II SA/Łd 1026/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot - Szustowska, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Dominika Człapińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie rozbiórki budynku mieszkalnego oddala skargę. LS Decyzją z dnia [...], nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r., poz. 23) – w skrócie: "K.p.a." – po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...], nr [...], którą - na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2016r., poz. 290 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "Pb" - nałożono na J. S. obowiązek wykonania rozbiórki budynku mieszkalnego, wybudowanego na działce nr ewid. 107 w m. R., gm. B.– uchylił ww. decyzję organu I instancji i nakazał J. S., rozbiórkę budynku mieszkalnego z poddaszem, o konstrukcji drewnianej i wymiarach 6,0m x 5,0m wraz z gankiem o wymiarach 1,90m x 1,90m, usytuowanego na działce nr ewid. 107 w m. R. 41, gm. B. Organ II instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że w dniu 4 kwietnia 2016r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. wpłynęło pismo M. Z. i R. B., współwłaścicieli działki nr ewid. 107 w R. wie 41, informujące, że J. S. bezprawnie wybudował budynek mieszkalny na tej nieruchomości. W dniu 27 kwietnia 2016r. organ I instancji przeprowadził oględziny w sprawie, w toku których ustalił, że na przedmiotowej nieruchomości wybudowano budynek mieszkalny o konstrukcji drewnianej, parterowy z poddaszem, kryty blachą. Budynek został wykonany w kwietniu 2015r. Obiekt jest użytkowany. J. S. oświadczył, że nie był zgłaszany zamiar budowy i nie posiada żadnych dokumentów. W dniu 19 maja 2016r. J. S. przedłożył w PINB w R. pismo z Urzędu Miasta i Gminy w B., z dnia 30 października 2015r., stanowiące wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B., w którym poinformowano J. S., że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy B., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej B. z dnia [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z [...],[...], poz. [...]), działka nr ewid. 107, położona we wsi R. została oznaczona na mapie symbolem 40.ll.MRj. Przeznaczeniem tego terenu jest zabudowa zagrodowa z mieszkaniowo-usługową, a zasady i warunki zagospodarowania to, m.in., zabudowa mieszkaniowa wolno stojąca, budynki mieszkalne i użyteczności publicznej o wysokości do dwóch kondygnacji. Pismem z dnia 9 czerwca 2016r. Burmistrz Miasta i Gminy B. wyjaśnił w nawiązaniu do wydanego uprzednio w dniu 30 października 2015r. wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy B., że na skutek błędnej interpretacji rysunku planu (zaliczono działkę nr 107, położoną we wsi R. do symbolu 4.11.MRJ) wydano nieprawidłowy wypis z tego planu, a przedmiotowa działka oznaczona jest na mapie symbolem 40.17.RZ,RL. Przeznaczeniem tego terenu są łąki i pastwiska oraz leśnictwo, a zasady i warunki zagospodarowania to, m.in., zakaz realizacji budynków. Dalej organ II instancji wskazał, że w odwołaniu od wymienionej na wstępie decyzji organu I instancji J. S. podniósł, że podjął budowę domku letniskowego o powierzchni 35m2 o konstrukcji drewnianej, a z Urzędu Gminy i Miasta B. uzyskał informację, że działka nr ewid. 107 ma przeznaczenie pod zabudowę. Ponadto miejsce to jest jedynym dachem nad głową i w przypadku rozbiórki odwołujący nie miałby się gdzie podziać, jak również wskazał, że został zameldowany pod tym adresem. J. S. wniósł o uchylenie skarżonej decyzji i umożliwienie legalizacji budowy. W toku postępowania odwoławczego, organ II instancji wystąpił pismem z dnia 8 lipca 2016r. do Urzędu Gminy i Miasta B. prosząc o aktualny wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmujący wskazaną nieruchomość oraz o zaznaczenie na tej mapie przedmiotowej nieruchomości oznaczonej nr ewid. 107. Po analizie dokumentacji przekazanej przy piśmie Burmistrza Gminy i Miasta B. z dnia 15 lipca 2016r., tutejszy organ postanowieniem z dnia [...], nr [...], zlecił organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie o: 1) ustalenie przed właściwym organem czy inwestor legitymował się pozwoleniem na budowę obiektu bądź jego zgłoszeniem; 2) ustalenie właścicieli działki nr ewid. 107 oraz nieruchomości sąsiednich i załączenie stosownych odpisów zwykłych ksiąg wieczystych do akt sprawy oraz 3) protokół oględzin, mających na celu, w szczególności, zwymiarowanie przedmiotowego budynku oraz odebranie oświadczeń stron o dacie jego budowy i sposobie użytkowania. W dniu 10 sierpnia 2016 r. organ I instancji przeprowadził oględziny, w toku których ustalił, że w miejscowości R. 41 znajduje się budynek o konstrukcji drewnianej, ocieplony styropianem o grubości 19cm. Wymiary budynku wynoszą 6m x 5m, ganek posiada wymiary 1,90m x 1,90m. Budynek składa się z dwóch pokoi, kuchni i wiatrołapu (ganku), wyposażony jest w instalację elektryczną i wod.-kan. oraz szambo szczelne. Do protokołu oględzin załączono oświadczenie J. S., z którego wynika, że budowę rozpoczęto w dniu 1 kwietnia 2015r., a do chwili obecnej trwają roboty wykończeniowe; budynek jest obecnie użytkowany jako mieszkalny całoroczny. Pismem z dnia 4 sierpnia 2016r. Starosta [...] poinformował, że nie udzielał pozwolenia na budowę i nie przyjmował zgłoszenia na budowę ww budynku mieszkalnego. Następnie organ odwoławczy, w oparciu o treść art. 28, a art. 29 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo budowlane wyjaśnił, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, budowa takiego obiektu wymaga zgłoszenia. Zdaniem organu II instancji w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że zrealizowany został budynek mieszkalny, całoroczny, co potwierdziły oględziny organu I instancji oraz oświadczenie inwestora, jednakże bez wymaganego prawem zezwolenia właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Jak bowiem wynika z pisma Starosty [...] z dnia 4 sierpnia 2016r., organ ten nie udzielił pozwolenia na budowę i nie przyjął zgłoszenia zamiaru budowy budynku mieszkalnego na przedmiotowej działce. Ponadto, inwestor nie legitymował się ani pozwoleniem na budowę, ani zgłoszeniem. W takim przypadku koniecznym było zastosowanie trybu postępowania, o którym mowa w art. 48 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. Organ odwoławczy podkreślił, że z przekazanego przez Burmistrza Gminy i Miasta B. przy piśmie z dnia 15 lipca 2016r., wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy B., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej B. z dnia [...], wynika, że działka nr ewid. 107, położona we wsi R. istotnie została oznaczona na mapie symbolem 40.17.RZ,RL, a przeznaczeniem tego terenu są łąki i pastwiska oraz leśnictwo, natomiast zasady i warunki zagospodarowania to, m.in., zakaz realizacji budynków. W związku z tym, że przedmiotowa działka nr ewid. 107 objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, uniemożliwiającym realizację na tym terenie jakichkolwiek budynków, należało zastosować w sprawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowalne z pominięciem procedury legalizacyjnej, unormowanej w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowalne, ponieważ jedną z jej podstawowych przesłanek jest zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w niniejszej sprawie są to ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ II instancji, odwołując się do treści art. 52 ustawy Prawo budowlane wskazał, że inwestor, właściciel lub zarządca, obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Jak wynika z odpisu zwykłego księgi wieczystej, prowadzonej przez Sąd Rejonowy w R., IV Wydział Ksiąg Wieczystych, KW nr [...], J. S. jest współwłaścicielem w udziale wynoszącym 2/4 części nieruchomości, położonej w miejscowości R., gm. B., działka nr ewid. 107. Wobec tego, podmiotem zobowiązanym do wykonania obowiązku rozbiórki winien być J. S., będący inwestorem przedmiotowego budynku mieszkalnego, jak również współwłaścicielem działki, na której obiekt ten wybudował. Organ odwoławczy uznał, że co do zasady wydane rozstrzygnięcie organu I instancji odpowiadało zatem prawu, jednakże ze względu na brak wskazania w sentencji zaskarżonej decyzji wymiarów budynku, podlegającego rozbiórce, co jest konieczne na wypadek wszczęcia postępowania celem egzekucji nałożonego obowiązku, organ II instancji skorzystał z kompetencji kasacyjno-reformatoryjnych i orzekł jak w sentencji. Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że jakkolwiek powoływanym przez J.. S. pismem z dnia 30 października 2015r., Burmistrz Gminy i Miasta B. poinformował o usytuowaniu działki ew. 107 na terenie oznaczonym symbolem 40.ll.MRj, to jednak z wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że budynek ten położony jest na terenie oznaczonym symbolem 40.17.RZ,RL, na którym zakazano realizacji jakichkolwiek budynków. Ponadto sposób korzystania z działki nr ewid. 107 jako "pastwiska trwałe" oznaczono w opisanej powyżej KW nr [...], a zatem takie przeznaczenie działki było znane J. S. w dniu zakupu działki. Ponadto, jak wynika z przeprowadzonych oględzin oraz oświadczenia J. S. z dnia 10 sierpnia 2016r. przedmiotowy obiekt jest budynkiem mieszkalnym, nie zaś domkiem letniskowym, które różni przede wszystkim okres użytkowania w ciągu roku. Nadto, twierdzenie przez odwołującego, że budynek ten jest jego jedynym dachem nad głową i w przypadku rozbiórki nie miałby się gdzie podziać oraz że został zameldowany pod tym adresem, co notabene również potwierdza charakter całorocznego użytkowania budynku jako mieszkalnego, nie stanowi okoliczności, która mogłaby wyłączyć zastosowanie w sprawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawa budowlanego, ponieważ norma ta w ogóle nie odnosi się do okoliczności o takim charakterze. Ze względu na niespełnienie podstawowej przesłanki legalizacji, jaką jest zgodność z przepisami planistycznymi, organ II instancji stwierdził, że brak było podstaw do uchylenia skarżonej decyzji i prowadzenia postępowania celem legalizacji przedmiotowego budynku. Na ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożył J. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi J. S. podniósł, że nabywając sporną działkę chciał zgodnie z przepisami pobudować budynek. W tym celu - współwłaścicielowi działki nr 107 M. Z. - udzielił pełnomocnictwa do prowadzenia wszelkich spraw związanych z realizacją budowy oraz zgłoszenia tego faktu odpowiednim urzędom. Skarżący wskazał również, że po uzyskaniu w Agencji Restrukturyzacji Rynku Rolnego w R. informacji, że ww. działka to "łąki i pastwiska", wniósł do gminy pismo o jej przekształcenie. Obecnie trwają na działce prace końcowe inwentaryzacji powykonawczej mediów na ww. działce przez geodetę. Ponadto skarżący wskazał, że toczy się sprawa przed Sądem Rejonowym w R. o zniesienie współwłasności. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o odstąpienie od nałożonej decyzji z uwagi na niefortunne zdarzenia. Skarżący wniósł także o powołanie na świadka byłego właściciela działki nr 107 K. W.. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że budowa wolno stojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, co wynika wprost z art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo budowlane. Do zgłoszenia inwestor powinien dołączyć m.in. zaświadczenie organu gminy o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 30 ust. 2 i ust. 4b w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo budowlane). Organ administracji architektoniczno-budowlanej jest natomiast obowiązany do sprawdzenia zgłoszenia pod kątem zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu (art. 35 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 4b ustawy Prawo budowlane). W sytuacji, gdy budowa objęta zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy, organ administracji architektoniczno-budowlanej obligatoryjnie wnosi sprzeciw (art. 30 ust. 6 ustawy Prawo budowlane). Jak wynika z akt niniejszej sprawy skarżący nie dokonał zgłoszenia budowy spornego budynku właściwemu organowi, co obligowało organ nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania w trybie art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z powołanym przepisem właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Nakaz rozbiórki powinien być jednak poprzedzony ustaleniem, czy budowa obiektu budowlanego może podlegać zalegalizowaniu. W tym celu organ sprawdza, czy samowola budowlana jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. a) i b) ustawy Prawo budowlane). Sprzeczność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym skutkuje bezwzględnym nakazem rozbiórki obiektu budowlanego. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż jak wynika z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego na terenie oznaczonym symbolem 40.17.RZ,RL, na którym skarżący wybudował budynek mieszkalny, obowiązuje bezwzględny zakaz realizacji budynków. Jest to bowiem teren o przeznaczeniu: łąki i pastwiska, leśnictwo. Dlatego organ nadzoru budowlanego nie miał innej możliwości, jak tylko orzec nakaz rozbiórki spornego budynku, przy czym wobec nieokreślenia przez organ I instancji dokładnych parametrów budynku podlegającego rozbiórce, organ odwoławczy zasadnie skorzystał z przysługujących mu uprawnień reformatoryjnych i uchylając decyzję organu stopnia podstawowego w sposób prawidłowy sformułował nakaz rozbiórki. W przedmiotowej sprawie nie może mieć znaczenia argument skarżącego, że organ gminy wprowadził go w błąd, co do przeznaczenia w planie miejscowym terenu, na którym wybudował sporny budynek. Owszem w aktach znajduje się pismo Burmistrza Miasta i Gminy w B. z dnia 30 października 2015r., z którego wynika, że działka nr 107 położona we wsi R. oznaczona jest na mapie symbolem 40.11.MRj, o przeznaczeniu: zabudowa zagrodowa z mieszkaniowo-usługową. Jednakże pismo to skarżący otrzymał już po zrealizowaniu budynku, co miało miejsce, jak sam stwierdził w kwietniu 2015 roku. Ponadto w akcie notarialnym z dnia 25 czerwca 2014r., na mocy którego skarżący nabył udział we współwłasności działki nr 107, jest wyraźny zapis o przeznaczeniu działki nr 107 pod łąki i pastwiska, leśnictwo (symbol 40.17.RZ,RL), z zakazem realizacji budynków, do aktu załączono wypis z miejscowego planu zagospodarowania. Zatem już przy kupnie udziału we współwłasności ww. działki skarżący wiedział, że na jej terenie obowiązuje bezwzględny zakaz zabudowy. Z pewnością zaistniałe później wątpliwości co do przeznaczenia terenu działki nr 107, zostałyby wyjaśnione jeszcze przed przystąpieniem do budowy spornego budynku mieszkalnego, gdyby skarżący zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane zgłosił zamiar jego budowy. Zaniedbanie w tym zakresie obciąża wyłącznie skarżącego. Dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie ma również znaczenia złożona przez skarżącego na rozprawie kopia decyzji ustalająca wymiar podatku od nieruchomości na rok 2017, z której wynika, że nieruchomość skarżącego została oznaczona jako B-tereny mieszkaniowe. Wskazać bowiem należy, że opodatkowanie działki nr 107 podatkiem od nieruchomości nie może świadczyć o innym przeznaczeniu tego terenu, niż to, które wynika z planu zagospodarowania przestrzennego. Nie można zgodzić się również z zarzutami skarżącego, podnoszonymi w toku postepowania administracyjnego, że sporny budynek nie jest budynkiem mieszkalnym, lecz budynkiem rekreacji indywidualnej. Skarżący sam wielokrotnie oświadczał, że sporny budynek jest jego jedynym miejscem zamieszkania i jest on użytkowany jako mieszkalny całoroczny. Natomiast budynek rekreacji indywidualnej, to budynek przeznaczony wyłącznie do okresowego wypoczynku. Ale nawet gdyby przyjąć, że jest to budynek rekreacji indywidualnej, to i tak skarżący nie byłby zwolniony z obowiązku zgłoszenia jego budowy, a ponadto plan miejscowy zakazuje realizację jakichkolwiek budynków. To oznacza, że bez względu na ocenę, jaki charakter ma sporny budynek, to wobec kategorycznych zapisów planu miejscowego, organ nadzoru budowlanego nie miałby innej możliwości, jak ty orzec o nakazie rozbiórki, tyle że na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Bez znaczenia dla sprawy jest również argument skarżącego, że jeden z współwłaścicieli działki nr 107, któremu skarżący udzielił pełnomocnictwa do załatwienia wszelkich spraw związanych z realizacją budowy oraz zgłoszenia tego faktu odpowiednim urzędom, nie wywiązał się ze swoich obowiązków. Wskazać bowiem należy, że wadliwe działania pełnomocnika obciążają samego mocodawcę. Wreszcie nie zasługuje na aprobatę argument, według którego skarżący stara się o "przekształcenie" spornej działki na budowlaną. Na dzień wydania zaskarżonej decyzji zapisy planu miejscowego pozostawały bez zmian. Zresztą jak wynika z załączonego do skargi pisma Naczelnika Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urzędu Miasta i Gminy w B. z dnia 4 października 2016r., że organ planowania i zagospodarowania przestrzennego nie jest zainteresowany zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która musiałby łączyć się z uprzednią zmianą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy B.. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę. JK