I GSK 213/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-04-19
Skład orzekający: Dariusz Dudra, Lidia Ciechomska - Florek, Tomasz Smoleń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, weryfikując wniosek o przyznanie płatności rolnych, jest związany wyłącznie zadeklarowaną przez rolnika powierzchnią użytków rolnych, czy też może samodzielnie ustalić mniejszą powierzchnię kwalifikującą się do płatności, nawet jeśli różnica mieści się w dopuszczalnych normach błędu pomiaru?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy administracji publicznej są związane zadeklarowaną przez rolnika powierzchnią użytków rolnych we wniosku o przyznanie płatności. W przypadku, gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną w wyniku kontroli nie przekracza dopuszczalnych norm błędu, powierzchnia stwierdzona jest uznawana za równą powierzchni zadeklarowanej. Odmowa przyznania płatności redystrybucyjnej wynikała z faktu, że zadeklarowana przez rolnika powierzchnia była niższa niż próg kwalifikujący do tej płatności, co było zgodne z przepisami prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania rolnikowi A. O. płatności redystrybucyjnej za rok 2015, przy jednoczesnym przyznaniu innych płatności rolnych. Sporna była powierzchnia działki nr 254, dla której rolnik zadeklarował 0,37 ha, kontrola wykazała 0,41 ha, a rekontrola 0,34 ha. Organy administracji, opierając się na rekontroli, ustaliły powierzchnię kwalifikującą do płatności na 0,34 ha. Rolnik wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów i błędne ustalenie powierzchni. WSA oddalił skargę. Następnie rolnik wniósł skargę kasacyjną do NSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Lidia Ciechomska - Florek Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 1425/16 w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. O. (skarżący, skarżący kasacyjnie) na decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie (dalej Dyrektor ARiMR) z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2015 r. skargę oddalił.
Wyrok Sądu I instancji zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. decyzją wydaną dnia [...] października 2016 r. odmówił przyznania A. O. płatności redystrybucyjnej za rok 2015, przyznał mu za 2015 r. jednolitą płatność obszarową w wysokości 1 161,47 zł, płatność za zazielenienie w wysokości 779,03 zł, płatność do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych w wysokości 448,43 zł oraz uznał A. O. za rolnika uczestniczącego w programie dla małych gospodarstw. Decyzja została wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ pierwszej instancji
Dyrektor ARiMR decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., wydaną w wyniku rozpoznania odwołania skarżącego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy wskazał, że najważniejsze okoliczności faktyczne ustalono w wyniku kontroli administracyjnej wniosku strony oraz kontroli na miejscu. Podczas kontroli administracyjnej dane z wniosku o płatności są porównywane z możliwie aktualnymi zdjęciami lotniczymi poszczególnych działek, na których można prowadzić pomiary powierzchni i odległości, danymi ewidencyjnymi, złożonymi dotychczas wnioskami strony i innych producentów, wynikami kontroli przeprowadzonej w terenie oraz danymi z rejestrów zwierząt gospodarczych. Organ obszernie opisał też funkcjonowanie Systemu Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS). Wskazał następnie, że w niniejszej sprawie najważniejsze okazały się wyniki kontroli terenu w dniu [...] lipca 2016 r. oraz rekontroli w dniu [...] sierpnia 2016 r. Skarżący dla działki nr 254 zadeklarował powierzchnię 0,37 ha, w trakcie kontroli ustalono powierzchnię 0,41 ha, w trakcie rekontroli – 0,34 ha. W toku sprawy za prawidłowe uznano to ostatnie wyliczenie, gdyż uwzględniono wówczas jedynie teren utrzymywany w dobrej kulturze rolnej. Organ drugiej instancji, odwołując się do treści art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wskazał też, że ciężar udowodnienia określonego faktu spoczywa przede wszystkim na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Podniósł, że rozstrzygnięcie opiera się tylko na kontroli działki nr 254, a nie sprawdzano pozostałych działek, położonych w B. i Ł. Ponownie zarzucił, że decyzja została wydana z naruszeniem terminu. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na powyższą decyzją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity : Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej p.p.s.a.). W uzasadnieniu stwierdził, że spór w niniejszej sprawie dotyczył powierzchni działki nr [...] w B., do której należało przyznać jednolitą płatność obszarową.
Dalej wskazał, iż nie może budzić wątpliwości, że w przypadku wszystkich działek zgłoszonych przez producenta, w tym spornej działki nr [...], płatność powinna zostać przyznana do powierzchni użytków rolnych na tych działkach (powierzchni, pozostającej w dobrej kulturze rolnej), która niekoniecznie musi odpowiadać całej powierzchni działki geodezyjnej. Zaznaczył, że w przypadku pozostałych działek zgłoszonych przez A. O. organy oparły się na powierzchni przez niego podanej i jedynie w odniesieniu do działki nr [...] dokonały weryfikacji, by ostatecznie ustalić, że powierzchnia uprawniająca do płatności wynosi na tej działce 0,34 ha w miejsce zadeklarowanej przez producenta 0,37 ha.
Ustalenia co do powierzchni działki, kwalifikującej się do przyznania płatności poczyniono przede wszystkim w oparciu o wyniki rekontroli, przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2016 r., udokumentowanej protokołem i materiałem zdjęciowym. Sąd I instancji nie dopatrzył się przyczyn, dla których dokumentacji tej należałoby odmówić wiarygodności. Skarżący również nie sformułował żadnych zarzutów, mogących podważyć moc dowodową dokumentacji z rekontroli, a jedynie podejmował polemikę z ustaleniami organów, które na jej podstawie zostały poczynione. Jak już wyżej wskazano, powierzchnia uprawniająca do płatności może być inna (mniejsza) niż powierzchnia całej działki geodezyjnej, stąd też zarzuty skarżącego, że w niedostatecznym stopniu oparto się na danych geodezyjno-kartograficznych nie mogły zostać uwzględnione.
WSA wskazał, że A. O. podnosił też w skardze, że rozstrzygnięcie opiera się tylko na kontroli działki nr [...], a nie sprawdzano pozostałych działek, położonych w B. i Ł.. Dalej stwierdził, iż organy administracji publicznej w odniesieniu do pozostałych zgłoszonych działek (nr [...],[...],[...] B. oraz [...] Ł.) przyjęły powierzchnię, zadeklarowaną przez skarżącego. To jego obowiązkiem było podanie danych, odpowiadających rzeczywistości i jeżeli na tym etapie postępowania podnosi on, że działki te nie były kontrolowane, a organy nie weryfikowały prawidłowości podanych przez niego informacji, zarzut taki nie może odnieść zamierzonego skutku.
Bez znaczenia dla sprawy uznał kwestię dochowania terminu do wydania decyzji przez organy administracji publicznej.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący zaskarżył wyrok w całości odnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Na wypadek nieuwzględnienia skargi, wniesiono o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz adwokat M. W. – S. kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, które nie zostały uiszczone ani w całości ani w części. Skarżący oświadczył, że zrzekać się rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie:
1. art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo iż zaskarżona decyzja narusza art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015 poz. 1551 z póżn. zm., dalej ustawa o płatnościach) w związku z art. 107 § 3 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 8 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego i dowolne a nie swobodny "uznanie za wiążące “ wyników kontroli działki nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. i de facto pominięcie dowodu z pierwszej kontroli działki z dnia [...] lipca 2016 r., bez przekonywującego wyjaśnienia istotnych rozbieżności w wynikach kontroli i bez wskazania przyczyn, z powodu których kontroli i protokołowi z dnia [...] lipca 2016 r. organ de facto odmówił wiarygodności oraz przez całkowite pominięcie podnoszonej przez skarżącego w toku postępowania okoliczności, że "cała powierzchnia, którą użytkuje wynosi 3,40 ha“, a powyższe uchybienia skutkowały błędnym ustaleniem mającym wpływ na wynik sprawy, iż na części działek rolnych objętych wnioskiem skarżącego nie jest prowadzona działalność rolnicza i nie kwalifikują się one do płatności i nieprawidłowym, zaniżonym ustaleniem powierzchni uprawnej uprawnionej do płatności;
2. art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo iż zaskarżona decyzja narusza art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w związku z art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a. i art. 85 § 1 k.p.a., z uwagi na fakt, iż organ, mimo sprzecznych wyników pierwszej ([...] lipca 2016 r.) i drugiej ([...] sierpnia 2016 r.) kontroli i zastrzeżeń skarżącego co do tych wyników, nie przeprowadził oględzin połączonych z przyjęciem wyjaśnień od skarżącego (kolejnej kontroli), celem zweryfikowania sprzecznych wyników poprzednich kontroli, definitywnego wyjaśnienia wynikających z protokołów kontroli rozbieżności, oceny terenów wokół domostwa oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie słuszny interes obywatela, a brak kontroli skutkował błędnym ustaleniem mającym wpływ na wynik sprawy, iż na części działek rolnych objętych wnioskiem skarżącego nie jest prowadzona działalność rolnicza i nie kwalifikują się do one do płatności i nieprawidłowym, z zaniżonym ustaleniem powierzchni uprawnionej do płatności;
3. art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo iż zaskarżona decyzja narusza art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w związku z art. 75 § 1 k.p.a. i art. 85 § 1 k.p.a., z uwagi na fakt, iż organ nie przeprowadził kontroli (oględzin) wszystkich działek, co wobec stanowiska skarżącego i podnoszonych przez niego zarzutów, iż "cała powierzchnia, którą użytkuje wynosi 3,40 ha “ oraz wniosku strony ( "proszę o potwierdzenie części pozostałych działek “ - vide sprzeciw od wyników kontroli z [...] lipca 2016 r.) było niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zaniechanie kontroli skutkowało błędnym ustaleniem powierzchni kwalifikującej się do płatności;
4. art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. polegający na uznaniu zaskarżonej decyzji jako odpowiadającej przepisom prawa, mimo że narusza ona następujące przepisy postępowania: art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach, art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach, art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 85 § 1 k.p.k. i art. 107 § 3 k.p.a.
II. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię:
1. art. 32 ust. 2 lit. a rozporządzenie nr 1307/2013 polegającą na przyjęciu, że "kwalifikujący się hektar oznacza wszelkie użytki zielone gospodarstwa rolnego, w tym obszary które w dniu [...] czerwca 2003 roku nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej. Z treści tego przepisu wynika, że płatności - w tym jednolita obszarowa - przyznane mogą być do powierzchni, będącej użytkiem rolnym, a zatem utrzymany w dobrej kulturze rolnej “ (str. 3), a zatem w dokonaniu wykładni wewnętrznie sprzecznej;
2. art. 32 ust. 2 lit. a rozporządzenie nr 1307/2013 przez błędną wykładnie określenia "kwalifikujący się hektar“ i uznanie, że płatność może być przyznane jedynie "do powierzchni użytków rolnych na tych działkach (powierzchni, pozostającej w dobrej kulturze rolnej)“ (str. 4), podczas gdy "kwalifikujący się hektara “ oznacza wszelkie użytki rolne gospodarstwa rolnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
Dyrektor ARiMR nie skorzystał z prawa do złożenia odpowiedzi na skargę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne, niewyartykułowane przez skarżącego naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone.
Wymaga podkreślenia, że zarzuty skargi kasacyjnej należy oprzeć, zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowo formułując zarzuty, skarżący powinien więc jasno wskazać, na której podstawie kasacyjnej opiera zarzuty, czy podnosi naruszenie przepisów prawa materialnego, czy postępowania. Jeżeli zarzuty są postawione w oparciu o pierwszą podstawę kasacyjną, należy również precyzyjnie określić, czy naruszenie nastąpiło poprzez błędną wykładnię przepisu, czy jego niewłaściwe zastosowanie. Opierając zarzuty na drugiej podstawie kasacyjnej, strona zobowiązana jest nie tylko wykazać, na czym polegało to naruszenie, lecz również jaki mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności (por. wyroki NSA z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 1795/11, z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2208/11, z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 717/12).
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. jednak w związku ze sposobem sformułowania zarzutów w skardze kasacyjnej należy je rozpoznać łącznie.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że w razie wszczęcia postępowania na wniosek - obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, która wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ związany jest tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Jeśli organ, do którego zgłoszony został wniosek o wszczęcie postępowania, ma wątpliwości co do tego, czego dotyczy wniosek - obowiązkiem tego organu jest podjęcie z urzędu czynności wyjaśnienia treści żądania strony. Należy podkreślić, że na Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyjmującej wniosek producenta rolnego o przyznanie płatności objęte przepisami ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, spoczywa obowiązek sprawdzenia, czy wniosek spełnia wymogi ustalone w przepisach szczególnych i ewentualnego wezwania wnioskodawcy do usunięcia braków formalnych tego wniosku. Jednakże zawartość merytoryczną takiego wniosku, w tym także w zakresie żądanych płatności, odpowiedzialność ponosi wnioskodawca. W sprawie niniejszej organ I instancji w oparciu o wniosek skarżącego złożony w dniu [...] czerwca 2015 r., a także zmianę tego wniosku z dnia [...] czerwca 2015 r. i [...] marca 2016 r. ustalił, że skarżący zawnioskował o przyznanie na rok 2015 jednolitej płatności obszarowej dla 2,56 ha. Oprócz tego rodzaju wsparcia skarżący wniósł o przyznanie na 2015 r. płatności na zazielenienie oraz płatności redystrybucyjnej. Modyfikując wniosek zawnioskował także o płatność do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych dla powierzchni 1,08 ha.
W sprawie bezspornym jest, że w wyniku decyzji Dyrektor ARiMR z dnia [...] czerwca 2016 r., organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę dokonał weryfikacji powierzchni ewidencyjno-gospodarczej działki ewidencyjnej [...] położonej w B. Skarżący dla tej działki zadeklarował 0,37 ha, w trakcie pierwszej kontroli ustalono powierzchnię 0,41 ha, zaś w trakcie drugiej kontroli – 0,34 ha. Ostatecznie organy ustaliły, że powierzchnia uprawniająca do płatności wynosi na tej działce 0,34 ha w miejsce zadeklarowanej przez producenta 0,37 ha, a dokonały tego w oparciu o wyniki rekontroli, przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2016 r., udokumentowanej protokołem i materiałem zdjęciowym.
Organ I instancji, wskazując na przepis art. 18 ust. 6 akapit drugi i trzeci rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48) zgodnie, z którym w przypadku, gdy różnica pomiędzy całkowitą powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną a całością powierzchnię stwierdzoną nie przekracza 0,1 ha i nie jest większy niż 20 % całkowitej powierzchni zadeklarowanej kwalifikowanej wówczas powierzchnia stwierdzoną uznaje się za równą powierzchni deklarowanej kwalifikowanej, uznał, że powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej wynosi 2,56 ha. Taką też powierzchnie organ I instancji przyjął do wyliczenia jednolitej płatności obszarowej oraz płatności za zazielenienia. W przypadku płatności związanej do upraw roślin wysokobiałkowych organ przyjął powierzchnie zadeklarowaną przez skarżących we wniosku to jest 1,08 ha. Skarżącemu nie przyznano płatność redystrybucji z uwagi na to, że zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 i ust. 2 ustawy o płatnościach płatność dodatkowa jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym dla tego rolnika do jednolitej płatności obszarowej jest większa niż 3 ha. Płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika 1) nie większej niż 30 ha oraz 2) pomniejszonej o 3 ha.
W tym miejscu należy stwierdzić że organ II instancji błędnie wskazał, że na mocy w decyzji organu I instancji łączna powierzchnia uprawnione do płatności w przypadku JPO ustalono na poziomie - 2,53 ha (str. 3 decyzji), co umknęło Sądowi I instancji. Stwierdzenie to pozostaje w sprzeczności z wyżej podanymi ustaleniami dokonanymi przez organ I instancji, a także wyliczeniami rachunkowymi w wysokości przyznanych skarżącemu poszczególnych płatności i łącznej kwoty przyznanych płatności w 2015 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego błąd ten należy traktować jako oczywistą omyłkę niemającą żadnego wpływu na prawidłowość wydanej decyzji przez organ II instancji.
Mając powyższe na uwadze należy uznać że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mają uzasadnionych podstaw.
Wbrew zarzutom, organ jak i Sąd I instancji nie był zobligowany do odniesienia się i oceny zasadności twierdzeń skarżącego, który w toku postępowania wskazywał, że "cała powierzchnia, którą użytkuje wynosi 3,40 ha “. Zadeklarowana przez skarżącego we wniosku o przyznanie na rok 2015 jednolitej płatności obszarowej, powierzchnia działek rolnych wynosiła 2,56 ha. Jak wcześniej wskazano organ związany jest tak określonym żądaniem i weryfikacja zasadności złożonego wniosku mogła być prowadzone przez organy do tej właśnie zadeklarowanej powierzchni. Wbrew stanowisku skarżącego nie może on skutecznie kwestionować prawidłowości rozstrzygnięcia organów poprzez podnoszenie, że należą mu się płatności do większej powierzchni, którą jak twierdzi użytkuje, w sytuacji gdy organ ocenił i odniósł się do całości powierzchni zadeklarowanej przez niego w złożonym wniosku.
Za niezasadny należy uznać zarzut braku wyjaśnienia sprzecznych wyników pomiar działki nr [...] dokonanej podczas pierwszej kontroli (dnia [...] lipca 2016 roku) i drugiej kontroli (dnia [...] sierpnia 2016 roku). Nie można zgodzić się stwierdzeniami zawartymi w skardze kasacyjnej, że brak wyjaśnienia tych rozbieżności skutkuje zaniżonym ustaleniem powierzchni uprawnionej do płatności. Jak wskazał organ I instancji skarżący we wniosku zadeklarował, że powierzchnia działki nr [...] to 0,37 ha, zaś organ w wyniku rekontroli ustalił ją na 0,34 ha. W sytuacji, gdy różnica pomiędzy całkowitą powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną a całością powierzchnię stwierdzoną nie przekracza 0,1 ha i nie jest większy niż 20 % wówczas obszar zatwierdzony uznaje się za równy zgłoszonemu (art. 18 ust. 6 akapit drugi i trzeci rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014), a taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Dlatego też w oparciu o ten przepis organ w odniesieniu do działki nr [...] przyjął, że powierzchnia uprawniona do płatności opowiada powierzchni zadeklarowanej przez skarżącego w złożonym wniosku. W odniesieniu do pozostałych zgłoszonych działek (nr [...], [...], [...] B. oraz [...] Ł.) organ także przyjęły powierzchnię, zadeklarowaną przez skarżącego, w konsekwencji czego skarżący otrzymał w pełnej wysokości wnioskowane przez siebie płatności w zakresie: jednolitej płatności obszarowej, płatności na zazielenienie i płatności do powierzchni upraw roślin wysoko białkowych. Skarżące nie została przyznana jedynie płatności redystrybucyjne. Mógłby ją otrzymać gdyby łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będącej w jego posiadaniu w roku 2015 była większa niż 3 ha (art. 14 ust. 1 ustawy o płatnościach), w przypadku skarżącego była to powierzchnia mniejsza, albowiem we wniosku sam zadeklarował powierzchnię 2,56 ha.
Zupełnie chybiony jest zarzut, że organy nie przeprowadziły kontroli wszystkich działek, skoro w przypadku pozostałych zgłoszonych działek to jest: działek nr [...],[...],[...] B. oraz [...] Ł. organy przyjęły powierzchnię, zadeklarowaną przez skarżącego.
Wyżej wskazane okoliczności powodują, iż jako pozbawiony usprawiedliwionych podstaw należy ocenić stawiany Sądowi I instancji zarzut zawarty w pkt I. 4. petitum skargi kasacyjnej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługuje na uznanie także zarzuty naruszenie prawa materiale zawarte w pkt II. 1. i 2. petitum skargi kasacyjnej. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego jest art. 32 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013 poprzez błędną wykładnię, autor skargi próbuję wykazać, że Sąd I instancji błędnie zaakceptował ustalenie organów co do powierzchni zatwierdzonej do jednolitej płatności obszarowej, w wyniku czego zaniżono skarżącemu powierzchni uprawnioną do płatności.
Wskazać na, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach rolnikowi przysługuje płatność niezwiązana do tytoniu, jeżeli spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożył wniosek o jej przyznanie. Wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja ( art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach). Z treści tych przepisów, a także art. 6 i następne ustawy o płatnościach wynika, iż jednym z warunków uzyskania płatności jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie przez stronę w złożonym wniosku, działki (działek) i powierzchni obszaru użytkowanego rolniczo, co do którego strona ubiega się o otrzymanie danej płatności. Zadeklarowany w ten sposób obszar podlega weryfikacji organu, dokonywanej w drodze kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności. W rozpoznawanej sprawie w wyniku dwukrotnej kontroli (w dniu lipca 2016 r. i [...] sierpnia 2016 r.) organy przejęły, iż powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej wynosi 2,56 ha i wartość ta została przyjęta do wyliczenia jednolitej płatności obszarowej oraz płatności za zazielenienie. Powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej przyjęta przez organy jest tożsama z powierzchnią, którą skarżący zadeklarował w złożonych przez siebie wniosku. Także w przypadku płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych organy przyjęły powierzchnie działek w wielkości wynikającej z wniosku. Przyznane płatności w zasadzie w całości realizują wniosek skarżącego. Jak już wyżej wskazano organy odmówiły skarżącemu jedynie przyznania płatności redystrybucyjnej albowiem płatność ta przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzony do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha, a skarżący we wniosku o przyznanie płatności na rok 2015 do jednolitej płatności obszarowej deklarował jedynie 2,56 ha.
Mając powyższe na uwadze, zauważyć należy, że nawet w przypadku założenia, iż Sąd I instancji dopuścił się naruszenie zarzucanych mu przepisów prawa materialnego to naruszenie to nie miał wpływu dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji i jej oceny dokonanej przez Sąd I instancji. Skoro organy przyznały skarżącemu jednolitą płatność obszarową, płatność za zazielenienie i płatność do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych w pełni akceptując wniosek skarżącego w tym zakresie, to zarzucane naruszenia prawa materialnego w żadnym stopniu nie wpłynęły na trafność zapadłego rozstrzygnięcia. Natomiast odmowa przyznania płatności redystrybucyjnej nie była spowodowana naruszeniem prawa materialnego zarzucanego w pkt II 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej, lecz wynikała z faktu, że skarżący na rok 2015 do jednolitej płatności obszarowej deklarował jedynie 2,56 ha, co nie uprawniało go do otrzymania takiej płatności, a podstawą tego rozstrzygnięcia był przepis art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach.
Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów za nieusprawiedliwione i z tego względu, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.
W wydanym orzeczeniu nie zawarto rozstrzygnięcia dotyczącego kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, z uwagi na to, że stosownie do art. 250 oraz art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy przyznaje się za wykonane zastępstwo prawne, co oznacza, że następuje to po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie i przez wydanie odrębnego postanowienia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym (por. postanowienie NSA z 10 lutego 2014 r., I FPS 3/13, oraz wyrok NSA z 9 lutego 2005 r., GSK 1412/04). Innymi słowy, Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatruje wniosku pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym, gdyż orzeka o tym w postępowaniu przed Sądem I instancji, w drodze odrębnego postanowienia, wydanego na posiedzeniu niejawnym, referendarz sądowy (art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) albo sąd w składzie jednego sędziego (art. 16 § 2 p.p.s.a). Na postanowienie wydane w przedmiocie wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu przysługuje odpowiednio sprzeciw (art. 259 § 1 i 2 p.p.s.a.) lub zażalenie (art. 227 p.p.s.a.). W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony do orzekania w przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu, w sprawach należących do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych, jedynie w ramach kontroli instancyjnej postanowień rozstrzygających wspomnianą kwestię.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło