II OSK 257/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Miron /spr./ sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej N. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 647/17 w sprawie ze skargi N. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotów kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 września 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 647/17 oddalił skargę N. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Komendant Placówki Straży Granicznej w B. decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] orzekł o zobowiązaniu N. P. (obywatelki [...]) do powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 6 miesięcy od dnia wydania decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania cudzoziemki Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a, art. 315 ust. 2 pkt 1, art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 319 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2013 r., poz. 1650 ze zm.; dalej: ustawa o cudzoziemcach) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że N. P. 14 sierpnia 2015 r. złożyła wniosek o nadanie statusu uchodźcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] odmówił nadania cudzoziemce statusu uchodźcy oraz odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej. W ocenie organu wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła uzasadnionej obawy przed prześladowaniem, brak też podstaw do stwierdzenia, że w razie powrotu do kraju pochodzenia będzie narażona na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy poprzez stosowanie tortur, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie. Organ uznał, że sytuacja panująca na kontrolowanym przez władze obszarze [...] nie stanowi realnego zagrożenia dla któregokolwiek z praw cudzoziemki. Odnosząc się natomiast do obawy o własne bezpieczeństwo w związku z zamieszkiwaniem w rejonie prowadzonych działań zbrojnych stwierdził, że może ona skorzystać z uprawnień przysługujących wewnętrznym przesiedleńcem, w tym z możliwości wewnętrznej relokacji. Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] utrzymała w mocy ww. decyzję. 18 maja 2016 r. Cudzoziemka złożyła kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] października 2016 r. stwierdził niedopuszczalność wniosku. Dalej organ wskazał, że w stosunku do cudzoziemki wyczerpana została dyspozycja art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy o cudzoziemcach. Stwierdził jednocześnie, że w sprawie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek wskazanych w art. 303 ust. 1 ww. ustawy. Organ odwołał się do ustaleń organu pierwszej instancji, zgodnie z którymi cudzoziemka posiada możliwość powrotu i zamieszkania w stosunkowo bezpiecznym, kontrolowanym przez władze [...]. Wskazał, że skarżąca, obawiając się o bezpieczeństwo w związku z zamieszkiwaniem w niedalekim sąsiedztwie rejonu działań zbrojnych, ma realną możliwość przeniesienia się do innej części [...], gdzie nie toczą się żadne działania zagrażające bezpieczeństwu ludności cywilnej. Organ zauważył, że problemy osób wewnętrznie przesiedlonych mają przede wszystkim charakter ekonomiczny a władze [...] starają się wesprzeć takie osoby i pomóc im w miarę swoich możliwości. W ocenie organu cudzoziemka miała zatem możliwość skorzystania w kraju pochodzenia z pomocy wyznaczonych do tego organów, a mimo to nie podjęła próby wewnętrznej relokacji, tylko zdecydowała się na opuszczenie kraju i migrację do Polski. W ocenie organu historia skarżącej wpisuje się w ramy zaobserwowanego zjawiska migracji spowodowanej kryzysem [...], jawiącej się dla osób z niej korzystających sposobem radzenia sobie z biedą i niestabilnością w kraju pochodzenia. Z tych przyczyn organ odmówił udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych na podstawie art. 348 ust. 1 ustawy. W kontekście prawa cudzoziemki do ochrony jej życia rodzinnego, o którym mowa w art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, organ podkreślił, że przepisy Konwencji nie mogą być interpretowane w sposób prowadzący do narzucania państwu przyjmującemu konieczności legalizowania pobytu cudzoziemki w formie i na podstawie przez nią wybranej, wbrew przepisom prawa krajowego oraz bez względu na okoliczności faktyczne sprawy. W ocenie organu brak jest podstaw do twierdzenia, że w przypadku zobowiązania cudzoziemki do powrotu więzy rodzinne pomiędzy nią a pozostałymi członkami jej rodziny zostaną zerwane lub istotnie ograniczone. Organ wskazał, że wraz z cudzoziemką do Polski przyjechała jej córka z mężem i małoletnim dzieckiem (wnukiem skarżącej). Zaznaczył jednak, że w stosunku do nich wszystkich Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał decyzję o odmowie nadania statusu uchodźcy oraz odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej a następnie Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję córki i jej małoletniego dziecka, natomiast w stosunku do zięcia umorzyła postępowanie na jego wniosek (dodatkowo zięć cudzoziemki 10 października 2016 r. opuścił terytorium Polski). Organ podkreślił również, że nie dojdzie do pogorszenia życia prywatnego strony. Wskazał, że cudzoziemka nie posiada w Polsce majątku trwałego ani stałych źródeł dochodu, brak również podstaw do stwierdzenia, że jej centrum życiowe zostało przeniesione do Polski oraz że jej powrót do kraju pochodzenia w drastyczny sposób pogorszy jej sytuację osobistą. Biorąc powyższe pod uwagę organ stwierdził, że brak jest podstaw do udzielenia jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych czy zgody na pobyt tolerowany. Organ wskazał także, że zgodnie z art. 315 ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie określa się terminu dobrowolnego powrotu cudzoziemca, gdy istnieje prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemca. W ocenie organu odwoławczego Komendant Placówki Straży Granicznej w B. prawidłowo zastosował powyższy przepis, gdy skarżąca zadeklarowała, że nie podporządkuje się obowiązkowi wynikającemu z decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Za prawidłowe uznał także orzeczenie o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen. N. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję. Zarzuciła organowi: I. Naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy: 1. art. 348 ustawy o cudzoziemcach, 2. art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności; II. Naruszenie prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik postępowania: 1. art. 107 § 3 w zw. z art. 8 w zw. z art. 11 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., 2. art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., 3. art. 15 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a., 4. art. 7, art. 77 § 1, art. 75 § 1, art. 78 w zw. z art. 123 § 1 k.p.a. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniosła m.in., że w jej przypadku zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Wskazała, że z uwagi na zły stan zdrowia [...] już sam powrót do kraju pochodzenia, w którym rozpoczęły się jej problemy zdrowotne, spowodowane doświadczeniami, jakich doznała w tym kraju, zobowiązanie jej do powrotu [...], wobec przeżyć i wspomnień związanych z tym krajem, stanowi naruszenie art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W ocenie skarżącej organy nie rozważyły okoliczności dotyczących stanu jej zdrowia [...] w powiązaniu z rzeczywistą sytuacją panującą [...], w szczególności w [...]. Zarzuciła, że organ drugiej instancji nie odniósł się do argumentów podnoszonych w postępowaniu odwoławczym, w szczególności dotyczących stanu zdrowia skarżącej w kontekście aktualnej sytuacji [...] i problemów z dostępem do opieki medycznej oraz przejawami dyskryminacji przesiedleńców wewnętrznych przez społeczeństwo. Wskazała ponadto, że organ odwoławczy nie odniósł się w żaden sposób do wniosków dowodowych zgłoszonych przez nią w piśmie z dnia 22 września 2016 r. W odpowiedzi na skargę organ odniósł się do zarzutów skargi i uznając je za nieuzasadnione wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę. Sąd wskazał, że nie budzi wątpliwości, iż skarżąca spełniła przesłanki określone w przepisach art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a i art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Wobec powyższego obowiązkiem organów orzekających w sprawie było wydanie zaskarżonych decyzji, chyba że zastosowanie w sprawie znalazłby art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy zasadnie uznały, że w przypadku skarżącej takie okoliczności nie zachodziły, w szczególności nie zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany (art. 303 ust. 1 pkt 2). W ocenie Sądu prawidłowo przyjęto, że w odniesieniu do skarżącej nie zachodzi konieczność udzielenia jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Sąd przypomniał, że skarżąca nie chciała powrócić do [...], obawiając się o swoje zdrowie i życie w związku z walkami zbrojnymi toczącymi się w tamtym rejonie w [...]. W toku postępowania organy ustaliły jednak, że skarżąca posiada możliwość powrotu i zamieszkania w kontrolowanym przez władze [...]. Uwzględniono przy tym aktualną sytuację panującą w tamtym rejonie. Materiały źródłowe wskazywały względną stabilizację sytuacji w [...]. Niezależnie od powyższego ustalono, że skarżąca ma realną możliwość przeniesienia się do innej [...] części [...], gdzie nie toczą się żadne działania zagrażające bezpieczeństwu ludności cywilnej. Podkreślił, że stanowisko o możliwości zamieszkania skarżącej w innej części [...] właściwe organy wyraziły również w toku postępowania w sprawie o udzielenie ochrony międzynarodowej. Podkreślił, że skarżąca nie próbowała zamieszkać w innej części [...], uznając, że nie otrzyma należnej pomocy, tym samym jej zarzuty odwołujące się do obaw przed powrotem do kraju pochodzenia są nieuzasadnione. Sąd dodał, że trudna sytuacja ekonomiczna w kraju pochodzenia, utrata pracy, czy ewentualne problemy ze znalezieniem mieszkania w przypadku powrotu do kraju pochodzenia nie mogą same w sobie uzasadniać postawienia zarzutu naruszenia praw chronionych w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Sąd uznał za dopuszczalne odwoływanie się w rozpoznawanej sprawie do ustaleń faktycznych, których dokonano w toku postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. Sąd uznał, że na rozstrzygnięcie sprawy nie mogło mieć wpływu pominięcie przez organ odwoławczy treści pisma z dnia 22 września 2016 r. i złożonych dokumentów. Zwrócił uwagę, że w toku całego postępowania w sprawie o zobowiązanie do powrotu skarżąca nie powoływała się na złą kondycję [...]. Dokumenty, o których mowa w skardze, w postaci skierowania do poradni specjalistycznej – Poradni [...] z dnia [...] września 2016 r. oraz zaświadczenia [...] z dnia [...] września 2016 r., zostały (jak wyjaśnił organ w odpowiedzi na skargę) dołączone do akt postępowania w sprawie o udzielenie ochrony międzynarodowej zainicjowanego kolejnym wniosek skarżącej. W ocenie Sądu okoliczność, że skarżąca korzysta obecnie z pomocy specjalistycznej – [...], nie mogła mieć wpływu na rozpoznanie przedmiotowej sprawy. Wskazał, że jak wynika z dostępnych opracowań uzyskanie pomocy [...] przez osoby wewnętrznie przesiedlone [...] może wiązać się z trudnościami, jednak nie jest to niemożliwe. Niezależnie zatem od tego, że do akt niniejszego postępowania nie zostały złożone dokumenty wskazujące na konieczność uzyskania opieki [...] przez skarżącą, Sąd stwierdził, że może ona uzyskać taką pomoc w kraju pochodzenia. Podkreślił, że skarżąca nie wykazała, aby jej stan zdrowia był na tyle poważny, aby uzasadniał przyjęcie oceny, że zobowiązanie do powrotu do kraju pochodzenia mogłoby narażać ją na nieludzkie lub poniżające traktowanie w rozumieniu art. 3 Konwencji rzymskiej. Brak jest zatem podstaw do uznania, że skarżąca nie może kontynuować leczenia w kraju pochodzenia. W konkluzji Sąd podzielił stanowisko organu, że w przypadku skarżącej nie zachodziły okoliczności wymienione w art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Sąd uznał, że w sprawie nie można było także zastosować art. 303 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 348 pkt 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach. Wskazał, że zarówno wjazd do Polski, jak i pobyt wszystkich członków rodziny skarżącej miał związek jedynie z wszczęciem i prowadzeniem postępowania w sprawie o udzielenie ochrony międzynarodowej. Nie można zatem uznać, aby skarżąca nie miała realnych podstaw, by spodziewać się, że będzie mogła wraz z pozostałymi członkami rodziny przebywać w Polsce. Wydanie wobec niej decyzji o zobowiązaniu do powrotu nie prowadzi do jej rozdzielenia z rodziną, tym samym nie stanowi istotnej ingerencji w możliwość prowadzenia życia rodzinnego w rozumieniu art. 8 Konwencji rzymskiej. Podkreślił, że zarówno córka, wnuk, jak i zięć skarżącej znaleźli się w analogicznej sytuacji. Cała rodzina obecnie musi liczyć się z koniecznością opuszczenia terytorium Polski. Życie rodzinne nie zostanie więc w tym wypadku zerwane, a jedynie przeniesione do kraju, którego zobowiązane do powrotu osoby są obywatelami. Sąd podzielił również stanowisko organów, że zobowiązanie skarżącej do powrotu nie naruszy jej prawa do poszanowania życia prywatnego. Podkreślił, że przebywając w Polsce przez ok. półtora roku nie zdążyła jeszcze nawiązać silnych więzów z Polską, a więzi ewentualnie nawiązane nie miały charakteru głębszych relacji, wskazujących na wysoki stopień integracji społecznej. Sąd nie podzielił zarzutów skargi wskazujących na naruszenie szeregu wymienionych w niej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślił, że zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji a przyjęta w niej ocena zgromadzonych dowodów nie nosi cech dowolności. Odnosząc się do kwestii związanych z pominięciem argumentów podniesionych w piśmie z dnia 22 września 2016 r., jak również złożonych dokumentów, Sąd dodał jeszcze, że pominięcie ich w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ z ogólnodostępnych informacji dotyczących kraju pochodzenia skarżącej wynika, że pomimo trudnej sytuacji panującej [...] istnieje możliwość uzyskania świadczeń medycznych i pomocy [...] w kraju pochodnia. Odnosząc się do zarzutu wybiórczej oceny zebranych informacji o możliwości uzyskania pomocy przez osoby pochodzące z [...] Sąd stwierdził, że wskazane w raporcie z dnia 10 czerwca 2016 r. przypadki niejednorodnej interpretacji obowiązujących w tym zakresie przepisów odnotowane w [...] i [...] nie wpływają na ogólną ocenę możliwości powrotu skarżącej do kraju pochodzenia. Raport wskazuje na względną stabilizację sytuacji w samym [...]. Dodatkowo Sąd wskazał, że każdy obywatel [...] ma prawo do swobodnego wyboru miejsca zamieszkania w granicach tego kraju. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła N. P., zaskarżając wyrok w całości. Sądowi pierwszej instancji zarzuciła: I. Naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania: 1. art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji: – niepoddanie gruntownej analizie wszystkich aspektów niniejszej sprawy, w których są wątpliwości, i w których ustalenia organu są odmienne od wniosków i twierdzeń skarżącej, bądź zostały pominięte przez organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji, nieprzeanalizowanie przez Sąd wszystkich zarzutów zamieszczonych w skardze, nieskonfrontowanie ich z ustaleniami organu i materiałem dowodowym sprawy, jak również niedokonanie oceny zasadności zarzutów skarżącej w aspekcie wpływu na legalność kontrolowanego aktu, – poczynienie przez Sąd stwierdzenia: "W toku postępowania organu ustaliły jednak, że skarżąca posiada możliwość powrotu i zamieszkania w kontrolowanym przez władze [...]. Uwzględniono przy tym aktualną sytuację panującą w tamtym rejonie. Materiały źródłowe wskazywały względną stabilizację w [...] (k. 71-73 akt organu i instancji" (str. 16 uzasadnienia wyroku), co jest wynikiem braku analizy osobistej sytuacji skarżącej, w szczególności okoliczności, że jej zły stan [...] jest związany z wydarzeniami, których doświadczyła skarżąca w ramach konfliktu zbrojnego, jak również sytuacji w poprzednim miejscu zamieszkania, tj. [...], strategicznej pozycji tego miasta oraz działań podejmowanych przez [...] mających na celu odbicie miasta; konieczność powrotu do miejsca, w którym osoba doświadczyła traumatycznych przeżyć i w którym jest narażona na doznanie ich ponownie, jest narażeniem na cierpienie, które należy kwalifikować jako nieludzkie i poniżające traktowanie, – poczynienie przez Sąd stwierdzenia: "Niezależnie od powyższego z przytoczonych przez organy obu instancji opracowań Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC wynikało, że skarżąca obawiając się o swoje bezpieczeństwo ma realną możliwość przeniesienia się do innej [...] części [...], gdzie nie toczą się żadne działania zagrażające bezpieczeństwu ludności cywilnej" (str. 16-17 uzasadnienia wyroku), co jest wynikiem braku analizy osobistej sytuacji skarżącej w powiązaniu z obecną sytuacją przesiedleńców wewnętrznych oraz nieuwzględnieniem podnoszonych przez skarżącą problemów, dotyczących odmiennego traktowania osób pochodzących z [...], jako z terenów pod rządami władz [...], a więc narażonych na pozbawienie dostępu do pomocy należnej przesiedleńcom wewnętrznym, – poczynienie przez Sąd stwierdzenia: "Ogólnodostępne źródła o kraju pochodzenia skarżącej wskazują, że istotnie z uwagi na panującą [...] sytuację podjęcie leczenia czy uzyskanie pomocy [...] może wiązać się z trudnościami, jednak uzyskanie pomocy nie jest niemożliwe a władze krajowe wespół z organizacjami międzynarodowymi podejmują starania aby taką opiekę swoim obywatelom zapewnić" (str. 19 uzasadnienia wyroku), dokonanie przez Sąd ustaleń dotyczących starań władz kraju pochodzenia i organizacji międzynarodowych jedynie w teorii, z pominięciem aspektu praktycznego; tymczasem z informacji o kraju pochodzenia skarżącej, których Sąd nie wziął pod uwagę (są to opracowania [...] i Wydziału informacji o Krajach Pochodzenia Urzędu do Spraw Cudzoziemców) wynika, że w przypadku osób cierpiących na problemy [...] zachodzą nie tyle trudności, a realne zagrożenie, że osoba chora nie otrzyma takiej pomocy i w konsekwencji będzie narażona na doznanie nieludzkiego i poniżającego traktowania, co stało się przyczyną oddalenia przez Sąd skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.; 2. art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez: – niedostrzeżenie przez Sąd, że naruszeniem mającym istotny wpływ na wynik sprawy było pominięcie przez organ drugiej instancji okoliczności odnoszących się do stanu zdrowia [...] skarżącej, braku dogłębnej analizy, czy stan zdrowia [...] skarżącej pozwala jej na opuszczenie terytorium Polski i powrót [...], tj. do państwa, w którym z uwagi na doznane traumatyczne przeżycia rozpoczęły się jej problemy ze zdrowiem o podłożu [...], – niedostrzeżenie przez Sąd, że naruszeniem mającym istotny wpływ na wynik sprawy było niepoczynienie przez organ ustaleń dotyczących rzeczywistego funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej w świetle aktualnej sytuacji [...] i bardzo dużej liczby osób wewnętrznie przesiedlonych oraz w zakresie problemów, z jakimi spotykają się takie osoby, które to problemy uniemożliwiają im prawidłowe, ludzkie funkcjonowanie, niepowiązanie takich ustaleń ze stanem zdrowia skarżącej, nierozważenie kwestii, że z uwagi na zły stan zdrowia [...] nie będzie w stanie funkcjonować w sposób prawidłowy [...], tym bardziej, że z ogólnodostępnych informacji wynika, że osoby wewnętrznie przesiedlone są poddawane aktom dyskryminacji ze strony lokalnego społeczeństwa, – niedostrzeżenie przez Sąd, że naruszeniem mającym istotny wpływ na wynik sprawy było niepoczynienie przez organ drugiej instancji ustaleń, jaka na dzień wydania decyzji jest sytuacja w poprzednim miejscu zamieszkania skarżącej – [...], – niedostrzeżenie przez Sąd, że naruszeniem mającym istotny wpływ na wynik sprawy było niepoczynienie przez organ drugiej instancji ustaleń, jaka jest sytuacja samotnych kobiet [...], – niedostrzeżenie przez Sąd, że naruszeniem mającym istotny wpływ na wynik sprawy było niepoczynienie przez organ drugiej instancji ustaleń, czy w rzeczywistości, nie zaś w teorii, osoby uciekające z [...] otrzymują pomoc jako przesiedleńcy wewnętrzni, co miałoby umożliwiać osobom, które pozostają bez środków do życia i domu, braku perspektyw na przyszłość, skorzystanie z ucieczki wewnętrznej, co łącznie stało się przyczyną oddalenia przez Sąd I instancji złożonej skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.; 3. art. 15 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez uznanie przez Sąd, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uczynił zadość spoczywającym na nim obowiązkom jako organie drugiej instancji, podczas gdy organ nie zbadał wszystkich okoliczności sprawy mających istotnych znaczenie dla wydania rozstrzygnięcia, nie dokonał własnych ustaleń, opierając się wyłącznie na ustaleniach organu pierwszej instancji, bez ich zweryfikowania i aktualizacji, co skutkowało oddaleniem przez Sąd skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. II. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie: 1. art. 348 ustawy o cudzoziemcach poprzez błędne uznanie, że powrót do kraju pochodzenia nie będzie stanowić zagrożenia dla życia skarżącej, jak również, że nie będzie w kraju pochodzenia poddawana nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu, gdyż nie ma poważnych przesłanek wystąpienia rzeczywistego ryzyka zagrożeń występujących w kraju pochodzenia, które zostały wskazane w ww. przepisie, co jest konsekwencją nierozważenia okoliczności dotyczących stanu zdrowia [...] skarżącej w powiązaniu z rzeczywistą sytuacją panującą [...], w szczególności w miejscu poprzedniego zamieszkania skarżącej, tj. [...], i w konsekwencji oddalenie skargi; 2. art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokolarni nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2, poprzez jego niezastosowanie przy wydaniu zaskarżonego wyroku i w konsekwencji dokonanie stwierdzenia, że w przypadku skarżącej nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych, wobec nierozważania, że z uwagi na zły stan zdrowia [...] z koniecznością kontynuowania specjalistycznej pomocy [...] w powiązaniu z aktualną sytuacją [...] i obecnym stanem systemu opieki medycznej [...], sam powrót do kraju pochodzenia, w którym rozpoczęły się jej problemy zdrowotne, co było spowodowane traumatycznymi doświadczeniami, jakich doznała w tym kraju, zobowiązanie do powrotu [...], wobec negatywnych przeżyć, wspomnień, które są związane z tym krajem, stanowi naruszenie ww. przepisów Konwencji. W oparciu o powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych. Na rozprawie dnia 1 sierpnia 2018 r. pełnomocnik organu administracji wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Dnia 1 sierpnia 2018 r., na rozprawie, złożone zostało pismo procesowe przez skarżącą kasacyjnie, które zawierało wnioski dowodowe w tym m.in. z dokumentacji lekarskiej dotyczącej stanu zdrowia cudzoziemki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw albowiem wyrok Sądu, mimo częściowo wadliwego uzasadnienia odpowiada prawu. Skarga kasacyjna zawiera zarzuty naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i procesowego. W tej sytuacji w pierwszej kolejności należało odnieść się do ostatnich ze wskazanych zarzutów, albowiem jedynie prawidłowo ustalony stan faktyczny, dokonany w zgodzie z przepisami prawa procesowego, pozwoli na ocenę trafności zastosowania przepisów prawa materialnego. Dokonując oceny wskazanych przez autora skargi kasacyjnej naruszeń Sąd doszedł do przekonania, że nie doszło do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (w zw. z art. 151 p.p.s.a.) Przepis ten wymienia elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Niewątpliwie prawidłowo sporządzone pisemne motywy rozstrzygnięcia winny wskazywać stanowisko wszystkich stron postępowania i zawierać odniesienie się m.in. do zarzutów skargi. Ewentualne braki w tym zakresie nie stanowią jednak automatycznie takiego rodzaju wadliwości, które muszą skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., podobnie jak zarzut naruszenia każdego przepisu postępowania, może być skuteczny jedynie o tyle, o ile może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo w orzecznictwie, w zakresie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., podkreśla się, że naruszenie tego przepisu może być skutecznie podniesione w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania i z jakich powodów (por. uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 oraz wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08; orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http: //orzeczenia.nsa.gov.pl). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, a w konsekwencji zarzucać błędnego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1096/13; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), co niewątpliwie próbował uczynić autor skargi kasacyjnej, a na co wskazuje zarówno opis zarzutu, jak i jego rozwinięcie zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Natomiast w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a., jak i wskazanie stanu faktycznego, w oparciu o który Sąd oceniał prawidłowość zastosowania przepisów prawa materialnego. Nie ma też racji autor skargi kasacyjnej wskazując, że Sąd wadliwie zaakceptował ustalony przez organy administracji w niniejszej sprawie stan faktyczny. Podkreślenia wymaga, że dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu organ administracji zobligowany jest do wyjaśnienia, czy została spełniona któraś z przesłanek określonych w art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, przy jednoczesnym niespełnieniu przesłanek określonych w art. 303 ust. 1 tej ustawy. Nie jest kwestionowane w niniejszej sprawie, iż w stosunku do skarżącej została wydana decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej a cudzoziemka nie opuściła dobrowolnie terenu Rzeczypospolitej Polskiej w terminie określonym przez ww. ustawę. Oznacza to, że została spełniona przesłanka określona w art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a tej ustawy, obligująca organ administracji do wydania decyzji zobowiązującej cudzoziemkę do powrotu. Redakcja przepisu ("decyzję o zobowiązaniu do powrotu wydaje się") nie pozostawia wątpliwości, że w przypadku zaistnienia którejś z podstaw określonych w art. 302 ust. 1 (i jednocześnie niezaistnieniu przesłanek określonych w art. 303 ust. 1) na organie ciąży obowiązek wydania takiej decyzji. Innymi słowy decyzja ta ma charakter związany a nie uznaniowy. Ustalenia poczynione przez organy administracji w zakresie spełnienia wymogów określonych w art. 302 ust. 1 pkt. 16 lit. a nie były kwestionowane przez skarżącą kasacyjnie. Analiza skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że spór w niniejszej sprawie sprowadza się jedynie do oceny, czy organy administracji prawidłowo ustaliły, iż skarżąca kasacyjnie nie spełnia przesłanek do udzielenia jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub też zgody na pobyt tolerowany. Skarżąca skupiła się przy tym na kwestii określonej w art. 348 pkt 1 a i b oraz pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, w którym wskazuje się, że zgody na pobyt ze względów humanitarnych udziela się wówczas, gdy zobowiązanie do powrotu może nastąpić jedynie do kraju, w którym (a) zagrożone byłoby prawo cudzoziemca do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub (b) cudzoziemiec mógłby zostać poddany nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu. Wbrew twierdzeniom skarżącej Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że stan faktyczny w tym zakresie został prawidłowo ustalony przez organy administracji. Słusznie bowiem Sąd pierwszej instancji, za organami administracji, przyjął, że powrót skarżącej do kraju pochodzenia, tj. [...] nie stanowi zagrożenia dla jej życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego. Podkreślić przy tym należy, że przepisy ustawy o cudzoziemcach wskazując na możliwość bezpiecznego powrotu odnoszą się do "kraju pochodzenia" a nie do "miejsca ostatniego zamieszkiwania" cudzoziemca, które z uwagi na określone uwarunkowania zmuszony był opuścić. Skarżąca przed wyjazdem z kraju pochodzenia mieszkała w [...]. Miasto to położone jest w [...]. Organy administracji ustaliły, a Sąd pierwszej instancji stanowisko to podzielił, że [...] jest miejscem, w którym nie toczą się obecnie walki pomiędzy [...] armią a [...] ugrupowaniami, co czyni go miejscem "bezpiecznym". Z tego powodu Sąd wojewódzki uznał, że cudzoziemka ma możliwość bezpiecznego powrotu do miejsca swojego zamieszkania. Tymczasem słusznie skarżąca kasacyjnie podniosła, że materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy nie pozwala na takie jednoznaczne stwierdzenie co do bezpieczeństwa ludności cywilnej w [...]. Ustalając powyższe organ administracji powołał się na sporządzone przez Wydział Informacji o Krajach Pochodzenia UDSC opracowanie z dnia 10 czerwca 2016 r. dotyczące sytuacji bezpieczeństwa w mieście [...]. W dokumencie tym wskazano wprawdzie, że "[...] sprawia wrażenie spokojnego miasta. Na ulicach widać cieszące się życiem młode pary, matki z wózkami (...), funkcjonują sklepy, szkoły, kawiarnie (...). (...). Otwarte źródła informacji zwracają uwagę na to, że zdarzają się alarmy bombowe (ostatni pod koniec maja 2016 roku) w związku z informacjami o podłożeniu bomb w centrach handlowych lub innych miejscach publicznych". Jednakże w innym miejscu podaje się, że "miejscowości znajdujące się w obrębie strefy [...] (w obrębie pierścieni okalających miasto) są nieustannie poddawane ostrzałom (z różnym natężeniem, w różnych okresach) i próbom opanowania przez [...]. Najczęściej atakowaną miejscowością jest miasto [...] znajdujące się zaledwie 23 km od [...]. Blisko niektórych dzielnic [...] słychać bardzo bliskie wybuchy; niejednokrotnie siły [...] prowadzą ostrzał z ciężkiego uzbrojenia (np. na skutek ostrzału [...] w [...] śmierć poniosło 31 mieszkańców a ponad 100 mieszkańców [...] została rannych)". Już tylko zacytowane fragmenty opracowania pozwalają stwierdzić, że rację ma skarżąca kasacyjnie twierdząc, że okoliczności związane z bezpieczeństwem w [...] nie zostały należycie wyjaśnione. Przesądzające jednak znaczenie w tym zakresie ma fakt, że analiza postępowań o udzielenie skarżącej ochrony międzynarodowej wskazuje, że za podstawę orzekania w decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. (utrzymanej w mocy decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r.) organ przyjął, iż [...] jest miejscem, które mogło budzić u cudzoziemki poczucie braku bezpieczeństwa, a odmowa udzielenia ochrony międzynarodowej związana była z oceną, iż cudzoziemka mogła skorzystać z wewnętrznej relokacji, tj. zamieszkać w innej bezpiecznej części [...]. Taki sam stan faktyczny co do bezpieczeństwa [...] przyjęły organy administracji w decyzji uznającej kolejny wniosek cudzoziemki za niedopuszczalny. Ta ostatnia decyzja była także przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 18 października 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 1408/17 oddalił skargę na tę decyzję. Tym samym odmienne od przyjętych w tym postępowaniu twierdzenia, bez wykazania, że nastąpiła zmiana sytuacji w tym mieście, była nieuprawniona. Powyższe okoliczności i wadliwie dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena decyzji pozostają jednak bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Jak bowiem zostało wyżej wskazane kluczowe znaczenie ma fakt, że dla zaistnienia przesłanek do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych niezbędne jest ustalenie, że wskazane wyżej zagrożenia mają zaistnieć w kraju pochodzenia a nie w miejscu dawnego zamieszkiwania. Na te kwestie zwrócił również uwagę Sąd pierwszej instancji, który wskazał, że niezależnie od możliwości powrotu do [...] cudzoziemka ma możliwość przeniesienia się do innej [...] części [...], w których nie toczą się działania zagrażające bezpieczeństwu osobistemu. W tym zakresie nie można odmówić trafności poczynionych ustaleń zarówno organom administracji, jak i Sądowi pierwszej instancji, który oceniał te decyzje. Należy również odwołać się do ustaleń poczynionych w postępowaniu o udzielenie ochrony międzynarodowej, jak i ponownego wniosku zakończonego decyzją uznającą wniosek za niedopuszczalny i zaaprobowaną ww. wyrokiem z dnia 18 października 2017 r. Nie można również podzielić stanowiska skarżącej kasacyjnie co do nienależycie ustalonego stanu faktycznego w zakresie możliwości powrotu do kraju pochodzenia wobec jej stanu zdrowia. Rację ma bowiem Sąd pierwszej instancji wskazując, iż w niniejszym postępowaniu o zobowiązanie do powrotu cudzoziemka nie wskazywała na zły stan zdrowia. Ta kwestia nie była przez nią podnoszona również w odwołaniu. W konsekwencji nie można zarzucić organom administracji ani Sądowi pierwszej, że niejako "z urzędu" nie objął postępowaniem wyjaśniającym tej kwestii. Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł także uwzględnić wniosków dowodowych - dokumentacji lekarskiej złożonej przy piśmie z dnia 1 sierpnia 2018 r., mimo że część z nich odnosiła się do czasu, w którym wydawana była kontrolowana decyzja. Godzi się zauważyć, że sąd wojewódzki kontrolując zaskarżone rozstrzygnięcie bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Skoro skarżąca nie przedstawiła tej dokumentacji na etapie postępowania administracyjnego a co więcej nie wskazywała na konieczność pozostawania w Polsce z uwagi na stan zdrowia, to nie można Sądowi zarzucić naruszenia przepisów postępowania w związku z niewyjaśnieniem tej kwestii. Dodatkowo należy także podnieść, że stan zdrowia, co do zasady, może stanowić przeszkodę zobowiązania cudzoziemca do powrotu, gdy zostanie wykazane, że w kraju pochodzenia nie będzie mógł on liczyć na podstawową opiekę medyczną. Taka sytuacja mogłaby wyczerpywać przesłanki wymienione w art. 348 pkt 1b ustawy o cudzoziemcach, a zatem narażać cudzoziemca na nieludzkie traktowanie. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy, co trafnie ocenił Sąd pierwszej instancji. Z informacji zebranych przez Wydział Informacji o Krajach Pochodzenia UDSC wynika, że zgodnie z [...] prawem każdy obywatel ma prawo do swobodnego wyboru miejscowości odbywania leczenia, placówki służby zdrowia, lekarza i metod leczenia a medyczna i społeczna rehabilitacja osób posiadających grupy inwalidzkie odbywa się na koszt państwa (opracowanie z czerwca 2016 r.). Tym samym, nawet jeśli skarżąca wymaga opieki [...], to może korzystać ze świadczeń w tym zakresie we własnym kraju. Sam fakt, że być może opieka ta jest na innym poziomie niż w kraju goszczącym i niż oczekiwałaby tego cudzoziemka, nie oznacza, że po powrocie dozna ona nieludzkiego traktowania w kraju pochodzenia. Brak również podstaw do postawienia Sądowi pierwszej instancji i organom administracji zarzutu nienależytego wyjaśnienia okoliczności sprawy w zakresie sytuacji samotnych kobiet [...]. Na żadnym etapie niniejszego postępowania ani nawet w postępowaniach o udzielenie ochrony międzynarodowej cudzoziemka nie wskazywała okoliczności związanych z jakimkolwiek zagrożeniem [...] dla samotnych kobiet. Brak też podstaw do przyjęcia, a priori, założenia, że cudzoziemce grozi nieludzkie lub poniżające traktowanie. Godzi się także zauważyć, że uzasadnienie skargi kasacyjnej w zakresie ww. zarzutu wskazuje na konieczność dokonania rozważań racjonalności alternatywy ucieczki wewnętrznej przez niektóre grupy społeczne, w tym m.in. kobiety. Kwestia możliwości wewnętrznej relokacji była przedmiotem oceny w postępowaniu o udzielenie ochrony międzynarodowej oraz kolejnym wniosku uznanym ostatecznie za niedopuszczalny. W niniejszym postępowaniu Sąd nie jest uprawniony do ponownego badania tych kwestii. Natomiast z żadnych dostępnych źródeł informacji nie wynika, aby w stosunku do samotnych kobiet [...] dopuszczano się zachowań, o których mowa w art. 348 pkt 1 lit. b ustawy o cudzoziemcach. Nie został również, wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, naruszony w niniejszej sprawie art. 15 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności określoną w art. 15 k.p.a. organ odwoławczy ma obowiązek ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę. Nie oznacza to jednak, że powinien przeprowadzać od nowa całe postępowanie wyjaśniające. Zarzuty odwołania nie wskazywały na konieczność uzupełniania postępowania wyjaśniającego a zatem Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców mógł oprzeć się na dowodach zebranych przez organ pierwszej instancji. W świetle powyższego zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zasługują na uwzględnienie. Skoro skarżąca kasacyjnie nie podważyła skutecznie poczynionych ustaleń faktycznych, to nie można uznać za uzasadnione zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. Niewadliwie ustalony przez organy administracji i zaakceptowany przez Sąd pierwszej instancji stan faktyczny nie pozwala na przyjęcie, że zostały spełnione przesłanki do udzielenia cudzoziemce zgody na pobyt ze względów humanitarnych określone w art. 348 ustawy o cudzoziemcach. Wydanie decyzji zobowiązującej do powrotu nie naruszy też przepisów Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Wobec stwierdzenia, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie, skargę kasacyjną należało oddalić Mając powyższe na uwadze, działając w oparciu o art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, uznając, że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w tym przepisie.