestii jedynie na nieuzasadnionym, to jest niepopartym żadnymi dowodami, domniemaniu prawnym. Świadczy to, zdaniem skarżącego kasacyjnie, o naruszeniu art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 75 i art. 77 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.)), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez P. M. nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art.18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.). Art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. b ww. ustawy stanowi, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo:
– przeciwko życiu i zdrowiu,
– przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia.
Z kolei z art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy wynika, że właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Przesłanki odmowy wydania pozwolenia na broń wynikające z art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy o broni i amunicji są więc zarazem przesłankami cofnięcia pozwolenia na broń.
Zarzut skarżącego kasacyjnie opiera się na założeniu, że w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji zawarte zostały dwie przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń i konieczne jest odrębne wykazanie, że:
a. osoba posiadająca pozwolenie na broń stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz wykazanie, że:
b. osoba posiadająca pozwolenie na broń została skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe bądź za określonego rodzaju przestępstwa nieumyślne.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taka wykładnia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie znajduje uzasadnienia. W przepisie tym nie zostały zawarte dwie przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń tylko jedna. Przesłanką cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni jest stwarzanie przez osobę posiadającą takie pozwolenie zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Jednocześnie ustawodawca przesądził, że osobami stwarzającymi takie zagrożenie są osoby, które zostały skazane prawomocnym wyrokiem za wymienione w tym przepisie określonego rodzaju przestępstwa. Jest to w istocie ustawowe domniemanie, którego obalenie nie jest dopuszczalne.
Nie jest niczym szczególnym przesądzanie przez prawodawcę w przepisie powszechnie obowiązującego prawa, że zaistniał określony stan faktyczny. Prawodawstwu polskiemu oraz nauce prawa znana jest instytucja tzw. domniemań prawnych. Domniemania prawne dzieli się na domniemania, które mogą być podważone przeciwdowodem (preasumptio iuris tantum) oraz domniemania niewzruszalne (preasumptio iuris ac de iure). W celu ustanowienia normy domniemania przepisy prawa nie muszą zawierać słowa "domniemanie" lub pochodnych do niego zwrotów (Zbigniew Radwański. Prawo cywilne – część ogólna. C.H. Beck/PWN. Warszawa 1993, str. 56, 57).
Zauważyć należy, że w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy ustawodawca po sformułowaniu "stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego" użył znaku interpunkcyjnego w postaci dwukropka. Po tym znaku zawarte zostały sformułowania:
a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe,
b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo:
– przeciwko życiu i zdrowiu,
– przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia."
Główną funkcją dwukropka jest wprowadzenie jakiejś wyodrębnionej partii tekstu. Może to być wyliczenie, wyszczególnienie, cytat, uzasadnienie, wynik, wyjaśnienie. Dwukropka nie należy uważać za znak oddzielający lecz wyodrębniający jakiś fragment, który wynika z tekstu wcześniejszego (Wielki słownik ortograficzny PWN z zasadami pisowni i interpunkcji pod redakcją prof. Edwarda Polańskiego., str. 144). Część zdania znajdująca się po dwukropku nie może być więc traktowana jako zdanie złożone współrzędnie, to jest zdanie składające się ze zdań pojedynczych niezależnych od siebie. Ponieważ po sformułowaniu "stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego" znajduje się dwukropek to tej części zdania, która znajduje się po tym znaku interpunkcyjnym nie można uznać za zdanie niezależne. Tylko wówczas, gdyby w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy o broni i amunicji zastosowano formułę zdania złożonego współrzędnie można byłoby mówić o tym, że w przepisie tym zawarte zostały dwie niezależne od siebie przesłanki odebrania pozwolenia na posiadanie broni. Taka sytuacja w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy o broni i amunicji nie występuje. W sytuacji, gdy skarżący kasacyjnie skazany został prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo nie było podstaw do dokonywania przez organ administracji ustaleń w kwestii spełnienia przez skarżącego kasacyjnie przesłanki odebrania pozwolenia na posiadanie broni jaką jest zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Nie było też podstaw do prowadzenia przez organ administracji postępowania dowodowego w celu podważenia ustawowego domniemania, że skarżący kasacyjnie spełnia warunki do uznania go za osobę stanowiącą zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Kwestię tę jednoznacznie przesądził ustawodawca wprowadzając w ustawie domniemanie, które jest domniemaniem niewzruszalnym.
Mają powyższe na uwadze stwierdzić należy, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż doszło do naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz organ administracji art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 9 K.p.a., art. 11 K.p.a., art. 75 K.p.a. i art. 77 K.p.a.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło