II OZ 1061/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Teresa Kobylecka, po rozpoznaniu w dniu 11 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 157/17 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi N. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 10 listopada 2016 r. nr ... w przedmiocie zobowiązania do powrotu postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Postanowieniem z dnia 10 maja 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 157/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na wniosek N. K., wstrzymał wykonanie decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 10 listopada 2016 r., nr ... w przedmiocie zobowiązania do powrotu. W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca wniosła skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców uchylającą decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w J. z 20 maja 2016 r. w części dotyczącej określenia terminu dobrowolnego powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen, orzekającą o nowym terminie dobrowolnego powrotu i nowym okresie powyższego zakazu oraz o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji w pozostałej części, tj. zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu. Rozpoznając przedmiotowy wniosek Sąd I instancji wywiódł, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu. Jednakże art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu, o którym mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż wyjazd cudzoziemki z Rzeczypospolitej Polskiej przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd pozbawiłby ją możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, a tym samym - skorzystania w pełnym zakresie z prawa do sądu. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. wstrzymał wykonanie decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 10 listopada 2016 r. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji pomimo braku wykazania przez skarżącego którejkolwiek z przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a także braku wskazania konkretnych okoliczności przemawiających za zasadnością wstrzymania wykonania decyzji. W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zatem zasadą jest wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, ograniczając możliwość udzielenia stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch ww. przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek (por. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07, niepubl.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie spełnia wymogów art. 141 § 4 p.p.s.a., sporządzone jest bowiem w sposób wadliwy, uniemożliwiający jego kontrolę instancyjną. Wskazać należy, że po stronie Sądu I instancji leży obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia, w sytuacji gdy strona postępowania zażąda jego kontroli. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie zawiera argumentacji, która uzasadniałaby podjęte rozstrzygnięcie, tj. wstrzymanie wykonania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie zobowiązania do powrotu. Z jednozdaniowego stwierdzenia Sądu I instancji, że "wyjazd cudzoziemki z Rzeczypospolitej Polskiej przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd pozbawiłby ją możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, a tym samym - skorzystania w pełnym zakresie z prawa do sądu" nie wynika spełnienie przesłanek art. 61 § 3 p.p.s.a. Tym bardziej, że Sąd nie odniósł się do faktu, że w ramach prawa pomocy ustanowiono dla skarżącej profesjonalnego pełnomocnika, do którego obowiązków należy m.in. reprezentowanie skarżącej przed Sądem. Nadto Sąd I instancji nie odniósł się również do twierdzeń, które skarżąca przywołała we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazać też należy, że Sąd ma obowiązek uwzględniać z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności zaskarżonych do Sądu. Zastrzec jednakże należy, że realizacja powyższego obowiązku jest możliwa jedynie wówczas, gdy istnienie okoliczności faktycznych przemawiających za wstrzymaniem albo odmową wstrzymania wykonania decyzji jest na tyle oczywiste, że przyjąć można, iż są one znane powszechnie, bez konieczności powoływania się na nie przez stronę, lub też gdy okoliczności tego rodzaju wynikają z akt sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05; w CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd uzasadniając swoje stanowisko w niniejszej sprawie powinien był również odnieść się do akt sprawy. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji nie spełnia wymagań zawartych w art. 141 § 4 p.p.s.a. Zaskarżone postanowienie jako nie poddające się kontroli instancyjnej, pozbawiało Naczelny Sąd Administracyjny możliwości oceny zasadności przyjętego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia. Z powyższych względów, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 3