I OSK 218/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-07

Skład orzekający: Maria Wiśniewska, Joanna Runge-Lissowska, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy, polegające na nierozpatrzeniu wniosku strony o uzupełnienie decyzji organu pierwszej instancji i wydaniu decyzji kasatoryjnej, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji, jeśli sąd ten uznał, że uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy?
Ratio decidendi
Naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy, polegające na nierozpatrzeniu wniosku strony o uzupełnienie decyzji organu pierwszej instancji i wydaniu decyzji kasatoryjnej, nie zawsze obliguje sąd administracyjny do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji. Jeśli sąd pierwszej instancji prawidłowo oceni, że uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ pierwszej instancji zapewni stronom możliwość przedstawienia stanowiska i uwzględnienia wniosków, wówczas oddalenie skargi jest uzasadnione. Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji następuje tylko wtedy, gdy naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odsetek od odszkodowania za szkody powstałe na skutek przeprowadzenia gazociągu. Po decyzjach organów niższych instancji, Wojewoda uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenia proceduralne, w tym brak doręczenia pism pełnomocnikowi spółki oraz nierozpatrzenie wniosku spółki o uzupełnienie decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, uznając, że naruszenia te nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska, Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska, Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.), Protokolant starszy inspektor sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. "[...]" S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 2381/15 w sprawie ze skargi S. "[...]" S.A. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odsetek oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 października 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 2381/15 oddalił skargę Systemu [...] "[...]" S.A. z siedzibą w W. (dalej jako "skarżąca spółka") na decyzję Wojewody M. z [...] grudnia 2014 r. nr [...]w przedmiocie ustalenia wysokości należnych odsetek. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał następujący stan faktyczny i prawny: Wojewoda M. decyzją z [...] maja 2011 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania S. K. oraz skarżącej spółki od decyzji Starosty C. z [...] lutego 2011 r. nr [...] w sprawie ustalenia odszkodowania za szkody powstałe na skutek przeprowadzenia gazociągu tranzytowego J. - Europa Zachodnia na części dz. nr [...] we wsi Z. I., gm. O., stanowiącej własność S. K., w pkt I uchylił decyzję Starosty C. z [...] lutego 2011 r. w części obejmującej pkt 2 i 3 decyzji, zaś w pkt II utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w pozostałym zakresie określonym w pkt 1, tj. w części ustalającej odszkodowanie na kwotę 635 350,00 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 marca 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1388/11 oddalił skargę S. K. na decyzję Wojewody M. z [...] maja 2011 r. S.K. pismem z [...] maja 2014 r. wystąpił do Starosty C. z wnioskiem o ustalenie odsetek ustawowych powstałych od [...] maja 2011 r. do [...] lutego 2014 r. Starosta C. decyzją z [...] października 2014 r. nr [...] ustalił na rzecz właściciela nieruchomości należne odsetki ustawowe - powstałe w wyniku nieterminowej zapłaty ustalonego odszkodowania w wysokości 635 350,00 zł przez skarżącą spółkę – w wysokości na dzień zapłaty 218 007,68 zł i wskazał, że kwota 80 332,61 stanowi odsetki ustawowe od 11 czerwca 2011 r. do 30 maja 2012 r. od kwoty 635 350,00 zł na dzień zapłaty, natomiast kwota 137 675,07 zł odsetki ustawowe od 31 maja 2012 r. do 5 lutego 2014 r. od kwoty 627 515,00 zł na dzień zapłaty. Organ zobowiązał jednocześnie skarżącą spółkę do zapłaty powyższych odsetek w terminie 14 dni od daty, w której decyzja ta stanie się ostateczna. W odwołaniu z [...] listopada 2014 r. od powyższej decyzji S. K. wniósł o jej zmianę i ustalenie należnych odsetek w wysokości 1 399 096,00 zł. Skarżąca spółka pismem z [...] listopada 2014 r. (data wpływu do organu pierwszej instancji [...] listopada 2014 r.) wniosła do Starosty C. o uzupełnienie decyzji z [...] października 2014 r. poprzez orzeczenie o sposobie, w jaki należy dokonać zapłaty kwoty wskazanej w sentencji decyzji (np. na jaki rachunek bankowy). Bez wskazania powyższego niemożliwym będzie wypełnienie zobowiązania do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ta stanie się ostateczna. Wojewoda M. decyzją z [...] grudnia 2014 r., działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", uchylił decyzję Starosty C. z [...] października 2014 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 40 § 2 K.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, to jemu doręcza się pisma. W sprawie bezsporne jest, że skarżąca spółka udzieliła w dniu [...] kwietnia 2014 r. pełnomocnictwa radcom prawnym B. R. oraz W. S., natomiast wysyłana przez organ korespondencja, po złożeniu pełnomocnictwa (tj. zawiadomienie o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w trybie art. 10 K.p.a. oraz decyzja z [...] października 2014 r.), skierowana została bezpośrednio do skarżącej spółki. W aktach sprawy brak jest natomiast dowodów doręczenia korespondencji któremukolwiek z pełnomocników. Z kolei odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej złożone zostało jedynie przez właściciela nieruchomości. Organ zauważył, że doręczenie decyzji stronie postępowania z pominięciem pełnomocnika jest bezskuteczne. Strona ustanawiając pełnomocnika chce bowiem ustrzec się przed skutkami nieznajomości prawa, więc jeżeli organ pomija pełnomocnika w toku postępowania, niweczy wysiłki strony w dążeniu do ochrony jej praw i interesów oraz zapewnienia ochrony, jaką powinna uzyskać w państwie prawa. Skoro zatem strona postępowania, reprezentowana przez pełnomocnika, nie była informowana o istotnych dla sprawy okolicznościach, to uznać należało, że organ pierwszej instancji naruszył art. 40 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Organ odwoławczy podał dalej, że postępowanie o naliczenie odsetek ustawowych wszczęte zostało przez Starostę C. na skutek pisma właściciela nieruchomości z [...] maja 2014 r. W sprawie ustalono, że w dniu [...] maja 2012 r. właściciel otrzymał kwotę 7 835,00 zł, natomiast w dniu [...] lutego 2014 r. – 627 585,00 zł, co dało łącznie 635 420,00 zł, tj. kwotę większą o 70 zł od kwoty wymagalnej. Organ prowadzący postępowanie nie uwzględnił jednak nadpłaty w ustaleniu kwoty należnych odsetek do zapłaty. Organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji zawarł też należne kwoty odsetek za poszczególne okresy bez podania metody technicznej ich wyliczenia, sposobu zaokrągleń, czy też rodzaju używanego kalkulatora odsetkowego, pomimo zamieszczonych wydruków z kalkulatora odsetkowego. W treści wspomnianych wydruków zawarto jedynie informację, że pochodzą one z portalu podatkowo-księgowego. Następnie pełnomocnik skarżącej spółki – radca prawny B. R. pismem z [...] października 2014 r. (data wpływu do organu [...] października 2014 r.) złożyła do Starosty C. wniosek o uwzględnienie przy wyliczeniu odsetek za opóźnienie w płatności na podstawie decyzji Starosty C. z [...] lutego 2011 r., kwoty odszkodowania wypłaconego wnioskodawcy na podstawie ostatecznej decyzji Starosty C. z [...] marca 2000 r. nr [...] (pkt 1) oraz o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia, prowadzonego przez Starostę C., postępowania w sprawie waloryzacji i nakazania wnioskodawcy zwrotu na rzecz skarżącej spółki kwoty odszkodowania wypłaconego w lipcu 2000 r., na podstawie tej decyzji (pkt 2). Postanowieniem z [...] października 2014 r. Starosta odmówił zawieszenia przedmiotowego postępowania, natomiast Wojewoda M. postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. stwierdził niedopuszczalność złożonego na nie zażalenia. Mimo tego jednak, że wskazane pismo radcy prawnego złożone zostało jeszcze przed wydaniem merytorycznej decyzji w sprawie ustalenia odsetek, Starosta w swojej decyzji nie odniósł się do wniosku w nim zawartego (tj. pkt 1 pisma). Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu wniosku o ustalenie odsetek, organ pierwszej instancji powinien o czynnościach podejmowanych w sprawie informować wszystkie strony postępowania z uwzględnieniem złożonych pełnomocnictw, ponownie wyliczyć należne odsetki ustawowe, opisać metodę techniczną ich wyliczenia, sposób zaokrągleń, czy też rodzaj używanego kalkulatora odsetkowego i przyjęte w nim metody wyliczeń odsetek, rozpatrzyć w całości wnioski stron składane w trakcie postępowania, dokonać oceny, na podstawie art. 80 K.p.a., wartości dowodowej skompletowanej dokumentacji. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 10 § 1 w związku z art. 111 § 1, art. 111 § 1b i art. 111 § 2 oraz art. 138 § 2 K.p.a., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na skutek rozpoznania odwołania złożonego przez właściciela gruntu, w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji nie rozpoznał wniosku skarżącej spółki o uzupełnienie decyzji z [...] października 2014 r. W konsekwencji termin dla złożenia odwołania przez skarżącą spółkę od powyższej decyzji nie rozpoczął biegu, zaś załatwienie sprawy przez organ odwoławczy, poprzez wydanie decyzji z [...] grudnia 2014 r., spowodowało pozbawienie skarżącej możliwości złożenia odwołania i przedstawienia zarzutów względem decyzji organu pierwszej instancji. Powyższe uchybienie miało zatem istotny wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W trakcie rozprawy pełnomocnik skarżącej spółki podniósł, że na danym etapie postępowania nie można ocenić, jaka decyzja wydana zostałaby, gdyby nie naruszono przepisów postępowania wskazanych w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym na wstępie wyrokiem z 27 października 2015 r. powyższą skargę oddalił. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że choć w skardze trafnie zarzucono organowi odwoławczemu naruszenie przywołanych w niej przepisów postępowania poprzez nieprzekazanie wniosku o uzupełnienie decyzji do rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, to jednak uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko takie obliguje Sąd do uchylenia decyzji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy wydał bowiem decyzję o charakterze kasatoryjnym i skutki ewentualnych uchybień muszą być rozważane w kontekście oceny, czy - o ile by do nich nie doszło - mogłoby zapaść orzeczenie inne (np. decyzja o charakterze reformatoryjnym bądź o utrzymaniu w mocy). Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji organ odwoławczy wskazał enumeratywnie, jakie kwestie wymagają uzupełnienia, m.in. potrzeba merytorycznego odniesienia się do wniosku skarżącej spółki, złożonego przed wydaniem orzeczenia w pierwszej instancji, czy też wskazanie bardziej szczegółowo sposobu obliczenia odsetek, co determinuje możliwość kontroli instancyjnej orzeczenia, jak i umożliwia weryfikację jej prawidłowości stronom postępowania. Sąd wskazał, że skarżąca spółka zarzuciła organowi odwoławczemu, że rozpatrzył sprawę bez uwzględnienia faktu złożenia wniosku o uzupełnienie orzeczenia organu pierwszej instancji. Żądnie to dotyczyło wyłącznie wskazania sposobu uiszczenia należności podanej w decyzji. Wobec nierozpatrzenia wniosku skarżąca nie wniosła również odwołania (termin w tym zakresie nie wyekspirował), a więc nie mogła przestawić swoich zastrzeżeń merytorycznych, co do treści decyzji. W ocenie Sądu, czego nie zakwestionowano również w skardze i na rozprawie, ewentualne uzupełnienie treści decyzji w następstwie wniosku skarżącej spółki, a później rozważenie jej odwołania, nie mogło skutkować wydaniem orzeczenia o odmiennej treści niż zapadło. Sąd wskazał, że pozostaje więc jedynie do rozważenia kwestia, czy - wobec rozpatrywania ponownie sprawy w pierwszej instancji w następstwie wydania zaskarżonej decyzji - zostanie uszanowane prawo do przedstawienia przez skarżącą spółkę jej stanowiska merytorycznego w sprawie, przed wydaniem ostatecznego orzeczenia (art. 10 i 81 K.p.a.). Zdaniem Sądu prawo to zostanie zabezpieczone. Organ administracji będzie bowiem zobowiązany do odniesienia się zarówno do jej wniosku złożonego przed wydaniem uprzedniego orzeczenia, jak i dalszych żądań, przedkładanych później w sprawie. Według Sądu, w tym kontekście ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji powodowałoby wyłącznie przedłużenie procedury, niezbędnej dla określenia i uzyskania stosownej należności przez drugą ze stron postępowania – właściciela nieruchomości. Choć zatem Sąd podziela prezentowane w judykaturze stanowisko (przytoczone w skardze), że generalnie nierozważenie wniosku o uzupełnienie treści decyzji przed rozpatrzeniem od niej odwołania stanowi wadliwość skutkującą potrzebą uchylenia przedwcześnie wydanego orzeczenia, to jednak w realiach niniejszej sprawy skarga, z przyczyn wskazanych powyżej, podlegała oddaleniu. Skargę kasacyjną od wyroku z 27 października 2015 r. wniosła skarżąca spółka, zastępowana przez radcę prawnego P. Z., zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b), art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 w związku z art. 111 § 1, art. 111 § 1b, art. 111 § 2, art. 145 § 1 pkt 4 i art. 127 § 1 w związku z art. 138 § 2 K.p.a., polegające na oddaleniu skargi, mimo zaistnienia przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w postaci pozbawienia skarżącej czynnego udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody M. z [...] grudnia 2014 r., co nastąpiło bez winy skarżącej, co nakazywało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a.; 2) art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 w związku z art. 111 § 1, art. 111 § 1b, art. 111 § 2, art. 127 § 1 i art. 138 § 2 K.p.a. polegające na oddaleniu skargi przy ustaleniu, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w postaci powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, wskutek wadliwego przyjęcia przez Sąd, że powyższe naruszenia nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w sytuacji, gdy powyższe naruszenie uniemożliwiło skarżącej spółce złożenie odwołania od decyzji Starosty C., zaś wydana decyzja Wojewody M. nie zawiera odniesienia do stanowiska skarżącej spółki co do konieczności uwzględnienia przy wyliczaniu odsetek za opóźnienie w płatności odszkodowania na podstawie decyzji z [...] lutego 2011 r., kwoty odszkodowania wypłaconego S.K. na podstawie decyzji z [...] marca 2000 r. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przywołano argumentację na poparcie powyższych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza natomiast związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia oraz wnioskiem. Dokonując takiej oceny Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestia sporna, jaka wyłoniła się w rozpoznawanej sprawie dotyczyła ustalenia, czy w okolicznościach niniejszej sprawy Wojewoda M. naruszył, w sposób mogący mieć istotny wpływ na jej wynik, wskazane w skardze kasacyjnej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 10 § 1 w związku z art. 111 § 1, art. 111 § 1b, art. 111 § 2, art. 145 § 1 pkt 4 i art. 127 § 1 w związku z art. 138 § 2 K.p.a., rozpoznając odwołanie S. K. od decyzji Starosty C. z [...] października 2014 r. w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji nie rozpatrzył jeszcze wniosku skarżącej spółki o uzupełnienie tej decyzji. W ocenie skarżącej spółki, wskazane wyżej działanie organu odwoławczego pozbawiło ją prawa do wniesienia odwołania, a w konsekwencji przedstawienia swojej argumentacji odnośnie do decyzji pierwszej instancji. Rozpatrując ten problem w oderwaniu od okoliczności rozpoznawanej sprawy, należałoby przyznać rację skarżącej spółce, że została pozbawiona prawa wniesienia odwołania, skoro termin dla strony do wniesienia odwołania nie zaczął biec. Jednakże w realiach niniejszej sprawy ze stanowiskiem skarżącej spółki nie sposób się zgodzić. Na wstępie przypomnieć należy, że skarżąca spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody M. z [...] grudnia 2014 r. wydaną na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., którą organ odwoławczy uchylił w całości decyzję Starosty C. z [...] października 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Skarżąca spółka zaskarżyła zatem do Sądu decyzję kasacyjną (art. 138 § 2 K.p.a.). Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji złożył natomiast S.K. domagając się jej zmiany poprzez przyznanie na jego rzecz wyższych odsetek ustawowych z tytułu opóźnienia w wypłacie odszkodowania, niż te które orzeczono decyzją z [...] kwietnia 2014 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, charakter zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji decyzji, ma bezpośredni wpływ na zakres kontroli dokonywanej przez ten Sąd. Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli legalności decyzji kasacyjnej musi bowiem ocenić, czy wydanie przez organ odwoławczy decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. było uzasadnione, a więc czy zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Sąd pierwszej instancji poddał ocenie zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji trafnie wskazując, że wydanie przez Wojewodę M. decyzji o charakterze kasacyjnym oznacza konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji, w tym konieczność rozważenia argumentów podnoszonych przez strony postępowania i zgłoszonych przez strony wniosków. Podzielić też należy stanowisko Sądu pierwszej instancji o braku wpływu na wynik niniejszej sprawy niewydania odrębnego aktu w przedmiocie wniosku skarżącej spółki o uzupełnienie decyzji. Stosownie do art. 111 § 1 K.p.a. strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia (art. 111 § 1b K.p.a.). W przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w § 1b, termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia (art. 111 § 2 K.p.a.). Skarżąca spółka w piśmie z [...] listopada 2014 r. wniosła o uzupełnienie rozstrzygnięcia decyzji organu pierwszej instancji poprzez wskazanie sposobu wypłaty przyznanych odsetek ustawowych, np. poprzez wskazanie rachunku bankowego właściciela nieruchomości, na który kwota ta ma zostać przelana. W sytuacji zatem, gdy organ odwoławczy wydał decyzję kasacyjną, kwestia objęta powyższym pismem będzie przedmiotem ponownego postępowania przed organem pierwszej instancji. W toku ponownego postępowania organ pierwszej instancji winien bowiem ocenić zasadność wniosku skarżącej spółki. Mając powyższe na uwadze, w realiach niniejszej sprawy, podzielić należało stanowisko Sądu pierwszej instancji, że fakt niewydania przez organ pierwszej instancji postanowienia w trybie art. 111 § 1b K.p.a. i rozpatrzenie przez organ odwoławczy odwołania wniesionego przez inną ze stron, należy oceniać przez pryzmat charakteru zaskarżonej decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 K.p.a. W tej sytuacji za niezasadne uznać należy zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 w związku z art. 111 § 1, art. 111 § 1b, art. 111 § 2, art. 127 § 1 i art. 138 § 2 K.p.a. polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy doszło do naruszenia ww. przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak trafnie wskazał ten Sąd, uchylenie zaskarżonej decyzji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej natomiast sprawie, na co wskazano już powyżej, organ pierwszej instancji będzie zobowiązany ponownie rozpatrzyć sprawę, po uprzednim przeprowadzeniu stosownego postępowania oraz uwzględnieniu wniosków i pism stron złożonych w jego toku. Nie jest także zasadny zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. w związku z art. 151, art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 10 § 1, art. 111 § 1, art. 111 § 1b, art. 111 § 2, art. 145 § 1 pkt 4, art. 127 § 1 i art. 138 § 2 K.p.a. polegającego na oddaleniu skargi mimo zaistnienia przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w postaci pozbawienia skarżącej czynnego udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody M. z [...] grudnia 2014 r., co nastąpiło bez winy skarżącej, a co nakazywało uchylenie zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. Trzeba odróżnić sytuację, w której przeprowadzono daną czynność bez udziału strony, od sytuacji, w której w ogóle nie przeprowadzono danej czynności. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji zgadzając się ze skarżącą spółką, w niniejszej sprawie uchybiono przepisom postępowania, nie rozpoznając wniosku o uzupełnienie treści decyzji. W taki wypadku nie mamy do czynienia z brakiem udziału strony w przeprowadzanej czynności, lecz z nieprzeprowadzeniem tej czynności. Jest zupełnie inny rodzaj naruszenia prawa niż naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. i nie stanowi on podstawy wznowienia postępowania. Ewentualne uchylenie decyzji mogłoby nastąpić jedynie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., a treść tego przepisu jednoznacznie stanowi, że uchylenie decyzji możliwe jest tylko wówczas, gdy naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto skarżąca spółka zdaje się całkowicie pomijać okoliczność, że uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej nastąpiło właśnie, m.in. z uwagi na naruszenie przez organ pierwszej instancji art. 10, art. 40 § 2 i art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i niezapewnienie jej należytego udziału w postępowaniu, poprzez pominięcie ustanowionych przez skarżącą pełnomocników, niedoręczenie im zawiadomienia o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w trybie art. 10 K.p.a., jak i wydanej decyzji pierwszoinstancyjnej. Wbrew przy tym twierdzeniom skargi kasacyjnej, organ odwoławczy w żaden sposób nie uniemożliwił jej odniesienia się do konieczności uwzględnienia przy wyliczaniu odsetek za opóźnienie w płatności odszkodowania na podstawie decyzji z [...] lutego 2011 r., kwoty odszkodowania wypłaconego S. K. na podstawie decyzji z [...] marca 2000 r. Wręcz przeciwnie, również ta okoliczność stanowiła powód uchylenia decyzji wydanej w pierwszej instancji. Jak wprost wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Wojewoda M. zarzucił organowi pierwszej instancji nieodniesienie się do wniosku pełnomocnika skarżącej spółki wyrażonego w piśmie z [...] października 2014 r. o uwzględnienie przy wyliczeniu odsetek za opóźnienie w płatności na podstawie decyzji Starosty C. z [...] lutego 2011 r., kwoty odszkodowania wypłaconego właścicielowi gruntu na podstawie ostatecznej decyzji Starosty C. z [...] marca 2000 r. Mając na uwadze, m.in. powyższe uchybienia, organ odwoławczy wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu wniosku o ustalenie odsetek, organ pierwszej instancji powinien o wszelkich czynnościach podejmowanych w sprawie, informować wszystkie strony postępowania z uwzględnieniem złożonych pełnomocnictw, ponownie wyliczyć należne odsetki ustawowe, opisać metodę techniczną ich wyliczenia, sposób zaokrągleń, czy też rodzaj używanego kalkulatora odsetkowego i przyjęte w nim metody wyliczeń odsetek, rozpatrzyć w całości wnioski stron składane w trakcie postępowania, a następnie dokonać oceny, na podstawie art. 80 K.p.a., wartości dowodowej skompletowanej dokumentacji. W tej sytuacji uznać należało, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, a Sądowi pierwszej instancji nie sposób zarzucić naruszenia art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło